II SA/Ke 45/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie : odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia 15 listopada 2013 r., znak: [...], Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania O. Sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 31 lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy dokonania zmiany poz. 19 załącznika Nr 1 do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z 1 października 2009 r. ze zm., tj. punktu gier na automatach o niskich wygranych: G. – P. K., [...] K., ul. K., nr działki 62. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 12.03.2013r. O. Sp. z o.o. złożyła do Dyrektora Izby Celnej wniosek o zamianę lokalizacji punktu gier na automatach o niskich wygranych ujętego pod poz. 19 załącznika Nr 1 do zezwolenia udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z 1.10.2009r. ze zm. Do wykreślenia Spółka zgłosiła punkt gier G. – P. K., [...] K., ul. K., nr działki 62, a w jego miejsce zamierzała uruchomić działalność w lokalu: J., [...] K., ul. S. 41. Organ przeprowadził wywód, czy art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych (stosowany w zw. z art. 129 tej ustawy), będący podstawą odmowy zmiany lokalizacji punktów gier określonych w decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych, jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a więc czy przed wejściem w życie powinien podlegać notyfikacji przez Komisję Europejską według art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. W konkluzji organ stwierdził, że w świetle przytoczonych w uzasadnieniu decyzji przepisów prawa, jak i dokonanej oceny sprawy na podstawie zgromadzonej dokumentacji, nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach O. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, podnosząc zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 187 § 1, art. 191 i art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej, a nadto zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych poprzez jego niezastosowanie, oraz art. 1 pkt 4 a w zw. z art. 1 pkt 11 oraz w zw. z art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego poprzez błędne zastosowanie art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, nieobowiązującego w związku z brakiem notyfikacji, co potwierdzają Uwagi Komisji Europejskiej z dnia 5 września 2011 r. i wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W odniesieniu do interpretacji pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania" należy zauważyć, że praktyka sądowa opowiada się za szerokim jego rozumieniem, wychodząc poza tradycyjne pojmowanie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku podjęcia stosownej uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009r. sygn. akt I FZ 248/09; postanowieniem NSA z 20 maja 2008r., sygn. akt II FZ 200/08, LEX nr 505445; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 p.p.s.a. (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat. M. Niezgódka-Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2006). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z 13 czerwca 2008r., sygn. akt I FZ 221/08; wyrok WSA w Warszawie z 18 czerwca 2009r., sygn. akt III SA/Wa 3321/08). W ocenie Sądu taki związek zachodzi pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy niniejszej, a rozstrzygnięciem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II GSK 1116/13, ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 marca 2013 r. (sygn. akt III SA/Wr 51/13), uchylającego decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji w zakresie lokalizacji jednego punktu gier na automatach o niskich wygranych (art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych). W powołanym wyroku WSA we Wrocławiu uznał, że "przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych jest przepisem technicznym, który nie został notyfikowany, a więc jako niezgodny z prawem europejskim, nie może być stosowany". Od wyroku tego została wniesiona skarga kasacyjna przez Dyrektora Izby Celnej, w której kwestionowano stanowisko Sądu I instancji. Sprawa została zarejestrowana w NSA pod sygnaturą II GSK 1116/13. W sprawie tej Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu administracji wyrazi swój pogląd prawny w kwestii, czy przepisy przejściowe ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, w tym art. 135 ust. 2, mają charakter przepisów technicznych w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego i czy wymagały uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej według art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Pogląd ten będzie miał istotne znaczenie w sprawie niniejszej i nie tylko w tej sprawie. Należy bowiem odnotować bardzo dużą liczbę postępowań o analogicznym stanie prawnym i faktycznym, toczących się przed sądami administracyjnymi (jak również przed organami administracji publicznej), a przede wszystkim znaczną rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w tej kwestii. W ocenie Sądu, zachowanie jednolitości orzecznictwa w tej fundamentalnej kwestii jest niezwykle istotne. Mając zatem na uwadze, że pogląd prawny, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej sprawie (a także wielu innych sprawach zawisłych przed NSA, dotyczących przepisów ustawy o grach hazardowych, m.in. także w sprawie sygn. akt II GSK 2297/13), będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie kwestii legalności zaskarżonej decyzji także w niniejszej sprawie, Sąd uznał za celowe zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przemawiają za tym względy celowościowe, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. Należy zauważyć, że również w wielu innych sprawach (II SA/Ke 956/13, III SA/Lu 338/13, III SA/Łd 427/13, III SA/Lu 330/13, II SA/Ke 925/13, II SA/Ke 956/13) Sądy I instancji zawieszały postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia naprowadzonej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny. Należy podnieść, że moc wiążąca wyroku, określona w art. 170 p.p.s.a., oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się bowiem w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Skutkiem mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 152/07). W sprawie niniejszej Sąd wziął również pod uwagę okoliczność przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 686/13, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, Trybunałowi Konstytucyjnemu następującego pytania prawnego: "czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji RP, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP". W ocenie Sądu powyższe pytanie prawne kierowane do TK ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W obydwu sprawach istnieje bowiem wspólny problem zarzutu niekonstytucyjności ustawy o grach hazardowych, na podstawie której zapadały rozstrzygnięcia, z uwagi na brak notyfikacji przepisów tej ustawy. Rozstrzygnięcie zaś tych zagadnień leży w gestii Trybunału Konstytucyjnego i dopiero po jego wypowiedzi w tej materii rolą sądu administracyjnego będzie dokonanie oceny na ile i czy w ogóle wskazane problemy notyfikacji przepisów ustawy hazardowej mają wpływ na zapadłe przed organami celnymi rozstrzygnięcia. Należało zatem uznać, że odpowiedź na pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego, sformułowane w postanowieniu z 15 stycznia 2014 r., również będzie mieć decydujący wpływ na ustalenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Istotne jest i to, że w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych ujawniła się istotna rozbieżność co do oceny konsekwencji prawnych braku notyfikacji niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych. Rozbieżność ta prowadzi do wydawania różnych orzeczeń w identycznych stanach faktycznych (co dostrzegł Trybunał Konstytucyjny, o czym świadczy treść uzasadnienia wyroku z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. P 4/11). Niewątpliwie zatem także pewność orzecznictwa i jego stabilność stanowią same w sobie jedną z gwarancji praworządnego państwa prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.