II SA/Ke 496/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokat A. B. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Starosta odmówił wprowadzenia zmiany w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków miasta O. polegającej na zmianie powierzchni działki nr 1283 z aktualnej 137 m2 na 300 m2. W podstawie prawnej powołano art. 20 i 22 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 17.05.1989r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz.U. z 2005r. nr 240 poz. 2027 ze zm.) oraz § 44 ust. 2, § 45 i § 46 ust. 1 i 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38 poz. 454) oraz art. 104 k.p.a. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż o wprowadzenie w/w zmiany wnioskiem z dnia 19.03.2008r. wystąpiła A. W.. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy w dokumentach z założenia operatu ewidencji gruntów miasta O. pod poz. rej. nr 1178 działka nr 1283 miała wpisaną pierwotnie powierzchnię 300 m2. Nieruchomość ta została nabyta przez A. W. aktem notarialnym nr Rep 1743/83 z dnia 23.12.1983r. Na zlecenie tej osoby w 1986r. został wykonany przez geodetę A. Z. pomiar kontrolny przedmiotowej działki, z którego sporządzono operat pomiarowy, wpisany następnie do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu 2.07.1986r. za nr 237/14/69/86. Z przedmiotowego operatu wynika, iż działka nr 1283 powinna mieć prawidłowo powierzchnię 135 m2. Natomiast pierwotnie wpisana powierzchnia 300 m2 wynikała z błędnego obliczenia podczas zakładania operatu ewidencji gruntów. W rezultacie wniosku A. W. z dnia 7.07.1986r., decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 30.12.1986r. wprowadzono zmianę w operacie ewidencji gruntów, polegającą na zmianie powierzchni działki nr 1283 - zgodnie z w/w operatem. Tym samym wnioskodawczyni brała czynny udział we wszystkich postępowaniach, dotyczących zmiany powierzchni przedmiotowej działki. Obecnie nieruchomość ta ma 137 m2, o czym świadczy odpowiedni zapis w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta O. Zmiana ta (różnica + 2 m2) powstała na skutek aktualizacji operatu ewidencji gruntów miasta O, wykonanej w 1998r. przez Państwowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w W. Powierzchnię tą potwierdza pomiar przeprowadzony w programie EwMapa FB. Odwołanie od w/w decyzji wniosła A. W. zarzucając, iż organ nie odniósł się do stawianych przez nią zarzutów, a postępowanie administracyjne "jest daleko niewystarczające, jeśli chodzi o postępowanie dowodowe". Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w całości ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu I instancji. W podstawie prawnej powołano art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. Odnosząc się do powoływanej przez skarżącą mapy, sporządzonej w 1983r. przez geodetę S. G., organ II instancji stwierdził, iż powierzchnia 300 m2 jest wykazana jedynie w jej części opisowej. Natomiast granice przedmiotowej działki wykazane na tej mapie pokrywają się z granicami obecnie ujawnionymi w ewidencji gruntów. Tym samym powierzchnia wykazana w części opisowej przedmiotowej mapy jest błędna. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania wskazano, iż w w/w decyzji z dnia [...] nie stwierdzono - jak chce tego skarżąca - iż "powierzchnia działki uległa zmniejszeniu na skutek zabrania jej części pod ulicę", a jedynie, że należy "odłączyć grunt orny pod zabudowaniami w klasie IlIa o powierzchni 165 m2, a grunt ten dołączyć do pozycji Skarb Państwa - drogi. (...) W związku ze stwierdzeniem faktycznego błędu w powierzchni działki przy zakładaniu ewidencji gruntów miasta O.". Natomiast działka nr 1284 istniała już w roku 1974r., bowiem została wykazana w operacie rozgraniczeniowym, obejmującym centralną część miasta O. Przyłączenie tej nieruchomości do działki nr 1283 jest niemożliwe ze względu na fakt, że grunt ten wykazany jest jako będący w posiadaniu innych osób. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż poprzez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Z kolei okoliczność, iż działka nr 1283 miała powierzchnię 126 m2, a działka nr 1284 - 149 m2 wynikała już z materiału dotyczącego graficznego obliczenia powierzchni działek znajdującego się w nowo zakładanym w 1974r. operacie ewidencji gruntów. Powyższe nie było kwestionowane przez ówczesnych właścicieli (posiadaczy) tych nieruchomości. Organ przywołał ponadto orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28.02.1989r., III CZP 13/89, wskazując, iż rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych nie jest objęty obszar nieruchomości. Natomiast do operatu ewidencyjnego nie można wprowadzić zmiany z przeszłości sprzecznej z aktualnym stanem prawnym, czego w niniejszej sprawie domaga się wnioskodawczyni. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła A. W., domagając się uchylenia wydanych w niniejszej sprawie decyzji i stwierdzenia powierzchni 300 m2 działki o nr ewid. 1283, położonej w O. Zdaniem skarżącej nie uzasadniono odrzucenia jej wniosku o przeprowadzenie pomiarów przedmiotowej działki na gruncie, nie przesłuchano świadków oraz nie przeprowadzono rozprawy administracyjnej. Nie wskazano także powodów odrzucenia roszczenia strony o przeprowadzenie rozgraniczenia :między działką o nr ew. 1283 a sąsiednimi działkami, które mogłoby wyjaśnić różnice stwierdzonej powierzchni. Ponadto brak jest uzasadnienia odrzucenia dokumentów potwierdzających, iż działka o nr ew. 1283 ma faktycznie powierzchnię 300 m2, przy jednoczesnym oparciu się na dokumentach, w których wykazano mniejszą powierzchnię. Tym samym nie tylko nie przeprowadzono w praktyce żadnego postępowania dowodowego, ale wręcz zlekceważono stronę i składane przez nią wnioski dowodowe. Natomiast brak wydania przez organy postanowienia o przyjęciu lub odmowie przyjęcia przedmiotowych wniosków stanowi naruszenie dyspozycji art. 77 § 2 k.p.a. Ponadto zakwestionowano pogląd, iż decyzja na podstawie której ujawniono w księdze wieczystej powierzchnię 137 m2 "uzasadnia samą siebie". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też w inny sposób nie naruszyły przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu I lub II instancji. Na wstępie wskazać należy, iż organy orzekające - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. - podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Z tego też względu podnoszony przez stronę zarzut braku przeprowadzenia postępowania dowodowego trzeba uznać za niezasadny. Organ administracji publicznej dopuszczając dowód powinien bowiem rozważyć, czy dany fakt ma znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1), czy wymaga udowodnienia (np. art. 77 § 4), czy dany dowód nie został zgłoszony na okoliczność, która została stwierdzona innymi dowodami (art. 78 § 2). Ponadto fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu - a zatem także postanowienia dowodowego - należy je jedynie zakomunikować stronie (art. 77 § 4 k.p.a.). Z kolei ewentualne postanowienie w sprawie przeprowadzenia dowodu nie musi zawierać uzasadnienia i nie przysługuje na nie zażalenie (por. Komentarz do art. 77 k.p.a. [w] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Zakamycze, 2005, wyd. II). Wobec udokumentowania w aktach administracyjnych w jednoznaczny sposób wszystkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy i braku rozbieżności między nimi, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie było potrzeby przeprowadzania innych dodatkowych dowodów. Zasadniczą kwestią wymagającą wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest zasadność żądania A. W. dotyczącego zmiany w ewidencji gruntów miasta O. wielkości powierzchni nieruchomości oznaczonej nr 1283. Skarżąca kwestionuje bowiem widniejący w przedmiotowej ewidencji zapis dotyczący tej działki - 137 m2 wskazując, iż został on błędnie ustalony. Strona wnosi jednocześnie o wpisanie powierzchni 300 m2. Zdaniem A. W. świadczyć o tym mają następujące dokumenty, potwierdzające podnoszoną przez nią wielkość przedmiotowej nieruchomości: - akty notarialne z dnia 19.07.1983r. Rep. A nr 999/83 oraz z dnia 23.12.1983r. Rep. A nr 1743/83, dotyczące warunkowej umowy sprzedaży w/w nieruchomości oraz przeniesienia jej własności, - opis i mapa z dnia 11.05.1983r., przyjęte do ewidencji gruntów i budynków w dniu 16.05.1983r. na podstawie decyzji geodety miejskiego S. G. Odnosząc się do powyższego zagadnienia należy przytoczyć przepis § 46 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, zgodnie z którym dane liczbowe i opisowe zawarte w tej ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Natomiast z uwagi na przepis § 45 ust. 1 rozporządzenia sama aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Z kolei stosownie do przepisu § 36 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych (decydujący o ich powierzchni) wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Natomiast przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17.05.1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1086 ze zm.) przewiduje, iż osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów (m.in. powierzchni i granic gruntów) na żądanie starosty są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne oraz inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze treść cytowanego przepisu § 36 rozporządzenia, który w sposób wyczerpujący wymienia dokumentację niezbędną do wykazania przebiegu granic działek - a co za tym idzie także ich powierzchni - należy stwierdzić, iż dołączone przez A. W. do jej wniosku akty notarialne z 1983r., w których jako powierzchnię działki nr 1283 wskazano 3 ary, nie mogły być podstawą wprowadzenia żądanych przez skarżącą zmian w ewidencji gruntów. Po pierwsze, dokumenty te nie stanowią dokumentacji geodezyjnej, o jakiej mowa w cyt. przepisie. Po drugie, powyższe akty notarialne zostały podpisane 3 lata przed wprowadzeniem do ewidencji gruntów kwestionowanych obecnie danych. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10.02.2003r., sygn. akt II SA 1478/01, LEX nr 156384, "w art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych". To ostatnie stanowisko należy także odnieść wobec powoływanych przez stronę opisu i mapy z dnia 11.05.1983r., przyjętych do ewidencji gruntów i budynków w dniu 16.05.1983r. Wskazania ponadto wymaga, iż z uwagi na powyższe rozstrzygający sprawę w I instancji Starosta miał podstawy do zobowiązania A. W. do złożenia nowych dowodów uzasadniających jej wniosek - na podstawie art. 22 ust. 3 cyt. ustawy. Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru wezwania z dnia 10.03.2008r. (K-I-57), przedmiotowe zobowiązanie zostało doręczone skarżącej. Pomimo tego wezwania A. W. w piśmie z dnia 19.03.2008r. ograniczyła się do podniesienia zarzutów pod adresem organu I instancji. Nie została natomiast złożona stosowna dokumentacja. Podnieść trzeba, iż zasadą przyjętą na gruncie cyt. rozporządzenia oraz ustawy jest rejestrowanie przez organy ewidencji gruntów stanów prawnych ustalonych w innym postępowaniu, bądź przez inne organy orzekające w tym zakresie. Z tego też względu sprawdzeniu przez organy ewidencyjne podlega zgodność zapisów w ewidencji gruntów z zapisami w dziale I i II księgi wieczystej. Wymogowi temu Starosta zadośćuczynił, przeprowadzając stosowne badania hipoteczne (K-I-48). Jednocześnie organy szczegółowo opisały zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta O. dotyczące przedmiotowej działki. Wskazano, iż powierzchnia 300 m2, jakiej wpisania żąda skarżąca, wynikała z błędnego obliczenia dokonanego podczas zakładania operatu ewidencji gruntów w 1974r. Potwierdza to analiza materiału dotyczącego ówczesnego graficznego obliczenia powierzchni działek. Jednakże z uwagi na w/w błędny zapis omyłka ta została powielona w aktach notarialnych z 1983r. oraz w przedstawionej w celu ich sporządzenia dokumentacji geodezyjno - kartograficznej autorstwa S. G. Dopiero pomiar kontrolny przedmiotowej działki przeprowadzony w 1986r. wykazał, iż działka nr 1283 powinna mieć prawidłowo powierzchnię 135 m2. Świadczy o tym operat pomiarowy wykonany przez geodetę A. Z. (K-I-15) na zlecenie A. W. W oparciu o jego ustalenia skarżąca wniosła o sprostowanie dotychczasowego wpisu w ewidencji (K-I-18), co spowodowało wydanie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 30.12.1986r., którą wprowadzono zmianę w operacie ewidencji gruntów, polegającą na zmianie powierzchni działki nr 1283 - zgodnie z w/w operatem (K-I-19). Rozstrzygnięcie to wydano na podstawie art. 10 Dekretu z dnia 2.02.1955r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 1955 nr 6, poz. 32 ze zm.), a zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 24.06.1983r., I SA 283/83, ONSA 1983/1/44 właśnie ten przepis reguluje wprowadzanie zmian w ewidencji - wbrew podnoszonym przez stronę zastrzeżeniom co do legalności w/w decyzji. Natomiast obecna powierzchnia przedmiotowej nieruchomości to 137 m2, co wynika z aktualizacji operatu ewidencji gruntów miasta O., wykonanej w 1998r. (K-I-50). Dane te organ potwierdził za pomocą pomiaru przeprowadzonego w programie EwMapa (K-I-56). Ze względu na powyższe organ I instancji słusznie odmówił wprowadzenia żądanych przez skarżącą zmian, a organ odwoławczy prawidłowo utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.