II SA/Ke 538/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. z dnia 18 stycznia 2017 r. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi M. K. prowadzącej działalność gospodarczą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu postanawia: umorzyć postępowanie w przedmiocie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. M. K. złożyła w dniu 1 lipca 2016 r. formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu. Ze złożonego formularza wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i dwoma synami w wieku 13 lat i 9 lat. Wnioskodawczyni ma firmę transportową, z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięczny dochód od 3000 zł do 17000 zł. Jej mąż pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 1344 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni nie wykazała żadnych nieruchomości, posiada 9 busów o wartości około 300000 zł, zgromadziła 10000 zł oszczędności na rachunkach bankowych. Skarżąca oświadczyła, że z własnych oszczędności pomaga spłacać mężowi kredyt w wysokości 1300 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni wymieniła w formularzu następujące stałe wydatki i zobowiązania miesięcznie: kredyty 4583,21 zł, raty leasingowe – 5338 zł, czynsz najmu domu – 750 zł, opłaty za media – około 700 zł, ponadto ubezpieczenia z tytułu AC około 9000 zł i OC za wszystkie pojazdy 7000 zł rocznie. Skarżąca wykazała zobowiązania w wysokości 1700 zł z tytułu podatku od środków transportu, oraz 13000 zł z tytułu kar administracyjnych. W toku rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy przeprowadzono dowód z akt sprawy sygn. II SA/Ke 532/16, w której zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2016 r. doręczonym w dniu 12 maja 2016 r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718), zwanej dalej "p.p.s.a." wezwano M.K. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie zeznania podatkowego jej i męża rok 2015r., wyciągów z rachunków bankowych osobistych i firmowych w walucie polskiej i obcej należących do wnioskodawczyni i jej męża z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz dokumentu potwierdzającego, czy skarżąca i jej mąż skorzystali z Rządowego Programu Rodzina 500 plus, ewentualnie złożenia oświadczenia w tej kwestii oraz podanie miesięcznych wydatków na jedzenie, ubrania i inne niezbędne koszty gospodarstwa domowego oprócz czynszu i opłat za media. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła zeznanie podatkowe za rok 2015, z którego wynika, że przychód z działalności gospodarczej M. K. wyniósł 510599,96 zł, koszty uzyskania przychodu – 494251,73zł, co przyniosło dochód w wysokości 16348,23zł. Stosownie do rozliczenia podatkowego za rok 2015, skarżącej należy się do zwrotu kwota 2460,08 zł. Z zeznania podatkowego wynika, że N. K. uzyskał w 2015 r. dochód w wysokości 19035,87 zł. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że skorzystała z Rządowego programu Rodzina 500 plus (z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w lipcu 2016 zł zostało jej wypłacone przez Ośrodek Pomocy Rodzinie 500 zł, a w czerwcu 15000 zł za trzy miesiące), miesięczne wydatki na jedzenie jej czteroosobowej rodziny wynoszą 1000 zł, na ubrania 300 zł -400 zł. Koszt zakupu opału wynosi 4000 zł rocznie. Stwierdziła, że miesięcznie płaci na ZUS 3000 złotych i wydaje na paliwo 21000 złotych. Skarżąca wyjaśniła, ze spłaca kredyt zakup domu, który zaciągnęli jej teściowie, gdyż ona nie miała wystarczających dochodów. Oświadczyła, że kwota 25000 zł, którą ma na rachunku bankowym jest jej potrzebna co zachowania płynności finansowej firmy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 sierpnia 2016 r. umorzono odmówiono przyznania prawa pomocy. W wyniku rozpoznania sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Postanowieniem z 22 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów. M. K. wniosła zażalenie na to postanowienie. W zażaleniu zawarła wniosła o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia, uzupełniony w dniu 18 stycznia 2017 r. na formularzu PPF. W formularzu opisała trudną sytuację i zadłużenie prowadzonej przez siebie firmy. Oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, ma rozdzielność majątkową i rozlicza się oddzielnie. Zgodnie z treścią art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie rozpoznawanie drugiego wniosku o przyznanie prawa pomocy (tym razem dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100zł) stało się zbędne, a postępowanie tej w sprawie umarza się, stosownie do treści art. 249a p.p.s.a. Kwestia ta została już bowiem rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 sierpnia 2016 r. którym odmówiono przyznania prawa pomocy. Skarżąca nie podała żadnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że jej sytuacja materialna i rodzinna zmieniła się, a więc brak jest podstaw do rozpoznawania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie zamierza jej zawiesić, a zatem nawet pomimo trudności finansowych powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego, zwłaszcza w tych, które są konsekwencją jej czynności procesowych– złożenia wniosku o wyłączenie sędziów i zażalenia na postanowienie oddalające wniosek. Na marginesie należy zauważyć, ze oceniając zasadność zastosowania wobec wnioskodawczyni instytucji prawa pomocy, nie można pominąć faktu, że pozostaje ona w związku małżeńskim, nawet jeśli między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Podkreślić trzeba, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2015 . poz. 2082- dalej "k.r.o.") małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt II FZ 572/05, niepubl.) Oznacza to, że także dochody i stan majątkowy męża wnioskodawczyni podany w związku ze złożeniem wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić przy ocenie jej możliwości finansowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.