II SA/Ke 544/23

WyrokWSA w Kielcach2023-11-15

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, uznając, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z powodu nieznacznego przekroczenia granicy działki przez istniejący budynek, bez wcześniejszego wezwania do usunięcia braków?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, uchylając decyzję o pozwoleniu na budowę z powodu nieznacznego przekroczenia granicy działki przez istniejący budynek, bez uprzedniego wezwania inwestora do usunięcia braków. Sąd uznał, że nieznaczne przekroczenie granicy, mieszczące się w granicach dopuszczalnych błędów pomiarowych, nie stanowi wystarczającej podstawy do obalenia oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością, zwłaszcza w kontekście zasiedzenia części działki i braku rozstrzygnięcia sporu granicznego przez sąd cywilny.
Stan faktyczny
Gmina Morawica zaskarżyła decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, która uchyliła decyzję Starosty o pozwoleniu na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku remizy OSP. Wojewoda uznał, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ południowa ściana budynku remizy przekraczała o ok. 7 cm granicę sąsiedniej działki nr [...], do której inwestor nie posiadał prawa. Gmina zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na niejednoznaczność ustaleń dotyczących przekroczenia granicy oraz na posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Świętokrzyskiego i zasądził od Wojewody na rzecz Gminy Morawica zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Gminy Morawica na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 8 sierpnia 2023 r. znak: IR.I.7840.4.89.2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno- budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz Gminy Morawica kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda zaskarżoną decyzją z 8 sierpnia 2023 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania G. i E. M. od decyzji Starosty [...] z 4 lipca 2023 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej dla G. M. pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku remizy na działkach nr [...] i [...], obręb geodezyjny 0001 M. , G. M., na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 862 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o braku podstaw do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że G. M. złożyła wniosek o zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku remizy OSP M. . Starosta [...], po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie zagospodarowania terenu i projekcie architektoniczno-budowlanym. Wykonując to wezwanie, inwestor w piśmie z 19 maja 2023 r. wyjaśnił, że "... Budynek OSP M. został wybudowany w całości na dz. nr ew. [...] oraz [...]. Wg aktualnych danych ewidencyjnych Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w K. ściana południowa budynku przekracza granicę z dz. nr ew. [...] o ok. 7 cm. Na dziś nie sposób odpowiedzieć na pytanie dlaczego wg aktualnej ewidencji budynek jest tak usytuowany. Najprawdopodobniej jest to błąd tak zwany "tolerancyjny". Następnie Starosta [...] wydał zaskarżoną decyzję. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji organ odwoławczy podał, że dla terenu, na którym znajdują się działki nr [...] i [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego G. M.. Projekt zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji sporządzony został na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej, w skali 1:500, opisanej jako mapa do celów projektowych, wykonanej przez geodetę uprawnionego, stanowiącej dokument opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny pozytywnie zweryfikowany, wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę Kieleckiego. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że działki nr [...] i [...] usytuowane są w kierunku wschód - zachód, działki te graniczą od strony: - wschodniej z działkami nr [...] i [...], na których, wraz z działką nr [...] urządzona jest ulica [...], z tej drogi istnieje zjazd na działkę nr [...], - południowej (działka nr [...]) z działkami nr [...] i [...], na działce nr [...], stanowiącej własność wnoszących odwołanie, znajduje się budynek mieszkalny. - zachodniej z działką nr [...], - północnej (działka nr [...]) z działką nr [...]. Na działkach inwestora znajduje się budynek remizy, usytuowany w ten sposób, że południowa jego ściana przekracza granicę działki nr [...]. W projekcie zagospodarowania terenu - część opisowa - wskazano, że południowa ściana budynku remizy przekracza granicę działki nr [...] i wchodzi na teren działki nr [...] na około 7 cm. Okoliczność tę potwierdził także projektant w piśmie z 19 maja 2023 r. Wojewoda podkreślił, że z projektu zagospodarowania terenu oraz z projektu architektoniczno-budowlanego inwestycji wynika, że rozbudowa, przebudowa i nadbudowa budynku remizy obejmuje całość budynku, a więc także część usytuowaną na działce nr [...]. Zatem budynek przeznaczony do rozbudowy, nadbudowy i przebudowy usytuowany jest na trzech działkach nr: [...], [...] i [...]. Inwestor nie dysponuje działką nr [...] na cele budowlane. Jest to okoliczność wynikająca z akt sprawy, z projektu zagospodarowania terenu inwestycji i z odwołania, zatem nie wymagająca dodatkowych wyjaśnień. Wobec powyższego organ odwoławczy odstąpił od obowiązku sprawdzenia rozwiązań projektowych zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, natomiast przywołując treść art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy uznał, że zaskarżoną decyzję należy uchylić, gdyż brak jest podstaw do wydania w sprawie pozwolenia na budowę. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, G. M. zarzuciła, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 7a, 8, 9, 10, 11, 77 § 1 kpa, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez dokonanie dowolnych i nie mających oparcia w aktach sprawy ustaleń, że planowane zamierzenie budowlane będzie realizowane poza prawnymi granicami działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], które stanowią własność inwestora oraz, że inwestor nie dysponuje prawem do nieruchomości na cele budowlane. Organ naruszył także art. 3 pkt 11 i art. 32 ust. 4 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez zakwestionowanie wiarygodności oświadczenia złożonego przez inwestora o przysługującym mu prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mimo braku dowodów podważających treść złożonego oświadczenia Skarżąca Gmina wniosła o: 1. dopuszczenie dowodu z dokumentów: - aktu notarialnego z 19 listopada 2021 r. rep. A [...] - na potwierdzenie tytułu prawnego inwestora do działek ewidencyjnych nr [...] i [...], - postanowienia Sądu Rejonowego w K. z 30 czerwca 2009 r., VII Ns [...] wraz z mapą przyjętą do zasobu - na potwierdzenie granic prawnych działek ewidencyjnych nr [...] i [...], - pisma z 1 września 2023 r. z opinią geodety - na potwierdzenie, że ściana budynku remizy leży w granicy działki nr [...]; 2 uchylenie zaskarżonej decyzji zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że organ nie wskazał dowodów, na których się oparł wydając zaskarżoną decyzję. Lakoniczne uzasadnienie decyzji nie pozwala na stwierdzenie, na jakich konkretnie dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, Wojewoda oparł ustalenia co do faktu, że budynek remizy zajmuje około 7 cm działki nr [...]. Organ nie wyjaśnił, jakie znaczenie dla ustalenia tego faktu ma mapa do celów projektowych. Mapa do celów projektowych a także inne mapy i opracowania geodezyjne ilustrujące stan działek [...] i [...] (a następnie ujawnione w ewidencji gruntów) nie kształtują stanu prawnego nieruchomości. Stan prawny nieruchomości wynika z tytułów prawnych. Ponadto jak wynika z dołączonej do skargi opinii geodety, mapa do celów projektowych może zawierać błędy pomiarowe o wartości nie przekraczającej 10 cm. Wnoszący skargę nie zgodził się z organem odwoławczym, że z odwołania wynika, że budynek remizy zajmuje część działki nr [...]. Z pisma tego wynika bowiem jedynie, że budynek remizy jest wbudowany w działki odwołujących. Pomimo że stanowisko to nie zostało poparte żadnym dowodem, organ bezkrytycznie na nim się oparł i uczynił podstawą własnych ustaleń faktycznych. Zdaniem skarżącej, organ pominął, że warunkiem wydania pozwolenia na budowę jest złożenie przez inwestora oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo skarżącej do dysponowania nieruchomością zostało udokumentowane oświadczeniem zastępcy Burmistrza załączonym do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Oświadczenie jest zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, gdyż zamierzenie inwestycyjne dotyczy wyłącznie działek o nr [...] i [...]. Działki te stanowią własność skarżącej na podstawie aktu notarialnego z 19 listopada 2021 r. Granicę prawną działek wyznacza zaś mapa stanowiąca załącznik do postanowienia Sądu Rejonowego z 30 czerwca 2009 r., na podstawie którego stwierdzono zasiedzenie na rzecz OSP zbywcy działek. Budynek remizy stoi w tym samym miejscu od lat, także w okresie, w którym toczyła się sprawa o zasiedzenie. Autor skargi podniósł, że organ nie dysponował żadnymi dowodami, które uzasadniałyby podważenie wiarygodności złożonego przez inwestora oświadczenia. Jeśli, zaś takie wątpliwości powziął, to powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dokonać konkretnych ustaleń w tej kwestii. Organ nie mógł przy tym poprzestać na piśmie pełnomocnika inwestora z 19 maja 2023 r. i to z kilku przyczyn. Po pierwsze - udzielone przez inwestora pełnomocnictwo nie obejmowało upoważnienia pełnomocnika do składania w imieniu inwestora jakichkolwiek oświadczeń o prawie do nieruchomości na cele budowlane. Po drugie - treść pisma odnosi się wyłącznie do danych ewidencyjnych. Dane ewidencyjne nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygania sporów granicznych. Organ pominął również, że możliwość zakwestionowania oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie oznacza, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę mogą być rozstrzygane sprawy sporne co do przebiegu granicy, bo do tych uprawnione są sądy cywilne. Ewentualny spór graniczny nie powinien mieć wpływu na treść wydanej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie sądowej uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie skargi i wyjaśniła, że budynek remizy w M. został około 1990 r. rozbudowany o około 3 metry w kierunku południowym i wtedy doszło do naruszenia granicy z jej działką. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody uchylająca decyzję Starosty [...] zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku remizy OSP M. , na działkach nr [...] i [...], obręb geodezyjny 0001 M. , G. M., jako wydaną z naruszeniem 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego oraz orzekająca o braku podstaw do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Powodem wydania takiej decyzji było ustalenie przez organ odwoławczy, że przedmiotem projektowanej rozbudowy, przebudowy i nadbudowy ma być cały istniejący budynek remizy usytuowany w ten sposób, że południowa jego ściana przekracza o około 7 cm granicę działki nr [...], co do której inwestor nie złożył wymaganego przez art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ustalenie dotyczące przekroczenia granicy organ II instancji powziął na podstawie części opisowej przedstawionego do zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu, gdzie wskazano, że południowa ściana budynku remizy przekracza granicę działki nr [...] i wchodzi na teren działki nr [...] na około 7 cm. Okoliczność tę potwierdził następnie projektant w piśmie z 19 maja 2023 r. Prawidłowość takiego ustalenia budzi jednak, w ocenie Sądu, poważne wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Już w samym projekcie zagospodarowania terenu w punkcie 6. p.t. Dane dotyczące warunków ochrony przeciwpożarowej, w szczególności o drogach pożarowych oraz przeciwpożarowym zaopatrzeniu w wodę, wraz z ich parametrami technicznymi, punktor 5 Odległość od obiektów sąsiadujących stwierdzono między innymi, że "Od strony południowej budynku OPS znajduje się działka zabudowana budynkiem mieszkalnym, położonym 7 cm poza granicą działki". Choć w dalszym ciągu stwierdzono, że "Budynek OSP usytuowany jest 7 cm poza granicą działki", to przy takich wpisach można mieć wątpliwości co do tego, który właściwie budynek położony przy granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], przekracza tę granicę o 7 cm; remiza inwestora, budynek mieszkalny właścicieli działki nr [...] – G. i E. M., czy może oba. Dalsze wątpliwości wywołuje treść załącznika do projektu p.n. Ekspertyza techniczna dot. stanu ochrony przeciwpożarowej sporządzona we wrześniu 2022 r. W jej punkcie 2.2. p.t. Teren objęty opracowaniem stwierdzono, że "od strony południowej znajduje się działka zabudowana budynkiem mieszkalnym, położonym w granicy działki. [...] Budynek OSP zabudowany jest w granicy działki". W punkcie 6. Charakterystyka pożarowa – po robotach budowlanych w budynku, podpunkt 6.2. p.t. odległość od obiektów sąsiadujących stwierdzono, że "Budynek OSP zabudowany jest w granicy działki i graniczy z nią ścianą pełną". Wątpliwości te próbował wyjaśnić organ I instancji. W postanowieniu z 5 kwietnia 2023 r. nałożył na G. M. obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym polegające na m. in. wyjaśnieniu lokalizacji istniejącego budynku OSP w odniesieniu do granicy z działką nr ewid. [...] obręb geodezyjny M. , G. M., z uwagi na uzyskane informacje od właścicieli ww. działki oraz niejasności wynikając z przedłożonej czystej mapy do celów projektowych, z których wynika, że przedmiotowy budynek zlokalizowany jest częściowo na tej działce. W odpowiedzi na to wezwanie projektant firma Armax Sp. z o.o. w S. w imieniu której działał D. C., w piśmie z 19 maja 2023 r. stwierdził, że "Budynek OSP M. został wybudowany w całości na dz. nr ew. [...] oraz [...]. Wg aktualnych danych ewidencyjnych Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w K., ściana południowa budynku przekracza granicę z dz. nr ew. [...] o ok. 7 cm. Na dziś nie sposób odpowiedzieć na pytanie, dlaczego wg. aktualnej ewidencji budynek jest tak usytuowany. Najprawdopodobniej stało się to przez pomyłkę lub jest to błąd tzw. tolerancyjny wynikający z precyzji pomiarowej przyrządów pomiarowych użytych do aktualizacji danych ewidencyjnych. Mimo takich wątpliwości organ I instancji wydał decyzję zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku remizy OSP M. na działkach nr ewid. [...] i [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego. Organ II instancji natomiast, nie przeprowadzając jakiegokolwiek uzupełniającego postępowania dowodowego, odmiennie ocenił spełnienie przez inwestora wymagania, o jakim mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, dotyczącego obligatoryjnego dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uznał bowiem, że wymóg ten nie został spełniony odnośnie działki nr [...], ponieważ południowa ściana budynku remizy przekracza granicę działki nr [...] i wchodzi na teren działki nr [...] na około 7 cm. Takie postępowanie oznacza w ocenie Sądu naruszenie przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: a) (uchylona), b) (uchylona), c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, d) (uchylona); 3a) dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru; 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru. 5) (uchylony). 2. (uchylony). 3. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Według natomiast art. 33 ust. 6 Prawa budowlanego, w przypadku wezwania do usunięcia braków innych niż braki, o których mowa w art. 35 ust. 1, stosuje się art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że wezwanie wnoszącego do usunięcia braków nie powinno nastąpić później niż po upływie 14 dni od dnia wpływu wniosku. Z zestawienia przytoczonych przepisów wynika, że skoro wśród braków, o których mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego nie znalazło się niedołączenie do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub dołączenie takiego oświadczenia, które jednak nie obejmuje, zdaniem organu, całej nieruchomości, na której mają być prowadzone roboty budowlane, to znaczy, że organ architektoniczno-budowlany obowiązany był wezwać stronę do usunięcia tego braku na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. i to nie później, niż po upływie 14 dni od dnia wpływu wniosku. W sytuacji, gdy organ I nie stwierdził braków wniosku o pozwolenie na budowę dotyczących treści i zakresu oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i udzielił wnioskowanego pozwolenia, a organ II instancji kwestię tę ocenił całkowicie odmiennie i stwierdził istnienie takich braków, obowiązek wezwania do ich usunięcia spoczywał również na organie odwoławczym. Z obowiązku tego Wojewoda się jednak nie wywiązał, gdyż przed podjęciem zaskarżonej decyzji nie wezwał inwestora do dołączenia oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane również działką numer [...], co do której uznał, że również jest częściowo objęta projektowanym zamierzeniem budowlanym. O tym, że to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przekonuje poniższa argumentacja. Z dołączonych do skargi dokumentów, tj. postanowienia Sądu Rejonowego w K. VII Wydział Cywilny z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt VII Ns [...] (k. 13) oraz umowy przekazania nieruchomości sporządzonej w formie aktu notarialnego z 19 listopada 2021 r., Rep. A nr [...] N. K. Jędrzejczyk (k. 9 – 12) wynika, że Ochotnicza Straż Pożarna w M. z dniem 1 stycznia 1985 r. nabyła przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej w M. , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 2.788 m˛ i oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 6 m˛, a z dniem 4 maja 2004 r. nabyła przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej w M. , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 889 m˛ i oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 6 m˛ . Własność wszystkich tych nieruchomości OSP w M. przeniosła następnie na rzecz Miasta i G. M.. Ponadto z dołączonej do skargi opinii geodety W. S. – wykonawcy mapy do celów projektowych dla obiektu remizy OSP w M. będącej częścią przedstawionego do zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wynika, że wykonując w terenie pomiary bezpośrednie budynków oraz granic nieruchomości, stosował się on do przepisów rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. 2011.[...]), dalej rozporządzenie ws. standardów pomiarów geodezyjnych z 2011 r. Z § 28 ust. 3 pkt 1 i z § 29 ust. 1 pkt 1 tych standardów natomiast wynika, że ze względu na wymagania dokładnościowe pomiaru wyróżnia się następujące grupy szczegółów terenowych: 1) I grupa - szczegóły terenowe jednoznacznie identyfikowalne w terenie, zachowujące długookresową niezmienność kształtu i położenia, w szczególności: a) znaki i punkty graniczne, b) znaki geodezyjne, c) obiekty budowlane i urządzenia budowlane, w tym elementy sieci uzbrojenia terenu, bezpośrednio dostępne do pomiaru. Geodezyjny pomiar sytuacyjny wykonuje się w sposób zapewniający określenie położenia punktu sytuacyjnego względem najbliżej położonych punktów poziomej osnowy geodezyjnej oraz osnowy pomiarowej z dokładnością nie mniejszą niż: 1) 0,10 m - w przypadku szczegółów terenowych I grupy. W związku z taką treścią przytoczonych przepisów geodeta stwierdził po pomiarze kontrolnym, że budynek remizy OSP w M. zachowuje swoje parametry, jakie już wprowadzono przy modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w granicach tolerancji błędów pomiarowych wynikających ze stosowanych metod pomiarowych oraz użytego sprzętu, który zapewnia wartości nie przekraczające ± 10 cm. W związku z tym pozostawił budynek OSP w M. bez zmian przyjmując, że skoro znajduje się w odległości do 10 cm od granicy, to tak, jakby znajdował się w granicy. Budynek ten powstał zanim powstały bazy cyfrowe, w których można mierzyć wszystko z dokładnością do 1 cm. Geodeci wykonujący modernizację nie zastanowili się nad tymi faktami wprowadzając ten budynek w taki sposób, że narusza prawo własności działki sąsiedniej. Dołączone do skargi dokumenty i podniesione w nich okoliczności wskazują na to, że naruszenie przez Wojewodę przepisów postępowania wykazane powyżej, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomijając powołanie w dołączonej do skargi opinii geodety W. S. nieobowiązujących już przepisów rozporządzenia ws. standardów pomiarów geodezyjnych z 2011 r. (obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U.2022.1670 t.j.), dalej rozporządzenie ws. standardów pomiarów geodezyjnych z 2020 r. – zawiera w § 6 pkt 1 i w § 16 pkt 1 analogiczne przepisy do powołanych w opinii geodety), z przytoczonych w niej argumentów istotnie może wynikać, że w okolicznościach niniejszej sprawy można przyjąć, że przedmiotowy budynek remizy nie przekracza granicy pomiędzy działkami stron, a co najmniej, że inwestorzy jednak wykazali w sprawie posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mieszczące się w granicach dokładności geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych określonych w § 16 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 1 rozporządzenia ws. standardów pomiarów geodezyjnych z 2020 r., a więc nieznaczne przekroczenie granicy przez przedmiotowy budynek remizy OSP w M. , w stosunku do dokonanego na potrzeby modernizacji ewidencji gruntów i budynków pomiaru bezpośredniego budynków oraz granic w terenie, ujawnionego następnie w tej ewidencji, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że inwestorzy nie wykazali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok WSA w Kielcach z 31 maja 2016 r., II SA/Ke 662/15). Stwierdzenie, że przedmiotowy budynek został zlokalizowany z zachowaniem dopuszczalnego, nie przekraczającego 10 centymetrów błędu pomiarowego, pozwala na potwierdzenie zgodności usytuowania takiego budynku z oświadczeniem inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 lutego 2015 r., II SA/Bd 1298/14). Dodatkowo należy zauważyć, że przyznawana na rozprawie przez G. M., współwłaścicielkę działki nr [...] sąsiadującej z przedmiotowym budynkiem od południa, okoliczność wybudowania budynku tej remizy w latach 60-tych i rozbudowania go w kierunku południowym, tj. w kierunku granicy z działką uczestniczki (k. 36), może świadczyć o tym, że nawet jeśli rzeczywiście przy dokonywaniu tej rozbudowy doszłoby do przekroczenia granicy z działką nr [...], to zajęty pod taką rozbudowę przygraniczny pas gruntu mógł również ulec zasiedzeniu, podobnie jak to stwierdzono w postanowienia Sądu Rejonowego w K. VII Wydział Cywilny z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt VII Ns [...] odnośnie działki nr [...] i [...], na których przedmiotowy budynek remizy OSP w M. się znajduje. Wprawdzie organy architektoniczno-budowlane nie są uprawnione do badania rzeczywistego przebiegu granicy między nieruchomościami stron, ani też nie mogą stosować w tym postępowaniu środków cywilnoprawnych ochrony własności, ponieważ jest to zagadnienie cywilnoprawne należące do właściwości sądu powszechnego, to jednak w postępowaniu administracyjnym, toczącym się na podstawie Prawa budowlanego, strony mogą korzystać ze środków ochrony ich interesów prawnych wyłącznie w granicach przewidzianych w Prawie budowlanym. Kwestia prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane pozostawiona jest w myśl art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczeniu inwestora, które, co do zasady, jest dla organu wiążące, ponieważ stwarza domniemanie istnienia prawa przysługującego inwestorowi. W razie zaistnienia wątpliwości odnośnie treści takiego oświadczenia, organ jest uprawniony i zobowiązany do przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Wspomniane domniemanie może więc zostać obalone dowodami wskazującymi na to, że złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2018 r., sygn. Akt II SA/Ol 65/18, wyrok WSA w Gliwicach z 8 lipca 2021 r., II SA/Gl 166/21). To do organu architektoniczno-budowlanego należy więc ocena wszystkich takich dowodów i okoliczności związanych z oświadczeniem inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W okolicznościach niniejszej sprawy ocena ta powinna była dotyczyć usytuowania budynku remizy OSP w M. będącego przedmiotem postępowania, względem granicy z sąsiednią działką nr [...]. Takiej oceny dowodów dołączonych do skargi organ II instancji nie dokonał, czym naruszył przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższą argumentację związaną z wykładnią powołanych przepisów prawa budowlanego i kodeksu postępowania administracyjnego i wynikające z niej, przedstawione wyżej wskazania. Orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt II wyroku, znajduje oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie to uwzględnia wysokość należnego wpisu sądowego uiszczonego przez stronę skarżącą (500 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło