II SA/Ke 434/14

PostanowienieWSA w Kielcach2014-06-26

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot leczniczy, będący osobą prawną, który wykazał stratę netto i wysokie zobowiązania, ale posiada znaczną wartość środków trwałych i wysokie saldo na rachunku bankowym, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, gdy wnioskodawca, będący osobą prawną, nie wykazał, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Sama strata bilansowa lub wysokie zobowiązania nie są wystarczające, jeśli podmiot dysponuje znacznymi środkami na rachunku bankowym lub innymi aktywami, które można wykorzystać na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Centrum, podmiot leczniczy, złożyło skargę na decyzję Zarządu Województwa dotyczącą zwrotu części dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Do skargi dołączyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wykazując stratę netto, wysokie zobowiązania, ale także znaczną wartość środków trwałych i wysokie saldo na rachunku bankowym. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 26 czerwca 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Centrum o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Centrum na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie zwrotu części dofinansowania ze środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wraz z odsetkami postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Centrum do swojej skargi na decyzję Zarządu Województwa w przedmiocie zwrotu części dofinansowania ze środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wraz z odsetkami dołączyło urzędowy formularz PPPr z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego formularza i dołączonej do wniosku kserokopii rachunku zysków i strat wynika, że Centrum jest podmiotem leczniczym nie prowadzącym działalności gospodarczej. Finansowanie działalności skarżącego w głównej mierze następuje ze środków publicznych przekazywanych na podstawie umów zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia. Zgodnie z rachunkiem zysków i strat skarżący w roku bieżącym (na dzień 31.III. 2014 r.) zanotował stratę netto w wysokości 3290902,68 zł. Dodatkowo skarżący ma 40 079 882,38 zł zobowiązań krótkoterminowych, w tym 18799647,03 zł zobowiązań o okresie wymagalności poniżej 12 miesięcy z tytułu dostaw i usług. Wartość kredytu bankowego do spłaty 5 166 666,57 zł wartość cesji wierzytelności do spłaty 12109 075,28 zł. Ostatni rok obrotowy zamknięto stratą w wysokości 6582127,16 zł, a wartość środków trwałych wynosiła 211.564.865,35 złotych. W dacie sporządzania wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca posiadała na rachunku bankowym środki w wysokości 9.987.435,08 zł Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270), można przyznać osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy podkreślić, że zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie posiada ich, chociaż podjęto wszelkie niezbędne działania zmierzające do ich pozyskania (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, wyd. LexisNexis, str. 568, jak też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 20/09 oraz z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 28/09, opublikowane na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podlega oddaleniu, gdyż nie zostały wykazane żadne okoliczności, które świadczyłyby o tym, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Centrum prowadzi działalność leczniczą która jest opłacana z Narodowego Funduszu Zdrowia jak i przed podmioty prywatne, posiada majątek trwały o znacznej wartości, stać ją na korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika prawnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku na rachunku bankowym skarżącego znajdowała się kwota znacznie przekraczająca koszty sądowe występujące w niniejszej sprawie. Również ujemny wynik finansowy Spółki za ostatni rok nie jest okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08, strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (opublikowano w LEX nr 479125). Spłata zobowiązań cywilnoprawnych także nie może być traktowana z pierwszeństwem przed kosztami postępowania sądowego, gdyż niedopuszczalna byłaby sytuacja, gdy podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wykonuje ciążące na nim zobowiązania kredytowe, a żąda by koszty sądowe pokrywał za nią Skarb Państwa. W świetle powyższych faktów, uznano, że wnioskodawca ma możliwość uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 6117 zł oraz zgromadzenia środków finansowych na pokrycie innych ewentualnych kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego (w wypadku oddalenia skargi 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości połowy wpisu od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, wpis od zażalenia – 100 zł). Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło