II SA/Ke 458/12
WyrokWSA w Kielcach2012-08-09
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Dorota Chobian, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczące kwestionowania zasadności i wymagalności obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, mogą być podstawą do uchylenia postanowienia organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, a nie zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym, który wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej. Zarzuty dotyczące treści nałożonego obowiązku lub prawidłowości postępowania administracyjnego nie mogą być podstawą do uchylenia postanowienia organu egzekucyjnego, jeśli nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wcześniej wydano nakaz rozbiórki drewnianej wiaty, który został utrzymany w mocy przez organy administracji i potwierdzony przez sądy administracyjne. Po braku wykonania nakazu wszczęto postępowanie egzekucyjne. Skarżący zgłosił zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego, wskazując na błąd co do osoby zobowiązanej i brak udziału w postępowaniu administracyjnym. Organy uznały zarzuty za bezzasadne, a WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012r. sprawy ze skargi R.C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym,
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał Z. C., R. C. i J. C. rozbiórkę drewnianej wiaty o wymiarach 9,10 x 3,0 m, położonej przy ul. S. w M. 14, gmina S. i przylegającej do budynku gospodarczego na działce sąsiedniej. W podstawie prawnej powołano art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1981r. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.).
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. decyzję.
Wyrokiem z dnia 6.03.2008r. sygn. akt II SA/Ke 714/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Z. C. na ww. decyzję organu II instancji.
Wyrokiem z dnia 30.06.2009r. sygn. akt II OSK 1066/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Z. C. od ww. wyroku.
Postanowieniem z dnia 19.02.2010r. sygn. akt II OSK 154/10 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę Z. C. o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem z dnia 30.06.2009r. sygn. akt II OSK 1066/08.
Mając na uwadze powyższe organ I instancji – wobec braku wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowej wiaty – upomnieniem z dnia [...] wezwał wszystkich zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, informując jednocześnie, że po upływie tego terminu zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne.
Wobec dalszego uchylania się przez zobowiązanych od wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne mające na celu przymuszenie ich do wykonania przedmiotowego obowiązku – wydając w dniu [...] skierowane do tych osób odrębne tytuły wykonawcze
Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji uznał za bezzasadne zarzuty Z. C. zgłoszone w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] organ II instancji, po rozpoznaniu zażalenia Z. C., uchylił w całości ww. postanowienie oraz umorzył I – instancyjne postępowanie egzekucyjne wszczęte tytułami wykonawczymi z dnia [...]
U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło stwierdzenie, że ww. tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.). W tym zakresie wskazano na błędne powołanie podstawy prawnej nałożonego obowiązku, jak również brak powołania ww. decyzji II – instancyjnej z dnia [...] oraz wskazania danych osobowych poszczególnych zobowiązanych, pozwalających na ich identyfikację w przypadku ściągania należności.
Organ I instancji, po uzupełnieniu informacji dotyczących danych osobowych zobowiązanych, ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne wydając w dniu 19.03.2012r nowe tytuły wykonawcze, skierowane odrębnie do Z. C., R. C. i J. C.
W piśmie z dnia 27.03.2011r. R. C. zgłosił zarzuty co do wystawionego wobec niego tytułu wykonawczego, domagając się jego uchylenia i wskazując na błąd co do określenia w nim osoby zobowiązanej. W uzasadnieniu powołano się na brak udziału zobowiązanego w prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego postępowaniu i brak omówienia dowodów jego obecności oraz zeznań.
Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji orzekł o bezzasadności ww. zarzutów, wskazując że obowiązek określony w tytule wykonawczym wynika z ostatecznej decyzji z dnia [...], utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...], w którym to postępowaniu R. C. brał udział. Natomiast kwestionowanie nakazu rozbiórki jest bezzasadne i nie ma żadnego wpływu na wyegzekwowanie przedmiotowego obowiązku. W podstawie prawnej powołano art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1, art. 33, art. 34 § 1, 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie R. C. powtórzył argumentację przedstawioną w zgłoszonych zarzutach.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując w mocy zakwestionowane postanowienie, podzielił w całości stanowisko organu I instancji. W tym zakresie wskazano, że wysuwane przez stronę zarzuty nie odpowiadają przesłankom wymienionym w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ II instancji podkreślił jednocześnie, że prawomocne rozstrzygnięcia sądowo - administracyjne, które zapadły w sprawie przedmiotowej wiaty, zobowiązują organy nadzoru budowlanego do skutecznego wyegzekwowania obowiązku rozbiórki tej wiaty. Natomiast w toku postępowania egzekucyjnego organy nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, wynikającym z decyzji administracyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach R. C. wniósł o "oddalenie w całości postanowienia i tytułu wykonawczego", zarzucając że rozstrzygnięcie to zostało wydane bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na jego treść, w tym bez sprawdzenia jego wyjaśnień i uwzględnienia wniosków. Skarżący podniósł ponadto, ze zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6.03.2008r., sygn. akt II SA/Ke 714/07 i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.02.2010r., sygn. akt OSK 154/10 "zapadły z naruszeniem zasady obiektywizmu i zasady swobodnej oceny", a postępowanie w ww. sądach było prowadzone bez jego obecności i wiedzy. Niezrozumiałe jest przy tym dla strony powoływanie się przez organy na "absurdalne przepisy".
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązu-jącym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Na wstępie należy zaznaczyć, że jak wynika z prawidłowo ustalonego w niniejszej sprawie przez organy obu instancji stanu faktycznego w stosunku do Z. C., R. C. i J. C. został wydany nakaz rozbiórki drewnianej wiaty o wymiarach 9,10 x 3,0 m, położonej przy ul. S. w M. 14 – orzeczony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] (K-I-45). Rozstrzygnięcie to, pomimo jego zaskarżenia przez Z.C., zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] (K-I-50), a skarga wniesiona przez tę osobę na ostatnią z ww. decyzji została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 6.03.2008r. sygn. akt II SA/Ke 714/07. Podobnie, skarga kasacyjna Z. C. od ww. wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30.06.2009r. sygn. akt II OSK 1066/08. Następnie postanowieniem z dnia 19.02.2010r. sygn. akt II OSK 154/10 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę Z. C. o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem z dnia 30.06.2009r. (K-I-52).
Wobec bezskuteczności podejmowanych przez Z.C. działań kwestionujących legalność orzeczonego w dniu [...] nakazu rozbiórki, decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, co rodzi obowiązek jej zrealizowania przez zobowiązanych.
Niesporna w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność braku wykonania przez Z.C., R. C. i J. C. przedmiotowego obowiązku – pomimo upływu 5 lat od daty jego orzeczenia. W tej sytuacji wystawienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. tytułu wykonawczego z dnia [...] (K-I-78), poprzedzone doręczeniem upomnienia z dnia [...] (K-I-55), wzywającym do wykonania ww. decyzji, stało się konieczne dla uruchomienia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do przymuszenia zobowiązanych wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowej wiaty. Jak wynika bowiem z art. 15 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania obowiązku przez zobowiązanego przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do realizacji obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że środki ochrony prawnej przysługujące uczestnikom postępowania egzekucyjnego po jego wszczęciu – w tym zarzuty, do których prawo zgłoszenia służy zobowiązanemu – mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania. Nie służą one natomiast do weryfikacji ostatecznych decyzji czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego. Powyższą zasadę wyraża art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym – co czyni bezzasadnymi podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące de facto treści nałożonego na niego obowiązku. Badanie dopuszczalności egzekucji obejmuje bowiem wyłącznie sprawdzenie prawidłowości jej wszczęcia oraz poprzedzenie wszczęcia egzekucji wcześniejszym upomnieniem.
Podstawą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym mogą być tylko ściśle określone okoliczności, których zamknięty katalog zawarty jest w art. 33 u.p.e.a., to jest:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z
innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku
wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka
egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Zestawiając treść cyt. przepisu z zarzutami skarżącego nie sposób uznać za zasadne jego twierdzeń co do błędu w zakresie określenia go jako osoby zobowiązanej w treści tytułu wykonawczego. Jak wynika bowiem z dyspozycji art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera wskazanie imienia, nazwiska lub firmy oraz adresu zobowiązanego – którym w niniejszej sprawie bez wątpienia jest R. C.. Okoliczność ta wynika bowiem w sposób jednoznaczny z opisanej powyżej decyzji z dnia [...], której legalność nie może budzić jakichkolwiek zastrzeżeń. Natomiast pozostałe okoliczności podnoszone przez skarżącego – jak trafnie uznał organ – nie mieszczą się w żadnej z ustawowych podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Z kolei dane adresowe R. C. zostały ustalone w oparciu o informację Wójta Gminy S. z dnia 29.02.2012r. (K-I-75) – na podstawie aktualnych danych z ewidencji ludności.
Nie nasuwa również żadnych zastrzeżeń prawidłowość wystawionego w dniu [...] tytułu wykonawczego (K-I-78) – w zakresie spełnienia pozostałych wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. Podkreślić trzeba, że organ I instancji właściwie powołał treść podlegającego egzekucji obowiązku, jak również jego podstawę prawną – art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1981r. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), jak również decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] W tytule wykonawczym zawarto przy tym stwierdzenie, że przedmiotowy obowiązek jest wymagalny (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.), pouczono zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu(art. 27 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) oraz o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Prawidłowo wskazano przy tym datę wystawienia tytułu, opatrując go podpisem z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego, odciskiem pieczęci urzędowej wierzyciela (art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) oraz odpowiednią klauzulą o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej (art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).
Formułowane przez R. C. zarzuty dotyczące kwestii prawidłowości postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem nakazu rozbiórki z dnia [...] nie są i nie mogą stanowić przedmiotu rozważań organu egzekucyjnego z uwagi na brak uprawnień tego organu do badania dopuszczalności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Również zarzuty sformułowane w skardze do Sądu w istocie nie zmierzają do wykazania bezprawności zaskarżonego postanowienia a skupiają się na kwestionowaniu zasadności rozstrzygnięcia zapadłego w decyzji z dnia z dnia [...]
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło