II SA/Ke 536/16

PostanowienieWSA w Kielcach2017-04-10

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, wraz z jednoczesnym złożeniem brakującego formularza i uprawdopodobnieniem braku winy, powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, wraz z jednoczesnym złożeniem brakującego formularza i uprawdopodobnieniem braku winy, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona spełniła wszystkie przesłanki określone w art. 87 PPSA, w tym wykazała brak winy w uchybieniu terminu. Wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację majątkową, która uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie sądu oddalające jej wniosek o wyłączenie sędziów, dołączając wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku o prawo pomocy, czego skarżąca nie uczyniła w terminie, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Następnie skarżąca wniosła sprzeciw od zarządzenia referendarza, domagając się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy i jednocześnie składając wypełniony formularz PPF. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację finansową i dużą liczbę prowadzonych spraw sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przywrócono M. K. termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 12 stycznia 2017 r. oraz zwolniono M. K. od wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Ke 534/16 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2017 r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M. K. z dnia 22 lutego 2017 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy i o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie ze skargi M K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu postanawia: I. przywrócić M. K. termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 12 stycznia 2017 r. II. zwolnić M. K. od wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2016 r. M. K. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2016 r. oddalające jej wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu. W zażaleniu zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od zażalenia. Zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2017 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika i zarazem skarżącej N. K.do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez wypełnienie i nadesłanie formularza PPF w 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pełnomocnik odebrał wezwanie w dniu 20 stycznia 2017 r. Ponieważ w wyznaczonym terminie skarżąca nie wykonała powyższego obowiązku, zarządzeniem z dnia 13 lutego 2017 r. Starszy referendarz sądowy w tut. Sądzie pozostawił wniosek bez rozpoznania. W dniu 22 lutego 2017 r. skarżąca wniosła sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego i zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy, załączając jednocześnie wypełniony formularz PPF. W uzasadnieniu podniosła, że ma w tut. Sądzie 12 spraw, co powoduje, że łatwo jest się pogubić, które dokumenty zostały już złożone. Skarżąca była przekonana, że złożyła stosowne dokumenty. Postanowieniem z dnia 9 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy, stwierdzając w uzasadnieniu, że przyczyny wskazane jako usprawiedliwienie niezłożenia formularza w terminie mogą być ewentualnie przedmiotem oceny przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia formularza. Stosownie do treści art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej "ppsa") Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli strona nie dokonała tej czynności w ustawowym terminie bez swojej winy. Jak wynika z art. 87 ppsa, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Podkreślić należy, iż strona nie ma obowiązku udowodnienia, że nie była w stanie dokonać czynności w terminie, twierdzenie takie musi jednak zostać przez nią uprawdopodobnione. Musi ona zatem wskazać takie okoliczności które pozwolą na wzbudzenie przypuszczenia, że zdarzenie uniemożliwiające dokonanie danej czynności w istocie miało miejsce i że stanowi ono obiektywną przeszkodę, której w terminie nie udało się przezwyciężyć. Zgodnie z art. 258 § 1 ppsa czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca niewątpliwie dopełniła trzech pierwszych warunków przywrócenia terminu, bowiem wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia, w którym dowiedziała się o uchybieniu, jednocześnie dokonując wymaganej czynności, czyli przedkładając wypełniony formularz. Dodatkowo skarżąca podniesioną we wniosku argumentacją uprawdopodobniła brak winy w niedochowaniu terminu, z powodu nie wykonania przez męża będącego jej pełnomocnikiem zobowiązania przesłania formularza do sądu. Biorąc pod uwagę okoliczność wiarygodność twierdzenia skarżącej, iż uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych było przez nią niezawinione, a brak ten został we wskazanym terminie uzupełniony przez złożenie wypełnionego, urzędowego formularza PPF należało uwzględnić jej wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Ze złożonego formularza wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwoma synami w wieku 14 lat i 10 lat, z mężem ma rozdzielność majątkową. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, ma firmę transportową. Skarżąca posiada dwie nieruchomości rolne o powierzchni 1,80 ha i 1,53 ha obciążone hipotekami oraz 6 busów, każdy o wartości powyżej 15000 zł. Wnioskodawczyni podniosła, że na dzień 17 stycznia 2017 r. jej firma posiadała 118,65 zł i nie jest w stanie zapłacić 100 zł tytułem wpisu sądowego od zażalenia. Ponadto firma od dłuższego czasu ma ogromny problem z płatnościami w związku z przeprowadzonymi inwestycjami celem dostosowania jej do norm objętych ustawą o transporcie drogowym. W 2014 r. wzięła kredyt w kwocie 100000 zł, a w 2015 r. trzykrotnie leasing na zakup środków transportu. Łączne obciążenie za spłatę środków transportowych to 3300 zł tytułem raty kredytu oraz 5338 zł tytułem kosztów leasingu. Wskazała również, że wystawiła na sprzedaż samochody, jednak pomimo atrakcyjnych cen nie wzbudzają one zainteresowania. Skarżąca wykazała wierzytelności w postaci niezapłaconej faktury za paliwo w kwocie 9900 zł, faktury za naprawę – 2300 zł, podatku od środków transportowych – 13300 zł i "wielu innych na kwoty do 1000 zł". W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca złożyła w sprawie sygn. akt II SA/Ke 27/17 zeznanie podatkowe za rok 2016, z którego wynika, że przychód z działalności gospodarczej M. K. wyniósł 489086,66 zł, koszty uzyskania przychodu – 482804,09 zł, co przyniosło dochód w wysokości 6282,57 zł. Stosownie do nadesłanego zeznania podatkowego, mąż skarżącej N. K. jest zatrudniony w prowadzonej przez nią firmie i uzyskał w 2016r. dochód ze stosunku pracy w wysokości 20865zł. Skarżąca stwierdziła, że mąż nie jest w stanie jej pomóc, ponieważ jego wynagrodzenie jest pochłonięte przez kredyt. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że otrzymywana pomoc z Rządowego Programu Rodzina 500 plus jest w całości wydawana na artykuły szkolne i ubrania dla dzieci. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Za każdym razem na wnioskodawcy ciąży jednak obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez stronę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W rozpoznawanej sprawie biorąc pod uwagę wynikającą ze złożonego formularza PPF i dokumentów trudną sytuację majątkową wnioskodawczyni oraz wysokie miesięczne zobowiązania (harmonogram spłat kredytu, faktury VAT tytułem usług leasingowych), uznano, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie częściowym zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło