II SA/Ke 469/08

WyrokWSA w Kielcach2008-10-15

Skład orzekający: Anna Żak, Jacek Kuza, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt czasowy może zostać uchylona, jeśli potwierdzenie pobytu w lokalu zostało dokonane przez osoby niebędące właścicielami ani nieposiadające tytułu prawnego do lokalu, a jedyny właściciel konsekwentnie się temu sprzeciwia?
Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt czasowy, która została dokonana na podstawie potwierdzenia pobytu przez osoby nieposiadające tytułu prawnego do lokalu, podczas gdy jedyny właściciel sprzeciwia się zameldowaniu, jest niezgodna z prawem. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymaga, aby potwierdzenie pobytu dokonał właściciel lub podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, a także aby przedstawił dokument potwierdzający ten tytuł. W przypadku braku takiego potwierdzenia lub gdy potwierdzenie pochodzi od osób nieuprawnionych, a właściciel się sprzeciwia, czynność zameldowania powinna zostać uchylona.
Stan faktyczny
Skarżący S.W. wystąpił o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania Z.Z. na pobyt czasowy w jego lokalu, twierdząc, że jest jego wyłącznym właścicielem i nie wyrażał zgody na zameldowanie. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o odmowie uchylenia zameldowania, uznając, że dzieci skarżącego, jako współwłaściciele, mogły potwierdzić fakt pobytu Z.Z. Sąd administracyjny uznał, że lokal stanowi wyłączną własność skarżącego, a jego dzieci nie mają tytułu prawnego do współwłasności, co czyniło potwierdzenie pobytu przez nie nieprawidłowym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz S.W. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2008r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody . z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno- technicznej zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz S. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda decyzją z dnia [...] znak: [....] po rozpoznaniu odwołania S.W. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] znak: [...] orzekającej o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania Z.Z. na pobyt czasowy od [...] do [...] w lokalu położonym w miejscowości [...]gmina [...] na podstawie artykułu 47 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006r., Dz.U. Nr 139, poz. 993 ze zm.), art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny: W dniu [...] Z.Z. został zameldowany na pobyt czasowy od [...] do [...] w lokalu położonym w miejscowości [...]gmina [...]. Fakt pobytu w danym lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu czasowego został potwierdzony przez - żonę, która jednocześnie przedłożyła oświadczenie A.W.,R.W.,B.S – swojego rodzeństwa, wyrażające zgodę na zameldowanie męża E. Z – Z.Z. oraz postanowienie z dnia 13 września 2005r. Sądu Rejonowego we Włoszczowie, Wydział I Cywilny o stwierdzeniu nabycia spadku po K. W. przez S.W., E. W., B. S., A. W. i R. W. Wnioskiem z dnia 18 marca 2008r. S.W. wystąpił do Wójta Gminy o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zameldowaniu na pobyt czasowy Z.Z. i odmowę meldunku. W uzasadnieniu S.W. podnosił, iż jest wyłącznym właścicielem i dysponentem przedmiotowego lokalu. Tytuł własności wynika z aktu notarialnego, który został załączony do wniosku. S.W. stwierdził, że nikt nie żądał od niego okazania tego aktu, jak również nie brał on udziału w postępowaniu meldunkowym i nie otrzymał żadnej decyzji w tej sprawie. Nadto podkreślił, iż nie wydawał ani ustnej ani pisemnej zgody na zameldowanie w swoim lokalu, ponieważ takiemu zameldowaniu konsekwentnie się sprzeciwia. W uzasadnieniu decyzji z dnia 19 maja 2008r. Wójt Gminy wskazał, że zameldowanie jest zwykłą czynnością materialno-techniczną, zatem wniosek S.W. należało potraktować jako wniosek o anulowanie zameldowania. Powołując brzmienie art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych Wójt Gminy stwierdził, że obowiązek zameldowania powstaje wówczas, gdy osoba ubiegająca się o zameldowanie przebywa w lokalu, w którym ma zostać zameldowana. Fakt ten potwierdza na zgłoszeniu zameldowania własnoręcznym podpisem właściciel lub jego spadkobierca. Przebywanie w lokalu pod adresem [...] , Gm. S potwierdziło czterech spośród pięciu spadkobierców, a w związku z tym brak jest podstaw do uchylenia czynności materialno-technicznej meldunku. Wojewoda badając prawidłowość zaskarżonej decyzji podzielił dokonane przez organ I instancji ustalenia faktyczne i dokonaną w oparciu o te ustalenia ocenę prawną. Organ II instancji za niebudzący zastrzeżeń uznał fakt zamieszkiwania Z.Z. w tym lokalu. Przywołał treść art. 29 ust. 1 cyt. ustawy, wskazując, iż osobą uprawnioną do potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały jest nie tylko właściciel lokalu, ale także inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. W ocenie Wojewody z aktu notarialnego z dnia 10 grudnia 2002r., zgodnie z którym S.W. nabył działki w miejscowości R. jak również z postanowienia Sądu Rejonowego we Włoszczowie z dnia 13 września 2005r. sygn.akt I Ns 245/05 o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej K. W. wynika, że współwłaścicielami lokalu są S.W. i jego dzieci. Wobec powyższego dzieci jako podmioty dysponujące tytułem prawnym do lokalu w miejscowości [...]mogły potwierdzić fakt pobytu Z.Z. w tym lokalu. Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S.W. żądając uchylenia zaskarżonych decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił organom dokonanie błędnych ustaleń mających wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że dzieci wspólnie z ojcem mają tytuł prawny do dysponowania lokalem, w którym nastąpiło zameldowanie Z.Z.. Skarżący podniósł, że nieruchomość zabudowaną domem nabył już po śmierci żony i z tego powodu stanowi ona jego wyłączną własność, natomiast dzieciom przysługuje jedynie roszczenie pieniężne o równowartość nakładów ich matki wchodzących w skład spadku. Powołując treść art. 9 ust 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, że do zameldowania nie wystarczy jedynie faktyczne przebywanie w lokalu objętym meldunkiem lecz ustawa wymaga by przebywanie danej osoby w lokalu potwierdził właściciel lub inna osoba dysponująca prawem do lokalu, która powinna przedłożyć stosowny dokument będący tytułem prawnym tej osoby do lokalu. W przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione powyższe warunki dlatego też czynność zameldowania została dokonana z naruszeniem prawa, a decyzje organów powinny być uchylone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Sąd stwierdził, że skarga S.W. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia takie naruszenie przepisów wykazała. Na wstępie wskazać należy, że zameldowanie w lokalu jest czynnością materialno-techniczną organu administracji publicznej, w związku z tym właściwy organ nie prowadzi postępowania administracyjnego w sprawie o zameldowanie i nie wydaje decyzji kończącej to postępowanie. Zgodnie z treścią art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U z 2006r. nr 139 poz. 993 – zwanej dalej jako ustawa) organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Dopiero jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, to stosownie do ust. 2 art. 47 o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy i to rozstrzygnięcie następuje w formie decyzji. Obowiązkowi organu gminy polegającemu na dokonaniu zameldowania towarzyszy wynikający z art. 10 ust. 1 ustawy obowiązek osoby, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby do dokonania zameldowania się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Stosownie do treści art. 9 ust 2a.ustawy przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Interpretacja powołanych norm prawnych prowadzi do stwierdzenia, że do przesłanek od których zależy zameldowanie osoby na pobyt stały lub czasowy należy zaliczyć faktyczne zamieszkiwanie przez tę osobę w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie (art. 10 ust. 1), a nadto fakt zamieszkiwania powinien potwierdzić właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Przepis określa rodzaje dokumentów, które stanowią tytuł prawny do lokalu uprawniający daną osobę do potwierdzenia faktu przebywania w danym lokalu. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że lokal w którym został zameldowany Z.Z. stanowi własność skarżącego. Odmienna ocena organów administracji, iż lokal stanowi współwłasność kilku osób jest nieuprawniona. Nie budzi wątpliwości, iż działki o numerach ewidencyjnych: 135, 136 i 137 o powierzchni 0,61ha których częścią składową jest dom mieszkalny nabył na własność skarżący w dniu 10.12.2002r. umową w formie aktu notarialnego Rep. A 2835/2002, a zatem po śmierci K. W., która jak wynika z postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zmarła 21.06.2002r. Z tego względu nieruchomość nie stanowi części spadku po zmarłej K. W. a prawo do spadku stwierdzone postanowieniem z dnia 13 września 2005r. przysługujące E. Z., B. S., A. W., i R. W. w stosownych częściach nie obejmuje przedmiotowej nieruchomości, a także budynku będącego jej częścią składową. Wymienionym spadkobiercom nie przysługuje więc prawo do współwłasności przedmiotowego lokalu. Nie będąc współwłaścicielami, dzieci skarżącego nie dysponują tytułem prawnym do lokalu, nie są więc uprawnione stosownie do dyspozycji art. 9 ust. 2a ustawy do potwierdzania faktu pobytu osobie ubiegającej się o meldunek w tym lokalu. Skoro ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymaga nie tylko tego by fakt potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, był dokonany przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, ale nakazuje przedstawić do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu oraz przykładowo wymienia rodzaje dokumentów potwierdzających tytuł prawny do lokalu, to oznacza, że nie każdy może potwierdzać okoliczność przebywania pod określonym adresem. Zdaniem Sądu meldunek, w którym fakt pobytu potwierdza osoba bądź osoby nieuprawnione, a jedyny właściciel w ogóle nie wie i nie jest informowany, że dana osoba wystąpiła o zameldowanie w lokalu stanowiącym jego własność, nie jest dokonany zgodnie z prawem. Nie bez znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy, pozostaje fakt, że zgłoszenie pobytu czasowego Z.Z. miało miejsce w dniu 28 stycznia 2008r., a skarżący niezwłocznie ponieważ już w marcu 2008r., podjął kroki zmierzające do anulowania czynności zameldowania. Zwrócić także należy uwagę na ostry konflikt pomiędzy skarżącym a osobą, która została zameldowana na pobyt czasowy, o czym świadczą awantury i interwencje Policji. Jednocześnie wymaga podkreślenia, iż potwierdzenie okoliczności faktycznej tj. pobytu danej osoby w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do tego lokalu nie jest równoznaczne z wyrażeniem zgody przez osobę dysponującą tytułem prawnym do lokalu na przebywanie w nim innych osób. Jeżeli zatem dany podmiot nadal chce dokonać meldunku, a osoba uprawniona do potwierdzenia pobytu tej osoby w lokalu, odmawia takiego potwierdzenia, wówczas organ powinien wszcząć postępowanie administracyjne i wyjaśnić czy mimo braku takiej zgody istnieją przesłanki do dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania. Zaprezentowana przez Sąd argumentacja prowadzi do stwierdzenia, że organy administracji przyjęły błędne ustalenia faktyczne co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do naruszenia art. 9 ust 2a.ustawy określającego przesłanki prawidłowo dokonanej czynności materialno-technicznej meldunku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji mając na względzie podniesione wyżej uwagi dokona prawidłowej wykładni powołanego przepisu uwzględniając ocenę prawną wyrażoną przez Sąd na tle konkretnego stanu faktycznego i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Z tych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło