II SA/Ke 537/20
WyrokWSA w Kielcach2020-09-02
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o rozstrzygnięciu konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, odrzucając zarzuty dotyczące naruszenia zasady jawności postępowania, braku weryfikacji posiadania pozytywnej opinii o celowości inwestycji (IOWISZ) oraz prawidłowości oceny kodów resortowych komórek organizacyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ prawidłowo rozstrzygnął konkurs ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, w tym art. 135 ust. 2, pozwala na wyłączenie z jawności informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, co nie narusza zasady jawności postępowania. Sąd stwierdził również, że zarzuty dotyczące braku weryfikacji opinii IOWISZ oraz prawidłowości oceny kodów resortowych były niezasadne, gdyż organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa materialnego i procedury konkursowej.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego OW NFZ, która utrzymała w mocy decyzję o rozstrzygnięciu konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady jawności postępowania poprzez nieudostępnienie pełnej dokumentacji oferty innego oferenta, brak weryfikacji posiadania pozytywnej opinii o celowości inwestycji (IOWISZ) przez wybranego oferenta oraz nieprawidłową ocenę kodów resortowych komórek organizacyjnych. Organ odwoławczy uznał zarzuty za niezasadne, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Kielcach z dnia 30 marca 2020 r. Nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 marca 2020 r. nr [...] Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Kielcach, po rozpoznaniu wniosku [...] Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 28 lutego 2020 r. nr [...], wydaną na skutek odwołania ww. Spółki od rozstrzygnięcia postępowania nr 13-20-000015/PDT/17/1/17.9250.031.08/01, prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 28 lutego 2023 r. w rodzaju świadczeń: pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego na obszarze miasta Kielce (2661), powiatu kieleckiego (2604).
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 30 grudnia 2019 r., działając na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1373 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1897) zwanego dalej "rozporządzeniem", ogłoszono ww. konkurs.
W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania została określona zarówno wartość zamówienia, okres obowiązywania umów, jak i maksymalna liczba umów, które miały zostać zawarte po przeprowadzeniu postępowania. Na poprawnie ogłoszone postępowanie zostały złożone trzy oferty przez następujących oferentów:
- [...] Sp. z o.o., ul. ., Warszawa,
- [...] w Kielcach, ul., Kielce,
- [...], ul., Kielce.
W dniu 10 lutego 2020 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania, w wyniku którego do zawarcia umowy wybrano ofertę [...] w Kielcach. Informację o rozstrzygnięciu postępowania opublikowano na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej organu.
W dniu 17 lutego 2020 r. skarżąca Spółka wniosła odwołanie od rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania. W dniu 28 lutego 2020 r. organ wydał decyzję oddalającą przedmiotowe odwołanie, wskazując, że wszystkie zasady prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i działanie komisji konkursowej były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi prowadzenia postępowania konkursowego.
W dniu 17 marca 2020 r. do organu wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. Organ rozpoznając ww. wniosek wskazał na treść art. 152 ust. 1, art. 153 i art. 154 ustawy, wyjaśniając, że zgodnie z powołanymi przepisami, przedmiotem rozstrzygnięcia organu jest badanie naruszenia interesu prawnego wnioskującego wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Organ badając prawidłowość wydanej decyzji, powinien mieć na względzie kontrolę prawidłowości postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Dalej organ wskazał, że ponowna wnikliwa kontrola zakończonego postępowania konkursowego w niniejszej sprawie pozwala na stwierdzenie, że nie doszło do naruszenia przez komisję konkursową zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a w szczególności przepisów ustawy, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 2295 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1372 z późn. zm.).
Zdaniem organu, zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8 § 1, art. 9, art. 10, art. 73, art. 74 k.p.a. jest niezasadny. Wskazane przepisy mają charakter przepisów ogólnych, których stosowanie w określonych przypadkach wskazanych w przepisach szczególnych jest wyłączone. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje jako przepis szczególny art. 135 ust. 2 ustawy, który wyłącza jawność ofert w zakresie informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa (a zatem również tej części akt postępowania administracyjnego - po jego wszczęciu). Organ wyjaśnił, że prawidłowo postąpił, informując zgodnie z art. 10 i art. 73 k.p.a. strony o przysługującym im prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz prawie wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, ograniczając jednakże zakres tego uprawnienia co do informacji zastrzeżonych przez oferentów jako tajemnica przedsiębiorcy.
Organ wyjaśnił, że każdemu oferentowi przysługuje prawo do zastrzeżenia w formie pisemnej tych informacji zawartych w ofercie, które stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Oferent realizuje to prawo poprzez wypełnienie i załączenie do oferty formularza, którego wzór jest określony w załączniku nr 8 do zarządzenia nr 18/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Każdy z oferentów ma zatem prawo zastrzec informacje, które uzna za tajemnicę przedsiębiorstwa i w niniejszym przypadku obaj oferenci z tej możliwości skorzystali.
Jak wskazał dalej organ, skarżąca Spółka skorzystała z prawa wglądu do akt postępowania w dniu 24 lutego 2020 r. oraz podpisała protokół z dokonania tej czynności. Organ miał natomiast obowiązek tak przygotować akta postępowania konkursowego do wglądu dla stron po rozstrzygnięciu postępowania, aby każda oferta, co do której złożono oświadczenie o zastrzeżeniu informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, była w odpowiedni sposób zanonimizowana i utajniała te dane, które zostały zastrzeżone i nie podlegały ujawnieniu osobom trzecim. Zaniechanie tej czynności przez organ prowadziłaby do naruszenia ww. przepisów ustawy i wskazanego zarządzenia Prezesa NFZ.
Organ podkreślił, że również skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa i zastrzegła jako tajemnicę przedsiębiorstwa część oferty. W związku z powyższym, skoro sama skarżąca skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i zażądała utajnienia części oferty, to tym bardziej niezrozumiały jest - zdaniem organu - stawiany przez nią zarzut w stosunku do innych ofert, gdyż kwestionuje w ten sposób zarówno zasadność dokonanego przez siebie zastrzeżenia jak i respektowanie go przez organ. Powyższe wskazuje na ewidentną sprzeczność w argumentacji i działaniach podejmowanych przez Spółkę [...].
Organ stwierdził nadto, że na żadnym etapie postępowania konkursowego, w tym na etapie oceny ofert, nie doszło do nierównego traktowania oferentów, czy też prowadzenia postępowania w sposób, który nie dawałby gwarancji zachowania uczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 134 ust. 2 ustawy w trakcie trwania postępowania konkursowego nr 13-20-000015/PDT/l7/1/17.9250.031.08/01 organ udostępnił oferentom na równych zasadach wszystkie materiały i informacje dotyczące prowadzonego postępowania. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od oferentów w przedmiotowym postępowaniu były jawne. Oferenci mieli też możliwość zapoznania się z dokumentami dotyczącymi postępowania konkursowego, w tym w sprawie określenia kryteriów oceny ofert. Ponadto oferenci, w tym skarżąca, złożyli oświadczenie o zapoznaniu się z warunkami postępowania oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłosili co do nich zastrzeżeń oraz przyjęli je do stosowania. Oferent jest zobowiązany do przygotowania i złożenia oferty zgodnie z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Warunki wymagane od świadczeniodawców (art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy), to ustalone przez Prezesa NFZ warunki konieczne uczestnictwa w postępowaniu. Organ wskazał, że wymagania określone w rozporządzeniu są wymaganiami bezwzględnie obowiązującymi, a ich niespełnienie obliguje komisję konkursową do odrzucenia oferty - zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy - z powodu niespełniania warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W ocenie organu, komisja konkursowa dokonała analizy porównawczej ofert biorących udział w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej według określonych w ustawie kryteriów: jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości, ceny udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. Komisja konkursowa zapewniła zachowanie uczciwej konkurencji poprzez stworzenie oferentom jednakowych warunków i możliwości udziału w konkursie. Ocena punktowa według poszczególnych kryteriów oceny ofert dokonywana była na podstawie wypełnionych przez oferentów ankiet dotyczących danego kryterium, zawartych w części VIII formularza ofertowego. Kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania. Komisja konkursowa, stosując jednolite zasady oceny ofert, weryfikowała je, korzystając z danych będących w posiadaniu organu, a także znajdujących się w powszechnie dostępnych rejestrach. Każdorazowo, w przypadku powzięcia wątpliwości dotyczących udzielonych odpowiedzi na pytania ankietowe, wzywała oferentów do złożenia stosownych wyjaśnień.
Organ uznał za bezprzedmiotowy zarzut braku zweryfikowania wymogu pozytywnej opinii IOWISZ i podtrzymał wyrażone w decyzji nr 1/ODW/2020 stanowisko, że nabycie telefonu nie wiązało się z koniecznością ubiegania się w oparciu o art. 95d ustawy o wydanie opinii o celowości inwestycji, polegającej na utworzeniu na obszarze województwa nowego podmiotu leczniczego, nowych jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego lub innej inwestycji dotyczącej wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Wniosek o wydanie opinii o celowości inwestycji dotyczy inwestycji, której części tworzą komplementarną całość i są niezbędne do prawidłowego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Nie można zatem przyjąć, że nabycie każdego zasobu wiąże się z koniecznością ubiegania się o wydanie opinii o celowości inwestycji polegającej na utworzeniu na terenie województwa nowego podmiotu leczniczego, nowych jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego. Opinii o celowości inwestycji podlegają jedynie te inwestycje, które spełniają warunki określone w przepisach ustawy. Organ podniósł dodatkowo, że zgodnie z art. 95e ustawy złożenie wniosku o wydanie opinii podlega opłacie i tak w przypadku inwestycji o wartości poniżej 1000000 zł - opłata wynosi 2000 zł.
W związku z tym, gdyby przyjąć rozumienie przepisu 95d ustawy prezentowane przez skarżącą, to w przypadku dokonania przed podmiot leczniczy każdej transakcji, nawet niewielkiej jak np. zakupu telefonu, tj. transakcji o niskiej wartości, konieczne byłoby złożenie stosownego wniosku o wydanie ww. opinii, wniesienia opłaty w wysokości 2000 zł oraz wszczęcia przez powołany do tego organ odpowiedniej procedury związanej z oceną kryteriów inwestycji, co w sposób oczywisty wskazuje na nietrafność takiej interpretacji przepisu. Oferenci, żeby spełnić wymagania, mieli obowiązek zapewnienia łączności telefonicznej, nie oznacza to jednak, że zakup telefonów należy traktować jako inną inwestycję w rozumieniu art. 95d ustawy.
W odniesieniu do oferenta – [...] w Kielcach w związku z wątpliwościami co do udzielonej odpowiedzi dotyczącej pytania ankietowego w VIII części formularza ofertowego nr 6.2.1 "ZTMJ Brak ważnej pozytywnej opinii o celowości inwestycji albo brak ważnej pozytywnej opinii w sprawie protestu - dotyczy podmiotu leczniczego, jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego utworzonych po dniu 12 lipca 2018 r. lub innej inwestycji wszczętej po tym dniu, przy pomocy których mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania", komisja konkursowa wezwała oferenta do złożenia wyjaśnień oraz przedstawienia dokumentów, które potwierdziłyby udzieloną w ankiecie odpowiedź. Oferent przesłał pozytywną opinię o celowości inwestycji w sektorze zdrowia wydaną przez Wojewodę Świętokrzyskiego w dniu 10 września 2018 r. Komisja po analizie przedmiotowej opinii stwierdziła, że nie dotyczy ona przedmiotu postępowania i związku z tym ponownie wezwała oferenta do złożenia wyjaśnień w niniejszej sprawie. Stosowne wyjaśnienia, które zostały przyjęte przez komisję konkursową, potwierdziły, że nie zaistniała konieczność uzyskania opinii o celowości inwestycji, a odpowiedź "nie dotyczy" o wartości 0 pkt była zasadna i zgodna ze stanem faktycznym.
Organ stwierdził także, że komisja konkursowa, dokonując oceny oferty pod względem spełnienia warunku wynikającego z załącznika nr 16 do rozporządzenia Ministra Zdrowia określonego w pytaniu ankietowym w VIII części formularza ofertowego nr 6.2.1, prawidłowo dokonała analizy wpisów do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą pod kątem dat rejestracji komórek organizacyjnych wskazanych w formularzach ofertowych.
Organ wskazał, że - wbrew twierdzeniami skarżącej - komisja konkursowa nie wzywała oferentów do podania numerów telefonów służących do utrzymywania łączności przy realizacji umowy o świadczenia opieki zdrowotnej.
Zdaniem organu, treść skanów dokumentów załączonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie wnosi nic nowego do sprawy. Komisja konkursowa powołana do przeprowadzania ww. postępowania w przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości dotyczących odpowiedzi oferentów na pytania ankietowe, zwracała się do oferentów o składanie wyjaśnień oraz przedstawienie odpowiednich dokumentów i je uzyskiwała, w tym m.in. do oferenta [...] w zakresie, o którym mowa wyżej.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego oraz zarzutu naruszenia art. 148 ust. 1 ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w efekcie przyjęcie oferty wybranego oferenta bez weryfikacji kodów resortowych wskazanych w rejestrze tj. kodu resortowego funkcji ochrony zdrowia stanowiącego część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz kodu resortowego dziedziny medycyny stanowiącego część X systemu kodów identyfikacyjnych, organ podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji nr 1/ODW/2020. Organ powołał się na pismo Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia znak: DSM.401.133.2019 2020.10565.MAK z dnia 23 stycznia 2020 r., że: "Zgodnie z treścią § 3 ust. 3 ww. zarządzenia nr 157/2019/DSM/ Prezesa NFZ z dnia 20 listopada 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny elementem wymaganym od oferenta podczas prowadzonego postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego, jest posiadanie zarejestrowanej komórki organizacyjnej zakładu leczniczego podmiotu leczniczego o kodzie 9250, która powinna zostać zawarta w ofercie. Zarządzenie jak również przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie wskazują jednoznacznie kodu funkcji ochrony zdrowia (część IX) jak również kodu charakteryzującego dziedziny medycyny, pielęgniarstwa, albo dziedziny mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, w których udzielane są świadczenia zdrowotne (część X), które są właściwe dla VIII części kodu resortowego. Ponadto zgodnie z ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej organem prowadzącym rejestr, w odniesieniu do podmiotów leczniczych, jest właściwy wojewoda. Zgodnie z art. 100 ustawy podmiot, który zamierza wykonywać działalność leczniczą jako podmiot leczniczy, składa organowi prowadzącemu rejestr stosowny wniosek o wpis do rejestru podmiotów wykonujących dzielność leczniczą.
Organ podkreślił, że skany dokumentów załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w kontekście zaprezentowanej wyżej interpretacji przedmiotowego wymogu wobec oferentów biorących udział w postępowaniu, nie potwierdzają zatem, że doszło do zarzucanych przez skarżącą uchybień. Komisja konkursowa była zobowiązana jedynie do sprawdzenia, czy dany oferent posiada zrejestrowaną komórkę organizacyjną o kodzie 9250 i to uczyniła.
W uzupełnieniu ww. argumentacji organ wskazał, że był uprawniony i zobowiązany bazować na wpisach dokonanych przez powołane do tego organy. Zaświadczenie o wpisie danego podmiotu do rejestru ma walor dokumentu urzędowego wystawianego przez uprawniony organ, a więc stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podkreślił, że brak jest w ustawie jakichkolwiek regulacji upoważniających komisję przeprowadzającą konkurs ofert do wkraczania w kompetencje organu prowadzącego rejestr. Uwzględniając powyższe elementem wymaganym w ofercie w tym zakresie było wykazanie zarejestrowanej komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego o kodzie 9250. Oferent – [...] w Kielcach posiada zarejestrowaną komórkę organizacyjną podmiotu leczniczego o kodzie 9250, która została wskazana w ofercie. Zatem uznać należy, że komisja konkursowa prowadząca niniejsze postępowanie prawidłowo ustaliła spełnienie warunków wymaganych w tym zakresie, nie doszło więc do naruszenia art. 148 ustawy i nie było podstaw do odrzucenia oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w Kielcach wywiodła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 k.p.a., art 77 § 1 k.p.a. oraz art 107 § 3 k.p.a. poprzez: brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu stron postępowania, a w konsekwencji błędne ustalenie, iż oferta złożona przez oferenta [...] w Kielcach zawiera informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, które nie mogą być udostępnione innym stronom postępowania; brak podstaw do odjęcia 8 punktów z powodu braku posiadania ważnej pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 ustawy oraz uznania, że ww. oferta nie podlega odrzuceniu, co miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy powinno doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji ponownego przeprowadzenia postępowania i odrzucenia oferty złożonej przez oferenta [...] w Kielcach;
2) art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej i odstąpienie od praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym w związku z nieuzasadnioną odmową uwzględnienia w prowadzonym postępowaniu treści wezwań kierowanych przez Dyrektorów Wojewódzkich Oddziałów NFZ w innych postępowaniach w tym samym przedmiocie, podczas gdy wzywanie oferentów do złożenia konkretnych wyjaśnień dotyczących ofert jest praktyką powszechnie stosowaną i wynikającą z przepisów obowiązującego prawa, a brak wezwania oferenta [...] w Kielcach do wyjaśnień w związku z dokonywanymi przez niego zakupami w zakresie sprzętu medycznego po dniu 12 lipca 2018 r. niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do naruszenia zasady zaufania do organu;
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji nr 1/ODW/2020 Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 28 lutego 2019 r., podczas gdy ww. decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego i jako taka winna zostać uchylona;
4) art. 10 § 1 k.p.a. i art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 135 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy poprzez brak udostępnienia skarżącej do wglądu pełnej dokumentacji postępowania, tj. brak udostępnienia w całości oferty złożonej przez [...] w Kielcach, podczas gdy zebrany w toku postępowania przed organem materiał dowodowy nie uzasadniał objęcia anonimizacją określonych danych zastrzeżonych przez ww. oferenta jako tajemnica przedsiębiorcy, albowiem nie ustalono, że ww. dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, a jednocześnie dane te miały wpływ na rozstrzygnięcie konkursu ofert, co w konsekwencji uniemożliwiło realizację prawa dostępu do jawnych ofert, dokonania porównania ofert oraz zbadania zasadności i legalności odmowy wyboru oferty złożonej przez skarżącą.
Spółka zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 134 ust. 1 oraz art. 148 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 147 ustawy w zw. z załącznikiem nr 16 (tabela 1 pkt 2 lp. VI pkt 2.1.) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz pkt 51 Części I załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego, poprzez brak prawidłowej weryfikacji wymogu posiadania pozytywnej opinii IOWISZ przez oferenta [...] w Kielcach, podczas gdy przy porównaniu ofert winna być uwzględniona kwestia posiadania przez każdego z oferentów ważnej pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a dokonywane przez ww. oferenta zakupy w zakresie sprzętu medycznego po dniu 12 lipca 2018 r. przesądzały, iż oferent ten powinien posiadać ważną pozytywną opinię IOWISZ, co miało wpływ na przyjętą ocenę ofert, a w konsekwencji wynik postępowania oraz naruszało zasadę równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.
2) art. 134 ust. 1 oraz art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy, poprzez brak odrzucenia oferty złożonej przez oferenta [...] w Kielcach, podczas gdy oferta złożona przez ww. oferenta nie spełnia wymogów określonych w przepisach obowiązującego prawa ze względu na brak posiadania na dzień otwarcia ofert odpowiedniej komórki organizacyjnej, w ramach której winny być udzielane świadczenia zdrowotne i jako taka winna podlegać odrzuceniu.
W obszernym uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiła argumentację powyższych zarzutów podnosząc w szczególności, że organ nie dokonał weryfikacji, czy informacje objęte w ofercie przez oferenta [...] w Kielcach stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, która nie może być udostępniona innym stronom postępowania. Okoliczność ta doprowadziła do ograniczenia prawa skarżącej do wglądu w dokumentację postępowania i brak udostępnienia jej wszystkich dokumentów składających się na ofertę złożoną przez ww. oferenta. Powyższe doprowadziło do naruszenia zarówno zasady jawności ofert, jak również do uniemożliwienia skarżącej dokonania porównania ofert oraz zbadania zasadności i legalności odmowy wyboru oferty złożonej przez skarżącą.
Skarżąca podniosła, że organ nie dokonał w prawidłowy sposób weryfikacji w zakresie posiadania przez ww. oferenta ważnej pozytywnej opinii o celowości inwestycji, o której mowa w art. 95d ust 1 ustawy, tzw. opinia IOWISZ - w zakresie inwestycji wszczętej po dniu 12 lipca 2018 r., przy pomocy której mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania. Powyższe doprowadziło do braku odjęcia 8 punktów przy ocenie oferty złożonej przez ww. oferenta, co miało wpływ na ocenę ofert.
Spółka zarzuciła, że organ nie odrzucił oferty złożonej przez ww. oferenta, mimo że oferta ta nie spełnia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z akt postępowania, ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednocześnie nie wynika, aby organ przeprowadził pełną i prawidłową weryfikację w zakresie spełnienia przez ofertę ww. oferenta wymaganych przepisami warunków. Brak odrzucenia ww. oferty miał wpływ na wynik postępowania, jako że uniemożliwił w ten sposób wybór oferty złożonej przez skarżącą.
W konsekwencji skarżąca podniosła, że wydając zaskarżoną decyzję na skutek wniesionego przez nią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, działając jako organ odwoławczy, poza obszernymi, ogólnikowymi stwierdzeniami dotyczącymi prawidłowości działania komisji konkursowej, dokonał jedynie powierzchownej kontroli postępowania konkursowego wyłącznie pod kątem podniesionych we wniosku zarzutów, pomijając szczegółową ocenę ofert zaklasyfikowanych do zawarcia umowy oraz całokształt okoliczności przeprowadzonego postępowania konkursowego, pomimo, że skarżąca jako podstawowy zarzut podnosiła naruszenie podczas oceny ofert równego traktowania oferentów, jak również zasady jawności mających wpływ na końcowy wynik oceny ofert, a w konsekwencji wybór świadczeniodawców; organ nie ustalił w sposób dokładny i wszechstronny okoliczności sprawy, błędnie uznając, że wydana przez niego decyzja w dniu 28 lutego 2020 r. jest prawidłowa i winna być utrzymana w mocy.
Zdaniem skarżącej, w przedmiotowym postępowaniu organ nie dokonał w odniesieniu do oferty złożonej przez ww. oferenta ustaleń koniecznych do zdefiniowania elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy. Odmowa ujawnienia części oferty ww. oferenta została oparta wyłącznie na woli oferenta, bez dokonania żadnej analizy i oceny w zakresie, czy zastrzeżone informacje mogą być uznane za tajemnicę przedsiębiorcy. Ani z akt postępowania, ani z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, aby wyjaśniono, czy podane w ofercie i zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorcy informacje były informacjami nieujawnionymi do wiadomości publicznej, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Sytuacja ta spowodowała, że organ powołał się jedynie na uczynione przez ww. oferenta zastrzeżenie, bez dokonania jakichkolwiek rozważań zmierzających do wykazania, że faktycznie wskazane przez świadczeniodawcę pozycje oferty można uznać za tajemnicę przedsiębiorcy. W ten sposób doszło do sytuacji, w której bez dokonania ustaleń mogących umożliwić ocenę, czy dana informacja może być uznana za tajemnicę przedsiębiorcy z uwagi na jej element materialny, wskazano kategorie mające stanowić tajemnicę przedsiębiorcy. Ze względu na zakres zastrzeżenia informacji, skarżąca nie mogła dokonać samodzielnej oceny i weryfikacji w zakresie prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez organ.
Nadto skarżąca podniosła, że organ obowiązany był do weryfikacji, jakie inwestycje dotyczące wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych były przez oferentów realizowane po dniu 12 lipca 2018 r. Inwestycje te, winny dotyczyć przedmiotu postępowania i nie muszą polegać na utworzeniu komórki organizacyjnej, lecz mogą polegać na jego wyposażeniu, w tym m.in. w środek transportu sanitarnego. Oznacza to, że w ramach postępowania powinna być zweryfikowana przez organ nie tylko okoliczność dotycząca daty rejestracji komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego, ale również daty dokonania inwestycji, która ma służyć udzielaniu świadczeń zdrowotnych objętych postępowaniem, gdyż może ona mieć wpływ na odjęcie 8 punktów. W ramach części V formularza oferty zostały określone zasoby oferentów, w tym data ich uzyskania, co oznacza, że w przypadku określenia daty uzyskania zasobów po dniu 12 lipca 2018 r., wskazuje to na datę innych inwestycji wszczętych po dniu 12 lipca 2018 r., przy pomocy których mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania. W przypadku stwierdzenia, że oferent dokonał inwestycji po dniu 12 lipca 2018 r. w części VIII formularza ofertowego powinna być zweryfikowana udzielona odpowiedź "Opinia wojewody lub ministra właściwego do spraw zdrowia 6.2.1 ztm_brak ważnej pozytywnej opinii o celowości inwestycji albo brak ważnej pozytywnej opinii w sprawie protestu - dotyczy podmiotu leczniczego, jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego utworzonych po dniu 12 lipca 2018 r. lub innej inwestycji wszczętej po tym dniu, przy pomocy których mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania." Zgodnie z planem zamówień oferenta – [...] w Kielcach - na rok 2019, ww. oferent zamierzał dokonać zakupu wyposażenia obejmującego m.in. zakup ambulansów sanitarnych, urządzeń do mechanicznej kompresji klatki piersiowej czy ubrań dla służb ratownictwa medycznego. Tymczasem organ nie ustalił, czy zakupy dokonywane przez ww. oferenta będą wykorzystywane na potrzeby postępowania oraz czy w ich konsekwencji oferent winien posiadać ważną pozytywną opinię IOWISZ.
W ocenie skarżącej Spółki, organ winien także dokonać weryfikacji w zakresie kodów części IX i X systemu dla komórek organizacyjnych wskazanych w ofercie złożonej przez oferenta [...] w Kielcach, a w przypadku, w jakim kod części X byłby inny niż 15 lub 18, winien stwierdzić, że oferta nie spełnia wymogów określonych w przepisach obowiązującego prawa ze względu na brak na dzień otwarcia ofert odpowiednich komórek organizacyjnych, w ramach których winny być udzielane świadczenia zdrowotne i jako taka winna ona podlegać odrzuceniu.
Spółka zakwestionowała również to, że organ winien był zweryfikowac ofertę [...] w Kielcach w zakresie tego, czy każdy zespół transprotu medycznego odpowiada jednej komórce organizacyjnej o kodzie 9250, gdyż - jak wyjaśniła skarżąca - “zgodnie z wykładnia językową komórki wskazane świadczenie w komórce organizacyjnej nie mogą być udzielane przez więcej niż jeden zespól transportu medycznego - specjalistyczny środek trnapsortu".
Mając na uwadze powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 28 lutego 2020 r. , a także zasądzenie kosztów postępowania.
Strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, tj.:
- dokumentu w postaci Planu zakupów oferenta - [...] w Kielcach na okoliczność: rodzaju i daty zakupów dokonywanych przez ww. oferenta, braku wyjaśnienia przez organ, czy zakupy były realizowane w związku z postępowaniem oraz czy w ich wyniku ww. oferent winien posiadać ważną pozytywną opinię IOWISZ,
- dokumentu w postaci wezwania do złożenia wyjaśnień w ramach postępowań organizowanych przez Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ na okoliczność praktyki wyjaśniania treści oferty w ramach postępowań konkursowych organizowanych przez NFZ,
- dokumentu w postaci Komunikatu Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału NFZ na okoliczność wymogów stawianych oferentom w ramach konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu transportu medycznego (tj. w ramach części X systemu kodów resortowych komórki organizacyjnej).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyżej zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że zaskarżona decyzja wydana została, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1373 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej"). Stosownie do art. 152 ust. 1 oraz art. 154 ust. 1 tej ustawy, odwołanie do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu przysługuje świadczeniodawcy, którego interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W związku z tym odwołanie podlega uwzględnieniu, gdy stwierdzony zostanie uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy będący wynikiem naruszenia zasad takiego postępowania. Organ rozpoznający odwołanie bada, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję konkursową zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego, przy czym dla uwzględnienia odwołania obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie.
W niniejszej sprawie skarżąca Spółka wniosła odwołanie od rostrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 28 lutego 2023 r. w rodzaju świadczeń: pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego na obszarze miasta Kielce, powiatu kieleckiego.
Jednym z zasadniczych zarzutów Spółki [...] wyartykułowanym najpierw we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a obecnie w skardze, jest naruszenie zasady jawności w toku postępowania konkursowego, albowiem uniemożliwono Spółce wgląd do pełnej dokumentacji postępowania z uwagi na nieudostępnienie jej całości oferty złożonej przez [...] w Kielcach (dalej w skrócie “[...] w Kielcach"). Zdaniem skarżącej, organ nie ocenił, czy zastrzeżone przez ww. oferenta informacje w istocie stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy, w efekcie doszło do uniemożliwienia Spółce dostępu do jawnych ofert, dokonania porównania ofert oraz zbadania zasadności i legalności odmowy wyboru oferty złożonej przez skarżącą. Na tej podstawie skarżący sformułował zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i art. 73 § 1 w zw. z art. 135 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który Sąd ocenił jednak jako niezasadny.
Po pierwsze wyjaśnić należy, że regulacje ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej stanowią lex specialis względem zasad dostępu do akt sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przepis odrębnej ustawy, wprowadzający ochronę określonych informacji (w tym zawartych w aktach sprawy), uzyska pierwszeństwo przed normą k.p.a. wówczas, gdy wyznaczony nim zakres podmiotowy i przedmiotowy udostępnienia informacji wyraźnie eliminuje (modyfikuje) regulację ustawy procesowej administracyjnej. Warunki takie spełnia m.in. art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (zob. wyrok NSA z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt II GSK 614/15, lex nr 2167483).
Po drugie, przepis art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, pozwala na to, że Fundusz realizuje zasadę jawności ofert, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę - w szczególności przez umożliwienie wglądu do tych ofert.
Po trzecie, możliwość zastrzeżenia poszczególnych elementów oferty została doprecyzowana w zarządzeniu Nr 18/2017/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (NFZ, 2017, 18). Zgodnie z § 11 ust. 2 zarządzenia Nr 18/2017/DSOZ, oferent zastrzega informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy w formie pisemnej, w szczególności przez wypełnienie i załączenie do oferty formularza, którego wzór określony jest w załączniku nr 8 do zarządzenia.
W załączniku Nr 8 do tego zarządzenia przedstawiono wzór oświadczenia oferenta o zastrzeżeniu informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy oraz wskazano, że dokumentacja tworzona w celu udokumentowania przebiegu postępowania może zostać udostępniona po uprzednim usunięciu danych zastrzeżonych przez oferenta; niedopuszczalne jest zastrzeżenie całej oferty; oświadczenie o zastrzeżeniu całej oferty jest nieskuteczne; termin złożenia lub modyfikacji oświadczenia upływa w dniu poprzedzającym dzień ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania. Do powyższego wzoru oświadczenia o zastrzeżeniu informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w kontrolowanym postępowaniu zastosowało się [...] w Kielcach. Podmiot ten skorzystał więc z przyznanego mu przepisami ww. zarządzenia (wydanego przecież na podstawie art. art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej) uprawnienia, nie zastrzegając przy tym jako tajemnicy przedsiębiorcy całości oferty. Kategorie informacji, które mogą zostać zastrzeżone, zostały z góry przewidziane przez Prezesa NFZ. Te zastrzeżone przez[...] mieszczą się w tym katalogu. Brak było zatem potrzeby ponownego indywidualnego badania w kontrolowanym postępowaniu, czy informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.
Po czwarte, nie sposób, analizując powyższy zarzut skargi, pominąć okoliczności, że również sama Spółka w postępowaniu konkursowym skorzystała z uprawnienia zastrzeżenia części informacji zawartych w ofercie jako tajemnicy przedsiębiorcy. To, że zakres tego zastrzeżenia był bardziej ograniczony niż w przypadku oferty [...] w Kielcach nie oznacza, że doszło do naruszenia zasady jawności postępowania.
Po piąte, skarżąca nie wskazała, jaki konkretnie wpływ na rozstrzygnięcie sprawy mogło mieć ograniczenie stronie dostępu do zastrzeżonych jej informacji. Sama niemożność porównania ofert celem zbadania legalności i zasadności rozstrzygnięcia postępowania konkursowego nie jest wystarczającym argumentem dla uznania naruszenia zasady jawności tego postępowania. Ponadto oferty te są zarówno przez komisję konkursową, jak i przez organ odwoławczy, a także przez Sąd, oceniane w całości. Oferty w całości, tj. bez omawianych zastrzeżeń, są włączone do akt postępowania administracyjnego (stronom udostępnia się je jednak z wyłączeniem elementów zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorcy), jak i do akt postępowania sądowoadministracyjnego, co umożliwia nie tylko organowi, ale również Sądowi, kompleksową ocenę i weryfikację ich treści.
Podsumowując, skoro możliwość zastrzeżenia informacji zawartych w ofertach przewidział sam ustawodawca, a sposób dokonania takiego zastrzeżenia został doprecyzowany w Zarządzeniu Prezesa NFZ, które znane było oferentom jeszcze przed przystąpieniem do postępowania konkursowego, to nie sposób czynić organowi zarzutu, że przestrzegał obowiązujących regulacji (zob. wyrok NSA z dnia 9 marca 2017 r., II GSK 1784/15, lex nr 2269863).
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 134 ust. 1 i art. 148 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 147 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej w zw. z załącznikiem 16 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1372 ze zm.) oraz pkt 51 Części I Załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 2295 ze zm.), a kwestionujących prawidłowość (ważność) ogłoszenia o przedmiotowym postępowaniu konkursowym, należy podnieść, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Powodem sformułowania tego zarzutu, jak wyjaśnia w skardze Spółka [...], jest brak prawidłowej weryfikacji w kontrolowanym postępowaniu konkursowym posiadania pozytywnej opinii IOWISZ przez [...] w Kielcach w związku z dokonanymi przez ŚCRMiTS w Kielcach zakupami sprzętu medycznego po dniu 12 lipca 2018 r.
Zgodnie z art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, wojewoda albo minister właściwy do spraw zdrowia, zwany dalej "organem wydającym opinię", wydaje opinię o celowości inwestycji polegającej na utworzeniu na obszarze województwa nowego podmiotu leczniczego, nowych jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego lub innej inwestycji dotyczącej wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Wniosek o wydanie opinii, o której mowa w ust. 1, dotyczy inwestycji, której części tworzą komplementarną całość i są niezbędne do prawidłowego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w objętych wnioskiem dziedzinach medycyny (art. 95d ust. 1a ww. ustawy).
Przez inną inwestycję, o której mowa w ust. 1, rozumie się roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.) lub wyposażenie zakładu leczniczego podmiotu leczniczego, jeżeli działania te stanowią główny cel tej inwestycji (art. 95d ust. 1b tej ustawy).
Do określenia wartości inwestycji, o których mowa w ust. 1, zalicza się następujące rodzaje poniesionych lub planowanych kosztów:
1) przygotowania do realizacji inwestycji budowlanej oraz innych zmian w obiekcie budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zwanym dalej "obiektem budowlanym", wraz z usługami towarzyszącymi, w tym obsługą inwestorską, oraz zakupu obiektu budowlanego, w szczególności opracowania dokumentacji projektowej, zakupu i przygotowania gruntu pod budowę oraz ekspertyz, świadectw, operatów, studiów, pomiarów geodezyjnych i prac geologicznych oraz prac archeologicznych, dotyczących inwestycji budowlanej;
2) realizacji inwestycji budowlanej oraz innych zmian w obiekcie budowlanym wraz z usługami towarzyszącymi, w tym obsługą inwestorską;
3) zakupu obiektu budowlanego;
4) zakupu lub wytworzenia we własnym zakresie środka trwałego, z wyjątkiem tego, którego wartość początkowa nie przekracza kwoty określonej w art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 865, z późn. zm.), z zastrzeżeniem pkt 5;
5) zakupu lub wytworzenia we własnym zakresie środka trwałego bez względu na jego wartość oraz innych przedmiotów, jeżeli są pierwszym wyposażeniem obiektów budowlanych;
6) transportu i montażu oraz inne koszty ponoszone w celu przekazania środka trwałego do używania;
7) zmiany w środkach trwałych powodującej ich ulepszenie w rozumieniu przepisów o rachunkowości;
8) zakupu wartości niematerialnej i prawnej, jeżeli:
a) jej wartość początkowa jest wyższa od kwoty określonej w art. 16f ust. 3 ustawy wymienionej w pkt 4,
b) jest pierwszym wyposażeniem obiektu budowlanego - bez względu na jego wartość;
9) innych, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają finansowaniu lub dofinansowaniu ze środków budżetu państwa przeznaczonych na inwestycje.
W świetle powołanych regulacji "inna inwestycja dotycząca wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych" to bez wątpienia inwestycja o kluczowym znaczeniu dla możliwości realizowania określonego zakresu świadczeń zdrowotnych. Analizując całość regulacji zawartych w art. 95d ww. ustawy oraz przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie formularza Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia dla inwestycji skutkujących zmianą zakresu udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej (wydanego na podstawie art. 95h ust. 1 tej ustawy – Dz. U. z 2018r. poz. 1347 ze zm.) należy dojść do przekonania, że "inna inwestycja dotycząca wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych", to inwestycja związana z zakupem, wytworzeniem, ulepszeniem, czy przekazaniem do użytkowania środka trwałego, przy czym jeśli chodzi o zakup środka trwałego (innego niż pierwsze wyposażenie obiektu budowlanego), to jego wartość początkowa ma przekraczać kwotę określoną art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 865, z późn. zm.), czyli w dniu przyjęcia do używania jest wyższa niż 10 000 zł.
W przypadku kontrolowanego postępowania konkursowego, jak wynika z "Wykazu zasobów" stanowiącego V część formularza ofertowego złożonego przez [...] w Kielcach, podmiot ten po dniu 12 lipca 2018 r. nabył aparat do pomiaru ciśnienia tętniczego krwi, zestaw do intubacji i przyrząd do pomiaru temperatury ciała. Nabycie tego rodzaju urządzeń celem wyposażenia ambulansu stanowi inwestycję pozostającą bez wpływu na zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. Wyposażenie zakładu leczniczego podmiotu leczniczego może stanowić "inną inwestycję", o której mowa w art. 95d ust. 1 ww. ustawy, ale jeżeli działania te stanowią główny cel tej inwestycji. Dlatego nabycie ambulansu po dacie 12 lipca 2018 r., zdaniem Sądu, stanowiłoby tego rodzaju inwestycję, o jakiej mowa w art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, ale w analizowanym postępowaniu z takim przypadkiem nie mamy do czynienia. Ambulans drogowy, wymieniony w ofercie w wykazie zasobów przez [...] w Kielcach, podmiot ten nabył z dniem 9 czerwca 2013 r.
Z podanych wyżej powodów twierdzenia skarżącej Spółki o konieczności uzyskania opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, z uwagi na zakup sprzętu wymienionego w załączonym do skargi planie zamówień [...] w Kielcach na 2019 r. nie mogły prowadzić do uwzględnienia skargi.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także zarzucane przez Spółkę nieuwzględnienie wezwań kierowanych przez Dyrektorów Wojewódzkich Oddziałów NFZ w innych postępowaniach (Sąd wszystkie załączniki skargi - ze względu na ich formę - uwzględnił przy ocenie zasadności skargi, traktując je jako uzupełnienie zarzutów i uzasadnienia skargi). Oczywiście rację ma organ, że trudno tego rodzaju pisma czynić podstawą weryfikacji ofert w kontrolowanym postępowaniu konkursowym. O wyniku takiego postępowania decyduje szczegółowa ocena ofert na zasadach określonych w ogłoszeniu o konkursie i wymienionych w nim przepisach prawnych.
Nie sposób nie zauważyć, jak czyni to organ, że nawet w sytuacji przyznania ofercie [...] w Kielcach punktów ujemnych w ilości 8 (zgodnie z załącznikiem nr 16 część 2 lp. VI. poz. 2.1. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w brzmieniu zmienionym z dniem 8 sierpnia 2019 r. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 kwietnia 2019 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - Dz. U. z 2019 r. poz. 832), nie miało by to wpływu na rozstrzygnięcie konkursu z uwagi na całość uzyskanej punktacji w kontrolowanym konkursie ofert.
Nie bez racji organ podnosił też, że zgodnie z art. 95e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej złożenie wniosku o wydanie opinii podlega opłacie, a w przypadku inwestycji o wartości poniżej 1 000 000 zł - opłata wynosi 2000 zł. Stąd, przy przyjęciu interpretacji ww. przepisów prezentowanej przez Spółkę, nawet w przypadku zakupu np. telefonu czy przyrządu do pomiaru temperatury, czyli zawarciu transakcji o niskiej wartości, konieczne byłoby złożenie stosownego wniosku wydanie o opinii, o której mowa w art. 95 d ust. 1 ww. ustawy i wniesienia opłaty w wysokości 2000 zł.
Niezasadny okazał się także zarzut skargi dotyczący oceny spełnienia wymogu posiadania wpisu do rejestru komórki organizacyjnej zakładu podmiotu leczniczego. Zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 2 zarządzenia nr 157/2019/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 listopada 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny (NFZ, 2019, 157), oferta świadczeniodawcy, ubiegającego się o zawarcie z Funduszem umowy o udzielanie świadczeń będących przedmiotem postępowania, zawiera informację o miejscu stacjonowania zespołów, o których mowa w ust. 1, wraz z przyporządkowaniem specjalności komórek organizacyjnych zakładu leczniczego (VIII część), zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia ministra właściwego do spraw zdrowia w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania, wydanego na podstawie art. 105 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2190, z późn. zm.), tj. dla zespołu transportu medycznego - 9250. W świetle tej regulacji w ogłoszonym postępowaniu konkursowym nie był wymagany wpis w księdze rejestrowej w zakresie części IX i X kodów takich, na które wskazuje skarżąca Spółka. Powyższe zarządzenie wydane zostało w oparciu o ustawę o świadczeniach opieki zdrowotnej - art. 102 ust. 5 pkt 21 i 25 oraz art. 146 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Ustawodawca do kompetencji Prezesa NFZ pozostawił zatem określenie warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny. Prezes NFZ zarządził, że w przypadku świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu transportu sanitarnego wymagane jest posiadanie konkretnego kodu resortowego w części VIII charakteryzującej specjalność komórki organizacyjnej zakładu leczniczego podmiotu leczniczego. Trudno zarzucić organowi naruszenie prawa w sytuacji, gdy granic tego prawa w tym zakresie nie przekroczył, stwierdzając, że ocena oferty ŚCRMiTS w Kielcach przeprowadzona przez komisję konkursową w tej części jest prawidłowa.
Należy ponadto zauważyć, co również Spółka uczyniła przedmiotem zarzutów skargi, że [...] w Kielcach posiada od 1 lutego 2000 r. zarejestrowaną komórkę organizacyjną o kodzie 9250 (Zespół transportu medycznego – świadczenia zdrowotne udzielane w specjalistycznym środku transportu), która mieści się w Kielcach, przy ul. Leonarda 10, zatem podmiot ten będzie mógł realizować świadczenie, którego dotyczyło postępowanie konkursowe, na obszarze miasta Kielce, powiatu kieleckiego.
W okolicznościach niniejszej sprawy w istocie materiał dowodowy - z uwagi zresztą na specyfikę postępowania - tworzyła dokumentacja z postępowania konkursowego wraz z ofertami. Dowody te zostały prawidłowo ocenione przez organ w kontekście obowiązujących przepisów prawa. Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo odniósł się do zarzutów wniosku o ponowne rozptrzenie sprawy. Słusznie więc w zaskarżonej decyzji Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że w kontrolowanym przypadku nie doszło do naruszenia przez komisję konkursową zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a szczególności przepisów ustawy o świadczenicah opieki zdrowotnej i wydanych na jej podstawie aktów prawnych.
W kontekście takiej oceny zarzuty skargi, zarówno dotyczące naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego, okazały się chybione, w każdym razie nie mogły prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z tych powodów, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło