II SA/Ke 543/07
PostanowienieWSA w Kielcach2007-10-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zebrania wiejskiego w przedmiocie wyboru sołtysa podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Uchwała zebrania wiejskiego w przedmiocie wyboru sołtysa nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ sołectwo nie jest organem gminy, a jedynie jej jednostką pomocniczą. W związku z tym uchwała zebrania wiejskiego nie mieści się w katalogu aktów podlegających kontroli sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 PPSA.Stan faktyczny
W. W. złożył skargę na uchwałę zebrania wiejskiego we wsi G. – P. dotyczącą wyboru sołtysa, zarzucając wadliwość i niesprawiedliwość przeprowadzenia wyborów z powodu nieaktualnego statutu sołectwa. Wniósł o unieważnienie wyboru i przeprowadzenie ponownych wyborów. Gmina G. wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że czynności przy wyborze sołtysa były zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący :Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. W. na uchwałę zebrania wiejskiego we wsi G. – P. gmina G. z dnia [...] w przedmiocie wyboru sołtysa postanawia: odrzucić skargę.
W dniu 20 sierpnia 2007 r. W. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę, w której zarzucił, iż wybór sołtysa we wsi P. – G. gmina G. dokonany w dniu [...] został przeprowadzony w sposób wadliwy i niesprawiedliwy, ponieważ statut sołectwa był nieaktualny. W skardze domagał unieważnienia wyboru sołtysa i przeprowadzenie ponownych wyborów w tym przedmiocie.
Biorąc pod uwagę treść skargi, w ocenie Sądu należy ją zakwalifikować jako skargę na uchwałę zebrania wiejskiego we wsi G. – P. gmina G. przeprowadzonego w dniu [...] w trakcie którego podjęto decyzję w co do wyboru osoby sołtysa.
W odpowiedzi na skargę Gmina G. wniosła o jej oddalenie podnosząc, że wszystkie czynności przy wyborze sołtysa były podejmowane zgodnie z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Natomiast przepis art. 3 § 2 w pkt 5, 6 oraz 7 ppsa wskazuje, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż wskazane powyżej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Zgodnie z przepisem art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego mogą być uchwały lub zarządzenia organu gminy. Z przepisu art. 5 ust.1 tej ustawy wynika, że gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne. Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto. Z kolei przepis art. 11a ust. 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, iż organem gminy jest rada gminy oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Sołectwo nie jest zatem w świetle ustawy o samorządzie gminnym, organem gminy, a jedynie jej jednostką pomocniczą, jak wynika z w/w przepisu art. 5 ust.1. Organem uchwałodawczym sołectwa jest zebranie wiejskie (art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), a w myśl przepisu art. 36 ust.2 tej ustawy - wyboru sołtysa dokonują stali mieszkańcy sołectwa uprawnieni do głosowania (zebranie wiejskie) w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów.
Znajdujący się w aktach sprawy statut sołectwa G. P. przyjęty uchwałą Nr [...] Rady Gminy w G. z dnia [...] w sprawie przyjęcia Statutu Sołectw na terenie gminy G. oraz zmiany uchwały [...] Rady Gminy w G. z dnia [...] stanowi w § 17 pkt 2, iż zebranie wiejskie podejmuje decyzje w formie uchwał, opinii, wniosków.
Zgodnie z § 18 omawianego statutu zgromadzenie wiejskie wybiera sołtysa w głosowaniu tajnym, z nieograniczonej liczby kandydatów. Wybór sołtysa następuje w formie uchwały zgromadzenia wiejskiego.
Jak wynika z akt sprawy mieszkańcy sołectwa G.-P. na zebraniu wiejskim, które odbyło się [...] dokonali wyboru sołtysa / protokół z zebrania wiejskiego z dnia [...]/.
Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż w świetle ustawy o samorządzie gminnym sołectwo nie jest organem gminy, to tym samym uchwała zebrania wiejskiego o wyborze sołtysa nie może zostać zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie podlega ona kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie mieści się w zakresie art. 3 § 2 ppsa.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło