II SA/Ke 459/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lipca 2013r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania K.G. od decyzji wydanej z up. Prezydenta Miasta z dnia [...]., odmawiającej przyznania K.G. zasiłku rodzinnego na dziecko K.G.- na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Wnioskiem z dnia 30 października 2012r. K.G. zwróciła się do organu samorządu ds. świadczeń rodzinnych o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna K.G.ur. 26 sierpnia 1994r. na okres zasiłkowy 2012/2013r. Organ, decyzją z dnia [...]. odmówił przyznania zasiłku rodzinnego. W motywach rozstrzygnięcia powołał treść art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r Nr 139, poz. 992 ze zm.) wskazując, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539zł. Przytoczył również treść art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiący, że w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Wyjaśnił ponadto, że przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2012/2013 brane są pod uwagę dochody rodziny z roku 2011. Zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Skarbowego o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych K.G.w roku 2011 osiągnęła dochód w łącznej kwocie 11.670,90zł. Tytułem alimentów zasądzonych na syna rodzina posiadała dochód w kwocie 4.200zł. Z posiadanego gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,35 ha przeliczeniowego dochód wyniósł 3.662,50zł. Łącznie dochód rodziny w 2011r. wyniósł 19.533,45zł, co stanowi miesięcznie kwotę 1.627,79zł, a na członka rodziny kwotę 813,89zł. Dochód ten przekraczając ustawowe kryterium dochodowe - 539zł - o kwotę wyższą od najniższego zasiłku rodzinnego, wynoszącego 77zł uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Odwołanie od tej decyzji wniosła w ustawowym terminie K. G. Oświadczyła w nim, że od dwóch lat samotnie wychowuje syna K. W 2010r. podjęła zatrudnienie i pracuje do chwili obecnej. Z tytułu zatrudnienia otrzymuje wynagrodzenie netto w wysokości od 1000zł do 1050zł miesięcznie. Odwołująca jest chora, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe. Syn ostatni rok uczęszcza do dwuletniej szkoły zawodowej. Dwa razy w tygodniu jeździ na praktykę i szkolenie do Kielc. Wydatki na dojazdy wynoszą ok. 130zł miesięcznie. Były mąż uiszcza alimenty na rzecz syna w wysokości 350zł miesięcznie. Odwołująca nie osiąga żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego, którego jest współwłaścicielką wraz z byłym mężem, gospodarstwo to użytkuje wyłącznie były mąż. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając odwołanie K.G., po analizie treści przepisów art. 5 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 3 pkt 2, 2a i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r o świadczeniach rodzinnych oraz ustalony stan faktyczny w zakresie dochodu rodziny K. G stwierdziło, że nie zasługuje ono na uwzględnienie Organ odwoławczy, powołując się na zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 października 2012r. stwierdziło, że w 2011r. K.G. osiągnęła dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 15.228,00zł. Dochód ten po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne wynoszącej 2.270,78 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wg zaświadczenia "KOBEX" Export-Import w kwocie 1.286,32zł, wyniósł 11.670,90zł. Dochodem nieopodatkowanym jest dochód z tytułu alimentów zasądzonych od K.G.na rzecz syna K. Alimenty te w roku 2011. otrzymała osoba uprawniona w wysokości 4.200zł. Razem dochody rodziny w 2011r. z tytułu zatrudnienia oraz alimentów wyniosły łącznie 15.870,90zł. Średni miesięczny dochód rodziny w wysokości 1.322,57 przypadł na osobę w rodzinie w wysokości 661,28zł, przekraczając o 122,28zł, a więc o kwotę wyższą od najniższego zasiłku rodzinnego wynoszącego 77zł, kryterium dochodowe określone art. 5 ust. 1 ustawy, wynoszące 539zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało także, że doliczenie przez organ I instancji do dochodu rodziny z 2011r. dochodu z całego gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,35 hektara przeliczeniowego w kwocie 3.662,50zł w sytuacji, gdy stanowi ono współwłasność K.G.oraz K.G.jest za daleko idące. Organ I instancji winien dochód ten ustalić stosownie do wielkości udziału K.G.we współwłasności tego gospodarstwa rolnego, stanowiącego ½ część, czego nie uczynił. Uchybienie organu I instancji w tym zakresie nie rzutuje jednak na ostateczny wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odliczenie od dochodu rodziny K.G.dochodu z całego gospodarstwa rolnego i tak powoduje, że dochód rodziny, stanowiąc łącznie 15.870,90zł wyniósł miesięcznie 1.322,57zł, i przypadł na osobę w rodzinie w wysokości 661,28zł, tj. w wysokości znacznie przekraczającej dopuszczalne kryterium dochodowe. Wielkość tego przekroczenia wyklucza zastosowanie art. 5 ust. 3 ustawy, co powoduje, że K.G.nie przysługuje uprawnienie do otrzymania wnioskowanych świadczeń rodzinnych na syna. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła K. G., uzasadniając ją trudną sytuacją rodzinną i materialną. Zarzuciła, że nie wzięto pod uwagę, że syna wychowuje sama, a od męża otrzymuje niskie alimenty, które wystarczają tylko na czynsz. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, ma obustronny ubytek słuchu i mimo aparatu słuchowego nie słyszy dobrze. Syn jest uczniem ostatniej klasy szkoły zawodowej, ma praktykę, za którą nie pobiera wynagrodzenia, uczęszcza na kurs prawa jazdy, co zwiększa wydatki. Z zarobków, które pobiera, pracując w domu handlowym jako sprzątaczka, opłaca jeszcze światło, internet, gaz, ubezpieczenie na życie, które wynosi 90zł kwartalnie. Po odliczeniu wszystkich wydatków pozostaje jej ok. 700zł. W ciągu miesiąca musi się ograniczać finansowo, aby starczyło na codzienne życie. Wniosła o przychylne rozpatrzenie skargi i wzięcie pod uwagę wskazanych argumentów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach, która zgłosiła swój udział w sprawie na podstawie art. 8 p.p.s.a. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa, należy stwierdzić, że decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego i nie narusza przepisów postępowania. Zasady przyznawania zasiłków rodzinnych regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej ustawą, przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. 2011, Nr 298, poz. 1769) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się, stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U.2012.959). Skarżąca wniosek o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego złożyła do organu w dniu 30 października 2012r. Okresem zasiłkowym jest więc okres od 1 listopada 2012r. do 31 października 2013r., w związku z czym organ prawidłowo za dochód rodziny, będący podstawą ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego, przyjął dochód uzyskany w roku 2011. Dochód został wyliczony zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 ustawy, który stanowi, że dochodem, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, są przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny, natomiast dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że obliczony w ten sposób dochód dwuosobowej rodziny skarżącej w 2011r. wyniósł 15.870,90zł, miesięcznie – 1.322,57zł. Zatem miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 661,28zł, przekraczając kwotę określoną w art. 5 ust. 1 ustawy (539,00 zł) o 122,28 zł. Należy zauważyć, że dochód ten nie obejmuje dochodu z gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy słusznie podniósł w zaskarżonej decyzji, że organ I instancji wadliwie doliczył do dochodu rodziny skarżącej w 2011r. dochód z całego gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,35ha w kwocie 3.662,50zł, bowiem skarżąca jest jego współwłaścicielką, a nie właścicielką. Jednak organ ten słusznie zauważył, że nawet nieuwzględnienie w dochodzie rodziny w 2011r. dochodu z gospodarstwa rolnego nie zmienia faktu, że dochód rodziny przekracza dopuszczalne kryterium dochodowe. Jak bowiem wskazano dochód przypadający na osobę w rodzinie wynosi 661,28zł, podczas gdy kryterium dochodowe wynosiło 539zł. Ta okoliczność nie była kwestionowana przez skarżącą, która wskazała na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną. Jednak te okoliczności nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji organu, który jest zobligowany do orzekania zgodnie z przepisami ustawy, która w tym względzie nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego. Należy mieć na uwadze, że w sprawie niniejszej Samorządowe Kolegium Odwoławcze badało także, czy zachodzi przewidziana w przepisie art. 5 ust 3 ustawy okoliczność. Zgodnie bowiem z regulacją zawartą w tym przepisie, w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Organ uznał, że w sprawie niniejszej dochód rodziny skarżącej przekroczył w 2011r. kwotę 539,00 zł o kwotę wyższą niż wynosi najniższy zasiłek, tj. 77 zł. Zatem nie ma zastosowania przepis art. 5 ust. 3 ustawy. W ocenie Sądu, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie podniesiona w skardze okoliczność, że skarżąca została decyzją z dnia 22 grudnia 2004r. zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, który ma charakter trwały. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 ustawy zastosowanie kryterium dochodowego przypadającego na członka rodziny w wysokości 623zł, a nie 539zł uzasadnia legitymowanie się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności przez członka rodziny, którym jest dziecko. Powyższe wskazuje, że organ prawidłowo uznał, że przekroczenie dopuszczalnego kryterium dochodowego uzasadnia odmowę przyznania K.G. zasiłku rodzinnego na dziecko. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270).