II SA/Ke 546/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2013r. sprawy ze skargi L. C. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej oddala skargę. Zarządzeniem z dnia [...], Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy, wskazując jako podstawę prawną art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. nr 142 z 2001 r., poz. 1591 ze zmianami), dalej u.s.g., w związku z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej, odwołał L. C. z dniem 31 sierpnia 2012 r. ze stanowiska dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej z powodu całkowitej likwidacji tej szkoły i cofnął z dniem 31 sierpnia 2012 r. wszelkie udzielone L. C. pełnomocnictwa, wskazując, że zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na to zarządzenie L. C., powołując się na interpelację poselską nr 6171 i udzieloną na nią przez sekretarza stanu w MEN odpowiedź zarzuciła, że podstawę prawną odwołania jej ze stanowiska dyrektora stanowił art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, w związku z czym odwołanie wymagało zasięgnięcia opinii kuratora oświaty. Tymczasem w zarządzeniu Burmistrz tej podstawy prawnej nie wymienił ani też nie wystąpił o wydanie opinii do kuratora. W związku z tym domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że [...] Rada Miasta podjęła uchwałę w sprawie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej. Skarga na tę uchwałę została oddalona wyrokiem WSA w Kielcach w sprawie [...], a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z [...] w sprawie [...] oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku. Zaskarżonym zarządzeniem skarżąca została odwołana ze stanowiska dyrektora szkoły z dniem 31 sierpnia 2012 r. z powodu likwidacji szkoły i następne pismem z 25 kwietnia 2012 r. rozwiązano z nią na mocy art. 20 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela stosunek pracy z mianowania. Na to pismo w ustawowym terminie skarżąca nie wniosła odwołania. W dniu 21 listopada 2012 r. wystąpiła ona do Wojewody o wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego i unieważnienie zarządzenia. Pismem z 10 grudnia 2012 r. Wojewoda poinformował, że dokonana ocena zarządzenia pod względem jego legalności nie dała podstaw do stwierdzenia jego nieważności. Zdaniem organu w tej sytuacji nie miał zastosowania art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten dotyczy bowiem odwołania dyrektora w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia i w przypadkach w nim wskazanych. W tej sprawie odwołanie dyrektora z funkcji miało inny charakter, gdyż wyłącznym tego powodem była uchwała w spawie likwidacji szkoły. Jako przepis szczególny w takim przypadku należy uznać art. 20 Karty Nauczyciela, regulujący w sposób wyczerpujący sytuację nauczycieli w przypadku likwidacji szkoły. Stosunek pracy istnieje, gdy jest pracodawca i pracownik. Od 1 września Szkoła Podstawowa przestała istnieć, nie mógł więc trwać stosunek pracy skarżącej. W przypadku likwidacji szkoły wszyscy nauczyciele, bez względu na sposób nawiązania z nimi stosunku pracy, mają mieć ten stosunek rozwiązany. Dlatego obowiązkiem Burmistrza było złożyć skarżącej oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy, wydać świadectwo pracy i wypłacić należną odprawę. Wobec powyższego należało również odwołać ją z funkcji i cofnąć jej udzielone pełnomocnictwa, gdyż nie mogła sprawować funkcji dyrektora placówki, która nie istniała, i z którą nie łączył jej stosunek pracy. Organ dodatkowo wskazał, że z uwagi na art. 94 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności zarządzenia organu gminy po upływie roku od dnia jego podjęcia, nie jest możliwe stwierdzenie nieważności zarządzenia, nie ma ono bowiem charakteru przepisów porządkowych, które podlegałyby stosownie do art. 90 ust. 1 u.s.g. przedłożeniu wojewodzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że skarga została poprzedzona wezwaniem Burmistrza Miasta i Gminy do usunięcia naruszenia, stosownie do wymogów art. 101 u.s.g., i została wniesiona w terminie o jakim mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), dalej P.p.s.a. Dlatego też możliwe stało się merytoryczne zbadanie jej zasadności. W doktrynie przyjmuje się, że po pierwsze, odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły jest czynnością z zakresu administracji publicznej, a po drugie, że przyczyny odwołania dyrektora szkoły zostały określone w art. 38 ustawy o systemie oświaty w sposób wyczerpujący, i że wykluczone jest w związku z tym odwołanie, umotywowane w jakikolwiek inny sposób lub dokonane w innym trybie niż wynikający z tego artykułu (komentarz Mateusza Pilicha do art. 38 ustawy o systemie oświaty Lex). Zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zmianami) ust. 1. Organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub w placówce: 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34a ust. 2a; 2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego – ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. ust. 2 Opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1. Niewydanie opinii w tym terminie jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej. Nie może budzić wątpliwości, że w sprawie nie mogła mieć zastosowania żadna z podstaw wymienionych w zacytowanym wyżej ustępie 1 pkt 1 lit. a, b i c. Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy Burmistrz odwołując skarżącą ze stanowiska dyrektora szkoły z powodu jej likwidacji, mógł to w uczynić tylko na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, a jeśli tak, to czy miał w związku z tym obowiązek wcześniejszego zasięgnięcia w tej sprawie opinii kuratora oświaty. Zdaniem składu orzekającego, w sytuacji, gdy do odwołania dyrektora szkoły dochodzi z powodu jej likwidacji, jest to taki szczególny przypadek, w którym nie ma zastosowania art. 38 ustawy o systemie oświaty. Wystarczającą podstawę prawną do wydania takiego rozstrzygnięcia stanowi, oprócz powołanego przez organ art. 30 ust. 2 pkt 5 u.s.g., obowiązująca uchwała o likwidacji szkoły – w tym przypadku jest to uchwała Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...]. Oczywiste bowiem jest to, że sprawowanie stanowiska kierowniczego szkoły – jej dyrektora – jest nierozerwalnie związane z faktem istnienia szkoły. Z chwilą likwidacji szkoły nie jest już możliwe bycie jej dyrektorem. Skoro skarżąca została odwołana ze stanowiska dyrektora z dniem 31 sierpnia 2012 r., a więc z dniem likwidacji szkoły, do której doszło tego samego dnia t.j. 31 sierpnia 2012 r., podstawą jej odwołania nie mógł być art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten bowiem dotyczy odwołania w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, a taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca. Dlatego też skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska przedstawionego przez podsekretarza stanu w MEN, a wyrażonego w odpowiedzi na interpelację nr 6171, na które powołuje się skarżąca. Likwidacja szkoły, zdaniem Sądu, stanowi oddzielną, nieobjętą hipotezą art. 38 ustawy o systemie oświaty przyczynę odwołania dyrektora szkoły. Dlatego też jedynie na marginesie wskazać należy, że nawet gdyby przyjąć, że podstawę prawną odwołania dyrektora szkoły z powodu jej likwidacji z uwagi na brak innej podstawy prawnej stanowi art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, to i tak zdaniem Sądu nie miałoby to wpływu na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że stosownie do art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a więc kuratora oświaty. Skoro, o czym była wyżej mowa, likwidacja szkoły z oczywistych powodów pociąga za sobą konieczność odwołania kierującego nią dyrektora, opiniując zamiar likwidacji szkoły kurator oświaty niejako automatycznie opiniuje wszystkie rozstrzygnięcia z tym związane, a więc także to, dotyczące odwołaniu dyrektora szkoły. Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadna należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.