II SA/Ke 498/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2012r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na wznowienie studiów 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego M.F. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Rektor Uniwersytetu w K. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Zarządzania i Administracji Uniwersytetu z dnia [...] nr [...] w sprawie niewyrażenia zgody na wznowienie przez J. P. studiów niestacjonarnych od II roku studiów II stopnia na kierunku Politologia na Wydziale Zarządzania i Administracji Uniwersytetu w roku akademickim 2011/2012. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że J. P. pismem z dnia 31.10.2011r. wystąpił o przywrócenie na II rok studiów na kierunku Politologia na Wydziale Zarządzania i Administracji Uniwersytetu w roku akademickim 2011/2012. Pismo powyższe zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie studiów. Organ I instancji wydając opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] wyjaśnił, że J. P. już raz wznawiał studia po uprzednim skreśleniu z listy studentów z powodu niezadowalających wyników w nauce. Zwrócił ponadto uwagę na ilość różnic programowych i nikłe szanse ich terminowego uzupełnienia przez wnioskodawcę. W odwołaniu J. P. podniósł, że znajduje się w trudniej sytuacji materialnej, zarzucił organowi nieprawidłową analizę jego dotychczasowych osiągnięć oraz błędne ustalenia faktyczne. Organ odwoławczy cytując przepisy § 32 ust. 1, 2 i 4 Regulaminu studiów Uniwersytetu, wydanego przez Senat uczelni na podstawie upoważnienia zawartego w art. 160 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, wskazał na uznaniowy charakter decyzji w sprawie wznowienia studiów. Wyjaśnił następnie, że decyzją Dziekana z dnia [...], utrzymaną przez Rektora decyzją z dnia 3 marca 2009r., J. P. został skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia roku studiów w terminie. Na podstawie decyzji z dnia 26 czerwca 2009r. J. P. otrzymał zgodę na wznowienie studiów. Decyzją Dziekana z dnia [...] został po raz drugi skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia różnic programowych w terminie, co zdaniem organu jest tożsame z uzyskaniem niezadowalających wyników w nauce, oraz z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Decyzja Rektora z dnia [...] utrzymująca powyższe rozstrzygnięcie w mocy była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011r. (sygn. II SA/Ke 623/10) oddalił skargę J. P. Organ stwierdził, że dwukrotne skreślenie J. P. z listy studentów z powodu niezadowalających wyników w nauce oznacza, zgodnie z § 32 ust. 4 Regulaminu studiów brak możliwości ponownego uzyskania zgody na wznowienie studiów. Organ wskazał ponadto, że wnioskodawca wznawiając studia w roku akademickim 2011/2012 zobowiązany byłby do uzupełnienia różnic programowych w zakresie dziewięciu przedmiotów z I roku studiów II stopnia, a nadto musiałby zaliczyć wszystkie przedmioty objęte programem II roku studiów II stopnia. W tej sytuacji organ, oceniając sytuację studenta w kontekście § 32 ust. 2 Regulaminu studiów, uznał, że już sama liczba przedmiotów, które student musiałby zaliczyć, w świetle jego dotychczasowych wyników w nauce przemawia za wydaniem decyzji negatywnej. Organ wyjaśnił przy tym, że w przypadku podjęcia decyzji o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów dziekan nie ma obowiązku "przepisania" studentowi ocen pozytywnych uzyskanych w trakcie roku studiów, którego ostatecznie nie zaliczył. Nie mają tu bowiem zastosowania analogicznie przepisy regulujące instytucję powtarzania roku. Dodatkowo organ wskazał na fakt złożenia wniosku o wznowienie studiów po terminie przewidzianym w § 33 ust. 1 Regulaminu studiów. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając im naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 regulaminu studiów Uniwersytetu poprzez niewyrażenie zgody na wznowienie studiów. Wskazał ponadto na naruszenie konstytucyjnej zasady prawa do nauki. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że różnicę programowa wypełnił, a do zaliczenia pozostał mu tylko jeden przedmiot (Psychologia polityki). Prosił o przeniesienie tego zaliczenia na inny termin z powodu choroby, jednakże cztery dni jakie uzyskał nie pozwoliły mu na należyte przygotowanie się do niego. Powinien zatem otrzymać "dziekańską dwóją", co dałoby mu prawo do egzaminu poprawkowego. Skarżący wyjaśnił ponadto, że jego wniosek o przywrócenie na studia był w istocie wnioskiem o powtarzanie roku. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu w K. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wniesienie skargi z uchybieniem terminu, tj. w dniu 28.03.2012r., podczas gdy termin do wniesienia skargi upływał z dniem 23.03.2012r. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012r., sygn. II SA/Ke 295/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę J. P. na decyzję Rektora z dnia [...] z powodu jej wniesienia po upływie terminu. Orzeczenie to zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012r., sygn. I OSK 1667/12, który wskazał, że przyjęcie jako daty wniesienia skargi dnia 28.03.2012r., zgodnie z prezentatą widniejącą na skardze przekazanej przez organ do Sądu, budzi uzasadnione wątpliwości w świetle kserokopii skargi załączonej do skargi kasacyjnej, na której widnieje data wpływu 23.03.2012r. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 24.10.2012r. skarżący podniósł, że uznaniowy charakter decyzji o wznowieniu studiów nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania. Powinien zatem zastosować się do dyspozycji przepisów art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 §1 k.p.a. Tymczasem organ nie odniósł się do okoliczności podnoszonych prze stronę, tj. jego sytuacji zdrowotnej, materialnej, zawodowej oraz tego, że zaliczył większość przedmiotów z różnicy programowej. Poza tym ewentualna nauka do zaliczonych przedmiotów ograniczyłaby się do powtórzenia materiału. W ocenie skarżącego kwestionowane rozstrzygniecie jest w istocie decyzją dowolną, podjętą bez przesłuchania skarżącego, bez wskazania obiektywnych okoliczności uniemożliwiających mu uzupełnienie różnicy programowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, że oceniając warunki dopuszczalności wniesienia skargi w aspekcie art. 53 p.p.s.a., wobec dwóch różnych dat i dwóch różnych podpisów osoby przyjmującej na dwóch egzemplarzach tej samej skargi Sąd uznał, że skarżący zachował przewidziany prawem trzydziestodniowy termin liczony od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Organ bowiem jednoznacznie nie podważył pewności daty na dołączonym przez skarżącego egzemplarzu skargi z pieczątką sekretariatu Rektora, potwierdzającą jej wpływ do organu w dniu 23.03.2012r. tj. przed upływem terminu określonego w art. 53 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu w K. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wyrażenia zgody na wznowienie przez J. P. studiów niestacjonarnych od II roku studiów II stopnia na kierunku Politologia na Wydziale Zarządzania i Administracji Uniwersytetu w roku akademickim 2011/2012. Bezsporne jest, że J. P. w dacie składania wniosku z dnia 31.10.2011r. o "przywrócenie" na II rok studiów na kierunku Politologia nie był studentem Uniwersytetu, albowiem decyzją Dziekana Wydziału Zarządzania i Administracji Uniwersytetu z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją Rektora Uniwersytetu z dnia [...], został skreślony z listy studentów z powodu niezaliczenia różnic programowych w terminie oraz niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Powyższa decyzja była przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011r. w sprawie o sygn. II SA/Ke 623/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę zainteresowanego, oddalił skargę J. P. Organ trafnie wskazał, że w zaistniałych w sprawie okolicznościach faktycznych, brak było podstaw do potraktowania pisma skarżącego jako wniosku o zgodę na powtarzanie roku, w sytuacji, gdy nie był on już studentem Uniwersytetu. Zasadnie zatem organ potraktował pismo z dnia 31.10.2011r. jako wniosek o wznowienie studiów, albowiem regulamin studiów nie przewiduje instytucji "przywrócenia" na określony kierunek. Kwestię wznowienia studiów na Uniwersytecie reguluje Regulamin studiów, stanowiący załącznik do uchwały nr 30/2010 Senatu Uniwersytetu z dnia 29 kwietnia 2010r. Uprawnienie Senatu uczelni do uchwalenia regulaminu studiów wynika zaś z art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), który umocowuje senat uczelni do określania w regulaminie studiów organizacji i toku studiów oraz związanych z tym praw i obowiązków studenta. W § 32 ust. 1 Regulaminu wskazano, że na wniosek osoby skreślonej z listy studentów po zaliczeniu I semestru na I roku studiów bądź na wyższych latach studiów, dziekan może wydać decyzję o przyjęciu na odpowiedni semestr lub rok studiów (wznowienie studiów). Uzupełnieniem tej regulacji jest przepis ust. 4 § 32, który stanowi, że osoba, która została skreślona z listy studentów z powodu niezadowalających wyników w nauce może uzyskać zezwolenie na wznowienie studiów tylko jeden raz. Jak wynika z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, Skarżący otrzymał już raz zgodę na wznowienie studiów, po czym został skreślony z listy studentów decyzją Dziekana z dnia [...] Kluczową zatem kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy przyczyną wydania tej decyzji oraz wcześniej decyzji o skreśleniu z listy studentów z dnia [...] były niezadowalające wyniki w nauce. Uznaniowy charakter decyzji wydawanej na podstawie § 32 ust. 1 Regulaminu doznaje bowiem ograniczenia w powiązaniu z ust. 4 tego przepisu. Ustalenie, że dana osoba została dwukrotnie skreślona z listy studentów z powodu niezadowalających wyników w nauce wyklucza możliwość wyrażenia zgody na wznowienie studiów, w sytuacji gdy już raz taka zgoda została wyrażona. W decyzji z dnia [...] Dziekan podał jako przyczynę skreślenia z listy studentów niezaliczenie II roku studiów II stopnia w roku akademickim 2007/08 do dnia 31.01.2009r. W decyzji Dziekana z dnia [...] jako przyczynę skreślenia z listy studentów podano natomiast, obok zaległości z opłatami za studia, brak zaliczenia różnic programowych w terminie (z akt sprawy wynika, że nie został zaliczony przedmiot Psychologia polityki). Orzekający w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011r. (sygn. II SA/Ke 623/10) uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organów w przedmiocie skreślenia J. P. z listy studentów z powodu niezaliczenia różnic programowych w terminie. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że niezaliczenie danego roku lub semestru studiów, a także niezaliczenie różnic programowych w terminie, mieści się w pojęciu niezadowalających wyników w nauce. Dopiero bowiem uzyskanie oceny pozytywnej ze wszystkich przedmiotów objętych programem studiów na danym roku (semestrze), a w przypadku wznowienia studiów uzyskanie oceny pozytywnej ze wszystkich przedmiotów objętych obowiązkiem zaliczenia różnic programowych, mogłoby zostać uznane za zadowalające wyniki w nauce. W świetle powyższego stwierdzić należy, ze J. P. został dwukrotnie ostatecznymi i niewyeliminowanymi z obrotu prawnego decyzjami skreślony z listy studentów z powodu niezadowalających wyników w nauce. Tym samym, ponieważ już raz skorzystał z możliwości wznowienia studiów, nie może, zgodnie z dyspozycją § 32 ust. 4 Regulaminu studiów, otrzymać zgody na ponowne ich wznowienie. Podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące nieuwzględnienia przez organ jego sytuacji zdrowotnej, materialnej, zawodowej oraz tego, że zaliczył większość przedmiotów z różnicy programowej, nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie organu wobec jednoznacznego brzmienia § 32 ust. 4 Regulaminu studiów. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że dotyczą one właściwie zasadności decyzji o ponownym skreśleniu z listy studentów. Prawidłowość tej decyzji była już, jak wskazano powyżej, przedmiotem kontroli Sądu w sprawie II SA/Ke 623/10. Natomiast co do zarzutu naruszenia konstytucyjnego prawa do nauki to stwierdzić należy, że skarżący miał zapewnioną możliwość kontynuacji nauki i nie dopełniając po raz kolejny wymogów regulaminowych musiał liczyć się z negatywnymi konsekwencjami. Jego konstytucyjne prawo do nauki nie zostało w żaden sposób ograniczone, albowiem może bez przeszkód ubiegać się o przyjęcie na wybrany przez siebie kierunek studiów na Uniwersytecie, a także na każdej innej wyższej uczelni w Polsce, o ile spełni warunki regulaminowe. W świetle powyższego ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 15 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Na zasądzoną kwotę składa się opłata w wysokości 240 złotych oraz podatek od towarów i usług.