II SA/Ke 53/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie : specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z [...] , znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania Z. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. z [...] orzekającą o odmowie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego dla osoby rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą o odpowiedniej niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wnioskowanego na B. S. Odmawiając przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego organ I instancji podniósł, że na mocy orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z 3 lipca 2013 r. B. S. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Wskazał, że obowiązek alimentacyjny stosownie do art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, a przyczyną odmowy przyznania świadczenia było pozostawanie strony w związku małżeńskim. W odwołaniu od ww. decyzji Z. S. wyjaśnił, że żona B. S. na mocy orzeczenia lekarskiego ZUS z 3 lipca 2013 r. została uznana za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji, wymaga całodobowej opieki i rehabilitacji przez bardzo długi okres, w związku z czym on sam nie może podjąć żadnej pracy. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium nie podzieliło stanowiska, że w sytuacji pozostawania w związku z małżeńskim nie można mówić o obowiązku alimentacyjnym jednego małżonka względem drugiego i stwierdziło, że ta okoliczność nie stanowi podstawy do odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ odwoławczy zauważył, że łączny dochód rodziny Z. S. w 2011 r. nie przekroczył kryterium dochodowego. Jednakże, zdaniem SKO, skarżący nie może zostać zaliczony do osób rezygnujących z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną żoną. Kolegium wskazało, że B. S. w listopadzie 2010 r. uległa wypadkowi, w wyniku czego doznała urazu rdzenia kręgowego i porusza się na wózku inwalidzkim. Opiekuje się nią mąż – Z. S., który w okresie od 21 grudnia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. prowadził działalność gospodarczą. W oświadczeniu z 12 sierpnia 2013 r. stwierdził, że musiał zrezygnować z pracy aby zapewnić opiekę żonie, która jest całkowicie uzależniona od pomocy osób drugich przy ubieraniu, myciu, sporządzaniu posiłków, robieniu zakupów, sprzątaniu, podczas wizyt lekarskich oraz ćwiczeń rehabilitacyjnych. W rodzinie nie ma innej osoby, która mogłaby się nią zająć. Skarżący nie rejestruje się w PUP, gdyż nie może podjąć pracy, syn mieszka w Skarżysku-Kamiennej, gdzie pracuje i zajmuje się swoją rodziną, zaś córka jest uczennicą III klasy liceum i nie może opiekować się matką. W oświadczeniu z 12 sierpnia 2013 r. B. S. potwierdziła, że opiekuje się nią mąż, który nie może podjąć pracy z uwagi na konieczność sprawowania nad nią opieki. W ocenie Kolegium zebrany materiał dowodowy potwierdza, że skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad żoną, albowiem niezdolność do pracy oraz do samodzielnej egzystencji B. S. powstała 19 listopada 2010 r. Po dacie ustalenia jej niepełnosprawności skarżący zarejestrował w dniu 21 grudnia 2010 r. działalność gospodarczą, którą prowadził do 31 grudnia 2011 r., a następnie był zarejestrowany jako bezrobotny m.in. od 4 stycznia 2012 r. do 16 marca 2012 r. Zdaniem SKO wynika z tego, że Z. S. podjął się prowadzenia działalności gospodarczej już po zaliczeniu żony do znacznego stopnia niepełnosprawności, a zatem nie jest możliwe przyznanie mu wnioskowanego świadczenia, bowiem brak jest faktycznego związku między ustaniem zatrudnienia skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad żoną. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył Z. S. zarzucając, że jest dla niego krzywdząca. Wyjaśnił, że będąc osobą zarejestrowaną w PUP z prawem do zasiłku od 13 czerwca 2008 r. do 12 grudnia 2009 r., a następnie od 13 grudnia 2009 r. bez prawa do zasiłku, gromadził dokumenty oraz załatwiał formalności związane z uruchomieniem działalności gospodarczej oraz oczekiwał na środki na ten cel. Wypadek żony przerwał te procedury, a opieka nad nią pochłaniała zbyt dużo czasu aby mógł ich dopełnić. W dniu 21 grudnia 2010 r. rozpoczął działalność gospodarczą jednocześnie wywiązując się z opieki nad żoną. Działalność ta nie przynosiła dochodów, ponieważ skarżący, z uwagi na konieczność opieki, praktycznie jej nie prowadził i nie mógł kontynuować. Po "wyrejestrowaniu" działalności w dniu 31 grudnia 2011 r. ponownie zarejestrował się w PUP i nie podjął zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że powodem odmowy przyznania wnioskodawcy żądanego świadczenia było ustalenie, że nie spełnił on przesłanki określonej w art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w postaci rezygnacji z zatrudnienia. Z ustaleń Sądu wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 12 grudnia 2013 r. II SA/Po 1026/13 zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym "czy art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W ocenie Sądu, odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na cytowane pytanie będzie miała zasadniczy wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Orzeczenie TK pozwoli na jednoznaczne określenie sytuacji prawnej skarżącego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach o odmowie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zachodzi w sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania sądowego, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i na jego podstawie orzekł jak w sentencji.