II SA/Ke 497/21

WyrokWSA w Kielcach2021-06-24

Skład orzekający: Krzysztof Armański, Beata Ziomek, Magdalena Chraniuk-Stępniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca szczegółowe warunki funkcjonowania oraz tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego może powielać lub modyfikować przepisy ustawowe, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy dotyczącej zespołu interdyscyplinarnego z powodu istotnego naruszenia prawa. Uchwała ta powielała lub modyfikowała przepisy ustawowe bez odpowiedniego upoważnienia, naruszając tym samym zasadę praworządności i zakres delegacji ustawowej. Sąd uznał, że powielanie przepisów ustawowych jest dopuszczalne tylko w formie dosłownej i w uzasadnionych przypadkach, a modyfikacje wymagają wyraźnego upoważnienia. W pozostałej części skargę oddalono, uznając powtórzenia przepisów za dopuszczalne.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Kielcach wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Solec-Zdrój dotyczącą funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, zarzucając jej istotne naruszenie prawa poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i modyfikację przepisów ustawowych. Rada Gminy Solec-Zdrój podjęła uchwałę nr XLV/218/2010 w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania oraz trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że zarzucane naruszenia nie są na tyle istotne, aby powodować nieważność uchwały.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność punktu 2 Rozdziału I, punktów 1 i 2 lit. c Rozdziału II, punktów 2 i 4 Rozdziału III oraz Rozdziału IV załącznika do zaskarżonej uchwały; oddalił skargę w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy Solec-Zdrój z dnia 10 listopada 2010 r. nr XLV/218/2010 w przedmiocie szczegółowych warunków funkcjonowania oraz trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego I. stwierdza nieważność punktu 2 Rozdziału I, punktów 1 i 2 lit. c Rozdziału II, punktów 2 i 4 Rozdziału III oraz Rozdziału IV załącznika do zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części. Dnia 10 listopada 2010 r. Rada Gminy Solec-Zdrój, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. - na datę wydania aktu - Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zwanej dalej "u.s.g." w związku z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.) oraz art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (tekst jedn. - w dacie podjęcia aktu - Dz. U. z 2005 r., Nr 180, poz. 1493 ze zm.) zwanej dalej "u.p.p.r." podjęła uchwałę nr XLV/218/2010 w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania oraz trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w Gminie Solec-Zdrój. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Okręgowy w Kielcach, który zarzucił istotne naruszenie prawa, tj.: - art. 9a ust. 1 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 283), zwanego dalej "rozporządzeniem" w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie w rozdziale I pkt 1 załącznika do uchwały stanowiącym, że "Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, między innymi organizując pracę Zespołu Interdyscyplinarnego" treści zapisu ustawowego, tj. art. 9a ust. 1 u.p.p.r., który określa, iż gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach prac w zespole interdyscyplinarnym; - art. 9b ust. 1 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie i modyfikację w rozdziale I pkt 2 załącznika do uchwały stanowiącym, że "Zespół Interdyscyplinarny realizuje działania określone w Gminnym Programie Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz w ramach realizacji założeń Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie" treści zapisu ustawowego, tj. art. 9b ust. 1 u.p.p.r., który określa, iż zespół interdyscyplinarny realizuje działania określone w gminnym programie przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie; - art. 9b ust. 2 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie i modyfikację w rozdziale I pkt 3 i pkt 4 załącznika do uchwały stanowiącym, że "Zadaniem Zespołu interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań przedstawicieli różnych podmiotów oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Do zadań Zespołu Interdyscyplinarnego należy w szczególności: diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie, podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku, inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie, rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym, inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie" - treści zapisu ustawowego, tj. art. 9b ust. 2 u.p.p.r., który określa, że zadaniem zespołu interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5 u.p.p.r. oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie w szczególności przez: diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie, podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku, inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie, rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym, inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie; - art. 9a ust. 3, 5 i 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez określenie w rozdziale II pkt 1 załącznika do uchwały katalogu podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład Zespołu Interdyscyplinarnego, podczas gdy ww. przepisy wskazanej ustawy nie upoważniają Rady Gminy do określania katalogu tych podmiotów, albowiem zostały one w sposób wyczerpujący wskazane w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r., a nadto dokonanie modyfikacji zapisu ustawowego poprzez pominięcie możliwości udziału w składzie ww. Zespołu prokuratorów oraz przedstawicieli podmiotów innych działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie; - art. 9c ust. 3 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie a nadto modyfikację w rozdziale II pkt 2 lit. c załącznika do uchwały dot. złożenia oświadczenia o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole przy pominięcie zapisu o oświadczeniu o znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienia do nich dostępu osobom nieuprawnionym, treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9c ust. 3 u.p.p.r.; - art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez sformułowanie w rozdziale II pkt 2 lit. d załącznika do uchwały przesłanek materialnych uzasadniających odwołanie członków Zespołu Interdyscyplinarnego w postaci: naruszenia zasady współpracy i naruszenia zasady zaufania i poufności danych uzyskanych przy realizacji zadań w sytuacji, gdy Rada Gminy została upoważniona wyłącznie do określenia trybu i sposobu, tj. procedury odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego; - art. 9a ust. 13 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w rozdziale III pkt 2 (błędnie wskazanego w skardze, jako rozdział III ust. 3) załącznika do uchwały wskazujących, że "Członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych", treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 13 u.p.p.r.; - art. 9a ust. 7 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w rozdziale III pkt 4 (błędnie wskazanego przez skarżącego, jako rozdział III ust. 2) załącznika do uchwały wskazującym częstotliwość posiedzeń Zespołu Interdyscyplinarnego treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 7 u.p.p.r.; - § 6 w zw. z § 141 rozporządzenia poprzez sprzeczność zapisów § 2 uchwały stanowiącego, że "wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy" z zapisem z rozdziału IV załącznika do uchwały, że "realizację zapisów powierza się kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Solcu-Zdroju", co sprawia, że przepisy uchwały nie wyrażają dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w niej norm intencji prawodawcy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, zaś w uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie, podnosząc szczególności, że zarzucane naruszenia nie są na tyle istotne, żeby powodować nieważność zaskarżonej uchwały, bowiem modyfikacja zapisów ustawowych nie niweczy sensu tych zapisów i wraz z powtórzeniami mogą one zostać wyeliminowane w drodze zmiany uchwały. Odnosząc się z kolei do kwestii "wykonawstwa" uchwały organ wskazał, że czym innym jest wykonanie uchwały przez wójta, przez co należy rozumieć spowodowanie, aby uchwała weszła w życie, a czym innym jest powierzenie realizacji zapisów załącznika kierownikowi urzędu, którego zadaniem ma być wykonywanie powierzonych mu zadań. W ocenie organu zaskarżona uchwała nie powinna zostać uznana za nieważną w całości, tym bardziej, że na przestrzeni 11 lat jej wykonywania zarówno treść jak i intencje prawodawcy w zakresie nią objętym nie budziły wątpliwości. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), o czym strony zostały powiadomione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga Prokuratora Okręgowego w Kielcach jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Gminy Solec – Zdrój z dnia 10 listopada 2010 r. nr XLV/218/2010 w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania oraz trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w Gminie Solec-Zdrój. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Zgodnie z tym przepisem rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Stosownie do art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny i abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania (w tym przypadku na terenie gminy). Mając na uwadze, że zaskarżona uchwała – bez wątpienia mająca charakter generalno-abstrakcyjny – jest aktem prawa miejscowego, treść art. 94 ust. 1 u.s.g. nie sprzeciwia się stwierdzeniu nieważności tej uchwały w całości lub części przez sąd administracyjny w razie stwierdzenia, że jest sprzeczna z prawem – niezależnie od czasu, jaki upłynął od daty jej uchwalenia. W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy mieć też na uwadze zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie, bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje, jak też jest dezinformujące. Trzeba zatem liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono,co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymagania adekwatności. Uchwała organu gminy nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych, jak też nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, aczkolwiek powtórzenie przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, w tym w aktach prawnych rangi ustawowej, w aspekcie zasad techniki prawodawczej nie jest właściwe, to jednak nie w każdej sytuacji stanowić będzie podstawę do stwierdzenia istotnego naruszenia prawa, skutkującego koniecznością wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego. Kontrolując zaskarżony akt Sąd każdorazowo bada dopuszczalność powtórzenia przepisów ustawowych w realiach postanowień danego aktu prawa miejscowego, uwzględniając również w ramach tej kontroli specyfikę przedmiotu (materii), którą reguluje zakwestionowana przez stronę skarżącą uchwała. W drodze wyjątku, uzasadnionego zwłaszcza względami zapewnienia komunikatywności, kompletności i czytelności tekstu prawnego, za dopuszczalne uznaje się powtarzanie w aktach prawa miejscowego innych regulacji normatywnych. W każdym jednak przypadku tego rodzaju powtórzenia powinny być powtórzeniami dosłownymi, aby uniknąć wątpliwości, który fragment tekstu prawnego (rozporządzenia, ustawy upoważniającej czy innego aktu normatywnego) ma być podstawą odtworzenia normy postępowania (zob. S. Wronkowska (w:) S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2012, s. 35 i 241). W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się możliwość powtórzenia w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1284/14, wyrok WSA w Krakowie z 7 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 1125/19). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, co następuje. Zasadnie zarzucił Prokurator, że z istotnym naruszeniem prawa podjęto zaskarżoną uchwałę w części dotyczącej regulacji punktu 2 Rozdziału I, punktów 1 i 2 lit. c Rozdziału II, punktów 2 i 4 Rozdziału III oraz Rozdziału IV załącznika do tego aktu prawa miejscowego. Przechodząc do pierwszej z powyżej wymienionych regulacji wskazać trzeba, że z punktu 2 Rozdziału I załącznika do uchwały wynika, że Zespół Interdyscyplinarny realizuje działania określone w Gminnym Programie Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz w ramach realizacji założeń Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Tymczasem z art. 9a ust. 1 u.p.p.r. wynika, że zespół interdyscyplinarny realizuje działania określone w gminnym programie przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie. W rezultacie wskazanie w zakwestionowanym postanowieniu załącznika, że zespół ma realizować działania wyłącznie określone w gminnym programie przeciw-działania przemocy w rodzinie oraz w ramach realizacji założeń Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie bez uwzględnienia zadań z zakresu ochrony ofiar przemocy w rodzinie, powoduje że prawodawca lokalny w zaskarżonym akcie prawa miejscowego ograniczył zakres kompetencji zespołu interdyscyplinarnego. Takie postanowienie załącznika w świetle zakresu upoważnienia ustawowego określonego w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. narusza istotnie prawo. Następnie podniesienia wymaga, że zgodnie z punktem 1 Rozdziału II załącznika do uchwały w skład Zespołu Interdyscyplinarnego mogą wchodzić przedstawiciele: a) Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Solcu-Zdroju b) Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych c) Komisariatu Policji w Solcu-Zdroju d) Szkół działających na terenie Gminy e) Organizacji pozarządowych f) Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Solcu-Zdroju g) Sądu rejonowego w Busku-Zdroju. Zgodnie z art. 9a ust. 3 u.p.p.r. w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1. jednostek organizacyjnych pomocy społecznej; 2. gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych; 3. Policji; 4. oświaty; 5. ochrony zdrowia; 6. organizacji pozarządowych. Stosownie do art. 9a ust. 4 u.p.p.r. w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą także kuratorzy sądowi. W skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (art. 9a ust. 5 u.p.p.r.). Zgodzić należy się z Prokuratorem, kwestionującym punkt 1 Rozdziału II, że w analizowanym postanowieniu załącznika uchwały naruszono art. 9a ust. 5 u.p.p.r. albowiem pominięto możliwość udziału prokuratorów i przedstawicieli podmiotów innych niż określone w art. 9a ust. 3 u.p.p.r. - jako podmiotów, które mogą wchodzić w skład zespołu interdyscyplinarnego. Powyższe stanowi niedopuszczalną modyfikację przepisu ustawowego. W punkcie 2 lit c Rozdziału II załącznika do uchwały zatytułowanego "Powoływanie i odwoływanie członków Zespołu Interdyscyplinarnego" postanowiono, że każdy członek Zespołu Interdyscyplinarnego, przed udziałem w pierwszym posiedzeniu składa pisemne oświadczenie o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole. Sąd podziela stanowisko Prokuratora, zgodnie z którym zapis ten jest wadliwy, przy czym wadliwość ta ma charakter istotny. Regulacja tej treści stanowi niedopuszczalną modyfikację art. 9c ust. 3 u.p.p.r., określającego że przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3, członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych składają organowi, o którym mowa w art. 9a ust. 2, oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie oraz, że znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym". Po pierwsze, zgodnie z wolą ustawodawcy obowiązek złożenia oświadczenia dotyczy także grup roboczych, co prawodawca gminny pominął. Po drugie, oświadczenie powinno zostać złożone "przed przystąpieniem do wykonywania czynności", a nie jak wskazano w kwestionowanym przepisie "przed udziałem w pierwszym posiedzeniu". Po trzecie, według ustawy poufność dotyczy informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie, podczas gdy w świetle uchwały dotyczy "wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole". Po czwarte, prawodawca gminny nie uwzględnił obowiązku złożenia oświadczenia o znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym. Po piąte wreszcie, przepisy u.p.p.r. nie ograniczają formy wspomnianego oświadczenia jedynie do formy pisemnej, co oznacza, że dopuszczają one także inne formy złożenia tego oświadczenia. W konsekwencji przyjąć należy, że wskazane uregulowanie, jako podjęte z istotnym naruszeniem art. 9c ust. 3 u.p.p.r. (ponieważ w sposób znaczący modyfikuje jego treść bez jednoczesnego upoważnienia organu gminy do takiej zmiany), kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w tym zakresie. Trafnie również zarzucił Prokurator - w odniesieniu do regulacji punktu 2 (błędnie wskazanego w skardze jako punkt 3) w rozdziale III Załącznika do uchwały, zgodnie z którą "Członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych", że postanowienie to narusza art. 9a ust. 13 u.p.p.r., zgodnie z którym członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych. Zamiast dokładnego powtórzenia art. 9a ust. 13 u.p.p.r., doszło bowiem do jego modyfikacji - poprzez pominięcie członków grup roboczych. Tymczasem art. 10 u.p.p.r. wyraźnie stanowi, że zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach. W punkcie 4 (błędnie wskazanym w skardze jako punkt 2) rozdziału III załącznika do zaskarżonej uchwały wskazano, że "Spotkania Zespołu Interdyscyplinarnego, odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał". Zgodnie z art. 9a ust. 7 u.p.p.r. "Posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące." Należy zauważyć, że kwartał to ¼ roku kalendarzowego, trwa istotnie trzy miesiące, jednak rozróżnia się cztery kwartały: I kwartał – styczeń-marzec, II kwartał – kwiecień-czerwiec, III kwartał – lipiec-wrzesień i IV kwartał – październik-grudzień. Trzy miesiące natomiast to okres liczony od obojętnej daty początkowej. Zatem użycie słowa "kwartał" zamiast słów "trzy miesiące" zmienia treść normy prawnej. Wskazane uregulowanie, jako podjęte z istotnym naruszeniem art. 9c ust. 7 u.p.p.r. (ponieważ w sposób znaczący modyfikuje jego treść bez jednoczesnego upoważnienia organu gminy do takiej zmiany), kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w tym zakresie. Zasadny okazał się także zarzut wskazujący na sprzeczność zapisów § 2 uchwały stanowiącego, że "wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy" z zapisem z Rozdziału IV załącznika do uchwały, że "realizację zapisów powierza się Kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Solcu-Zdroju". W tym kontekście należy podnieść, że organ uchwałodawczy ma obowiązek przestrzegania zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w procesie tworzenia aktów prawa miejscowego. Przepisy aktu prawa miejscowego nie mogą wykraczać poza granice określone w upoważnieniu ustawowym, a ich treść może być tylko i wyłącznie wykonywaniem przepisów ustawy. Wskazać należy, że zapis Rozdziału IV załącznika do uchwały został podjęty bez podstawy prawnej oraz dodatkowo sprzecznie z § 2 uchwały. Żaden przepis ustawy o przeciwdziałaniu przemocy rodzinie nie upoważnia rady gminy do powierzania innemu podmiotowi realizacji postanowień regulujących warunki funkcjonowania oraz tryb i sposób powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego. Skargę w pozostałym zakresie należało natomiast oddalić – z przytoczonych poniżej względów. Zaznaczyć przy tym trzeba, że pomimo, iż w końcowym wniosku skargi znalazł się wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały w całości, to Prokurator nie zaprezentował jakiejkolwiek argumentacji w odniesieniu do pozostałych – niewymienionych w żaden sposób w skardze – regulacji tego aktu. Zdaniem Sądu, w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, dopuszczalna jest możliwość powtórzenia w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny. Z tych względów Sąd nie dopatrzył się istotnego naruszenia prawa w punkcie 1 Rozdziału I załącznika do uchwały. Zgodnie z jego treścią Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, między innymi organizując pracę Zespołu Interdyscyplinarnego. Tymczasem treść art. 9a ust. 1 u.p.p.r. jest następująca: "Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym". W istocie oba przepisy są zgodne co do ich treści. Kwestionowany przepis używa zwrotu – między innymi, gdy ustawa zawiera sformułowanie – w szczególności. Należy stwierdzić, że oba zwroty są identyczne, co do ich znaczenia, co sprawia, ze w istocie nie występuje modyfikacja przepisu ustawowego, lecz jego powtórzenie. Identyczną argumentację należy zastosować do zaskarżonych przez Prokuratora punktów 3 i 4 Rozdziału I załącznika. Stanowią one, że "Zadaniem Zespołu interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań przedstawicieli różnych podmiotów oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie" (punkt 3) oraz "Do zadań Zespołu Interdyscyplinarnego należy w szczególności: a. diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie; b. podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku; c. inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie ; d. rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym; e. inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie" (punkt 4). Zestawiając treść cyt. przepisów z art. 9b ust. 2 u.p.p.r. należy stwierdzić, że regulacje te są identyczne. Ten ostatni przepis stanowi bowiem, że zadaniem zespołu interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5, oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności przez: 1) diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie; 2) podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku; 3) inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie; 4) rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym; 5) inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie. Wbrew stanowisku Prokuratora zajętego w ramach powyższego zarzutu nie doszło do modyfikacji przepisu ustawowego, lecz do – dopuszczalnego zdaniem Sądu – dosłownego powtórzenia jego treści. Odnośnie natomiast regulacji zawartej w punkcie 2 lit d Rozdziału II załącznika do uchwały, zgodnie z którą członek Zespołu Interdyscyplinarnego może zostać odwołany w trybie natychmiastowym, w przypadku uzasadnionego podejrzenia o naruszenie zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania w Zespole Interdyscyplinarnym zarządzeniem Wójta Gminy, wskazać należy, że regulacja ta – zdaniem składu orzekającego – wypełnia delegację ustawową zawartą w art. 9a ust. 15 u.p.p.r., gdyż poprzez wskazanie przesłanki odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego określa również szczegółowe warunki funkcjonowania zespołu. Takie rozróżnienie przypadków, w których może dojść do odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego, nie wynika z przepisów ustawy. Niewątpliwie wskazanie przypadków, w których może dojść do odwołania członka ww. zespołu, daje gwarancję zachowania obiektywizmu i transparentności przy odwoływaniu członka zespołu interdyscyplinarnego. W ocenie Sądu, umocowanie do uchwalenia trybu powołania i odwołania członków zespołu interdyscyplinarnego, przy braku ustawowych przesłanek uzasadniających odwołanie poszczególnych członków tego Zespołu, pozwala Radzie Gminy na uszczegółowienie tej kwestii.Uchwała podjęta na podstawie art. 9a ust. 15 u.p.p.r., jak już wcześniej podniesiono, jest aktem normatywnym w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i stanowi źródło prawa na terenie objętym obszarem działania tej jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie Sądu, rada gminy może uregulować tryb odwoływania członków zespołu. Wobec całkowitego milczenia ustawodawcy w zakresie skutków działania członków Zespołu z naruszeniem przepisów prawa (zasad poufności danych informacji uzyskanych w ramach działania w Zespole) rada była uprawniona do wprowadzenie regulacji mającej na celu zapewnienie sprawnego funkcjonowania Zespołu. Zgodnie z punktem 2 lit. d Rozdziału II załącznika do zaskarżonej uchwały (co odpowiada art. 9a ust. 2 u.p.p.r.) członek Zespołu może zostać odwołany zarządzeniem Wójta, które stosownie doart. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. podlega kontroli sądu administracyjnego. Dopiero bowiem w momencie odwołania członka zespołu – w przypadku uzasadnionego podejrzenia naruszenia zasad poufności danych informacji uzyskanych w ramach działania Zespołu – nastąpi konkretyzacja okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby – lub nie – odwołanie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., natomiast w punkcie II wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło