II SA/Ke 576/18
WyrokWSA w Kielcach2019-03-20
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek, Krzysztof Armański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grzywna w celu przymuszenia nałożona na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinna uwzględniać sytuację finansową zobowiązanego?Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nacisku finansowego mającym na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku, a nie karą. Dlatego nie stosuje się do niej zasady miarkowania znanej z prawa karnego, która nakazuje dostosowanie wysokości grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Sytuacja majątkowa zobowiązanego ma znaczenie jedynie o tyle, o ile pozwala ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. WINB, rozpatrując zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), uchylił częściowo postanowienie PINB i obniżył grzywnę z 18.735 zł do 10.000 zł. Skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia grzywny, jej wysokość oraz zarzucała naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, w tym stosowanie środka niebędącego najmniej uciążliwym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 czerwca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2018 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia M. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia na M. S. grzywny w wysokości 18.735 zł wraz z opłatą za wydanie postanowienia w łącznej wysokości 18.803 zł - celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego uchylił zaskarżone postanowienie w części określającej wysokość grzywny w kwocie 18.735 zł i w tym zakresie orzekł że wysokość grzywny wynosi 10.000zł, zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że egzekwowany obowiązek wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 12 listopada 2012 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 14 marca 2014 r. znak: [...] i dotyczy wykonania rozbiórki budynku usługowego (handel art. przemysłowymi, o powierzchni sprzedaży ok. 16 m2), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ew. 894/192 przy ul. B. w K., w rejonie budynku wielorodzinnego nr 26. Zaznaczono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 29 października 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 429/14 oddalił skargę na decyzję organu II instancji.
Wobec niewykonania opisanego wyżej obowiązku, organ I instancji w dniu 6 lutego 2015 r. skierował do M. S. upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku pod groźbą wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone w dniu 26 lutego 2015 r. i pomimo upomnienia nakazany obowiązek nie został wykonany dobrowolnie. W konsekwencji organ przesłał zobowiązanej tytuł wykonawczy z dnia 29 maja 2015 r., którym wszczął postępowanie egzekucyjne, celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku.
Skarga na postanowienie WINB z dnia 26.08.2015 r. znak: [...] dotyczące zarzutów została oddalona wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 31 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 986/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 195/16 oddalił skargę na postanowienie GINB w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WINB z dnia 14.03.2014 r. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z dnia 12.12.2017 r. sygn. akt II OSK 732/17.
Następnie PINB podczas kontroli w dniu 9.04.2018 r. ustalił, że przedmiotowy obiekt wybudowany przez M. S. nie został rozebrany. W związku z powyższym PINB na podstawie art. 119, art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o Postępowaniu egzekucyjnym w administracji (uPea) wydał postanowienie z dnia 24.04.2018 r. znak: [...], którym nałożył na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 18.735 zł wraz z opłatą w kwocie 68 zł.
W zażaleniu na postanowienie organu I instancji M. S. zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 § 2 uPea poprzez jego błędne zastosowanie, 2) art. 29 uPea poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji tytułu wykonawczego PINB wystawionego w dniu 29.05.2015 r., 3) art. 121 § 2 i § 5 uPea poprzez ich błędne zastosowanie. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia. Skarżąca zarzuciła, że organ nie rozważył kwestii zastosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Nadto jej zdaniem, pawilon handlowy jest budowlą o charakterze nietrwałym, nie jest trwale związany z gruntem. Obiekt ten nie posiada fundamentów i nie może zostać uznany za budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącej, w tych okolicznościach brak jest podstaw do zastosowania art. 121 § 5 uPea. Niezależnie od wskazanej wadliwości skarżąca zakwestionowała ustalenie wysokości grzywny z uwagi na niewyjaśnienie powierzchni zabudowy obiektu, jak również kwestii związanej z przyjęciem przez organ I instancji ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego z IV kwartału 2017r., nie zaś z innego kwartału tego roku.
Rozpatrując zażalenie w odniesieniu do zarzutu nie zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, pomimo obowiązku wynikającego z art. 29 § 1 uPea organ stwierdził że obowiązek wynikający z decyzji nie został wykonany i nałożenie grzywny na zobowiązaną jest uzasadnione.
WINB oceniając charakter obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania uznał, że jakkolwiek w projekcie budowlanym sporządzonym w marcu 2012r. przez osoby uprawnione na potrzeby legalizacji budynku w opisie konstrukcji zawarto stwierdzenie, że przedmiotowy budynek usługowy posiada fundament w postaci płyty betonowej niezbrojonej z betonu B 25 o wysokości 30 cm i wymiarach 4,5 x 5 m, zaś w projekcie wskazano powierzchnię zabudowy jako 22,60 m2, to jednak nie zgodził się z oceną organu I instancji, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem. Przepis art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego określa budynek jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Organ II instancji przyjął, że konstrukcję nośną obiektu stanowi szkielet spawany z kształtowników zimno - giętych. Do tego szkieletu zamocowane są płyty warstwowe z rdzeniem poliuretanowym. Tymczasowy obiekt budowlany został ustawiony na powierzchni betonowej, stanowiącej utwardzenie terenu. Zdaniem organu, tymczasowość obiektu potwierdza także treść decyzji WINB z dnia 14.03.2014r. znak: [...] z której wynika, że przedmiotowy pawilon handlowy nie jest związany trwale z gruntem. Z tych względów organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji co do uznania przedmiotowego obiektu za budynek, stwierdzając, iż jest to tymczasowy obiekt budowlany.
Przytaczając brzmienie art. 121 § 4 uPea organ wskazał, że grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, zaś art. 121 § 2 z zastrzeżeniem art. 121 § 5 określa każdorazowo górną granicę nałożonej grzywny, która nie może przekraczać kwoty 10000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50000 zł. Zgodnie z art. 121 § 5 wysokość grzywny stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.
Organ II instancji uznał, że wyliczona na podstawie art. 121 § 5 uPea grzywna w celu przymuszenia, uwzględniając inny niż przyjęto charakter obiektu rozbiórki -podlega weryfikacji. Wobec stwierdzenia, że przedmiotem postępowania nie jest rozbiórka budynku, zastosowanie grzywny wyliczanej z powierzchni zabudowy obiektu przy egzekucji nałożonego obowiązku rozbiórki wykonanych robót budowlanych było nieprawidłowe, ponieważ przepis art. 121 § 5 uPea odnosi się do przypadków, gdy nakazano rozbiórkę obiektu rzeczywiście odpowiadającego definicji budynku. W przedmiotowym przypadku, uwzględniając przepis art. 121 § 2 uPea zasadnym jest nałożenie na zobowiązaną grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10000 zł z uwagi na handlowy charakter obiektu.
Naliczenie opłaty za czynności egzekucyjne w wysokości 68 zł uzasadniono treścią art. 64 a § 1 pkt 1 ustawy uPea.
Organ II instancji nie podzielił stanowiska wnoszącej zażalenie o sztampowym uzasadnieniu postanowienia w kwestii wybrania mniej uciążliwego dla zobowiązanej środka egzekucyjnego wskazując, że bardziej uciążliwy były środek w postaci zastępczego wykonania obowiązku. Organ przytoczył pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 13.05.2009r., sygn. akt: II OSK 767/08, zgodnie z którym, nałożenie w pierwszej kolejności na zobowiązaną środka przymusu w postaci wykonania zastępczego byłoby niewłaściwe, bowiem wiązałoby się z wysokimi kosztami, które obciążyłyby zobowiązaną, i w żadnym wypadku nie mogłyby być zwrócone po przymusowym wykonaniu obowiązku. W uzasadnieniu podkreślono możliwość zwrotu uiszczonej grzywny w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, o czym stanowi art. 125 § 1 uPea, przy czym orzeczenie wykonania zastępczego takiej możliwości nie daje. Mniejsza uciążliwość grzywny od wykonania zastępczego wynika zdaniem organu II instancji pośrednio także z faktu, że w przypadku wykonania zastępczego zobowiązana nie miałaby żadnego wpływu na wybór wykonawcy robót, gdyż zostałby on wybrany przez organ administracji. Natomiast w przypadku dobrowolnego wykonania obowiązku, na skutek przymuszenia grzywną, zobowiązana ma pełne możliwości korzystania z praw rynku i wyboru najtańszej oferty, pochodzącej także od takich firm, które nie zgłosiłyby się do ewentualnego wykonania zastępczego.
Odnośnie do zawartego w zażaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia organ stwierdził, że przepis art. 17 § uPe w uzasadnionych wypadkach pozwala organowi egzekucyjnemu lub organowi odwoławczemu na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia. W przedmiotowym przypadku organ drugiej instancji nie uznał za uzasadnione wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, ponieważ organ I instancji nie wykonywał żadnych dalszych czynności egzekucyjnych, do czasu rozpatrzenia zażalenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. S. domagała się uchylenia w całości postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 czerwca 2018 r. znak: [...], a także poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 kwietnia 2018 r. znak: [...] oraz przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, względnie uchylenia wyżej wskazanych postanowień i umorzenie postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
art. 7 § 2 uPea poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, skutkujące zastosowaniem środka egzekucyjnego niebędącego środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanej,
art. 29 § 1 uPea poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia 29 maja 2015 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
art. 121 § 2 uPea poprzez zastosowanie grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości 10.000 zł, bez rozważenia jakichkolwiek przesłanek zastosowania grzywny w najwyższym możliwym wymiarze, w szczególności sytuacji finansowej i majątkowej zobowiązanej, oraz bez uzasadnienia zastosowanej wysokości grzywny.
Według skarżącej, celem zastosowania przez organ środka egzekucyjnego jakim jest grzywna w celu przymuszenia nie może być w swej istocie doprowadzenie do niewypłacalności finansowej zobowiązanego, ale skuteczne zmotywowanie go do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Wbrew twierdzeniom WINB, bez znaczenia dla wymiaru grzywny pozostaje w tym wypadku "handlowy charakter obiektu". Aby grzywna spełniała swój obowiązek - musi być dotkliwa dla zobowiązanego, ale jednocześnie możliwa do wykonania i nie mająca charakteru rujnującego. Organ wydający rozstrzygnięcie, powinien więc wziąć pod uwagę - nie charakter/przeznaczenie obiektu (handlowe), ale zdolności finansowe zobowiązanej. W tym zakresie organ winien był rozważyć - czego w żadnej mierze nie uczynił - czy grzywna w kwocie pozostaje w proporcji do sytuacji finansowej zobowiązanej, jej dochodów, stanu majątkowego. Określenie grzywny na kwotę 10.000 zł nastąpiło w istocie in blanco, bez jakiegokolwiek uzasadnienia. Brak uzasadnienia przyjęcia najwyższego wymiaru grzywny, a przede wszystkim brak jakiegokolwiek materiału dowodowego w tym zakresie samodzielnie uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje możliwość zwrotu grzywny po wykonaniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym, albowiem zapłata grzywny przez skarżącą nie jest możliwa.
Ponadto, w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez PINB nie zbadano w ogóle dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zaś skarżąca okoliczności wymienione w art. 59 uPea, w tym nieistnienie obowiązku podnosiła już w zażaleniu na postanowienie PINB o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia 23 maja 2018 r., jednakże WINB w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2018 r. w żaden sposób się do niego nie ustosunkował.
Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 uPea do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia z uwagi na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody a jednocześnie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem zobowiązana nie ma środków finansowych pozwalających na uiszczenie grzywny w tak dotkliwej wysokości, a ich uzyskanie wymaga zaciągnięcia zobowiązań finansowych, co generuje po stronie skarżącej dodatkowe koszty. Zdaniem skarżącej wstrzymaniu postępowania nie sprzeciwia się interes społeczny, ponieważ istnienie przedmiotowego obiektu nie narusza żadnego dobra chronionego prawem.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym postępowaniu jest postanowienie WINB , utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia 24.04.2018 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki budynku usługowego o pow. 16 m2 wybudowanego na działce nr ew. 894/192 przy ul. B. w K . Instytucja grzywny w celu przymuszenia uregulowana jest w Dziale III Rozdział 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.Dz.U. z 2018 r. poz. 1314).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że obowiązek nałożony na skarżącą decyzją PINB z dnia 12 listopada 2012 r. znak: [...], nie został wykonany. Z protokołu kontroli z dnia 9.04.2018 r. wprost wynika, że przedmiotowy obiekt wybudowany przez M. S. nie został rozebrany. Stwierdzenie tego faktu, czyni bezzasadnym zarzut skarżącej dotyczący niezbadania przesłanek wyłączających prowadzenie egzekucji, zwłaszcza, że skarżąca nie wykazała w czym upatruje przesłanki nie istnienia obowiązku, wymienionej w art. 59 uPea, a konkretnie w § 1 pkt 2 tego przepisu. Ponadto zarówno materiał dowodowy jak i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazują, że zasadność nałożonego obowiązku wynika z wyczerpania procedury zakończonej wydaniem przez WSA w Kielcach wyroku z dnia 29.10.2014 r. sygn. akt II SA/Ke 429/14, którym oddalono skargę na decyzję WINB z dnia 14.03.2014 r. znak: [...] w sprawie nakazania M. s. rozbiórki budynku usługowego (handel art. Przemysłowymi, o pow. sprzedaży ok. 16 m2 . NSA wyrokiem z dnia 12.12.2017 r. sygn. akt II OSK 732/17 oddalił także skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 14.12.2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 195/16, którym oddalono skargę na odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WINB z dnia 14.03.2014 r. Z kolei na etapie postępowania egzekucyjnego, WSA w Kielcach wyrokiem z dnia 31.03.2016 r. sygn. akt II SA/Ke 986/15 oddalił skargę na postanowienie WINB z dnia 28.08.2015 r. znak: [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione. Przedstawiony przebieg procesu zmierzającego do wyegzekwowania rozbiórki przedmiotowego obiektu przeczy więc twierdzeniom skarżącej co do nieistnienia w tym zakresie obowiązku.
Przepisy uPea, w przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego dotyczącego nakazu wykonania określonych robót budowlanych, dopuszczają zastosowanie w praktyce dwóch środków egzekucyjnych: grzywny w celu przymuszenia (art. 119) oraz wykonania zastępczego (art. 127). Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 uPea (zasady racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 uPea (zasady niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony.
Stosownie do treści art. 7 § 1 i § 2 uPea organ egzekucyjny stosuje przewidziane w ustawie środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Co do zasady przyjmuje się, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, o czym świadczy choćby przepis art. 122 § 2 pkt 2 uPea, z którego wynika, że środkiem egzekucyjnym stosowanym w egzekucji obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego jest w pierwszym rzędzie grzywna w celu przymuszenia, a dopiero w przypadku nieskuteczności przedmiotowego środka – wykonanie zastępcze. Ponadto, w razie wykonania obowiązku grzywna może zostać zwrócona w części (75%) lub w całości (art. 126 uPea), albo – gdy nie została zapłacona lub ściągnięta – podlega umorzeniu (art. 125 § 1 uPea). To od zobowiązanego zależy zatem czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji – czy poniesie koszty nałożonej grzywny. W przypadku wykonania zastępczego koszty, które obciążają zobowiązanego, nie podlegają zwrotowi.
W niniejszej sprawie organy obu instancji dokonując wyboru właściwego środka egzekucyjnego zastosowały grzywnę w celu przymuszenia, jak również prawidłowo – z punktu widzenia wymagań art. 107 § 3 Kpa – umotywowały wybór tego środka. Poczynione ustalenia oraz dokonana ocena nie noszą cech dowolności.
Odnosząc się do wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia Sąd miał na uwadze, że obowiązek nałożony na skarżącego wynikał z przepisów ustawy Prawo budowlane. Przepisy uPea w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Po pierwsze, zgodnie z art. 121 § 4 ustawy, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Po drugie, zgodnie z cyt. już art. 122 § 2 pkt 2 uPea, postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Jednocześnie z art. 121 § 2 ustawy wynika, że każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.
Organ egzekucyjny umotywował wysokość nałożonej grzywny potrzebą skutecznego przymuszenia zobowiązanej do wykonania obowiązku. W ocenie Sądu uzasadnienie wysokości nałożonej grzywny jest rozsądne i przekonywujące, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczność, że przedmiotowy obowiązek powinien być wykonany już po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Kielcach z dnia 29 października 2014 r. Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Stąd nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Sytuacja majątkowa zobowiązanego i jego możliwości płatnicze mają znaczenie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. II OSK 1822/10).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, zostało wydane zgodnie z prawem. W szczególności organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy stwierdzając, że skarżąca nie wykonała obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego i celem przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku orzekł o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia w wysokości adekwatnej do okoliczności sprawy, a więc w takiej, w której realna dolegliwość będzie bodźcem do wykonania w całości nałożonego obowiązku. Co się zaś tyczy zmiany wysokości nałożonej grzywny, organ II instancji uzasadnił jej zmniejszenie ustalając, że przedmiotem postępowania nie jest rozbiórka budynku uprawniająca do wyliczenia grzywny z powierzchni zabudowy obiektu, lecz zastosowanie znajduje przepis art. 121 § 2 uPea. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd w całości to stanowisko podziela. Organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę nakładania grzywny, ponieważ do zobowiązanej skierowano najpierw upomnienie (art. 15 uPea). Prawidłowo wystawiono tytuł wykonawczy, precyzyjnie określając w nim niewykonany obowiązek (art. 27 § 1 uPea). Ponadto, prawidłowo zawarto w postanowieniu o nałożeniu grzywny wezwanie do zapłaty grzywny i do wykonania obowiązków nałożonych decyzją ostateczną (art. 122 § 2 uPea).
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że grzywna jest środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nich obowiązku, tak by zamiast jej zapłaty wykonał ciążący na nim obowiązek niepieniężny. Wykonując ten obowiązek, zobowiązana uniknie konieczności jej zapłaty. Gdyby uznać argument skarżącej dotyczący konieczności uwzględnienia przez organ zdolności finansowych zobowiązanej, wówczas mogłoby się okazać, że z uwagi na brak zdolności finansowych organ nie mógłby nałożyć grzywny w celu przymuszenia. Takiej regulacji przepisy ustawy o Postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierają.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło