II SA/Ke 541/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2010r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] znak [...], po rozpatrzeniu odwołania A.C. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] numer [...] nie stwierdzającej u A.C. choroby zawodowej, tj. przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat, wymienionych w poz. 15 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. z 2006r. Dz. U. nr 122, poz. 851, ze zm.), § 1, 8 i 11 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny po otrzymaniu w dniu 29 czerwca 2009r. z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wniosku o dokonanie oceny narażenia zawodowego A.C., wszczął postępowanie administracyjne, w wyniku którego ustalił, że wyżej wymieniona w latach 1982 - 2009 pracowała w Szkole Podstawowej w O. na stanowisku nauczyciela w pełnym wymiarze czasu pracy i była zawodowo narażona na nadmierny wysiłek głosowy, który mógł spowodować powstanie choroby zawodowej. Natomiast w latach 1975 - 1982 A.C. nie była narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Wyniki postępowania administracyjnego PPIS przesłał w dniu 31 lipca 2009r. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, który na podstawie analizy narażenia zawodowego oraz przeprowadzonej diagnostyki fonoaudiologicznej, wydał w dniu 21 października 2009r., orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ponieważ nie stwierdzono zmian chorobowych krtani spełniających kryteria orzecznicze choroby zawodowej, tj. guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Jednocześnie orzeczono, że zgłaszane dolegliwości związane są z przewlekłym prostym nieżytem krtani z cechami dysfonii hyperfunkcjonalnej, które to schorzenia nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. W wyniku złożonego przez stronę odwołania, Instytut Medycyny Pracy po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji lekarskiej oraz przeprowadzeniu specjalistycznych badań foniatrycznych, poszerzonych o videostroboskopowe badanie krtani, wydał w dniu 5 maja 2010r. ostateczne, mające zgodnie z art. 84 § 1 kpa cechy opinii biegłego, orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ponieważ nie stwierdzono zmian morfologicznych i czynnościowych w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków przewlekłego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. Jednocześnie orzeczono, że rozpoznane u badanej przewlekłe proste zapalenie krtani oraz cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej nie mogą być rozpatrywane w kategorii choroby zawodowej, ponieważ schorzenia te nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie diagnostyczno - orzecznicze w sprawie choroby zawodowej zostało przeprowadzone prawidłowo, a wydane w sprawie orzeczenia lekarskie są zgodne oraz w sposób jasny i czytelny uzasadniają brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Podkreślił, że organy inspekcji sanitarnej podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia, są związane orzeczeniem lekarskim wydanym w tej sprawie. Reasumując uznał, że w toku prowadzonego postępowania okoliczność nie stwierdzenia u A.C. choroby zawodowej została udowodniona. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze A.C. nie zgodziła się z orzeczeniami lekarskimi wydanymi w jej sprawie, podkreślając, że czuje się skrzywdzona orzeczeniem, że nie straciła zdrowia wykonując pracę nauczyciela klasy zerowej. Wskazała, że praca w tej klasie wymagała nadmiernego wysiłku głosowego, ponieważ dzieci tam chodzące nigdy wcześniej nie uczęszczały do przedszkola, a ze społecznością przedszkolną i jej zasadami spotkały się po raz pierwszy. Oddziały zerowe były liczne, a czasami przekraczały obowiązujące normy. Dodała, że pogłębiające się problemy głosowe spowodowały, że musiała zrezygnować z pracy i przejść na emeryturę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy (tekst jedn. Dz. U z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z regulacji cytowanego przepisu wynika zatem, iż aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie, na które ona cierpi musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, i musi być ono spowodowane występowaniem w pracy czynników szkodliwych dla zdrowia albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażenie zawodowe), przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym winien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. W rozpatrywanym przypadku nie było kwestionowane występowanie w środowisku pracy skarżącej czynnika szkodliwego, narażającego na powstanie choroby zawodowej, tj. nadmiernego wysiłku głosowego. Podnieść jednak należy, że nie wszystkie choroby narządu głosu zostały przez ustawodawcę uznane za choroby zawodowe. W myśl punktu 15 załącznika Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105 poz. 869), do przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, zalicza się: -guzki głosowe twarde, -wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, -niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. W niniejszej sprawie lekarze orzecznicy zarówno z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Kielcach jak i Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, po przeprowadzeniu specjalistycznych badań, w sposób jednoznaczny i zgodny stwierdzili, że u A.C. nie występuje żadna z powyższych zmian chorobowych. Cierpi ona na schorzenia polegające na "przewlekłym prostym nieżycie krtani z dysfonią hiperfunkcjonalną", takie zaś zmiany chorobowe krtani nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Dlatego tez zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy jak i Instytut Medycyny Pracy orzekły o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnych dowodów, które podważałyby wyniki badań i wynikające z nich wnioski. Poza tym organ sanitarny jest bezwzględnie związany rozpoznaniem choroby przez uprawnione jednostki medyczne, a więc wskazaniem, czy dane schorzenie znajduje się (bądź nie) w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2009r., II SA/Bk 602/09, LEX nr 551412). Organy te nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia strony skarżącej kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Dlatego też prawidłowo rozpatrujące niniejszą sprawę organy inspekcji sanitarnej, opierając się na orzeczeniach lekarskich, stwierdziły, że skoro upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie może wydać pozytywnej decyzji. Zdaniem Sądu organ dokonał trafnej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, co znajduje oparcie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do skargi, to z jej treści zdaje się wynikać, że skarżąca uważa, że orzeczenia lekarskie są nieprawidłowe, bo nie stwierdzają u niej choroby zawodowej w sytuacji, gdy w jej pracy występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia i cierpi on na chorobę krtani. W związku z powyższym jeszcze raz należy podkreślić, że o rozpoznaniu choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym decyduje nie tylko wykonywanie przez 15 lat pracy w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego oraz wystąpienie schorzenia krtani, ale również ujawnienie się zmian morfologicznych i czynnościowych polegających przy tej konkretnej chorobie zawodowej na wystąpieniu guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. W przypadku skarżącej takie zmiany nie występują i dlatego nie było możliwe stwierdzenie u niej choroby zawodowej. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).