II SA/Ke 448/12

WyrokWSA w Kielcach2012-08-30

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., może odmówić rozpatrzenia części wniosku dotyczącej przyznania utraconych uprawnień, jeśli strona twierdzi, że takich żądań nie składała?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek w trybie art. 155 k.p.a., powinien dokładnie wyjaśnić treść żądań strony, zwłaszcza gdy strona zaprzecza złożeniu konkretnego żądania. Odmowa rozpatrzenia części wniosku bez takiego wyjaśnienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. ma na celu ustalenie przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji, a nie ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy.
Stan faktyczny
A.W. został zwolniony ze służby w Policji na mocy rozkazu personalnego z dnia [...], który następnie został zmieniony decyzją z dnia [...] w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie statusu policjanta na dzień zwolnienia. Wniosek o zmianę decyzji obejmował również kwestię przyznania utraconych uprawnień. Organ administracji II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, która częściowo uwzględniła wniosek, ale odmówiła zmiany rozkazu w części dotyczącej uprawnień do świadczeń pieniężnych. A.W. złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. wadliwe rozstrzygnięcie w zakresie uprawnień i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2012r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji Nr[...] z dnia [...] zmieniającej na podstawie art. 155 k.p.a., za zgodą strony status policjanta na dzień zwolnienia w rozkazie personalnym Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] o zwolnieniu ze służby w Policji policjanta A. W.. W uzasadnieniu organ wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Dniu 3 sierpnia 2005r. Komendant Powiatowy Policji wydał postanowienie nr [...] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wobec sierż. szt. A. W. obwinionego o to, że w dniu 9 lutego 2005r. wyłudził poświadczenie nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd innych policjantów co do stanu trzeźwości kierowcy drezyny, czym naruszył przepis art. 272 k.k. tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 4 i ust. 4 ustawy o Policji. W dniu 21 października 2005r. Prokurator Rejonowy wydał postanowienie o zmianie przedstawionych zarzutów policjantowi, podejrzanemu o czyn z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. Sierż. szt. A. W. Rozkazem Personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] został zawieszony w czynnościach służbowych na okres od 27 października 2005r. do dnia 27 stycznia 2006r., z jednoczesnym zawieszeniem od najbliższego terminu płatności 50% należnego uposażenia. Rozkazem Personalnym nr [...] z dnia [...] okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przedłużono do dnia prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Dniu [...] Sąd Okręgowy wydał wyrok sygn. akt [...], którym uznał A. W. winnym przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby 2 lata. Wyrok stał się prawomocny z dniem 2 grudnia 2008r. W konsekwencji powyższego Komendant Powiatowy Policji w dnia [...] wydał Rozkaz Personalny nr [...] o zwolnieniu A. W. ze służby w Policji z dniem 14 stycznia 2009r. Decyzję skutecznie dostarczono stronie w dniu 16 stycznia 2009r. Od powyższej decyzji policjant nie wniósł odwołania. W dniu 13 października 2011r. do Komendanta Powiatowego Policji wpłynął wniosek A. W. o zmianę rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] o zwolnieniu ze służby w Policji w części obejmującej stwierdzenie, iż w dacie wydania tej decyzji wnioskodawca nie był policjantem zawieszonym w czynnościach służbowych. Jednocześnie wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu należnych uprawnień, które zostały mu odebrane ze względu na status policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych. Po rozpatrzeniu wniosku A. W. o zmianę rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w dniu [...], na podstawie art. 155 k.p.a., decyzją nr [...] zmienił wskazany przez wnioskodawcę rozkaz w części określającej status policjanta na dzień zwolnienia ze służby w Policji. W ustawowym terminie tj. w dniu 28 listopada 2011r. (data wpływu do KPP) A. W. skierował do Komendanta Powiatowego Policji wniosek o uzupełnienie ww. decyzji nr [...] z dnia [...] co do rozstrzygnięcia w części obejmującej obowiązywanie opisanej wyżej decyzji z mocą ex-tunc, to jest ze skutkiem prawnym od daty wydania rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...]. W dniu [...] Komendant Powiatowy Policji wydał postanowienie nr [...] którym odmówił uzupełnienia decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...]. A. W. złożył w ustawowym terminie tj. w dniu 22 grudnia 2011r. (data wpływu do Komendy Powiatowej Policji) odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji od decyzji nr [...] z dnia [...]. Dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji wydał decyzję nr [...], na mocy której uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uwzględniając argumenty wskazane w powyższej decyzji Komendant Powiatowy Policji dnia [...] wydał decyzję nr [...] którą na mocy art. 155 k.p.a.: 1) za zgodą strony zmienił rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] w sprawie zwolnienia ze służby w Policji sierż. szt. A. W. w części określającej status policjanta na dzień zwolnienia ze służby w ten sposób, że: zamiast "policjanta w służbie stałej zawieszonego w czynnościach służbowych - zwalniam ze służby w Policji z dniem 14 stycznia 2009 roku", winno być "policjanta w służbie stałej - zwalniam ze służby w Policji z dniem 14 stycznia 2009 roku", 2) odmówił zmiany rozkazu w części dotyczącej uprawnień do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji. W odwołaniu od tej decyzji A. W. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w trybie art. 132 k.p.a., a w przypadku braku w tym trybie rozstrzygnięcia o wydanie decyzji przez organ odwoławczy w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaskarżonej decyzji A. W. zarzucił: błąd w ustaleniach faktycznych służących za podstawę rozstrzygnięcia, wydanie decyzji z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. w części dotyczącej rozstrzygnięcia, 3. naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a mianowicie: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. Komendant Powiatowy Policji nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji w trybie art. 132 k.p.a. i przekazał sprawę Komendantowi Wojewódzkiemu Policji z wnioskiem o utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając odwołanie organ podkreślił, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem celem prowadzonego postępowania na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej sprawy, lecz dokonanie weryfikacji już ostatecznej decyzji wyłącznie na podstawie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak już podkreślił organ I instancji z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione zostaną łącznie wskazane przesłanki: 1) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, 2) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu, 3) za uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy w konkretnej rozpatrywanej sprawie wymienione wyżej przesłanki istnieją i przemawiają za wzruszeniem decyzji ostatecznej, należy do organu administracji. Zatem decyzje podejmowane w trybie art. 155 k.p.a. maja charakter decyzji "uznaniowych". W ocenie organu odwoławczego nie zachodzi żadna wątpliwość co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania w sprawie poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] Komendanta Powiatowego Policji, która w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji nie nosi cech dowolności. Warunki, wynikające z dyspozycji art. 155 k.p.a. zostały spełnione, bowiem złożenie przez zainteresowanego w dniu 13 października 2011r. do Komendanta Powiatowego Policji wniosku o zmianę decyzji o zwolnieniu go ze służby w Policji należało traktować jako spełnienie niezbędnej przesłanki wynikającej z art. 155 k.p.a. Nadto Komendant Powiatowy Policji wziął pod uwagę słuszny interes funkcjonariusza, zwłaszcza w kontekście ustalenia wysługi emerytalnej za okres kiedy nie był on zawieszony w czynnościach służbowych do chwili zwolnienia ze służby, to jest za okres od 3 grudnia 2008r. do 14 stycznia 2009r. i dokonał zmiany w tej części uprzednio wydanej decyzji, określając, iż w chwili zwolnienia A. W. nie był w statusie policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych. Wobec powyższego zarzuty podniesione w odwołaniu, organ odwoławczy uznał za całkowicie chybione, gdyż skarżący wywodzi swoje prawa z błędnej interpretacji prawidłowo zastosowanych w sprawie przepisów prawa. Odnosząc się do pierwszego podnoszonego przez A. W. zarzutu dotyczącego nadania zaskarżonej decyzji mocy wstecznej ex-tunc organ wskazał, że decyzje zmieniane na podstawie art. 155 k.p.a. nie posiadają przymiotu ex-tunc, a jedynie obowiązują od dnia wejścia do obrotu prawnego, a więc z chwilą uprawomocnienia się. W przypadku A. W. miałoby to miejsce w dniu 14 grudnia 2011r., jednakże strona składając odwołanie od decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji wstrzymała jej uprawomocnienie. Ponadto decyzje posiadające przymiot ex-tunc są to takie decyzje, które zostają utworzone w trybie stwierdzenia nieważności bądź całkowitego ich uchylenia, co w analizowanym przypadku nie miało miejsca. W ocenie organu odwoławczego drugi zarzut skarżącego sprowadzał się do usunięcia z osnowy zaskarżonej decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] pkt 2, dotyczącego odmowy zmiany rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] w sprawie zwolnienia ze służby w Policji sierż. szt. A. W. w części dotyczącej uprawnień do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji. Powyższe żądanie jest chybione, albowiem w dniu 13 października 2011r. wniósł wniosek o zmianę decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji, w którym określił dwa żądania. Tymczasem w decyzji nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji częściowo rozpatrzył wniosek strony, a mianowicie w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji uwzględnił tylko pierwszy człon, tj. zmianę statusu policjanta w dniu zwolnienia, natomiast nie wydał w zakresie drugiej części żądania żadnego rozstrzygnięcia, tj. dotyczącego ewentualnej zmiany bądź odmowy zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w części dotyczącej uprawnień przysługujących z art. 114 ust. 2 ustawy o Policji. Brak rozstrzygnięcia w zakresie drugiego żądania A. W. pozbawiało decyzję charakteru decyzji administracyjnej zgodnej z żądaniem strony wydanej w trybie art. 155 k.p.a. Dlatego też organ II instancji w postępowaniu odwoławczym zwrócił przedmiotową decyzję z uwagi na błędy proceduralne. W rezultacie czego Komendant Powiatowy Policji rozpatrując ponownie sprawę A. W. wydał decyzję już z prawidłowym, kompleksowym rozstrzygnięciem uwzględniającym dwa żądania, które nie mogą zostać usunięte tylko dlatego, że strona zmieniła zdanie co do składanych roszczeń. Ponadto organ uznał za mylny pogląd odwołującego się, iż w zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia podstawowej zasady stosowania prawa przez organ I instancji, a mianowicie dokonano nieuprawnionej wykładni, tym samym błędnej interpretacji przepisu art. 114 ust. 1 ustawy o Policji. Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał stanowisko, iż analiza przepisu art. 114 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że ustawodawca różnicuje przysługujące zwalnianemu policjantowi świadczenia w zależności od podstawy zwolnienia. Największe obostrzenia dotyczą właśnie policjanta zwalnianego ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy, a zatem z uwagi na skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Jedynym świadczeniem przysługującym policjantowi w takim przypadku może być 50 % odprawy przyznawane fakultatywnie przez Komendanta Głównego Policji. Słusznie uznać należy, że gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie funkcjonariuszowi zwalnianemu w trybie art. 41 ust. 1 pkt 4 innych świadczeń, wówczas wymieniłby je wprost, tak jak czyni to w innych przypadkach. Organ nie podzielił również zarzutu A. W. dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej zobowiązane są do zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz umożliwienie jej wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do całości zgromadzonego materiału dowodowego, uznając, że organ I instancji zagwarantował stronie możliwość podejmowania czynności w obronie swoich interesów. Zmiana decyzji o zwolnieniu ze służby oparta jest na znanym stronie materiale dowodowym, w szczególności na prawomocnym wyroku, rozkazie personalnym o zwolnieniu ze służby w Policji i wniosku o zmianę decyzji o zwolnieniu ze służby. Z tych względów nie można jednocześnie podzielić zarzutu odwołującego się związanego z naruszeniem zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu z uwagi na to, że strona znała cały materiał stanowiący podstawę podejmowanego rozstrzygnięcia. Z materiałów sprawy bezspornie wynika, że stronie w żaden sposób nie ograniczono lub nie uniemożliwiono czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, bowiem A. W. korespondował z organem I instancji wykazując pełną znajomość przepisów k.p.a. Ponadto, jako emerytowany policjant powinien wiedzieć, gdzie i w jaki sposób może zrealizować swoje uprawnienia wynikające z art. 10 k.p.a. A. W. nie przedstawił żadnych nowych dowodów lub okoliczności, które mogłyby rzutować na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia oraz nie wykazał jaki wpływ ewentualne naruszenie przepisów prawa procesowego miało na kierunek jego udziału w toczącym się postępowaniu. Ponadto organ wskazał, że Komendant Powiatowy Policji nie naruszył przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 77, 80, 81 i 107 k.p.a. Organ I instancji podjął wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego zgodnie z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Ponadto zgodnie z przepisem zawartym w art. 80 k.p.a., organ ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy poszczególne okoliczności zostały spełnione i udowodnione. Warto również zaznaczyć, że konkretyzacja prawa nie dokonuje się w uzasadnieniu, a w rozstrzygnięciu decyzji, zaś rolą uzasadnienia wynikającą z art. 107 § 3 k.p.a. jest objaśnienie toku myślenia prowadzącego do zastosowania określonego przepisu prawnego w sprawie. Należy zatem podkreślić, że w tym znaczeniu uzasadnienie decyzji nr 1/2012/K spełniło swoją rolę. Natomiast organ odwoławczy w ramach swoich uprawnień kontrolnych ocenił dotychczasowy materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ I instancji i nie wykazał ażeby zaszły zmiany stanu faktycznego pomiędzy wydaniem decyzji organu I instancji, a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] wniósł A. W., zarzucając jej w szczególności: utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo wadliwego przedmiotu rozstrzygnięcia (pkt. 2 decyzji) sprzecznego z wnioskiem strony, błąd w ustaleniach faktycznych służących za podstawę rozstrzygnięcia, naruszenie przepisów prawa procesowego kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a mianowicie: art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 k.p.a. , art. 15 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] Nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu skarżący podał, że podtrzymuje argumenty natury prawnej i faktycznej, które zostały przytoczone w odwołaniu. Zarzucił, że wadliwa decyzja - rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji Nr [...] z dnia [...] - pozostawała w obrocie prawnym ponad 3 lata naruszając rażąco jego słuszny interes, co skutkowało miedzy innymi powstaniem szkody poprzez zaniżenie wysługi emerytalnej. Skarżący przedstawił kroki, które podejmował w celu zweryfikowanie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, wskazując, że dopiero wniosek z dnia 13 października 2011r. spowodował zmianę rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] decyzją Nr [...], co stanowiło częściowe wypełnienie jego uzasadnionych roszczeń. Skarżący podkreślił, że istotą rozkazu personalnego wydanego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji jest zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji. Dodatkowo organ zwalniający zobligowany jest jedynie poinformować w rozkazie personalnym o takich okolicznościach, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. nr 151 poz.1261 ). W kontekście art. 104 i 107 k.p.a. oraz przywołanych wyżej przepisów prawa materialnego zapis w rozstrzygnięciu decyzji - rozkazie personalnym Nr [...] o treści: Nie przysługują uprawnienia do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 lutego 1990r. jest nieuprawniony. Nie przewiduje tego zarówno treść art. 107 § 1 k.p.a., jak też przepisy szczególne § 22 ust. 1 pkt 7 cytowanego wyżej rozporządzenia w związku z art. 107 § 2 k.p.a. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja Nr [...] z dnia [...] na str. 1 (wiersz 1 i 2 od dołu) stwierdza, że kwestionowany przez niego zapis stanowi pouczenie, co nie odpowiada definicji tego pojęcia, określonego w art. 107 § 1 k.p.a. Tak więc ustawowy zapis dotyczący uprawnień wynikających z cytowanego art. 114 cyt. ustawy o Policji nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia decyzji, gdyż stosuje się go wprost z jego literalnym brzmieniem i nie wymaga dokonywania wykładni autentycznej, jak też legalnej przez legitymowane do tego organy, do których organy I-ej i II-ej instancji nie należą. Na stronie 3 decyzji Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji (5 wiersz od dołu) oraz na stronie 5 decyzji Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji (5 wiersz od góry) znalazło się nieuprawnione stwierdzenie dotyczące rzekomych żądań - zmiany rozkazu personalnego w części dotyczącej uprawnień wynikających z art. 114 ust. 2 ustawy o Policji. Skarżący stwierdził "z całą stanowczością, że na żadnym etapie postępowania, zarówno wniosków jak też żądań o takiej treści nie składał". W ocenie skarżącego naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.) stanowi kwalifikowaną wadę procesową, będącą podstawą uchylenia decyzji i to bez względu na to, czy miała ona, czy też nie miała wpływu na treść decyzji. Wada ta nie może być konwalidowana przez organ odwoławczy. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) sprawa administracyjna po raz pierwszy jest otwarta do ponownego orzekania, jeżeli zostanie wniesiony zwykły środek prawny. Powstaje stąd obowiązek traktowania postępowania przez organ II-ej instancji jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu II-ej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I-ej instancji, a działanie organu II-ej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I-ej instancji. W podsumowaniu zaprezentowanych wywodów skarżący stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji naruszył wskazane wyżej przepisy prawa materialnego i procesowego, przez co nie wyjaśnił sprawy w sposób pozwalający na jej ostateczne rozstrzygnięcie, co miało wpływ na taki wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270.t.j.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy i przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź stanowiły podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że decyzja ta została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8, art. 155 kpa, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując wykładni gramatycznej, zastosowanego w sprawie niniejszej przez organ przepisu art. 155 kpa stwierdzić należy, że organ administracji publicznej słusznie uznał, że decyzję ostateczną można uchylić lub zmienić, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Uwzględniając regułę interpretacyjną zawartą w przepisie art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a., należy przyjąć, że przedmiotem postępowania określonego w art. 155 k.p.a. jest stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku, gdy organ administracji publicznej ustali istnienie tych przesłanek, wówczas może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną. Powstaje jednak zagadnienie, czy stwierdzenie istnienia przesłanek określonych w art. 155 kpa prowadzi do dalszego etapu postępowania, jakim jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy, podobnie jak ma to miejsce w przypadku wznowienia postępowania, czy też stwierdzenie to "kończy" postępowanie wyjaśniające i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o treści określonej w tym przepisie. Za stanowiskiem, że przedmiotem postępowania jest jedynie ustalenie przesłanek do zmiany lub uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej przemawia treść przepisu art. 154 § 2 kpa, który zgodnie z art. 155 kpa stosuje się odpowiednio. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 13 grudnia 1996 r. (sygn. akt III SA 1207/95, Lex nr 27431), że "postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 155 k.p.a.) jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Decyzje podejmowane w trybie art. 155 k.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych". Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem" (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, Lex nr 320845). W sprawie niniejszej, decyzja organu I instancji, wydana w trybie art. 155 k.p.a. zmieniła decyzję z dnia [...] Komendanta Powiatowego Policji w zakresie statusu skarżącego w dacie zwalniania go ze służby w policji, i skarga tej części rozstrzygnięcia, utrzymanego w mocy zaskarżoną decyzją, nie dotyczy. Zarzuty skargi sprowadzają się do kwestionowania zapisu punktu drugiego, dotyczącego odmowy zmiany decyzji z dnia 13 stycznia 2009r. "w części dotyczącej uprawnień do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji". Skarżący twierdzi "z całą stanowczością, że na żadnym etapie postępowania, zarówno wniosków jak też żądań o takiej treści nie składał". Należy w tym miejscu zacytować treść wniosku A. W. z dnia 13 października 2011r., które zainicjowało postępowanie wszczęte w trybie art. 155 k.p.a. Z jego treści wynika, że skarżący wnosi o zmianę decyzji z dnia [...] "w części obejmującej stwierdzenie, że w dacie wydania decyzji nie był policjantem zawieszonym w czynnościach służbowych i przyznanie należnych uprawnień, które zostały mu odebrane ze względu na status policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych". Organ uznał, że wniosek zawiera dwa żądania, przy czy oba dotyczą zmiany decyzji z dnia 13 stycznia 2009r., a ponieważ w decyzji tej zawarte zostało stwierdzenie "nie przysługują uprawnienia do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990r.", organ orzekając w sprawie niniejszej odmówił zmiany decyzji w tej części, powołując się na treść art. 114 ust. 1 i 4 ustawy. Policjantowi, zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4, który to przypadek dotyczy skarżącego, jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach może być przyznane 50% odprawy przez Komendanta Głównego Policji; pozostałe świadczenia, określone w ust. 1 nie przysługują. Jednak świadczenia, określone w art. 114 ust. 1 ustawy, to nie są uprawnienia, które zostały skarżącemu odebrane w związku z nieprawidłowym określeniem w decyzji z dnia 13 stycznia 2009r. jego statusu w okresie od 2 grudnia 2009r. do 14 stycznia 2009r. Przepis ten bowiem określa, jakie świadczenia przysługują policjantowi zwalnianemu ze służby. Należy podzielić stanowisko organu, że wniosek z dnia 13 października 2011r. zawiera dwa żądania, jednak wątpliwości budzi, czy żądanie w zakresie "przyznania utraconych uprawnień" związane jest z żądaniem zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., czy też jest odrębnym żądaniem i nie dotyczy uprawnień z art. 114 ust. 1 ustawy. Należało wyjaśnić treść żądania, domagając się od A. W. stosownych wyjaśnień, rozstrzygnięcie bowiem zależy od treści. Przy rozpoznawaniu sprawy należy mieć przy tym na uwadze wyrok WSA w Kielcach z dnia 7 lipca 2011r., sygn. akt II SA/Ke 370/11, którym oddalono skargę A. W. na decyzję Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] o odmowie wypłaty A. W. świadczenia w wysokości 1688,40 zł wraz z odsetkami od dnia 14 stycznia 2009r., tytułem wyrównania 50% potrąconego uposażenia za okres od dnia 3 grudnia 2008r. do dnia 13 stycznia 2009r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270.jt.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości, mimo zaskarżenia jej w części – określonej w pkt 2 decyzji organu I instancji, ponieważ tworzy ona całość rozstrzygnięcia w trybie art. 155 k.p.a. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku oparte zostało na podstawie art. 152 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, po dokładnym uprzednim wyjaśnieniu treści żądania A. W., mając na uwadze wskazaną ocenę prawną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło