II SA/Ke 441/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, , po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K.Z. i U.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Decyzją z [...] lutego 2021 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia K. Z., na postanowienie Burmistrza [...] i Gminy B.-Z. z [...] listopada 2020 r., którym organ pierwszej instancji postanowił odmówić wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości położonych na terenie miasta B. - Z., obręb 0002, oznaczonych w ewidencji gruntów numerami działek: - [...] o pow. 0,1718 ha - stanowiącej własność wnioskodawczym K. Z., [...] o pow., 0,0791 ha - stanowiącej współwłasność wnioskodawczyni i U. K. (z domu Z. ), z działkami: [...] o pow. 0, 1205 ha - stanowiącej własność M. W., [...] o pow. 0,0726 ha - stanowiącej własność A. M., [...] o pow. 0,0097 ha - stanowiącej współwłasność T. i M. małż. K. , [...] o pow. 0,0886 ha - stanowiącej współwłasność T. i M. małż. K. , [...] o pow. 0,1761 ha - stanowiącej własność M. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że 6 i [...] października 2020 r. K. Z. zwróciła się z wnioskiem do Burmistrza [...] i Gminy B.-Z. o ustalenie granicy prawnej dla nieruchomości położonej na terenie B. Z. , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi nr działek: [...], [...], [...], [...], i [...]. Organ zakwalifikował złożone pismo jako wniosek o rozgraniczenie nieruchomości. Kolegium podkreśliło, że organ I instancji przed wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o rozgraniczenie powyższych działek przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W ramach tego postępowania poddał analizie: prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B. Z. z 30 września 2009 r. sygn. akt I Ns 144/09, sprawę znak [...] dotyczącą ponownego wniosku o rozgraniczenie działek nr [...] i [...] z działkami [...], [...], 318, 242, [...], [...], [...], [...], [...] przekazaną do rozpatrzenia Burmistrzowi Miasta i Gminy P., a także wyrok WSA w Kielcach z 22 marca 2016 r. II SA/Ke 1081/15. Po przeanalizowaniu zgromadzonej dokumentacji organ pierwszej instancji uznał, że kwestia ustalenia spornej granicy została już rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, co wyklucza możliwość innego ustalenia tej granicy przez organ administracji. Organ odwoławczy zaznaczył, że Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju I Wydział Cywilny postanowieniem z 30 września 2009 r. sygn. akt I Ns 144/09 dokonał rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i [...] z nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], [...], [...] i [...]. Z kolei decyzją z [...] marca 2015 r. Burmistrz [...] i Gminy P. odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonej w B. Z. oznaczonej jako działki nr ewid. [...] i nr ewid. [...] z nieruchomością o nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji z [...] września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 22 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 1081/15 oddalił skargę K. Z. i U. K. na decyzje SKO w K.. Następnie NSA wyrokiem z 20 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 1967/16 oddalił skargę kasacyjną. Następnie cytując treść art. 61a § 1 kpa Kolegium podniosło, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła "inna uzasadniona przyczyna" uniemożliwiająca wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Sytuacja taka ma miejsce przykładowo wtedy, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo w sprawie takiej już zapadło rozstrzygnięcie. Wiadomym jest, że prawomocnym postanowieniem z 30 września 2009 r. Sąd Rejonowy w Busku - Zdroju dokonał rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i [...] z nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], [...], [...] i [...]. W orzecznictwie sądowym niekwestionowane jest stanowisko, że niemożliwe jest ustalenie w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym innego przebiegu granicy, niż uczynił to sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe w niniejszej sprawie nie mogło więc być wszczęte, skoro kwestia ustalenia spornych granic została już prawomocnie rozstrzygnięta orzeczeniem sądu powszechnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lipca 2013r. o sygn. akt I OSK 707/12 wskazał, że możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego może mieć miejsce wówczas, gdy po zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, czyli po ustaleniu stanu prawnego granicy i jej utrwaleniu w terenie nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które mogą sprawiać, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Natomiast możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego co do tych samych nieruchomości, nie jest i nie może być traktowana jako środek do kwestionowania prawomocnego postanowienia sądowego o rozgraniczeniu. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności wskazywane przez K. Z. w piśmie z [...] października 2020 r. nie uzasadniają wszczęcia i prowadzenia przez organ I instancji ponownego postępowania rozgraniczeniowego. Kolegium zaznaczyło, że K. Z. wszczęła postępowanie egzekucyjne przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w B. Z. , prowadzone pod sygn. akt Km 635/19 na podstawie tytułu wykonawczego w postaci wydanego przez Sąd Rejonowy w Busku - Zdroju postanowienia z 30 września 2009 r. Klauzula wykonalności została nadana 21 maja 2019 r. przeciwko właścicielom działek o numerach: [...], [...], nr [...] i [...]. W toku postępowania egzekucyjnego K. Z. została zobowiązana do przedłożenia klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom zmarłego J. K. (działka nr [...]). K. Z. wystąpiła z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko następcy prawnemu dłużnika, jednakże Sąd Rejonowy w B. Z. oddalił ten wniosek postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., z uwagi na nieprzedłożenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia. Sąd rozpoznając zażalenie na to postanowienie, które zostało oddalone 12 grudnia 2019 r. wyjaśnił, że K. Z. posiada interes prawny w uzyskaniu postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po J. K.. Zdaniem Kolegium, wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz innych postępowań mających na celu uzyskanie klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom J. K. potwierdza, że K. Z. nie kwestionuje rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z 30 września 2009 r. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie pojawiły się nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które mogłyby uzasadniać ponowne prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia oraz uchylenia postanowienia organu I instancji, K. Z. i U. K., zarzuciły naruszenie art. 61a § 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne odmówienie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości o nr ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w sytuacji, gdy w sprawie pojawiły się nowe okoliczności uzasadniające ponowne wszczęcie postępowania. W uzasadnieniu skargi jej autorki podały, że od strony południowej działki nr [...] i [...] (od strony mostu), zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z 1989 r., powinna być droga wjazdowa do posesji K. Z., której na chwilę obecną nie posiada. Tego wjazdu nie ujawniono na mapie rozgraniczeniowej sporządzonej przez geodetę M. S., która wykonała rozgraniczenie. Geodeta ta wykonała również operat uzupełniający do rozgraniczenia, o czym K. Z. nie widziała. Do geodety K. Z. kierowała pisma o zaznaczenie prawidłowej granicy, ale nie zostało to uczynione. Było to badane przez Policję w B. Z. w 2016 r. Skarżące stwierdziły, że żaden przepis prawa nie stoi na przeszkodzie wystąpieniu z wnioskiem rozgraniczenie nieruchomości już rozgraniczonej. Podkreśliły, że chcą mieć drogę wjazdową, przeciwpożarową i się ogrodzić, zatem zasadne jest wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Ponadto zachodzi potrzeba nawiezienia ziemi i zmiany muru oporowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie zawiera wad powodujących konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie skarżąca K. Z. domagała się we wniosku z [...] października 2020 r. rozgraniczenia położonych na terenie miasta B. Z. nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr: [...] i [...] z działkami nr: [...], [...], [...], [...] i [...]. Organ I instancji odmówił na podstawie art. 61a § 1 kpa, a Kolegium utrzymało to postanowienie w mocy, wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego wskazując, że prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. Z. z 30 września 2009 r. sygn. akt I Ns 144/09 Sąd dokonał rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych jako działki nr ewid. [...] i [...] położonych w B. Z. , obręb 02 z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr: [...], [...], [...], [...] i [...]. Skoro więc sprawa rozgraniczenia powyższych nieruchomości została już prawomocnie załatwiona orzeczeniem sądu powszechnego, to oznacza to, że zaszła inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61a § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Z takim poglądem organów należy się zgodzić. Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowym niekwestionowane jest stanowisko, że niemożliwe jest ustalenie w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym innego przebiegu granicy, niż uczynił to sąd powszechny w postępowaniu cywilnym (zob. wyroki NSA z: 12 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 971/13, 20 czerwca 2018 r. I OSK 1967/16, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), a organ właściwy do prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, który ustalił już przebieg granicy. Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego może mieć miejsce wówczas, gdy po zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, czyli po ustaleniu stanu prawnego granicy i jej utrwaleniu w terenie, nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które mogą sprawiać, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Innymi słowy, ponowne postępowanie rozgraniczeniowe może mieć miejsce tylko wówczas, gdy nowe zdarzenia o charakterze faktycznym dotyczące stanu władania gruntami mają miejsce już po zakończeniu wcześniejszego postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego co do tych samych nieruchomości, nie jest i nie może być traktowana jako środek do kwestionowania prawomocnego postanowienia sądowego o rozgraniczeniu (zob. wyrok NSA z 10 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 707/12, dostępny: jw.). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że gdyby po wydaniu przez Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju postanowienia z 30 września 2009 r., zaistniał nowy spór graniczny (oparty o nowe okoliczności, nie będące przedmiotem rozpoznania w postępowaniu cywilnym zakończonym tym postanowieniem), to wówczas byłyby podstawy do wszczęcia kolejnego administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego tych samych nieruchomości. Przeprowadzone przez organ I postępowanie wyjaśniające wykazało jednak, że taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Wnioskując bowiem o ponowne przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego K. Z. nie wskazała na żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że w obszarze rozgraniczonych nieruchomości po wydaniu powyższego postanowienia doszło do tego rodzaju zdarzeń, które podważają ustalony w nim przebieg granic. Z wniosku z 5 października 2020 r. zdaje się wynikać, że K. Z. kwestionuje przebieg ustalonych granic, gdyż uważa, że powinny one być ustalone zgodnie z aktem notarialnym z 16 kwietnia 1959 r. i mapą z 1967 r i 1971 r. Wnioskodawczyni przedstawia również historię działki nr [...] (obecnie nr [...] i nr [...]), z podaniem okoliczności, które doprowadziły, jej zdaniem, do uszczuplenia powierzchni tej działki. Ponadto twierdzi, że rozgraniczenie przeprowadzone przez geodetę M. S. było nieuczciwe i nierzetelne. Podobnie skarga zawiera krytyczne uwagi, co do sposobu przeprowadzenia rozgraniczenia przez tę geodetę. Ponadto w skardze żądanie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego uzasadniano chęcią posiadania drogi wjazdowej, ogrodzenia się oraz wybudowania muru oporowego. Podane okoliczności odnoszą się więc do zdarzeń mających miejsce przed wydaniem postanowienia o rozgraniczeniu, a przede wszystkim nie świadczą o tym, że w obszarze mających podlegać rozgraniczeniu nieruchomości, po wydaniu postanowienia przez sąd cywilny, doszło do takiej zmiany stanu faktycznego, że ponowne przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego byłoby dopuszczalne. Skoro więc takie nie zostały dowiedzione, a postanowienie ustalające przebieg granicy pozostaje w mocy, to odmowa w tej sytuacji wszczęcia postępowania administracyjnego była uprawniona, a organy obu instancji nie naruszyły wskazanego w skardze art. 61a § 1 kpa. Nie bez znaczenia dla oceny intencji skarżącej przy składaniu wniosku, jest również powołany przez organ odwoławczy fakt, że K. Z. wszczęła postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego w postaci wydanego przez Sąd Rejonowy w B. Z. postanowienia z [...] września 2009 r. Przemawia to bowiem za tym, że skarżąca nie kwestionuje rozstrzygnięcia zawartego w tym postanowieniu, skoro chce egzekwować jego wykonanie. Wobec powyższego, skoro podniesiony w skardze zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Na podstawie art. 119 pkt 3 tej ustawy, niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.