II SA/Ke 531/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), , Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. w Wydziale II sprawy ze skargi J. B. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udziału mieszkańców gminy w budowie kanalizacji sanitarnej wraz z oczyszczalnią ścieków p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata A. M. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 52,80 zł. VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W skardze z dnia 28 sierpnia 2007 r. skierowanej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, a w dniu 30 sierpnia 2007 r. przekazanej przez Sąd Przewodniczącemu Rady Gminy, J. B. wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...] w sprawie udziału mieszkańców gminy w budowie kanalizacji sanitarnej wraz z oczyszczalnią ścieków na terenie gminy. .Przed wniesieniem skargi, pismem z dnia 13 czerwca 2007 r. J. B. zwrócił się do Wojewody ze skargą na działalność Gminy i jej wójta, dotyczącą obciążania go kosztami wykonanego przyłącza kanalizacyjnego i żądania zapłaty za wykonanie przyłącza wodociągowego. W piśmie tym skarżący domagał się również uchylenia uchwały Rady Gminy z dnia [...] twierdząc, że została podjęta niezgodnie z prawem. Wojewoda pismem z dnia 15 czerwca 2007 r., na podstawie art. 231 kpa w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, przekazał pismo J.B. Przewodniczącemu Rady Gminy - celem załatwienia. Wojewoda określił to pismo J.B. jako skargę na działalność Wójta Gminy w sprawie niezgodnego z prawem pobierania od mieszkańców gminy opłaty za przyłącze wodociągowe. Pismo Wojewody wpłynęło do Urzędu Gminy w dniu 22 czerwca 2007 r. W dniu 6 lipca 2007 r. Komisja Rewizyjna Gminy rozpatrzyła przekazaną skargę J. B. i uznała ją za nieuzasadnioną. W oparciu o taką opinię Rada Gminy uchwałą z dnia [...] r. odrzuciła skargę J.B. Uchwała ta została doręczona J. B. w dniu18 lipca 2007 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W dniu 20 lipca 2007 r. J. B. złożył do Wojewody kolejne pismo o unieważnienie uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...]. W odpowiedzi Wojewoda pismem z dnia 20 sierpnia 2007 r. wyjaśnił, że upłynął już ustawowy, 30-dniowy termin do podejmowania przez Wojewodę czynności nadzorczych wobec tej uchwały. Wpłynęła ona bowiem do Urzędu Wojewódzkiego celem dokonania przez ten organ nadzoru, oceny jej legalności, w dniu 5 grudnia 2005 r. Wtedy to przeprowadzona przez Wojewodę na podstawie art. 85 ustawy o samorządzie gminnym analiza tej uchwały, nie wykazała naruszenia prawa. W związku z tym Wojewoda poinformował J. B., że podważenie legalności tej uchwały może nastąpić w wyniku ewentualnego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach skargi wniesionej przez zainteresowanego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. .W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie, wskazując na okoliczności mające świadczyć o legalności tej uchwały, a także o jej niepodważalności wynikłej z upływu rocznego terminu o jakim mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z poglądami przyjmowanymi w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, niedopuszczalność skargi z innych przyczyn wystąpi w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona bez uprzedniego wezwania na piśmie do usunięcia naruszeń prawa, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi. Jeden z przypadków, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, w związku z czym przed wniesieniem skargi konieczne jest uprzednie wezwanie na piśmie do usunięcia naruszeń prawa, został uregulowany w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. Nr 142/01 poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem bowiem, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wezwanie o jakim mowa w tym przepisie, nie zostało w niniejszej sprawie dokonane. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. skarżący przyznał, że nie wnosił do Rady Gminy żadnego pisma wzywającego do usunięcia naruszenia prawa w zaskarżonej następnie do Sądu uchwale nr [...] z dnia [...]. Również żaden ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wskazuje, aby takie bezpośrednie wezwanie pod adresem Rady Gminy w ogóle było kierowane. Za pośrednie wezwanie natomiast, nie można uznać żadnego z pism kierowanych przez J. B. do Wojewody, choć dotyczyły one m. in. unieważnienia przedmiotowej uchwały, a pierwsze z nich, datowane na 13 czerwca 2007 r. zostało nawet w dniu 15 czerwca 2007 r. przesłane przez Wojewodę do Przewodniczącego Rady Powiatu, celem załatwienia. Pismo to bowiem zostało przez Wojewodę potraktowane jako skarga o jakiej mowa w art. 227 i n. kpa i w trybie tych przepisów zostało też rozpatrzone. Drugie pismo J. B. datowane na 20 lipca 2007 r. nie zostało natomiast w ogóle przesłane Radzie Gminy, gdyż Wojewoda rozpatrzył je w trybie przepisów ustawy o samorządzie gminnym dotyczących środków nadzoru służących organom nadzoru nad działalnością komunalną. "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, stanowiące warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy, musi być bowiem skierowane do organu samorządowego znajdującego się w ramach struktury organizacyjnej danej gminy. Żądanie unieważnienia uchwały organu gminy skierowane do organu nadzoru uruchamia wyłącznie postępowanie nadzorcze w ramach własnych, samodzielnych kompetencji tego organu do badania legalności uchwał organów gminy i nie zastępuje wezwania, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy (postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 1995 r. II SA 105/95, ONSA 2/96 poz. 81). Gdyby nawet jednak uznać, że pismo skarżącego z dnia 13 czerwca 2007 r., które w dniu 22 czerwca 2007 r. trafiło do Przewodniczącego Rady Gminy, stanowiło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, otwierające w myśl art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym możliwość zaskarżenia przedmiotowej uchwały do sądu administracyjnego, to i tak skarga J.B. podlegałaby odrzuceniu, tyle że jako wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia. Terminy do wniesienia skargi na uchwały organu gminy, które nie są doręczane skarżącemu, wprowadzone zostały w art. 53 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, (tj. m. in. w sytuacji skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z analizy tego przepisu wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. uzasadnienie Uchwały 7 Sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, ONSA i WSA 2007/3/60). Przedmiotowa skarga J. B. została wniesiona do Sądu po upływie obu tych terminów. Termin sześćdziesięciodniowy bowiem, który rozpoczął bieg z dniem doręczenia Przewodniczącemu Rady Gminy pisma J. B. z dnia 13 czerwca 2007 r. (co nastąpiło 22 czerwca 2007 r.), stał się bezprzedmiotowy z chwilą udzielenia skarżącemu negatywnej odpowiedzi na jego pismo z dnia 13 czerwca 2007 r. (co nastąpiło w dniu 18 lipca 2007 r.). Termin trzydziestodniowy natomiast, upłynął w dniu 17 sierpnia 2007 r. Tymczasem skarga na uchwałę Rady Gminy nr [...] z dnia [...], wpłynęła do WSA w Kielcach dopiero w dniu 30 sierpnia 2007 r. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w związku z wadliwym, bo niezgodnym z art. 54 § 1 P.p.s.a. skierowaniem skargi bezpośrednio do Sądu, zamiast za pośrednictwem organu, którego działanie było przedmiotem skargi, za datę jej wpływu do Sądu należy uznać datę jej przesłania przez Sąd do właściwego organu, co nastąpiło w dniu 30 sierpnia 2007 r. (notatka urzędowa - k. 52). Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że skarga J.B. podlegała odrzuceniu, o czy Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Takie rozstrzygnięcie uniemożliwiało przeprowadzenie merytorycznego badania zasadności skargi, gdyż może ono nastąpić tylko w stosunku do skarg spełniających przewidziane w przepisach wymogi formalne. Dlatego Sąd nie mógł się odnieść do uwag zawartych w skardze, odpowiedzi na nią oraz w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 18 grudnia 2007 r., dotyczących legalności i niepodważalności zaskarżonej uchwały. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie II postanowienia wydano w oparciu o przepis § 2 ust. 3, § 18 ust.1 pkt 1 c oraz § 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1348 ze zm.) oraz na podstawie art. 250 u.p.p.s.a.