II SA/Ke 53/13

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 20 maja 2013 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy we wznowionym postępowaniu postanawia I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 27.II.2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy we wznowionym postępowaniu. W dniu 17.V.2013 r. skarżący złożył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródłem ich utrzymania jest działalność gospodarcza skarżącego, która przynosi miesięczny dochód w wysokości 7500 zł (30000 zł za cztery miesiące 2013 r.) Skarżący wykazał własność domu wielkości 160 m², mieszkania wielkości 37 m², nieruchomości rolnej o powierzchni 0,59 ha, oszczędności w wysokości 11000 zł, kilkanaście tysięcy sztuk papierów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył, że posiada debet w banku w wysokości 20491 zł, kredyty w bankach na kwotę 110000 zł. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący jest inwestorem budowy budynku handlowo-usługowego wraz parkingiem. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa osoba dochodząca swych roszczeń przed sądem. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. z 2012 r. poz. 270), przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika prawnego z wyboru. Skarżący prowadzi dochodową działalność gospodarczą, posiada nieruchomości, oszczędności pieniężne w wysokości 11000 zł, dużą ilość papierów wartościowych. Ponadto stać go na przeprowadzenie dużej inwestycji budowlanej. W świetle powyższych okoliczności nie można uznać skarżącego za osobę ubogą, wymagającą pomocy państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania jest to tylko wpis sądowy o od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł) i przyznania pełnomocnika prawnego z urzędu. Za zasadnością wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przemawia powoływanie się przez stronę na spłatę kredytów bankowych w wysokości 110000 zł oraz posiadanie debetu na rachunku bankowym. Spłata kredytu nie jest wydatkiem, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., I OZ 83/06). Podkreślić należy, że skarżący nie wskazuje, aby miał jakiekolwiek problemy ze spłatą kredytów, bądź posiadał z tego tytułu zaległości. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.