II SA/Ke 436/19
WyrokWSA w Kielcach2020-03-13
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę ustalenia daty zniszczenia drzew i rozpatrzenia wniosku o wyłączenie pracownika organu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji nie ustalił precyzyjnie daty zniszczenia drzew, co miało istotny wpływ na zastosowanie właściwych przepisów ustawy o ochronie przyrody. Ponadto, organ odwoławczy nie był właściwy do rozpatrzenia wniosku o wyłączenie pracowników organu pierwszej instancji, co również uzasadniało uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej za zniszczenie drzew. Organ pierwszej instancji wymierzył karę, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę ustalenia daty zniszczenia drzew oraz rozpatrzenia wniosku o wyłączenie pracownika organu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Kolegium, skarżący wnieśli sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i nieuwzględnienie wszystkich zarzutów odwołania.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2020 r. sprawy ze sprzeciwu J,M. i T.M od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 15 maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenia drzew oddala sprzeciw.
Zaskarżoną sprzeciwem decyzją z dnia 15 maja 2019 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." uchyliło w całości decyzję Burmistrza S. z dnia
9 lutego 2018 r. znak: [...], którą wymierzono J. M.
i T. M. (zwanym dalej "skarżącym") administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za zniszczenie modrzewia europejskiego, którego obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm wynosi 70 cm i sosny zwyczajnej, której obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm wynosi 64 cm, znajdujących się na działce nr ewid.[...] w miejscowości N. M., gmina S. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania na skutek wniosku S. R. z dnia 15 września 2017 r., który dotyczył prawidłowości przycięcia modrzewi znajdujących się na ww. działce, decyzją z dnia 9 lutego 2018 r. znak: [...] wymierzył skarżącym administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzew, wskazując, że kara ta została nałożona na podstawie ustaleń biegłego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących, Kolegium decyzją z dnia
25 maja 2018 r. znak: [...] uchyliło powyższą decyzję organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego poprzez ustalenie z biegłym z zakresu dendrologii daty uszkodzenia drzew, gdyż ma ona wpływ na ustalenie kary za ich zniszczenie.
Od decyzji Kolegium, w dniu 20 czerwca 2018 r. skarżący wnieśli sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 28 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując na potrzebą ponownego rozpatrzenia odwołania strony. W uzasadnieniu Sąd przede wszystkim zwrócił uwagą, że Kolegium nie rozpatrzyło wniosku strony o wyłączenie Burmistrza S. od prowadzenia badanej sprawy zgodnie z art. 24 § 3 i § 4 k.p.a. Nadto, Sąd wskazał na konieczność precyzyjnego ustalenia, kiedy dochodziło do ingerencji w korony zniszczonych drzew, tj. kiedy ewentualnie doszło do ich zniszczenia w rozumieniu art. 87a ust. 5 ustawy o ochronie przyrody.
Kolegium wyjaśniło, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji tego organu z 25 maja 2018 r., zobowiązane było do ponownego rozpatrzenia odwołania skarżących od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 9 lutego 2018 r. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że wniosek skarżących o wyłączenie Burmistrza S. od rozpatrywania sprawy dotyczącej wymierzenia administracyjnej kary za zniszczenie drzew został rozpatrzony w odrębnym postępowaniu.
Dokonując ponownie prawnej i merytorycznej oceny zasadności decyzji organu pierwszej instancji Kolegium wskazało, że w wyniku przeprowadzonych w dniu 2 października 2017 r. oględzin na ww. działce, które odbyły się w obecności właścicieli posesji i ich pełnomocnika, pracowników Referatu Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w S. oraz leśniczego ustalono, że na posesji tej znajdują się 3 modrzewie: jeden z nich jest całkowicie zniszczony (pozbawiony korony), drugi jest również zniszczony, gdyż został obcięty jego wierzchołek i nie rokuje rozrostu w przyszłości, a trzeci, przycięty ok. 7 lat temu, jest w stanie dobrym rokującym wzrost. Ponadto, w trakcie oględzin zauważono również zniszczoną sosnę, która została ogołocona poprzez przycięcie połamanych gałęzi i usunięcie wierzchołka. Kolegium wskazało, że z wyjaśnień skarżącej złożonych do protokołu oględzin wynika, iż wierzchołek pierwszego modrzewia został usunięty ok. 7 lat temu na żądanie Telekomunikacji [...], a następnie 4 lata temu zostały usunięte przez strażaków boczne gałęzie drzewa w celu łatwiejszego dostania się do komina podczas interwencji Straży Pożarnej (w trakcie gaszenia sadzy zapalonej w kominie), pozostała część korony zaczęła gnić, w wyniku czego gałęzie odłamywały się i dlatego obcięto dalszą część korony; drugi modrzew również dotykał linii telefonicznej, dlatego został obcięty jego wierzchołek, a jego korona była systematycznie kształtowana w formie parasola.
Dalej Kolegium wskazało, że biegły w opinii z dnia 15 grudnia 2017 r. stwierdził, że jeden z badanych modrzewi został całkowicie pozbawiony korony w 100%, pozostał tylko pień i nie rokuje na przeżycie. Drugi z modrzewi europejskich nosi ślady cięć formacyjnych i nie jest drzewem uszkodzonym. Natomiast sosna zwyczajna również została pozbawiona gałęzi w 100%, pozostał z niej tylko pień, który nosi na szczycie ślad po ułamaniu fizycznym - drzewo nie rokuje na przeżycie. Biegły wyliczył, że powierzchnia korony usuniętej w wyniku cięcia wynosi 68,93%, natomiast powierzchnia korony złamanej przez wiatr/okiść śnieżną wynosi 31,07%.
Z ustaleń biegłego wynika zatem, że w przypadku dwóch drzew: jednego modrzewia i jednej sosny doszło do usunięcia gałęzi z powierzchni przekraczającej 50%, podczas gdy zgodnie z art. 87a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody dopuszczalne jest usunięcie do 30% gałęzi, bez szkody dla drzewa - wycięcie gałęzi w ilości przekraczającej 50% korony stanowi zniszczenie drzewa.
W tak ustalonym stanie faktycznym Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji wymierzył administracyjną karę za zniszczenie dwóch drzew, na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330), opierając się na ustaleniach biegłego, który nie badał jednak okoliczności i czasu usunięcia gałęzi tych drzew.
Mając na uwadze wskazania tutejszego Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 437/18 co do konieczność precyzyjnego ustalenia kiedy dochodziło do ingerencji w korony zniszczonych drzew, aby ustalić kiedy ewentualnie doszło do ich zniszczenia, w rozumieniu art. 87a ust. 5 ustawy o ochronie przyrody Kolegium uznało, że w celu ustalenia konkretnej daty zniszczenia drzew należy przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające z udziałem skarżących oraz biegłego dendrologa. Kolegium wskazało, że jak wynika z wyjaśnień skarżącej z dnia 2 października 2017 r., drzewa objęte postępowaniem były kilkakrotnie przycinane, w związku z czym biegły dendrolog musi ustalić moment, w którym doszło do zniszczenia drzew. Zadaniem organu pierwszej instancji będzie natomiast zastosowanie obowiązujących w dacie zniszczenia drzew przepisów ustawy o ochronie przyrody, przy czym Kolegium podkreśliło, że art. 87a ustawy o ochronie przyrody wszedł w życie z dniem 28 sierpnia 2015 r., a zatem wskazane wyżej ustalenia mogą mieć istotny wpływ na końcowe rozstrzygnięcie sprawy.
Dalej Kolegium podniosło, że zakres dodatkowego postępowania dowodowego przekracza możliwości wynikające z art. 136 k.p.a., gdyż ustalenia w nim zawarte mogą doprowadzić do weryfikacji wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia, zaś skarżący mogliby zarzucić organowi odwoławczemu naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, wynikającej z art. 15 k.p.a.
Nadto Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji nie rozpatrzył wniosku skarżących w zakresie wyłączenia z prowadzenia niniejszego postępowania pracowników Gminy S., tj. W. Ś., B. S. i A. K., co uzasadniania uchylenie decyzji organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, gdyż Kolegium nie jest organem właściwym do rozpatrzenia tego wniosku. Zgodnie bowiem z art. 24 i art. 26 § 1 k.p.a., właściwym do wyłączenia pracownika jest jego bezpośredni przełożony.
Mając na uwadze wymienione braki w postępowaniu dowodowym Kolegium uchyliło do ponownego rozpatrzenia decyzję organu pierwszej instancji celem przeprowadzenia przez ten organ dodatkowego postępowania wyjaśniającego, którego wynik może mieć istotny wpływ na końcowe rozstrzygnięcie.
Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach od decyzji Kolegium wnieśli J. M. i T. M., zarzucając, że organ odwoławczy ponownie nie uwzględnił i nie odniósł się do większości zarzutów odwołania, co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania - w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a. Skarżący - co do zasady - zgodzili się z uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jednak podnieśli, że Kolegium nie rozpoznało wszystkich zarzutów odwołania. Skarżący zarzucili również, że Kolegium uchyliło decyzję z dnia 9 lutego 2018 r., nie dostrzegając, że decyzja ta została później uzupełniona. Skarżący podnieśli nadto, że wytyczne Kolegium są częściowo niezgodne z tezami wyroku WSA w Kielcach z dnia 28 grudnia 2018 r. sygn. II SA/Ke 437/18, a w związku z tym doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Autorzy sprzeciwu zaskarżyli również postanowienie Kolegium z dnia 8 maja 2019 r. znak: [...] o odmowie wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem Kolegium, iż nie jest dopuszczalne wyłączenie osoby pełniącej funkcję piastuna organu. Podnieśli, że Kolegium nie odniosło się do podstaw wyłączenia, na które powołali się we wniosku, a następnie w odwołaniu.
Skarżący wnieśli nadto o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.), przy czym rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.).
Jak wyżej podniesiono, kontrola zgodności z prawem decyzji wydanej przez organ drugiej instancji, od której wywiedziono sprzeciw, sprowadza się do oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki wydania decyzji przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Decyzja kasacyjna jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem o istocie sprawy administracyjnej. Konsekwencją tego jest to, że dokonując kontroli prawidłowości zastosowania przez organ art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie może dokonywać ocen o charakterze przesądzającym dla sposobu zakończenia sprawy. Kontroluje natomiast, czy zaistniały przesłanki do odstąpienia przez organ odwoławczy od wynikającego z art. 15 i art. 138 w zw. z art. 136 k.p.a. obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej sprzeciwem decyzji w sprawie niniejszej Sąd stwierdza, że jest ona zgodna z prawem.
Na wstępie wskazać trzeba, że uprzednio wydana przez Kolegium decyzja kasacyjna z dnia 25 maja 2018 r. została uchylona przez WSA w Kielcach prawomocnym wyrokiem z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. II SA/Ke 437/18.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, że cyt.: "(...) Błędny pogląd SKO w K. dotyczący stosowania w sprawie przepisów ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym w dacie 19 września 2017 r. spowodował nie dostrzeżenie, że dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest precyzyjne ustalenia, kiedy dochodziło do poszczególnych, zasygnalizowanych w sprawie zdarzeń dotyczących obu objętych skargą drzew, tj. kiedy ewentualnie doszło do ich zniszczenia w rozumieniu art. 87a ust. 5 ustawy o ochronie przyrody. Brak takich ustaleń powoduje, że nie da się ocenić, czy rzeczywiście doszło w sprawie do zniszczenia obu przedmiotowych drzew w rozumieniu art. 87a ust. 5 ustawy o ochronie przyrody, czy odpowiedzialność za to rzeczywiście obciążą skarżących i ewentualnie czy wysokość kary pieniężnej obliczonej przez organ I instancji rzeczywiście znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach."
Sąd wskazał nadto, że "(...) w uzasadnieniu decyzji z dnia 25 maja 2018 r. brakło wskazania i tym bardziej wykazania, że do rozstrzygnięcia sprawy nie było wystarczające przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a., co, jak to wyżej wskazano, jest koniecznym elementem uzasadnienia decyzji wydawanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.".
Dalej Sąd podniósł, że: "(...) O tym, czy wniosek strony o wyłączenie pracownika organu mieści się w zakresie regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego musi rozstrzygnąć organ właściwy do jego rozpoznania. Organem takim w okolicznościach niniejszej sprawy, z uwagi na brak bezpośredniego przełożonego nad piastującą funkcję Burmistrza S. D. Ł. jest organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 kpa, którym z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy jest SKO (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2007 r., II OSK 879/06). Brak bowiem bezpośredniego przełożonego w rozumieniu przepisów prawa pracy nie może czynić martwą regulacji prawnej zawartej w art. 24 § 3 kpa. W takiej sytuacji o wyłączeniu na wniosek w sytuacji uprawdopodobnienia istnienia okoliczności wywołujących wątpliwości co do bezstronności pracownika piastującego funkcję organu, orzeka organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 kpa. Należy dodać, że ze względu na treść art. 123 kpa, rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wyłączenie powinno zapaść w formie postanowienia, które zgodnie z art. 141 § 1 kpa nie jest zaskarżalne zażaleniem, ale na podstawie art. 142 kpa można je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji (...)".
Dokonując kontroli aktualnie zaskarżonego sprzeciwem rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, że Kolegium uwzględniło ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ww. wyroku WSA w Kielcach.
W ocenie Sądu, Kolegium zastosowało się do wytycznych zawartych w ww. wyroku.
Po pierwsze, prawidłowo uznało, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, poprzez precyzyjne ustalenie konkretnej daty zniszczenia drzew ma istotny wpływ na jej wynik, gdyż ustalenie tych okoliczności faktycznych determinuje zastosowanie obowiązujących w tej dacie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Kolegium właściwie wskazało przy tym, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające z udziałem skarżących oraz biegłego dendrologa, którego opinia w powyższym zakresie będzie dowodem kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ustalenia w niej zawarte co do istoty sprawy mogą doprowadzić do weryfikacji wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia.
Po drugie, Kolegium biorąc pod uwagę ocenę prawną wyrażoną przez Sąd słusznie stwierdziło, że zakres dodatkowego postępowania dowodowego przekracza możliwości organu wynikające z art. 136 k.p.a., z uwagi na potrzebę zapewnienia realizacji wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania.
W tym miejscu podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż organ odwoławczy ma zawsze możliwość uzupełnienia materiału dowodowego (art. 136 § 1 k.p.a.), niemniej powyższa kompetencja ma charakter ograniczony, albowiem nie może polegać na gromadzeniu nowych dowodów, czynieniu nowych ustaleń faktycznych i ich ocenie, jeżeli mają one istotny wpływ na wynik postępowania i ich rozważenie wymaga podjęcia przez organ odwoławczy szeregu czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2017r., II OSK 263/16, LEX nr 2399108). Postępowanie odwoławcze ma bowiem przede wszystkim charakter kontrolny, gdyż jego przedmiotem jest ocena prawidłowości decyzji administracyjnej. Ponadto ze sposobu redakcji art. 136 § 1 k.p.a. wynika, że przeprowadzenie "dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie" należy do uznania organu odwoławczego - na co wskazuje użycie w tym przepisie czasownika modalnego "może" i brak w nim jakichkolwiek dyrektyw ograniczających to uznanie. Przepis art. 136 k.p.a. normuje zakres postępowania dowodowego, jaki może być przeprowadzony w toku postępowania odwoławczego, określając go jako "uzupełniający" w stosunku do całości ustaleń faktycznych. Nie może więc to oznaczać prowadzenia pewnych, istotnych czynności w tym postępowaniu niejako od początku, tzn. gdy nie zostały one w ogóle ustalone i wyjaśnione w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, a postępowanie dowodowe, także w kontekście oceny dowodów, do pewnych z nich się nie odnosi w ogóle. Uzupełnianie oznacza "dodanie" pewnych działań do działań już przeprowadzonych, a to należy rozumieć jako brak upoważnienia do przeprowadzania nowych czynności lub odwoływania się do nieuwzględnionych przez organ pierwszej instancji dowodów (dokumentów) w ramach postępowania administracyjnego. Te bowiem samodzielnie pełnią rolę środków dowodowych, ale są też składnikami całości procesu ustaleń faktycznych w sprawie i nie mogą być ustalane i oceniane w oderwaniu od całości tego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010r., II OSK 101/09, LEX nr 597094). Według W. Dawidowicza "dodatkowe postępowanie, o którym mowa w art. 136 k.p.a., organ odwoławczy wykorzystuje w tych warunkach, kiedy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest w zasadzie zadowalające i kiedy wchodzi w grę tylko uzupełnienie tego postępowania dodatkowymi dowodami i materiałami (Postępowanie administracyjne, 1983, s. 223–225). Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Po trzecie. Czyniąc zadość wskazaniom Sądu, Kolegium rozpatrzyło wniosek skarżących o wyłączenie Burmistrza S. od rozpatrywania sprawy dotyczącej wymierzenia administracyjnej kary za zniszczenie drzew w odrębnym postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia 8 maja 2019 r. znak: [...] o odmowie wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy.
Po czwarte. Kolegium słusznie wskazało na konieczność rozpoznania przez organ pierwszej instancji wniosku skarżących w zakresie wyłączenia od udziału w postępowaniu wymienionych w nim pracowników Gminy S.. Jak wynika bowiem z art. 24 i art. 26 § 1 k.p.a., właściwym do wyłączenia pracownika jest jego bezpośredni przełożony. Kolegium trafnie podkreśliło, że już sama konieczność rozpoznania przez organ pierwszej instancji wniosku o wyłączenie pracowników tego organu, stanowi podstawę wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., skoro organ odwoławczy nie jest właściwy do jego rozpoznania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów sprzeciwu Sąd stwierdza, że są one nieuzasadnione.
Wbrew zarzutom skarżących, Kolegium nie naruszyło art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż prawidłowo zastosowało się do wytycznych Sądu wyrażonych w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 grudnia 2018 r. Zauważyć należy ponadto, że skarżący co do zasadny zgodzili się z treścią rozstrzygnięcia Kolegium. Trudno w związku z tym uznać za zasadny zarzut naruszenia zasady przekonywania określonej w art. 11 k.p.a. W ocenie Sądu jako niezasadny należy również ocenić zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym tym przepisem. Kolegium uzasadniło powody uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, wskazując przy tym na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Sąd zauważa przy tym, że organ pierwszej instancji uzupełnił własną decyzję postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r. znak: [...]
(k. 147 akt administracyjnych), którym dodał punkt 2 rozstrzygnięcia w brzmieniu: "nie nalicza się administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie modrzewia europejskiego, którego obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm wynosi 66 cm znajdującego się na działce nr ewid.[...] w miejscowości N. M., gm. S., w związku z brakiem stwierdzenia zniszczenia tego drzewa.", zaś dotychczasowy pkt 2 rozstrzygnięcia oznaczył jako pkt 3.
Podnoszone w sprzeciwie zarzuty związane z niedostrzeżeniem przez Kolegium faktu uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji (brak w decyzji Kolegium wzmianki o uzupełnieniu decyzji), w realiach rozpoznawanej sprawy, nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia kasacyjnego tego organu odwoławczego.
Zgodnie z art. 111 § 1a k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w zakresie, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji.
Podkreślić należy, że orzeczenie w przedmiocie uzupełnienia decyzji nie ma samodzielnego bytu prawnego, lecz pozostaje częścią aktu administracyjnego, którego uzupełnienie dotyczy. W szczególności dzieli los tego aktu w postępowaniu odwoławczym.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego częściowej niezgodności wytycznych Kolegium z tezami wyroku WSA w Kielcach z dnia 28 grudnia 2018 r., Sąd takiej niezgodności nie dostrzega. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie niniejszej i uwzględniając wytyczne Sądu wskazało, w jakim zakresie należy uzupełnić materiał dowodowy oraz jakich ustaleń mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy należy dokonać. Co istotne, Kolegium wskazało na konieczność rozpoznania przez organ pierwszej instancji wniosku skarżących w zakresie wyłączenia od udziału w postępowaniu wymienionych w nim pracowników Gminy S..
Za bezzasadne uznać również należy zarzuty dotyczące postanowienia Kolegium o odmowie wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy.
Jak słusznie wskazało Kolegium, przepisy dotyczące wyłączenia pracownika organu nie mają zastosowania do osób pełniących funkcję piastuna organu administracji publicznej, który w sprawie nie działa jako pracownik organu, lecz wykonuje kompetencje przypisane organowi (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r., SK 3/11, a także wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., I OSK 1186/12). Piastun funkcji monokratycznego organu administracji publicznej podlega wyłączeniu na podstawie przepisów o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym (art. 25 k.p.a.). Oznacza to, że strona postępowania nie może żądać wyłączenia organu (osoby pełniącej funkcję organu) z innych przyczyn, niż wymienione w art. 25 k.p.a., nawet, jeżeli jej zdaniem mogą zachodzić wątpliwości co do bezstronności organu.
Słusznie zatem Kolegium rozpatrzyło wniosek o wyłączenie Burmistrza S. na podstawie art. 26 § 2 k.p.a. i trafnie uznało, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wyłączenia organu wymienionych w art. 25 § 1 k.p.a.
Skoro podniesione w sprzeciwie zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie 151a § 2 p.p.s.a. Z uwagi na oddalenie sprzeciwu, brak było podstaw do rozpatrzenia wniosku skarżących o wymierzenia organowi grzywny oraz zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło