II SA/Ke 448/13

WyrokWSA w Kielcach2013-08-30

Skład orzekający: Renata Detka, Teresa Kobylecka, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009, w sytuacji gdy powierzchnia zadeklarowanych działek rolnych była mniejsza od wymaganej minimalnej powierzchni lub gdy poszczególne działki nie spełniały wymogu minimalnej powierzchni 0,1 ha?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009. Stwierdzono, że łączna powierzchnia zadeklarowanych działek rolnych była mniejsza od wymaganej minimalnej powierzchni 1 ha, a także, że jedna z działek rolnych (B) nie spełniała wymogu minimalnej powierzchni 0,1 ha, ponieważ jej część kwalifikująca się do płatności (sad) była odrębna i przedzielona zabudowaniami i utwardzoną drogą, nie stanowiąc zwartego obszaru.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. S. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009. Skarżący zadeklarował do płatności działki rolne A (0,93 ha) i B (0,12 ha), o łącznej powierzchni 1,05 ha. Organy administracji, po przeprowadzeniu kontroli, ustaliły inne powierzchnie kwalifikujące się do płatności, a także zakwestionowały spełnienie wymogu minimalnej powierzchni dla działki B. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez sąd, ostatecznie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 I. oddala skargę II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego G. P. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...], Nr [...]Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. po rozpatrzeniu odwołania J. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. z [...]r. o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" na rok 2009. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem z 27 maja 2009 r. J. S. wniósł o przyznanie płatności na rok 2009. Ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania deklarując do płatności ONW działki rolne oznaczone literami A i B o łącznej powierzchni 1,05 ha, położone na działkach ewid. nr [...] w obrębie ewidencyjnym L., gmina M. W odpowiedzi na wezwanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. skarżący oświadczył, że powierzchnie działek zadeklarowane we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym, a załącznik graficzny nie odzwierciedla tego stanu, w związku z czym wniósł o przeprowadzenie kontroli na miejscu w jego gospodarstwie. Wyjaśnił, że w 2008 r. zmniejszył powierzchnię ONW, a grunty objęte zobowiązaniem przejął jego syn. Podczas kontroli przeprowadzonej 17 grudnia 2009 r. stwierdzono nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działek rolnych A i B (na podstawie szkicu nr 1 i raportu z weryfikacji w terenie, w związku z podtrzymaniem deklaracji we wniosku). W przypadku działki rolnej A powierzchnia deklarowana wynosiła 0,93 ha, a po dokonaniu pomiarów ustalono powierzchnię 0,94 ha. W przypadku działki rolnej B, deklarowanej na powierzchni 0,12 ha ustalono, że obszar kwalifikujący się do płatności wynosi 0,02 ha, natomiast pozostałą część stanowią zabudowania, podwórze oraz trawnik z roślinami ozdobnymi. O zamiarze kontroli skarżący został powiadomiony telefonicznie i był podczas niej obecny. Decyzją z 22 marca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. odmówił przyznania J. S. płatności ONW na rok 2009. Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez skarżącego organ odwoławczy uchylił ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z 19 października 2010 r. organ I instancji ponownie odmówił przyznania skarżącemu płatności ONW. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w K. decyzją z [...]r., przy czym obie ww. decyzje zostały następnie uchylone wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 851/11 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Podczas oględzin przeprowadzonych dnia 14 czerwca 2012 r. w obecności J. S., pomiar powierzchni wskazanych działek ewidencyjnych wykazał, że spójna powierzchnia użytkowana rolniczo obejmuje większość działki ewidencyjnej nr 13/13 i część działki 13/12 i stanowi obszar 0,99 ha – z pomiaru 1 ha wyłączono obszar 0,01 ha stanowiący składowisko materiałów budowlanych i maszyn. Na działce nr 13/12 stwierdzono odrębnie powierzchnię 0,02 ha sadu stanowiącą część zgłoszonej w 2009 r. działki rolnej B. Wyniki oględzin zostały spisane odręcznie w formie notatki oraz w protokole sporządzonym w dniu kontroli przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR w J. Decyzją z 26 lipca 2012 r. organ I instancji odmówił przyznania J. S. płatności ONW. Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w K. na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, rozstrzygnięciem z 22 października 2012 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku postępowania J. S. oświadczył, że nie zgadza się z przedstawionym mu protokołem, gdyż różni się on od kontroli z 14 czerwca 2012 r. oraz, że działka nr [...] jest integralną częścią działki [...] i stanowi wybieg dla kur, natomiast działka [...] posiada powierzchnię użytkowaną 0,99 ha oraz 0,01 ha jako miejsce składowania maszyn. Decyzją z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. odmówił przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2009. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia skarżący wskazał, że zgodnie z aktem notarialnym posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 1,20 ha, z czego do płatności zgłosił powierzchnię 1,05 ha. Podniósł, że kontrola przeprowadzona 14 czerwca 2012 r. ustaliła, że jego gospodarstwo posiada łączną powierzchnię równą 1,02 ha, co oznacza, że spełnia warunki do przyznania płatności i stanowi podstawę do wypłaty środków finansowych. Zarzucił organowi naruszenie zaleceń Sądu poprzez sporządzenie protokołu z oględzin bez przeprowadzenia kontroli. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji stwierdził, że decyzja z [...] została wydana prawidłowo. Wskazał, iż całkowita powierzchnia ewidencyjna działki nr [...] wynosi 0,9535 ha i strona na żadnym etapie postępowania jej nie kwestionowała. Zauważył, że płatności ONW przyznawane są do powierzchni użytkowanej rolniczo na obszarze działki ewidencyjnej. Przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza dostępnych ortofotomap z 2003r. i 2009 r. nie potwierdziła, że powierzchnia działki uległa zmianie. Zatem powierzchnia działki rolnej A nie może przekraczać powierzchni działki ewid. nr [...], a ta zmierzona, tj. 0,99 ha, wynika z faktu, iż do pomiaru zostało włączone 0,05 ha działki nr [...], ponieważ stanowiła spójny użytkowany obszar z działką nr [...]. Zatem po uwzględnieniu zastosowanej tolerancji pomiaru 0,06 ha, powierzchnia stwierdzona na działce rolnej A wyniosła 0,93 ha, czyli potwierdziła deklarację zawartą we wniosku z 27 maja 2009 r. Ponadto obszar 0,01 ha stwierdzony w dniu 14 czerwca 2012 r. jako teren wyłączony – składowisko materiałów budowlanych i maszyn oraz potwierdzony przez wnioskodawcę w oświadczeniu z 26 listopada 2012 r. nie został zakwalifikowany do płatności. W ocenie organu powyższe pozostaje bez wpływu na wykonany pomiar i rozstrzygnięcie, gdyż zgodnie z art. 50 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 (w zw. z art. 16 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006), w przypadku wniosków o pomoc w ramach systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaków, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdziału 6, 9 i 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, jeśli obszar zatwierdzonej grupy upraw jest większy niż zadeklarowany we wniosku pomocowym, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar zadeklarowany. W oparciu o dostępne w systemie ZSZiK ortofotomapy organ I instancji ustalił, że powierzchnia 0,01 ha w roku 2009 nie stanowiła składowiska maszyn, ku czemu przychylił się również organ odwoławczy. Zatem, w jego ocenie, nawet gdyby uznać, że obszar ten stanowił teren użytkowany w roku 2009, z uwagi na deklarację J. S. działki rolnej A równej 0,93 ha, organy ARiMR do płatności mogły uwzględnić powierzchnię nie przekraczającą deklaracji rolnika. Odnosząc się do działki rolnej B zadeklarowanej na powierzchni 0,12 ha organ podniósł, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż powierzchnia zmierzona i kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,02 ha (sad). Pozostała część nie stanowiła zwartego gruntu kwalifikującego się do przyznania płatności z uwagi na to, że działka przedzielona jest zabudowaniami i utwardzoną drogą, do których nie przysługują płatności. Stwierdzona powierzchnia działki B – 0,02 ha nie spełnia definicji działki rolnej zawartej w § 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 11 marca 2009 r. zgodnie z którym powierzchnia działki rolnej lub jej części deklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW nie może być mniejsza niż 0,1 ha. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących protokołu, z którym został zapoznany 26 listopada 2012 r., organ wskazał, że stanowi on rozszerzoną wersję notatki sporządzonej odręcznie w dniu przeprowadzania oględzin, uzupełnioną o cel oględzin, dane wnioskodawcy i przedmiot wizytacji, a wszystkie pozostałe dane, w tym zmierzone powierzchnie, są takie same. Podkreślił, że organ I instancji wydając rozstrzygnięcie w sprawie oparł się na zgromadzonym materiale dowodowym w tym protokole oględzin z 14 czerwca 2012 r., oświadczeniach strony, danych z bazy LPIS. Organ zauważył, że wizytacja przeprowadzona w gospodarstwie J. S. w dniu 14 czerwca 2012 r. potwierdziła ustalenia kontroli na miejscu zawarte w protokole z 17 grudnia 2009 r. Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w K. podniósł, że organ I instancji przeprowadził weryfikację zadeklarowanych przez stronę działek rolnych w oparciu o dostępne w systemie informatycznym ZSZiK ortofotomapy. Po dokonaniu oceny powierzchni ewidencyjno-gospodarczych (PEG) stwierdzono, że dla działki nr [...] powierzchnia ta wynosi 0,93 ha, a dla działki nr [...] – 0,06 ha, z czego największy spójny obszar to 0,02 ha. W wyniku ponownej analizy działki, posługując się zdjęciami lotniczymi z 2009 r. organ odwoławczy wskazał, że powierzchnie ustalone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. są prawidłowe i nie budzą wątpliwości co do prawidłowości ich wyznaczenia i zostały ustalone w oparciu o system informacji geograficznej. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnia działek rolnych użytkowanych przez J. S. w 2009 r. była mniejsza od powierzchni określonej w § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. stanowiącej jedno z podstawowych kryteriów przyznania płatności ONW. Dyrektor podkreślił, że płatności przysługują do powierzchni gruntów rolnych spełniających warunki do ich przyznania niezależnie od tego, jaka powierzchnia użytków rolnych widnieje w akcie własności gruntów bądź w ewidencji gruntów i budynków. Dyrektor zauważył również, że skarżący złożył na formularzu wniosku podpis pod oświadczeniem, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem oraz oświadczył, że dane zawarte we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym. Organ wskazał, że przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu prawa do przyznania płatności. Skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył J. S. Podniósł, że w 2009 r. na działce nie było żadnych składowisk, które uwidocznione zostały w notatce spisanej w dniu kontroli. Zarzucił, że przedstawiciel Powiatowego Biura ARiMR odmówił podpisania protokołu notatki spisanej przez kontrolerów z Oddziału Regionalnego. W ocenie skarżącego, jego gospodarstwo spełnia warunki przyznania płatności za 2009 r. Wniósł o "przerwanie trwającej 5 lat sprawy". W piśmie procesowym z 21 sierpnia 2013 r. pełnomocnik J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, - naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 i art. 50 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że organ nie dopełnił ciężącego na nim obowiązku z art. 7 kpa argumentując, że przy tak niewielkiej różnicy pomiędzy powierzchnią wskazaną przez skarżącego, a powierzchnią ustaloną przez organ wszelkie ustalenia i pomiary powinny być wykonane z najwyższą możliwą dokładnością i starannością. Zwrócił także uwagę na zastosowaną w trakcie kontroli z 14 czerwca 2012 r. tolerancję pomiaru wynoszącą 0,06 ha podczas gdy aktualnie dostępna technika pomiarowa pozwala na bardzo dokładne wykonanie pomiarów powierzchni różnymi metodami. W niniejszej sprawie pomiary zostały dokonane wyłącznie odbiornikiem GPS, który ma określoną tolerancję błędu, a tolerancja ta nie powinna mieć negatywnego wpływu na prawa rolnika do płatności i powinna być brana pod uwagę "raczej" na jego korzyść. Ponadto czynności kontrolne powinny być należycie udokumentowane w formie protokołu, który następnie powinien być bez zbędnej zwłoki przedstawiony stronie. Zdaniem pełnomocnika, z analizy zastosowanych w sprawie przepisów nie wynika, aby zostały one przez organ właściwie zinterpretowane i zastosowane do sytuacji skarżącego. Wskazał, że mając na uwadze § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. pojęcie "obszary zadeklarowane" użyte w art. 50 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 powinno odnosić się do wszystkich działek rolnika zgłoszonych we wniosku, a nie jak to zinterpretował organ do poszczególnych działek. Tym samym, w jego ocenie, organ dokonał błędnej interpretacji przepisów i niewłaściwie je zastosował w niniejszej sprawie. Miało to o tyle duże znaczenie, że zgodnie z ostatnimi pomiarami wykonanymi 14 czerwca 2012 r. powierzchnia działek użytkowanych przez skarżącego wyniosła 1 ha, a skarżący wnioskował łącznie dla wszystkich działek pow. 1,05 ha, czyli więcej niż obszar zatwierdzony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, że sprawa objęta zaskarżoną decyzją była już przedmiotem kontroli tut. Sądu, który wyrokiem z 2 lutego 2012r. sygn. akt II SA/Ke 851/11 uchylił decyzję organu I i II instancji z uwagi na popełnione w trakcie postępowania błędy proceduralne. W uzasadnieniu wyroku Sąd zakwestionował rzetelność wniosków wyciągniętych przez organ na podstawie kontroli przeprowadzonej 17 grudnia 2009r., zarzucił niewyjaśnienie istotnych rozbieżności, jakie pojawiły się w związku z ustaleniem powierzchni działek rolnych zgłoszonych do dopłat oraz nieprawidłowości w doręczeniu J. S. raportu z kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny zalecił, aby orzekając w niniejszej sprawie ponownie organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie z uwzględnieniem opisanych w uzasadnieniu wyroku uwag, wyeliminowały błędy i wydały stosowne rozstrzygnięcie w oparciu o obowiązujące przepisy, usuwając tym samym dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności Sąd nakazał ustalić – przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych dowodów – czy J. S. faktycznie posiadał gospodarstwo uprawniające go do przyznania płatności finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009r. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organy obu instancji wykonały zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Ke 851/11, a postępowanie przeprowadzone zostało poprawnie, w szczególności ponownie przeprowadzono czynności kontrolne, zapoznano z jego wynikami skarżącego oraz wyjaśniono rozbieżności dotyczące powierzchni działek zadeklarowanych do płatności. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji wskazać w pierwszej kolejności należy, że szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej wnioskowanej w niniejszej sprawie stanowią przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 40, poz. 329), zwanego dalej rozporządzeniem, w wersji obowiązującej na datę złożenia wniosku (§ 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, opublikowanego w Dz. U. z dnia 13 marca 2010 r.). Stosownie do § 2 pkt 2 rozporządzenia płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha. Niezależnie od tego przepis § 3 ust.4 rozporządzenia stanowi, że powierzchnia działki rolnej lub jej części deklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW nie może być mniejsza niż 0,1 ha. Powyższe oznacza, że do przyznania płatności ONW konieczne jest spełnienie obu ww. warunków obszarowych łącznie, tj. powierzchnia obszaru zadeklarowanego do płatności nie może być mniejsza niż 1 ha, a oprócz tego każda z położonych na tym obszarze działek rolnych deklarowanych we wniosku musi mieć powierzchnię nie mniejszą niż 0,1 ha. Podkreślenia także wymaga, że stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. o krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz o zmianie niektórych ustaw, do którego odsyłał § 2 pkt 2 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku, działka rolna to zwarty obszar gruntu rolnego, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, we wniosku z 27 maja 2009 r. J. S. wniósł o przyznanie płatności ONW na rok 2009 deklarując do niej działki rolne oznaczone literami A o pow. 0,93 ha oraz B o pow. 0,12 ha, tj. grunty o łącznej powierzchni 1,05 ha położone na działkach ewidencyjnych odpowiednio nr [...] (działka A) i [...] (działka B). W wyniku przeprowadzonych na miejscu w dniu 14 czerwca 2012 r. oględzin organ ustalił, że w przypadku działki A zmierzona powierzchnia zwartej uprawy wynosi 0,99 ha (1,00 ha w tym 0,1 ha to teren wyłączony – składowisko materiałów budowlanych i maszyn), przy czym powierzchnia ta obejmuje także część działki ewidencyjnej nr [...]. W przypadku działki B zmierzono powierzchnię 0,02 ha – użytek rolny w postaci sadu stanowiący odrębną część, przedzielony zabudowaniami i utwardzoną drogą. Sposób przeprowadzonej dnia 14 czerwca 2012 r. kontroli, podjęte podczas niej czynności i ustalenia dokonane przez organ w oparciu o notatkę oraz protokół, załączniki w postaci szkicu oraz dokumentacja zdjęciowa, nie budzą zastrzeżeń Sądu. Odnosząc się do zadeklarowanej oraz stwierdzonej podczas kontroli powierzchni działki rolnej A zwrócić należy uwagę na treść art. 50 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18). Rozporządzenie to utraciło co prawda moc z dniem 1 stycznia 2010 r. jednakże zgodnie z brzmieniem art. 86 ust. 1 aktualnie obowiązującego Rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65), rozporządzenie nr 796/2004 stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r., tj. m.in. do wniosku skarżącego. Zgodnie z art. 50 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 w przypadku wniosków o pomoc w ramach systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaków, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdziały 6, 9 i 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, jeśli obszar zatwierdzonej grupy upraw jest większy niż zadeklarowany we wniosku pomocowym, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar zadeklarowany. Wbrew zarzutom zawartym w skardze, zasada ta dotyczy ustalenia powierzchni zarówno pojedynczej działki rolnej, jak i powierzchni wszystkich zadeklarowanych działek łącznie. W stanie faktycznym i prawnym sprawy ma to znaczenie podstawowe, gdyż - jak już wyżej wspomniano - rozporządzenie co do powierzchni zadeklarowanego do płatności ONW obszaru przewiduje dwa warunki, których kumulatywne spełnienie jest niezbędne dla uwzględnienia wniosku. Po pierwsze, łączny obszar zadeklarowanego obszaru wynosić musi co najmniej 1 ha, a po drugie, powierzchnia działki rolnej lub jej części deklarowana we wniosku nie może być mniejsza niż 0,1 ha. Podkreślenia wymaga, że wypełniając wniosek rolnik wskazuje działki rolne położone na konkretnie oznaczonych działkach ewidencyjnych, na których prowadzi działalność kwalifikującą go do przyznania płatności ONW, przy czym pamiętać trzeba, że płatności ONW są przyznawane rolnikowi na jego wniosek (§ 5 ust. 1 rozporządzenia), co oznacza, że organ jest związany treścią żądania w zakresie określenia, na jakiej działce ewidencyjnej położona jest zadeklarowana i zgłoszona do płatności działka rolna. W tym zakresie należy zaaprobować stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu w sprawie III SA/Po 726/07, zgodnie z którym wskazanie numerów geodezyjnych i powierzchni działek objętych wnioskiem o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych jest istotną częścią wniosku. Informacje powyższe nie mogą być wskazywane zamiennie, tj. brak numeru faktycznie użytkowanej działki nie może zostać zastąpiony przez podanie większej powierzchni innej działki. Przyjęcie takiej możliwości czynienia odstępstw od wymogów formalnych wniosku uniemożliwiałoby bowiem przeprowadzenie kontroli jego zgodności z danymi ewidencyjnymi (Lex Nr 510372). Bezspornym jest, że J. S. we wniosku z 27 maja 2009r. podał, że działka rolna A położona jest w całości na działce ewidencyjnej nr 13/13. Tymczasem w trakcie kontroli organ ustalił (i jest to okoliczność nie kwestionowana przez skarżącego), że działka oznaczona literą A obejmuje faktycznie nie tylko działkę ew. nr [...], ale także część działki nr [...] i powierzchnia ta została uwzględniona przy pomiarze wynoszącym 0,99 ha. Związanie treścią wniosku oznacza zatem, że skoro działka rolna A została zadeklarowana tylko na jednej działce ewidencyjnej, to organ nie mógł uznać, że leży ona na dwóch działkach ewidencyjnych i uwzględnić obszar większy tej działki rolnej aniżeli zadeklarowany przez skarżącego. Dlatego powierzchnia zatwierdzona działki rolnej A nie mogła być większa niż powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] tj. 0,9535 ha. Z przedstawionych wyżej względów bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy pozostają podniesione w piśmie procesowym z 21 sierpnia 2013 r. kwestie tolerancji techniki pomiaru zastosowanej w trakcie kontroli z 14 czerwca 2012 r., albowiem każdy wynik pomiaru działki rolnej A większy niż 0,93 ha skutkowałby zatwierdzeniem do płatności jedynie obszaru zadeklarowanego przez skarżącego, tj. właśnie 0,93 ha. Podobnie nie ma znaczenia okoliczność, czy w roku 2009 J. S. użytkował na działce rolnej A teren przeznaczony obecnie pod składowisko materiałów budowlanych i maszyn, skoro do płatności organ mógł zakwalifikować jedynie powierzchnię działki A zadeklarowaną we wniosku. Odnosząc się zaś do działki rolnej B zadeklarowanej na powierzchni 0,12 ha wskazać należy, że kontrola z dnia 14 czerwca 2012 r. wykazała, iż powierzchnia zmierzona i kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,02 ha. Z ustaleń organu znajdujących potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy - załącznikach graficznych do protokołu z kontroli - wynika, że na powierzchnię, o której wyżej mowa, składał się sad. Pomimo, że na działce ewid. nr [...] znajdowały się inne użytki rolne (5 lub 6 arów gruntu rolnego), nie mogły one zostać zakwalifikowane do płatności z uwagi na to, że były przedzielone zabudowaniami i utwardzoną drogą, a więc nie stanowiły z ww. sadem zwartego obszaru gruntu o pow. co najmniej 0,1 ha, a tym samym jednej działki rolnej. Działka B nie spełniła więc warunku, o jakim mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia i nie mogła zostać uwzględniona przy obliczaniu łącznej powierzchni działek zakwalifikowanych do pomocy finansowej. Reasumując stwierdzić należy, że powierzchnia obszaru użytkowanego przez J. S. w 2009 r. i zadeklarowana do płatności ONW była mniejsza od wymaganej powierzchni określonej w § 2 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 4 rozporządzenia, w związku z czym prawidłowo organ odmówił przyznania tej płatności w zaskarżonej decyzji. Mając zatem na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenie z pkt II oparto na art. 250 p.p.s.a. oraz § 15 w zw. § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło