II SA/Ke 538/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi B. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania B. A., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Decyzją tą, podjętą na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) organ I instancji nakazał B. A. dokonanie rozbiórki obiektu o konstrukcji drewnianej, użytkowanego jako sklep ogrodniczy, wybudowanego samowolnie w 1992 r. na działce położonej w S., przy ul. K., oznaczonej Nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w wyniku oględzin dokonanych przez organ w dniu 15 listopada 2006 r. na działce położonej przy ul. K. w S. ustalono, że znajduje się tam obiekt usługowy - sklep ogrodniczy o wymiarach ok. 13,08 x 5,66m i wysokości ok. 2,30 x 2,90m, usytuowany w odległościach: ok. 2,43m od krawędzi jezdni ul. K., ok. 0,95 - 0,67m od ogrodzenia z działką po stronie wschodniej oraz ok. 5,80 - 5,90m od usytuowanego na działce obiektu przepompowni ścieków. Obiekt jest orynnowany, ustawiony na betonowych prefabrykowanych płytach drogowych ułożonych na gruncie i składa się z trzech zestawionych segmentów o konstrukcji drewnianej wypełnionej od zewnątrz panelami sayding, od wewnątrz panelami drewnopochodnymi, w kotłowni płytami gipsowo-kartonowymi; więźba dachowa jest dwuspadowa, pokryta blachą trapezową; w ścianie wschodniej znajdują się trzy otwory okienne. Wewnątrz obiektu znajdują się pomieszczenia handlowe, sanitariat i zaplecze z częścią wydzieloną dla kotłowni. Na zewnątrz znajduje się dobudowany w 2004 r. wolnostojący komin, posadowiony na własnym fundamencie. Obiekt usytuowany jest na kolektorze sanitarnym - 250, koliduje również z kanalizacją deszczową. Obiekt powstał w 1992 r. na działce nr [...], stanowiącej własność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z o.o. w S., która umową z dnia 10 grudnia 2002 r. wydzierżawiła ją B. A. na ustawienie drewnianego przenośnego kiosku do sprzedaży artykułów do produkcji rolnej. Przedmiotowy obiekt usługowy na działce Nr [...] powstał bez pozwolenia na budowę. Decyzję o pozwoleniu na budowę kiosku handlowego o wym. 4,0 x 5,50m na działce o Nr [...] uzyskał dnia [...] I. A.. Organ podniósł, iż skarżąca zeznała, że w 1992 r. przeniosła powstały w 1991 r. na działce Nr [...] obiekt, dokonując jednocześnie jego rozbudowy do obecnych rozmiarów, zaś w 2001 r. po powodzi przeprowadziła jego remont w zakresie określonym w zgłoszeniu do Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] - osuszenie budynku, wymiana elewacji zewnętrznej, docieplenie ścian i dachu, remont instalacji c.o., wymiana podłóg drewnianych. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa przedmiotowego obiektu wypełnia dyspozycję art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), która ma zastosowanie z uwagi na treść art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - budowa została zrealizowana bez pozwolenia na budowę i zakończona przed 1 stycznia 1995 r. Organ ustalił, że w dacie realizacji budowy, tj. w 1992 r. na terenie S. nie obowiązywał żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z dniem 31 grudnia 1991 r. utracił ważność Miejscowy Ogólny Plan Zagospodarowania Przestrzennego miasta S., uchwalony uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. z dnia [...]. Nowy plan uchwalony został dopiero w dniu [...] uchwałą Nr [..] Rady Miejskiej w S., ogłoszoną w Dz.Urz. Województw Nr [..] z dnia [.... W związku z tym organ uznał, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w sprawie ma zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, gdyż terenem, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę jest także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takiego planu. Ponadto organy wskazały, że obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, obowiązującymi w dacie budowy i obecnie, tj. § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) z uwagi na konstrukcję, jak i usytuowanie obiektu, powodujące zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego oraz ograniczenie prawidłowej zabudowy na działce sąsiedniej. Zdaniem organu stanu tego nie można zmienić poprzez przeróbki obiektu, gdyż sprowadzałyby się one do wykonania nowego obiektu od podstaw w innym usytuowaniu, co wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z tym, że nie istnieją możliwości dokonania zmian lub przeróbek przedmiotowego obiektu o konstrukcji drewnianej, usytuowanego na kolektorze sanitarnym i kolidującego z kanalizacją deszczową, w odległości 1,35m od istniejącego budynku handlowego na działce sąsiedniej, ze ścianą nie spełniającą wymogów oddzielenia przeciwpożarowego od strony granicy z działką R. G. poprzez doprowadzenie go do zgodności z przepisami zgodnie z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., to zasadne było, zdaniem organu odwoławczego wydanie nakazu jego rozbiórki także na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła B. A., domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego i organu I instancji. Skarżąca zarzuciła: - "naruszenie prawa materialnego - art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, - wadliwość podstawy faktycznej przez pominięcie wyjaśnień i ustaleń istotnych dla sprawy, okoliczności bez przeprowadzenia wykazanego w uzasadnieniu skargi postępowania dowodowego, - błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, - przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegających na całkowitej dowolności w ocenie dowodów i wyprowadzeniu z dowodów wniosków przekraczających treść dokumentów, - naruszenie zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania przez ŚWINB (art. 10 § 1 kpa) oraz art. 7, 77, 107 § 3 kpa". W uzasadnieniu skargi, poza przytoczeniem tez i uzasadnień orzeczeń SN i NSA skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że nie przeprowadził odrębnego postępowania wyjaśniającego, nie zawiadomił stron o zebranym materiale dowodowym, pominął istotne dla sprawy dowody. Ponadto skarżąca wskazała, że obiekt budowlany, stanowiący przedmiot zaskarżonej decyzji nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, gdyż nie powoduje ograniczenia dostępu do dróg publicznych, nie pozbawia posiadaczy sąsiednich nieruchomości możliwości korzystania z wody, kanalizacji, gazu, energii elektrycznej, cieplnej i środków łączności, nie powoduje zanieczyszczenia powietrza, wody lub gleby, a usytuowanie obiektu nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, jak też pogorszenia warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny dokonuje jego oceny w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie jego wydania i w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Bezspornym w sprawie jest fakt zakończenia budowy przez B. A. przedmiotowego obiektu budowlanego w 1992 r., gdyż roboty wykonane w 2001 r. stanowiły jedynie zgłoszony organowi remont obiektu po powodzi. Słusznie zatem organ uznał, że ze względu na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia z 7.VII.1994 r. Prawo budowlane zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo przyjął, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż w myśl przepisu art. 28 ustawy roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Zawarcie przez skarżącą umowy dzierżawy działki nr [...], stanowiącej własność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z o.o. w S. w celu ustawienia drewnianego przenośnego kiosku do sprzedaży artykułów do produkcji rolnej dawało jej jedynie możliwość wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością i uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy dopiero pozwolenie na budowę uprawniało do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych. Ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt budowlany został wykonany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, tzn. bez pozwolenia na budowę wymagało ustalenia, czy obiekt ten lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Stwierdzenie przez organ wystąpienia którejś z tych przesłanek powodowało, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegały przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń - na podstawie art. 37 ustawy. Ratio legis tego przepisu polegało na uniemożliwieniu ominięcia obowiązujących przepisów prawa materialnego sprawcom samowoli budowlanej. Przepisy poprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1974r. umożliwiały legalizację obiektu dopiero po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2. Z akt sprawy wynika, że w dacie realizacji obiektu budowlanego na terenie miasta Staszowa nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego. Należy podzielić zaprezentowany przez organ pogląd, wyrażony w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "terenem, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie ogólnym, lub szczególnym na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów" (wyrok SN z dnia 28.VI.1985r., III ARN 11/85, OSN 1986, z. 3, poz. 40, wyrok NSA z dnia 14.II.2006 r., II OSK 522/2005, LEX 194370). Powyższe ustalenie, zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy obligowało organ nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Organ nadzoru prawidłowo uznał także, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazane w pkt 2 cytowanego przepisu, gdyż obiekt narusza przepisy techniczno-budowlane, powodując niebezpieczeństwo dla ludzi i niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Naruszone zostały obowiązujący w dacie realizacji obiektu przepisy § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Przedmiotowy obiekt o konstrukcji drewnianej usytuowany został bowiem na kolektorze sanitarnym, koliduje z kanalizacją deszczową, znajduje się w odległości 1,35m od istniejącego budynku handlowego na działce sąsiedniej, zwrócony jest ścianą nie spełniającą wymogów oddzielenia przeciwpożarowego w odległości ok. 0,95 - 0,67m od ogrodzenia z działką po stronie wschodniej. Przepis § 13 dopuszczał możliwość sytuowania nawet bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jednak w sytuacji, gdy nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, którego jak wyżej wskazano w dacie realizacji inwestycji na tym terenie nie było. W tej sytuacji za prawidłowe uznać należy stanowisko organów, że stanu tego nie można zmienić zgodnie z art. 40 ustawy poprzez przeróbki obiektu, gdyż sprowadzałyby się one do wykonania nowego obiektu od podstaw w innym usytuowaniu, co wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę. Należy także zauważyć, że zgoda na odstępstwo od warunków określonych w § 12 i § 13, o której mowa w § 15 ust. 1 rozporządzenia może być udzielona wyłącznie w trybie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, nie jest możliwa w toku postępowania zmierzającego do usunięcia samowoli budowlanej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd nie podzielił także pozostałych zarzutów skargi. Z akt sprawy wynika, że strony były powiadomione o przesłaniu akt wraz z odwołaniem do organu odwoławczego pismem z dnia 21 maja 2007r., z jednoczesnym pouczeniem o możliwości zapoznania się z aktami w Inspektoracie Wojewódzkim w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma, a także do złożenia tam swoich uwag i zastrzeżeń, co do zebranych dowodów i materiałów. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę (art. 134), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).