II SA/Ke 488/12
WyrokWSA w Kielcach2012-09-06
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien uchylić decyzję o nakazie rozbiórki, jeśli postępowanie wznowieniowe, na podstawie którego została wydana, zostało wszczęte z naruszeniem prawa, w szczególności gdy podstawa wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) nie została prawidłowo wykazana?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także postanowienie o wznowieniu postępowania, uznając, że postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte z naruszeniem prawa. W szczególności, sąd stwierdził, że podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowe okoliczności lub dowody) nie została prawidłowo wykazana, ponieważ wyrok sądu cywilnego, na który powoływały się organy, zapadł po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej i miał charakter konstytutywny, a dowód w postaci aktu własności ziemi był znany organowi od początku postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki oficyny budynku mieszkalnego. Po wydaniu ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, organ I instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując się na nowy dowód w postaci wyroku sądu cywilnego ustalającego współwłasność działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, modyfikując jedynie termin wykonania rozbiórki. Skarżący J.C. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego zbadania przesłanek do nakazu rozbiórki. Sąd administracyjny uchylił wszystkie wydane w sprawie decyzje i postanowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję WINB oraz utrzymaną nią w mocy decyzję PINB, a także postanowienie PINB o wznowieniu postępowania. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 września 2012 roku sprawy ze skargi J.C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] roku znak: [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J.C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w P. uchylił - w wyniku wznowienia postępowania - własną decyzję z dnia [...] o nakazaniu T. Z. usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w istniejącym budynku mieszkalnym położonym na działce nr 733
w D. przy ul. P. poprzez rozebranie w terminie do dnia 30 września 2011 r. części tego budynku tzw. oficyny i orzekł o istocie sprawy poprzez nakazanie T. Z., J. C., J. C. oraz Z. C. wykonania w terminie od dnia 1 czerwca 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. rozbiórki części budynku mieszkalnego, tj. tzw. oficyny o wymiarach 25,15 x 5,80 na działce nr 733 przy ul. P. w D. wraz z uporządkowaniem terenu po rozbiórce z obowiązkiem jej prowadzenia pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane z zachowaniem wszelkich warunków bezpieczeństwa przy robotach rozbiórkowych.
Rozpatrując odwołanie J. C. wniesione od tego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję
w części rozstrzygnięcia dotyczącego terminu wykonania rozbiórki wyznaczonego przez organ I instancji i wyznaczył termin przystąpienia do rozbiórki na dzień 23 lipca 2012 r. oraz termin zakończenia rozbiórki i uporządkowania terenu po rozbiórce na dzień 31 sierpnia 2012 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję
w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W uzasadnieniu WINB podał, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji J. C. podniósł, iż pomimo jego wielokrotnych interwencji zły stan techniczny budynku został spowodowany "bezczynnością" organów, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. oraz Burmistrza Miasta i Gminy D.. Z winy organów, zdaniem skarżącego, nie została wykonana dotychczasowa decyzja z dnia [...], a ze względu na odmowę wpisania go do Księgi Wieczystej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego nie powinien być stroną postępowania, co nie zostało dokładnie zbadane.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że nieodpowiedni stan techniczny budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 733 był przedmiotem postępowania administracyjnego już w 2009 r., w wyniku którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), nakazał T. Z. (ujawnionej wówczas właścicielce działki nr 733) wykonanie jego remontu w terminie do 30 września 2011 r., w tym remontu fundamentów, ścian konstrukcyjnych, stropów, schodów, balkonów, więźby dachowej wraz z pokryciem, stolarki okiennej i drzwiowej, tynków, podłóg, instalacji elektrycznej z jednoczesnym zakazem użytkowania jego części, tj. tzw. oficyny do czasu wykonania remontu (usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości). Decyzja ta stała się ostateczna
w I instancji.
W dniu 11 grudnia 2009 r. osunęła się ściana wschodnia oficyny na długości ok. 6,0 m, w związku z czym na wniosek T. Z. PINB w P. decyzją z [...] na podstawie art. 155 kpa zmienił ww. decyzję z [...], nakazując T. Z. usunięcie
w terminie do 30 września 2011 r. stwierdzonych nieprawidłowości w tym budynku poprzez wykonanie robót budowlanych określonych w przedłożonej ekspertyzie technicznej z dnia 30 września 2009 r., a w szczególności dokonanie rozbiórki jego części, tj. tzw. oficyny, z jednoczesnym zakazem użytkowania oficyny do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja ta stała się ostateczna w I instancji.
Mimo powyższego nakazu zobowiązana nie wykonała żadnych zabezpieczeń przy budynku, jak również nie wykonała rozbiórki oficyny, co doprowadziło do zawalenia w dniu 4 kwietnia 2011 r. następnej części oficyny. Powiadomiony o tym fakcie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził w tym samym dniu oględziny budynku i stwierdził, że oficyna objęta decyzją z [...] uległa zawaleniu na długości kolejnych 6,0 m. Z ustaleń organu udokumentowanych wykonanymi zdjęciami wynika, że ściana północna zawalonej części osypała się na działkę sąsiednią nr 744 i uszkodziła znajdujący się na niej budynek garażu (narożnik południowo-zachodni), powodując przy tym uszkodzenia
w pozostałej części oficyny i w części głównej budynku. Powstały bowiem pęknięcia
i rysy na ścianie zachodniej oraz szczelina grubości ok. 4 cm na ścianie wschodniej (na styku z budynkiem nr 26), z jednoczesnym wyboczeniem tej ściany, spowodowanym nadwieszonym na niej balkonem oraz nadbudówką (w części oficyny). Podczas oględzin ustalono, że lokatorka mieszkająca w części południowej oficyny została przekwaterowana do innego budynku. Uczestnicząca w oględzinach T. Z. przedłożyła zawiadomienie z dnia 20 stycznia 2011 r. Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Księgi Wieczystej [...]
(z ostrzeżeniem wpisanym w dniu 16 grudnia 2011 r.) i oświadczyła, że nie mogła przystąpić do nakazanej jej rozbiórki oficyny, gdyż dopiero 23 listopada 2010 r. (wyrokiem Sądu Rejonowego sygn. akt IC 50/10) zakończyła się sprawa
z powództwa J. C. dotycząca własności działki nr 733 ( ww. wyrok został przedłożony w organie I instancji w dniu 14 kwietnia 2011 r.).
Wobec upływu terminu wyznaczonego decyzją organu I instancji z dnia
[...] i wobec niewykonania określonego w niej nakazu, PINB
w P. po ustaleniu, że obecnymi współwłaścicielami działki nr 733 są: T. Z. oraz spadkobiercy po zmarłej w 1983 r. E. C. oraz zmarłym w 2001 r. S. C. w osobach: J. C., J. C. oraz Z. C., wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do ww. współwłaścicieli działki nr 733, w toku którego postanowieniem z dnia [...] nałożył na T. Z., J. C., J. C. i Z. C. grzywnę w celu przymuszenia ich do wykonania obowiązku nakazanego ww. decyzją z [...]
W trybie zażaleniowym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdzając niedopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej, postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości postanowienie organu I instancji z dnia [...] i umorzył wszczęte postępowanie egzekucyjne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...], podjętym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone swoją ostateczną decyzją z dnia [...] Po przeprowadzeniu zaś postępowania wznowieniowego co do przyczyn wznowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał w dniu [...] decyzję będącą przedmiotem rozpatrywania w trybie odwoławczym.
Stwierdzając zarówno zasadność wznowienia przez organ I instancji postępowania zakończonego decyzją z dnia [...], jak również zasadność decyzji z dnia [...], wydanej na skutek tego wznowienia, WINB wskazał na art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz fakt, że "w chwili wydania decyzji z dnia [...]" nie był znany organowi I instancji dowód w postaci aktu własności ziemi wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy D. w dniu [...] Nr [...], na mocy którego współwłaścicielką działki nr 733 była E. C. O istnieniu tego dowodu organ dowiedział się dopiero z wyroku Sądu Rejonowego z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt IC 50/10, przedłożonego w dniu 14 kwietnia 2011 r. Brak zaś wiedzy organu I instancji odnośnie ww. dowodu spowodował wadliwość decyzji z dnia 12 styczna 2010 r. z powodu braku uznania za strony w sprawie spadkobierców po zmarłej E. C., tj. J. C., J. C. i Z. C. Do czasu przedłożenia ww. wyroku organ I instancji był przekonany, że jedyną właścicielką działki nr 733 była T. Z., co wynikało z zapisów znajdujących się w ewidencji gruntów (powołujących się m.in. na Księgę Wieczystą Nr [...]), a także przedłożonych przez nią dokumentów (akt notarialny rep. "A" Nr [...], prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Miechowie z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt IC 149/07).
Dopiero przedłożony w dniu 14 kwietnia 2011 r. wyrok Sądu Rejonowego
w P. z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt IC 50/10, ujawnił rzeczywisty stan prawny działki nr 733, tj. fakt, że E. C. była współwłaścicielką działki nr 733. Przedłożone natomiast przez J. C. w dniu 18 maja 2011 r. dokumenty
w postaci postanowień o nabyciu spadku po zmarłej E. C. oraz zmarłym
w 2001 r. S. C. pozwoliły na uznanie, że współwłaścicielami działki, a tym samym stronami w sprawie są: T. Z., J. C., J. C. oraz Z. C.
Stąd też zasadnie, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji postanowieniem z dnia [...], orzekł o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] Zasadnie również organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego z udziałem spadkobierców po zmarłej E. C. oraz S. C., wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, uchylającą w całości dotychczasową swoją decyzję z dnia [...], z jednoczesnym orzeczeniem rozstrzygającym o istocie sprawy.
Organ zauważył, że uwzględniając iż budynek jest nieużytkowany w całości od dnia 5 kwietnia 2011 r., kiedy to lokatorka mieszkająca w części południowej oficyny została z niego przekwaterowana decyzją służby opieki społecznej i policji,
a jednocześnie w chwili obecnej inny jest stan faktyczny jego części, zasadnie organ
I instancji zastosował w toku wznowionego postępowania procedurę przewidzianą
w art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
W oparciu o własne ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że oficyna budynku po częściowym jej zawaleniu w dniu 4 kwietnia 2011 r. utraciła swoją stateczność, gdyż poszczególne elementy układu statycznego nie współpracują ze sobą oraz wskazał na zły stan techniczny fundamentów wykonanych z kamienia. Obecny stan oficyny grozi katastrofą budowlaną, gdyż w każdej chwili może runąć odchylona od pionu i pęknięta na całej wysokości ściana północna tej oficyny, co może spowodować dalsze uszkodzenie połączonej konstrukcyjnie części frontowej przedmiotowego budynku,
z zagrożeniem zdrowia i życia ludzi (mieszkańców budynku mieszkalnego znajdującego na działce sąsiedniej nr 744, bezpośrednio przy granicy z działką nr 733). Biorąc po uwagę stopień zniszczenia poszczególnych elementów konstrukcyjnych oficyny Inspektor stwierdził, że nie jest możliwy jej remont w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane. W celu bowiem uzyskania stabilności układu konstrukcyjnego niezbędne jest wykonanie przede wszystkim nowych fundamentów,
a następnie ścian, stropów, a co za tym idzie i dachu, czyli wykonania od podstaw całkowicie nowej części budynku, tj. odbudowy, będącej budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ww. ustawy. Budowa zaś obiektu budowlanego, bądź jego części, tj. rozbudowa, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Jak wskazał WINB, w niniejszej sprawie z ustaleń organu I instancji wynika, że ze względu na trwający konflikt rodzinny, brak jest porozumienia współwłaścicieli co do dalszych losów oficyny, w związku z czym żaden ze współwłaścicieli działki nie wystąpił z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na jej ewentualną odbudowę. Żądanie J. C. i J. C. dotyczące doprowadzenia oficyny do stanu pierwotnego (przed jej zawaleniem) uznał za nierealne.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził jej merytoryczną zasadność co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Biorąc jednak pod uwagę, że w toku postępowania odwoławczego wyznaczony przez organ I instancji termin przystąpienia do rozbiórki praktycznie upłynął, należało wyznaczyć nowy termin jej rozpoczęcia oraz zakończenia wraz z uporządkowaniem terenu.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że nie potwierdza argumentacji jakoby zły stan budynku został spowodowany bezczynnością organów. Wspólny wniosek z dnia
3 lutego 2009 r. J. i Z. C. poskutkował wszczęciem z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 733, o czym ww. zainteresowani zostali poinformowani pismem z 17 marca 2009 r., wyjaśniającym także aktualny wówczas stan prawny ww. działki. W wyniku zaś przeprowadzonego postępowania administracyjnego zapadła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w P. z dnia [...], zaś brak wykonania obowiązków nałożonych ww. decyzjami przez zobowiązaną T. Z. nie stanowi bezczynności organu nadzoru budowlanego. Egzekwowanie bowiem wykonania tych obowiązków mogło nastąpić dopiero po upływie terminu wyznaczonego ww. decyzją, tj. po dniu 30 września 2011 r.
WINB wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe w sprawach dotyczących odpowiedzialności za zaistniały stan faktyczny w budynku. Wszelkie spory na tym tle mogą być rozstrzygane jedynie na drodze sądowej z powództwa cywilnego przed sądami powszechnymi. Rolą organów nadzoru budowlanego nie jest również rozwiązywanie sporów rodzinnych, a wzajemne relacje pomiędzy współwłaścicielami, pozostającymi w związkach rodzinnych, nie mają wpływu na prowadzone postępowanie administracyjne. Dla organów nadzoru budowlanego nie ma przy tym znaczenia, który z obecnych współwłaścicieli wykona obowiązek wynikający z zaskarżonej decyzji.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył J. C. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy wskazując, że nakaz rozbiórki może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy przesłanki jego zastosowania zostaną ustalone w sposób niewątpliwy, tj. co najmniej
w oparciu o dokładne pomiary, a nie jedynie szacunki dokonane w trakcie wizji lokalnej. Organy miały, zdaniem skarżącego, obowiązek dokładnie zbadać istnienie tych przesłanek korzystając z dostępnych środków dowodowych, zwłaszcza że w trakcie postępowania zwrócił uwagę na poważne mankamenty materiału dowodowego
w rozpatrywanym zakresie przedstawiając merytoryczne argumenty. Nie zajmując stanowiska wobec spostrzeżeń i nie podejmując inicjatywy dowodowej skarżącego organy naruszyły, jego zdaniem, m.in. art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Wskazał, że naruszenia te są tym bardziej doniosłe, że wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakaz rozbiórki nie ma charakteru bezwzględnego i może być orzekany jedynie wyjątkowo w sytuacji, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W ocenie skarżącego w sprawie nie zaszły materialnoprawne przesłanki rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została uwzględniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesiono.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym
w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach podkreślić należy w pierwszym rzędzie, że zapadła ona w ramach postępowania wznowieniowego, będącego postępowaniem nadzwyczajnym i stanowiącym wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa. Stosownie do art. 145 § 1 kpa postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną może zostać wznowione tylko w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych szczegółowo w punktach 1-8, przy czym występowanie w stanie faktycznym sprawy ustawowej podstawy wznowienia winno być przedmiotem badania w toku całego postępowania wznowieniowego.
Bezspornym jest, że organy obu instancji uznały, iż w niniejszej sprawie zachodzi podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] z urzędu wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z [...] nakazującą T. Z. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w istniejącym budynku mieszkalnym położonym na działce nr 733 w D. poprzez rozebranie części budynku tzw. oficyny w terminie do 30 września 2011 r.
Organ I instancji uznał, że w stanie faktycznym sprawy podstawą wznowienia
z art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest okoliczność, iż "podjął decyzję zobowiązującą właściciela do usunięcia nieprawidłowości nie znając wyroku Sądu Rejonowego w P. Wydział I Cywilny z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt I Co 50/10 uznającego E. C. za współwłaściciela działki nr 733, na podstawie aktu własności ziemi wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy D. w dniu [...] za numerem [...]" (postanowienie z [...] o wznowieniu postępowania). W ocenie tego organu dowód w postaci AWZ z 1976r. istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej, "a Sąd Rejonowy (..) potwierdził stan prawny aktu własności ziemi zobowiązując do zmiany zapisu w dziale II księgi wieczystej poprzez wpisanie jako współwłaściciela działki nr ewid. 733 E. C." (uzasadnienie decyzji organu I instancji z 5 kwietnia 2012r.).
W zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził natomiast, że "w chwili wydania decyzji z dnia 12 stycznia 2011 r. nie był znany organowi I instancji dowód w postaci aktu własności ziemi wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy D. w dniu [...] Nr [...] (...) O istnieniu tego dowodu organ dowiedział się dopiero z wyroku Sądu Rejonowego z dnia 23 listopada 2010r. sygn. akt IC 50/10 przedłożonego w dniu 14 kwietnia 2011 r." Okoliczność ta powodowała natomiast, że organ I instancji pozostawał w błędzie co do osób będących współwłaścicielami działki objętej postępowaniem w przedmiocie wykonania rozbiórki oficyny.
Podkreślenia wymaga, że wprawdzie data roczna decyzji organu I instancji przytoczona została najprawdopodobniej wskutek omyłki (gdyż decyzja podjęta została 12 stycznia 2010r.), jednak okoliczność ta zmienia całkowicie prawidłowość wypowiedzi organu odwoławczego w świetle oceny zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że kserokopia aktu własności ziemi,
o którym mowa wyżej, wraz ze wzmianką o ostateczności, została załączona do "wniosku" z dnia 3 lutego 2009 r. złożonego w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w P. przez J. C. i Z. C. (k. 3). Od początku prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania głównego w tej sprawie bezsporną była okoliczność, że akt ten nie został podważony
i pozostawał w obrocie prawnym przez całe toczące się postępowanie, czego nie negował także organ I instancji. Brak było zatem przesłanek do uzasadnienia podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez powołanie się na to, że dowód ten nie był znany organowi I instancji – jak uczynił to organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Niezależnie od powyższego podkreślić trzeba, że - w ocenie Sądu – dokumentacja zgromadzona w aktach administracyjnych nie daje podstaw do przyjęcia, że w stanie faktycznym sprawy zachodziła podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Jak wskazano wyżej, oba organy powołały w tym zakresie wyrok Sądu Rejonowego
z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt IC 50/10 uzgadniający
z rzeczywistym stanem prawnym treść księgi wieczystej KW Nr 29378 prowadzonej
w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego - w części dotyczącej działki nr 733 poprzez ustalenie, że E. C. jest współwłaścicielką tej działki na podstawie opisanego już wyżej aktu własności ziemi. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że rozstrzygnięcie zawarte w tym wyroku, oparte o art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.), ma charakter konstytutywny, co oznacza, że ujawnia nowy stan prawny i stanowi podstawę do dokonania odpowiednich zmian w księgach wieczystych dopiero od daty uprawomocnienia wyroku.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że skoro wyrok Sądu Rejonowego w P. w sprawie IC 50/10 zapadł w dniu 23 listopada 2010 r. i stał się prawomocny od 1 grudnia 2010 r., a postępowanie w sprawie nakazania T. Z. usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku położonym na działce nr 733 zakończone zostało decyzją ostateczną podjętą kilka miesięcy wcześniej, bo w dniu [...], to nie można uznać, że taki stan faktyczny spełnia przesłanki podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, która wymaga, aby istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód, które wyszły na jaw po wydaniu decyzji, istniały w dacie jej podjęcia i nie były znane organowi, który decyzję wydał. Wyrok Sądu Rejonowego w P. z pewnością nie jest nowym dowodem, o jakim mowa w tym przepisie, gdyż zapadł po wydaniu decyzji ostatecznej kończącej postępowanie w sprawie usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym (a więc – co logiczne - nie mógł istnieć w chwili jej podejmowania). Jeśliby natomiast przyjąć, że nową okolicznością faktyczną nie znaną organowi nadzoru budowlanego, a ujawnioną wskutek tegoż wyroku, jest stan prawny działki nr 733, której dotyczyło postępowanie główne - jak można odczytać z postanowienia o wznowieniu postępowania - to z uwagi na konstytutywny charakter orzeczenia wydanego na podstawie art. 10 ustawy o k.w.i h. brak jest podstaw do uznania, że okoliczność ta istniała w dacie, gdy organ podejmował decyzję w dniu 12 stycznia 2010r.
Reasumując stwierdzić należy, że skoro w stanie faktycznym sprawy nie zachodziła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, to od początku nie było podstaw do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] Dlatego zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu
I instancji oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w P. z dnia [...], o którym mowa w pkt II wyroku, podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Orzeczenie z pkt III wyroku oparte zostało na art. 152 p.p.s.a., a orzeczenie
o kosztach na art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł.
Wobec przyczyn o charakterze proceduralnym, z powodu których uchylono zaskarżoną decyzję, bezprzedmiotowym stało się odniesienie do zarzutów merytorycznych zawartych w skardze.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło