II SA/Ke 487/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia A.P. terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej doręczony został skarżącemu w dniu 2 grudnia 2009 r., a zatem ustawowy termin do jej wniesienia upłynął A.P. w dniu 4 stycznia 2010 r. W dniu 22 stycznia 2010 r. adwokat A.K., której skarżący udzielił pełnomocnictwa w dniu 16 stycznia 2010 r., nadała w urzędzie pocztowym skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że uchybienie terminu nie jest zawinione przez skarżącego, gdyż w okresie od 6 grudnia 2009 r. do 29 grudnia 2009 r. był obłożnie chory (leczenie szpitalne od 11 – 22 grudnia 2009 r.) i stan chorobowy uniemożliwiał chodzenie. Dopiero w dniu 16 stycznia 2010 r. A.P. "był realnie władny" zlecić zastępstwo prawne adwokatowi w celu zbadania sprawy i sporządzenia skargi kasacyjnej. Na potwierdzenie powyższych okoliczności do wniosku dołączono dwa zaświadczenia lekarskie, z których wynika, że w okresie od 6 do 29 grudnia 2009 r. skarżący był obłożnie chory i nie mógł chodzić, a w okresie od 30 grudnia 2009 r. do 15 stycznia 2010 r. z powodu choroby narządu ruchu nie mógł chodzić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wskazane w przytoczonych przepisach warunki formalne wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zostały spełnione, co pozwala Sądowi na merytoryczną ocenę zasadności wniosku. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Okolicznościami takimi mogą być na przykład nagła choroba lub błędne pouczenie sądu (postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r., I OZ 246/08 LEX nr 47929). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności należy zaliczyć hospitalizację trwającą w okresie biegu terminu do złożenia skargi, bądź nagłą chorobę, a więc powody, które nie pozwalają na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z dnia 28 maja 2008 r., I GZ 143/08, LEX nr 479051). Z przytoczonych poglądów należy wyciągnąć wniosek, że co do zasady, nie każda choroba i nie w każdej sytuacji uzasadnia brak winy strony w uchybieniu terminowi. O braku winy strony można bowiem mówić wtedy, gdy strona wykaże, że w okolicznościach danej sprawy jej choroba, czy to przez jej charakter, czy intensywność, czy też nagłe wystąpienie uniemożliwiła zachowanie terminu, przy zachowaniu najwyższej staranności. Rzeczą strony, zwłaszcza reprezentowanej przez fachowego pełnomocnika, jest więc oprócz wskazania we wniosku o przywrócenie terminu na fakt choroby, wykazanie również, że choroba ta spowodowała niemożliwość zachowania terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że skarżący reprezentowany w sprawie przez adwokata, nie wyjaśnił w swym wniosku o przywrócenie terminu, dlaczego choroba na którą cierpiał w okresie od 6 grudnia 2009 r. do 15 stycznia 2010 r. uniemożliwiła zachowanie miesięcznego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy więc założyć, że zdaniem skarżącego jego choroba sama w sobie uzasadniała brak jego winy w uchybieniu terminu bez potrzeby wyjaśnianie sytuacji osobistej i rodzinnej skarżącego, ani rodzaju ograniczeń i dolegliwości, jakie w wyniku choroby mu doskwierały. Z takim twierdzeniem nie można się jednak zgodzić. Z twierdzeń skarżącego oraz z dołączonych do wniosku zaświadczeń lekarskich wynika, że choroba A.P. miała różne fazy nasilenia. W okresie od 6 grudnia 2009 r. aż do 29 grudnia 2009 r. skarżący był chory obłożnie, w tym w dniach 11 do 22 grudnia 2009 r. przebywał w szpitalu (czego jednak skarżący w żaden sposób nie wykazał). Następnie jednak w okresie od 30 grudnia 2009 r. do 15 stycznia 2010 r., (a więc i w okresie otwartego jeszcze terminu do złożenia skargi kasacyjnej, który upływał w dniu 4 stycznia 2010 r.) skarżący nie był już obłożnie chory, ale nie mógł chodzić z powodu choroby narządu ruchu. Z takiego zaświadczenia wynika więc, że skarżący po dniu 29 grudnia 2009 r. nie mógł jedynie wychodzić z domu. Nie wynika natomiast z niego, aby nie mógł korzystać z innych niż osobista wizyta w kancelarii prawniczej, środków porozumiewania się w celu zlecenia adwokatowi lub radcy prawnemu sporządzenia skargi kasacyjnej. Nie wynika też znikąd, aby skarżący nie mógł wyręczyć się przy tej czynności inną osobą. Nie można w tej sytuacji uznać, aby skarżący uprawdopodobnił zaistnienie niezależnych od niego, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które spowodowały uchybienie 30-dniowemu terminowi do złożenia skargi kasacyjnej. Należało więc przyjąć, że skarga ta została wniesiona po terminie w sposób zawiniony. Ponieważ podstawowa, wymieniona w art. 86 § 1 p.p.s.a. przesłanka przywrócenia terminu nie została spełniona, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podlegał oddaleniu.