II SA/Ke 501/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 września 2016r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego P. M. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (ŚPWIS) w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, złożonego przez J. S.ą od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia [...] r. znak: [...] nie stwierdzającej przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy, tj. zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymieniowego pod poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, na podstawie art. 123 w zw. z art. 58, art. 129 § 2 i art. 134 Kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Opisana na wstępie decyzja organu I instancji z dnia 12 lipca 2016 r. została doręczona J. S. w dniu [...] r. W dniu 25 sierpnia 2016 r. strona złożyła w siedzibie organu II instancji odwołanie od ww. decyzji, a zatem uchybiła 14-dniowemu terminowi, określonemu w art. 129 § 2 Kpa. Wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uchybiając jednakże 7-dniowemu terminowi określonemu w art. 58 § 2 Kpa. Strona nie uprawdopodobniła przy tym, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. S. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia, uznanie, że brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania został uprawdopodobniony i merytoryczne rozpatrzenie odwołania. W uzasadnieniu skarżąca podała, ze w dniu 22 września 2016 r., tj. 7 dni po zakończeniu rehabilitacji szpitalnej (15 września 2016 r.) udała się do siedziby ŚPWIS w Kielcach celem przedstawienia ustnie do protokołu zarzutów do decyzji organu I instancji. Nie było to jednak możliwe z powodów nieznanych stronie. Zdaniem skarżącej organ II instancji błędnie zinterpretował treść art. 58 § 2 Kpa. W jej ocenie korzystanie ze szpitalnej rehabilitacji uzdrowiskowej jest wystarczającym uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu. Wskazała, że mieszka sama i ma miał kto odbierać korespondencji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżąca nie uprawdopodobniła by uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W piśmie z dnia 25 maja 2017 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej sprecyzował jej skargę zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postepowania, tj.: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez niewyjaśnienie wpływu ogólnego stanu zdrowia skarżącej po przebytych operacjach kręgosłupa na zdolność do terminowego wniesienia odwołania; - art. 59 § 1 i 2 w zw. z art. 58 Kpa poprzez brak merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wydania stosownego postanowienia w tym przedmiocie; - art. 134 Kpa poprzez dokonanie oceny czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenie tego faktu na etapie badania dopuszczalności przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W uzasadnieniu podniesiono, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy powinien najpierw wydać postanowienie w trybie art. 59 Kpa w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wydane w trybie art. 134 Kpa postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest więc co najmniej przedwczesne. Na poparcie tego stanowiska przywołano wyrok WSA w Opolu w sprawie II SA/Op 192/15. W dalszej części pisma pełnomocnik przedstawił stanowisko odnośnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). J. S. przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie uczyniła postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 12 lipca 2016 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 134 Kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Uchybienie określonego w art. 129 § 2 Kpa terminu do wniesienia odwołania jest w niniejszej sprawie bezsporne. Przyznała to w odwołaniu sama skarżąca i dlatego zamieściła w jego treści wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wyjaśnia też przyczyny niedochowania terminu. W ocenie Sądu organ odwoławczy, mając do załatwienia wniesione z uchybieniem terminu odwołanie i zawarty w nim wniosek o przywrócenie terminu, powinien w pierwszej kolejności rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że od rozstrzygnięcia tej kwestii zależą dalsze losy odwołania skarżącej, a w szczególności to, czy odwołanie będzie rozpatrywane merytorycznie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, że zamieszczenie przez stronę w odwołaniu prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia zobowiązuje organ odwoławczy do rozpatrzenia w pierwszej kolejności tej prośby w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i 59 Kpa (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 9 listopada 1994 r., sygn. SA/Gd 312/94; z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. I OSK 408/09). Również w doktrynie podnosi się, że stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi wniesienia odwołania nie może nastąpić przed rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie tego terminu. Dopiero kiedy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kpa, opublikowany w LEX/el., 2016). W świetle powyższego, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania będzie wadliwe zawsze wtedy, gdy zostanie wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie przywracające termin wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie rozpatrzył wniosku o przywrócenie terminu przed wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał co prawda, że strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu z uchybieniem terminu określonego w art. 58 § 2 Kpa, a nadto nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, to jednak w żaden formalny sposób wniosku nie załatwił. Ani z treści rozstrzygnięcia (osnowy postanowienia), ani z podanej podstawy prawnej, nie wynika by organ rozstrzygał w przedmiocie wniosku o przewrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 12 lipca 2016 r., tymczasem rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania powinno poprzedzać postępowanie dotyczące rozpoznania odwołania, a właściwie jego wstępne badanie zmierzające do ustalenia zachowania terminu do złożenia tego środka zaskarżenia w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i art. 59 Kpa. Trzeba zauważyć, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przysługuje odrębny środek zaskarżenia. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ zastosuje się do powyższej oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku i rozpatrzy w pierwszej kolejności zawarty w odwołaniu wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z zachowaniem trybu i zasad określonych w art. 58 i art. 59 Kpa. Mając na uwadze powyższe, z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i tym samym narusza wskazane powyżej przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.