II SA/Ke 491/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2013r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2013r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty J. z dnia 5 marca 2013r. w sprawie utraty przez K. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 lipca 2010r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej w oparciu o umowę zlecenie, na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Decyzją organu I instancji z dnia 19 maja 2010r. K. M. została uznana z dniem 6 maja 2010r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji otrzymała pisemną "Informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy", zawierającą w swej treści m.in. wykaz obowiązków bezrobotnego oraz okoliczności powodujących, że osoba zarejestrowana nie spełnia warunku bezrobotnego, do których należy m.in. podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. K. M. potwierdziła własnoręcznym podpisem otrzymanie jednego egzemplarza ww. Informacji (dowód: Informacja znajdująca się w aktach sprawy). W dniu 29 lutego 2012r. do PUP w J. wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. informujące m in. o tym, że K. M. została zgłoszona na druku ZUS ZZA do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 6 maja 2010r. do dnia 21 września 2010r. jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych. Jednocześnie od dnia 26 lipca 2010r. do 31 sierpnia 2010r. posiadała inny tytuł do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. W związku z powyższym PUP w J. zawiadomił K. M. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium. Następnie postanowieniem z dnia 19 marca 2012r. wznowiono z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzjami ostatecznymi: z dnia 28 września 2010r. (orzekającej o przyznaniu K. M. prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia 22 września 2010r.) oraz z dnia 28 marca 2011r. (orzekającej o utracie prawa do stypendium z dniem 22 marca 2011r. w zw. z zakończeniem odbywania stażu). W dniu 21 marca 2012r. K. M. przedstawiła w PUP dwie umowy zlecenia zawarte pomiędzy nią a [...] Sp. z o.o. w Tychach, z których wynika, że wykonywała inną pracę zarobkową w okresie od 26 lipca 2010r. do 31 lipca 2010r. oraz od 1 sierpnia 2010r. do 31 sierpnia 2010r. Ze złożonego przez K. M. oświadczenia wynika, że faktu podjęcia zatrudnienia nie zgłosiła, ponieważ pracowała daleko od miejsca zamieszkania, a nie wiedziała, że można to zgłosić telefonicznie. Ponadto materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie zawiera m.in. oświadczenie K. M. złożone w PUP w J. w dniu 6 kwietnia 2012r., że pracowała od dnia 26 lipca 2010r. w [...] Sp. z o.o. "najpierw bez żadnej umowy, dopiero przed końcem sierpnia 2010r. dostała od pracodawcy umowę zlecenie do podpisania na okres od 26.07.2010r. do 31.08.2010r." Nie wiedziała, że trzeba to zgłosić do urzędu, tym bardziej, że umowa z pracodawcą była "słowna" na okres "wakacyjny". W związku z powyższym organ I instancji w dniu 12 kwietnia 2012r. orzekł o uchyleniu decyzji z dnia 28 września 2010r. i decyzji z dnia 28 marca 2011r. oraz o pozbawieniu K. M. statusu osoby bezrobotnej od dnia 26 lipca 2010r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej. Od powyższej decyzji K. M. wniosła odwołanie do Wojewody, który decyzją z dnia 4 czerwca 2012r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. K. M. złożyła skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012r., sygn. akt II SA/Ke 487/12 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Sąd uznał, że rażące naruszenie prawa (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) stanowi jedynie uchylenie dotychczasowej decyzji i brak orzeczenia o istocie sprawy. Ponadto Sąd zarzucił, że organ orzekł w trybie wznowieniowym o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej, pomimo że wcześniej decyzja w tym przedmiocie nie była wydana, w związku z czym nie mogło też być wszczęte postępowanie wznowieniowe odnośnie orzeczenia o utracie tego statusu, a co za tym idzie nie można było o utracie statusu bezrobotnego orzec w trybie wznowieniowym. W związku z powyższym, organ I instancji postanowieniem z dnia 19 listopada 2012r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 28 marca 2010r., a postanowieniem z dnia 15 listopada 2012r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 28 września 2010r. Następnie w dniu 6 grudnia 2012r. Starosta Jędrzejowski wydał decyzję orzekającą o uchyleniu decyzji z dnia 28 września 2010r. przyznającej zainteresowanej od dnia 22 września 2010r. prawo do stypendium w wysokości 890,60 zł brutto miesięcznie w okresie odbywania stażu i odmowie przyznania K. M. od dnia 22 września 2010r. prawa do stypendium w wysokości 890,60 zł brutto miesięcznie w okresie odbywania stażu. Od powyższej decyzji K. M. złożyła odwołanie do Wojewody, który decyzją z dnia 29 stycznia 2013r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji, ale z innych przyczyn niż te, na które powoływała się strona w treści odwołania. Organ II instancji wskazał, iż orzekanie o odmowie przyznania prawa do stypendium przed zakończeniem postępowania dotyczącego statusu bezrobotnego jest przedwczesne. W związku z powyższym Starosta J. decyzją z dnia 5 marca 2013r. orzekł o utracie przez K. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 lipca 2010r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej. Od powyższej decyzji K. M. złożyła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji złamanie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie terminowości załatwienia sprawy. Ponadto skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie nie otrzymała zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz, że nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto w treści odwołania K. M. ponownie poddała w wątpliwość prawidłowość poinformowania jej o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie podniósł, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo, jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Organ wskazał, że pod pojęciem "innej pracy zarobkowej" należy rozumieć wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych (art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy). Wojewoda stwierdził, że nie ma podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji z dnia 5 marca 2013r.. W myśl cytowanych wyżej przepisów, osobą bezrobotną nie może być osoba, która m.in. wykonuje inną pracę zarobkową. K. M. w dniu podjęcia pracy na podstawie umowy zlecenia, tj. 26 lipca 2010r. przestała spełniać warunki osoby bezrobotnej. W odniesieniu do treści odwołania organ odwoławczy stwierdził, że przedłużenie terminu rozpatrzenia sprawy dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego stypendium oraz kosztów przejazdu do dnia 30 kwietnia 2013r. uzasadnione było koniecznością uprzedniego zakończenia postępowania dotyczącego kwestii statusu osoby bezrobotnej. Wobec tego zarzut skarżącej jest bezzasadny. Również zarzuty dotyczące niepoinformowania skarżącej o wszczęciu postępowania oraz niezapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu nie zasługują na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji w dniu 19 marca 2012r. zawiadomił K. M. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium. Strona odebrała omawiane zawiadomienie w dniu 23 marca 2012r. W aktach sprawy znajdują się trzy oświadczenia złożone w PUP, w których zainteresowana wyjaśnia okoliczności podjęcia pracy oraz stwierdza m.in., że zapoznała się z dokumentacją zgromadzoną w toku postępowania administracyjnego oraz że nie wnosi zastrzeżeń do prowadzonego postępowania. Natomiast w odniesieniu do zarzutu skarżącej dotyczącego sposobu poinformowania jej o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej również organ stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie wskazuje na to, że K. M., począwszy od dnia pierwszej rejestracji w PUP, była kilkakrotnie informowana o swoich prawach i obowiązkach. Należy stwierdzić, iż podpisanie przez stronę "Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy" zawierającej wykaz wszystkich praw i obowiązków nałożonych na osobę bezrobotną, jest prawidłowym poinformowaniem strony o jej prawach i ciążących na niej obowiązkach. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego wniosła K. M., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie jej o skutkach podjęcia zatrudnienia na podstawie umowy cywilnoprawnej. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty J. W uzasadnieniu skargi K. M. zarzuciła, że decyzje zostały wydane w oderwaniu od zasad ogólnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia decyzji Wojewody, ani ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika na czym miałoby polegać informowanie skarżącej o jej prawach i obowiązkach. Zdaniem skarżącej powinna ona otrzymać pełną informację w tym zakresie na piśmie. Natomiast powszechnie stosowana w urzędach pracy praktyka polegająca na podpisaniu egzemplarza informacji bez otrzymania druku tego egzemplarza dla swoich potrzeb narusza prawa skarżącej. Dopiero bowiem spokojne przeczytanie otrzymanych informacji może pozwolić na ocenę swoich przyszłych zachowań. Nigdzie nie wskazano dowodu, że skarżąca otrzymała pisemną informację w postaci dokumentu w którym zawarto by informacje o prawach i obowiązkach i statusie osoby bezrobotnej. Organy administracji tej kwestii nie starały się nawet wyjaśnić i nie przedstawiono żadnego konkretnego dowodu w tej sprawie, skupiając się jedynie na stwierdzeniu, że skarżąca o swoich prawach i obowiązkach została i to kilkakrotnie poinformowana. Skarżąca podniosła, że organy administracji powinny działać w sposób przejrzysty, uczciwy i sprawiedliwy, a nie wykorzystywać dominującej roli nad petentem. Rolą organów administracji jest pogłębianie zaufania obywateli do organów Państwa. W tym przypadku zasada ta została złamana i cały skutek błędów został przerzucony na stronę skarżącą, co narusza ogólne zasady zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego. Nie da się wykluczyć, że otrzymanie pełnej informacji o skutkach podjęcia pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej doprowadziło by do innego zachowania skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też w inny sposób nie naruszyły przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012r., poz.270 ze zm.). Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu I lub II instancji. Postępowanie w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium zostało wszczęte dnia 19 marca 2012r. Pismem z dnia 21 marca 2012r. skarżąca potwierdziła fakt podjęcia zatrudnienia od dnia 26 lipca 2010r. do 31 sierpnia 2010r. w [...] Sp. z o.o., czego nie zgłosiła, ponieważ pracowała daleko od miejsca zamieszkania, a nie wiedziała, że można telefonicznie to zgłosić. Następnie pismami z dnia 6 kwietnia 2012r. K. M. oświadczyła, że zapoznała się z dokumentacją, przed wydaniem decyzji umożliwiono jej wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i nie wnosi zastrzeżeń do prowadzonego postępowania. Przyznała także w jednym z tych oświadczeń, że pracowała od 26 lipca 2010r. w K. M. Sp. z o.o., najpierw bez żadnej umowy, dopiero pod koniec sierpnia 2010r. dostała od pracodawcy umowy zlecenia do podpisania. Pismem z dnia 26 lutego 2013r. organ powiadomił K. M., że postępowanie nie może być rozpatrzone w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a termin załatwienia sprawy wyznaczono do dnia 30 kwietnia 2013r. Dnia 5 marca 2013r. Starosta J. wydał decyzję o utracie przez K. M. statusu osoby bezrobotnej z dnia 26 lipca 2010r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej w oparciu o umowę zlecenia. Z powyższego wynika, że nie można organowi zarzucić naruszenia art. 10 k.p.a., ponieważ skarżąca była powiadomiona o czynnościach organu i składała w tym postępowaniu oświadczenia, w aktach sprawy znajdują się także odpisy umów zlecenia, na postawie których skarżąca wykonywała pracę w [...] Sp. z o.o. w T. Nie jest zasadny zarzut, w którym skarżąca zarzuca, że nie wskazano dowodu, że otrzymała pisemną informację w postaci dokumentu, który zawierałby informację o prawach i obowiązkach i statusie osoby bezrobotnej, organy administracji tej kwestii nie starały się nawet wyjaśnić, skupiając się jedynie na stwierdzeniu, że skarżąca o swoich prawach i obowiązkach została i to kilkakrotnie poinformowana. Należy zauważyć bowiem, że w aktach sprawy znajduje się dokument - "Informacja dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy", określająca obowiązki i uprawnienia osoby rejestrowanej w Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP) jako bezrobotnej lub innej osoby poszukującej pracy, która została podpisana własnoręcznie przez K. M. dnia 6 maja 2010r. Przed podpisem skarżącej widnieje adnotacja "Otrzymałem(am) jeden egzemplarz niniejszej informacji". Powyższe wskazuje że, wbrew twierdzeniom skarżącej, otrzymała ona egzemplarz tej "Informacji...". Należy uznać, że gdyby doręczenie egzemplarza nie nastąpiło, to skarżąca taki zapis wykreśliłaby przed jego podpisaniem, lub uczyniła stosowną adnotację. W tym stanie faktycznym skarżąca nie może podnosić, że nie została powiadomiona o prawach i obowiązkach osoby zarejestrowanej jako bezrobotna. W treści tej Informacji podano m.in., że bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku (art. 74 ustawy). Ponieważ bezspornym jest fakt podjęcia przez skarżącą "innej pracy zarobkowej" w oparciu o umowę zlecenia od dnia 26 lipca 2010r., tj. okresie gdy zarejestrowana była jako osoba bezrobotna, uznać należy, że organ prawidłowo zastosował przepisy art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którym "bezrobotnym" jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo, jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast pod pojęciem "innej pracy zarobkowej" należy rozumieć wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym m.in. umowy zlecenia (art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy). Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.