II SA/Ke 488/09

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 21 października 2009 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia: I. zwolnić A. M. od wpisu sądowego od skargi w 4/5 części to jest od kwoty 400 zł (do zapłaty 100 zł). II. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. A. M. złożył w dniu 5 września 2009 r. formularz PPF formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych. Z uwagi na brak danych wystarczających do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych A. M., Referendarz sądowy wezwał go zarządzeniem z dnia 11 września 2009 r. wydanym w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 – zwanej dalej p.p.s.a., do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie miesięcznych kosztów utrzymania jego samego i rodziny, dochodu jaki przynosi jego gospodarstwo rolne oraz wysokości dopłat z Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa, o ile zostały przyznane, przedłożenie kopii zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2008 r. dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia w banku i miesięczne obciążenia z tego tytułu w terminie 7 dni. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 23 września 2009 r. W wyznaczonym terminie wnioskodawca nadesłał wymagane dokumenty oraz złożył dodatkowe wyjaśnienia. Ze złożonego formularza, dokumentów i dodatkowych oświadczeń wynika następujący stan faktyczny. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwiema córkami w wieku 3 i 9 lat. Skarżący i jego żona otrzymują wynagrodzenia za pracę o łącznej wysokości 4900 zł brutto (3977 zł netto) miesięcznie. Wnioskodawca wykazał własność mieszkania wielkości 48 m kw, garażu, nieruchomości rolnej o powierzchni 4,75 ha, samochodu osobowego marki [...]z 2002 r. Skarżący oświadczył, że jego gospodarstwo rolne nie przynosi żadnych dochodów, a dopłaty z Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa w wysokości 2238,47 zł rocznie są przeznaczane na podatki, ubezpieczenie, utrzymanie żyzności ziemi uprawnej i stanu wegetacyjnego pastwisk. Skarżący podał, że stałe miesięczne wydatki jego rodziny to: czynsz – 269,03 zł, rata za energię elektryczną - 126,33 zł, koszt utrzymania telefonu komórkowego "niezbędnego do opieki nad dzieckiem" – 136,09 zł, pakiet za Internet z abonamentem telefonicznym – 91,82 zł, rata za opał – 200 zł, koszty dojazdu do pracy – 400 zł, koszty związane z edukacją dzieci w szkolnictwie publicznym 200 zł, rata kredytu mieszkaniowego – 507,23 zł, rata od zadłużenia kredytowego – 400 zł, spłata karty kredytowej zakupowej około 381,26 zł. W sumie powyższe wydatki wynoszą 2711,53 zł i zostały potwierdzone kopiami faktur oraz wydruków bankowych. Ponadto wnioskodawca płaci odsetki z tytułu udzielonego limitu zadłużenia na koncie bieżący. Na dzień 22 września 2009 r. do spłaty pozostawało 4960,51 zł. Poza tym, rodzina wnioskodawcy ponosi wydatki na żywność, opiekę lekarską, lekarstwa, ubrania, zakup podręczników i wyprawki szkolne. Skarżący wskazał, że wolne środki w przeznaczeniu na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny wynoszą 250 zł na osobę. Z kwoty tej wnioskodawca płaci 340 zł miesięcznie tytułem raty za naukę w wyższej szkole niepublicznej. Skarżący stwierdził, że "wychowanie i rozwijanie świadomości obywatelskiej i kulturowej u dzieci również obciążone jest wydatkami". Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej sprawie oceniając sytuację rodzinną i majątkową wnioskodawcy uznano, że jest on w stanie uiścić 1/5 wpisu sądowego od skargi, to jest kwotę 100 zł. Jak wynika akt sprawy II SO/Ke 2/09, A. M. w dniu 21 czerwca 2009 r. zapłacił 100 zł tytułem wpisu sądowego od wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uiszczenie tej kwoty nie przekracza więc możliwości finansowych wnioskodawcy. Oceniono także, że przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem z dwóch wynagrodzeń za pracę oraz posiadanym majątkiem ruchomym i nieruchomym, skarżący będzie w stanie zgromadzić środki finansowe na pokrycie innych ewentualnych kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania sądowego, w tym opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w wypadku oddalenia skargi, a w dalszej kolejności wpisu sądowej od skargi kasacyjnej wynoszącego 250 zł. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.