II SA/Ke 580/05

WyrokWSA w Kielcach2006-05-10

Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił strony uprawnień kombatanckich, odmawiając uznania przedstawionych przez nią dowodów i twierdzeń dotyczących działalności w polskim podziemiu w okresie II wojny światowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo pozbawił stronę uprawnień kombatanckich. Strona nie wykazała w sposób wystarczający swojej działalności w polskim podziemiu w okresie wojny, a przedstawione przez nią dowody (oświadczenia braci) złożone na etapie skargi do sądu miały niską wartość dowodową. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na osobie ubiegającej się o uprawnienia, a sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozbawienia J.N. uprawnień kombatanckich. Organ administracji pierwotnie przyznał uprawnienia z tytułu działalności w ORMO w latach 1946-1948. Następnie, po uchyleniu decyzji przez WSA w Krakowie, organ ponownie rozpatrzył sprawę i pozbawił strony uprawnień, uznając, że nie wykazała ona działalności kombatanckiej w rozumieniu służby w polskim podziemiu w okresie wojny 1939-1945. Strona skarżąca twierdziła, że była żołnierzem AK i współpracowała z oddziałami Jędrusie, a organ nie umożliwił jej należytego wykazania tych okoliczności. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 580/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant: Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. Z. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] Nr [...] o pozbawieniu J.Z.N. uprawnień kombatanckich. W motywach rozstrzygnięcia Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podniósł, iż J.N. otrzymał uprawnienia kombatanckie decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w T. z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił Z. N. uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy uznając, iż strona uzyskała te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w okresie od dnia 1 lutego 1946r. do dnia 31 grudnia 1948r. Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2004r. sygn.akt II SA/Kr 1838/00 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia [...] stwierdzając, iż wprawdzie przynależność do ORMO nie stanowi tytułu do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich, jednakże wobec twierdzeń J.N. o ewentualnym innym tytule uprawnień kombatanckich, organ powinien w ramach postępowania weryfikacyjnego umożliwić stronie wykazanie tych nowych okoliczności. Pismem z dnia 9 czerwca 2004r. działając w trybie art. 9 kpa Kierownik Urzędu powiadomił stronę o możliwości przedstawienia dowodów potwierdzających działalność kombatancką w terminie 30 dni od daty doręczenia pisma. W odpowiedzi (pismo z dnia 10 lipca 2004r.) strona domagała się wyznaczenia dłuższego terminu wskazując, iż bezpośredni świadkowie jego działalności nie żyją, a zatem dowodzenie swoich twierdzeń może oprzeć tylko na świadkach pośrednich, z którymi ma utrudniony kontakt z uwagi na stan zdrowia oraz zamieszkiwanie świadków w innym miejscu. Decyzją z dnia [...] . Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o pozbawieniu J.N. uprawnień kombatanckich, stwierdzając, iż strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach, zgodnie z którym za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.N. żądał uznania jego wyjaśnień odnośnie działalności kombatanckiej (przynależność do oddziału partyzanckiego AK i zgrupowania Jędrusie) jak również domagał się zakreślenia terminu celem przedstawienia dowodów od innych osób, z którymi jak twierdził zdołał nawiązać kontakt . Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] Organ uznał, iż nie poinformował strony o dodatkowym terminie jednakże w istocie go udzielił, o czym świadczy wydanie decyzji dopiero w dniu [...] . Nadto weryfikowany został pouczony pismem z dnia 7 stycznia 2005r. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów pomiędzy złożeniem pisma z dnia 10 lipca 2004r. a wydaniem decyzji w trybie art. 127 § 3 kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie organu, skoro J.N. nie udokumentował w wystarczający sposób swojej działalności partyzanckiej w organizacji podziemnej to brak podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich z tego tytułu. Ponad wszelką wątpliwość zaś ustalono, że J.N. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, będąc członkiem Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.N. wniósł o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Zdaniem skarżącego organ administracji nie uwzględniając jego wniosków zawartych w pismach, pozbawił go możliwości dowiedzenia, że w latach 1942 - 1945 był żołnierzem oddziałów AK i współdziałał z oddziałami Jędrusie na terenie powiatów: o., s. i s. Powyższą okoliczność skarżący potwierdził załączając do skargi oświadczenie z dnia 28 marca 2005r. złożone przez swoich braci tj. T. N., M. N. i A. N. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do przedłożonego dowodu organ podkreślił, iż oświadczenia świadków złożone dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego są niewiarygodne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że dowody z zeznań świadków dotyczące zdarzeń sprzed około sześćdziesięciu lat mają niską wartość dowodową zarówno ze względu na znaczny upływ czasu, subiektywizm świadków jak również chęć pomocy w uzyskaniu świadczeń kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Za nietrafny należy uznać zarzut skarżącego dotyczący uchybień prawa procesowego w postępowaniu przed organami administracji, które uniemożliwiły skarżącemu wykazanie działalności kombatanckiej w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.- cytowanej dalej jako ustawa). W postępowaniu zmierzającym do nabycia uprawnień kombatanckich z tytułu prowadzenia działalności kombatanckiej ciężar dowodów spoczywa na osobie ubiegającej się o uprawnienia. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kierując się zasadą wyrażoną w art. 9 kpa zobowiązującą organy do informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie w sprawie prawidłowo pouczył skarżącego w piśmie z dnia 9 czerwca 2004r. o możliwości przedstawienia dowodów w jakiejkolwiek formie potwierdzających działalność partyzancką. Zarówno w zakreślonym terminie jak i w toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa ograniczając się wyłącznie do żądania przedłużenia terminu do przedłożenia dowodów bez wskazania terminu, który byłby dla niej odpowiedni. (pismo z dnia 10 lipca 2004r.). Nadto przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 kpa gwarantującą stronie czynny udział w każdym stadium postępowania umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wynika z akt sprawy J. N. również z tego uprawnienia nie skorzystał. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę takie działanie skarżącego zmierzało w istocie do przedłużania załatwienia sprawy i nie zasługiwało na ochronę. Nie można zatem zarzucić organowi naruszenia art. 7, 77 § 1, zgodnie z którymi organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania całego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga fakt, iż po wydaniu zaskarżonej decyzji, a na etapie wniesienia skargi, skarżący uzyskał dowód w postaci oświadczenia od osób, które nie miały bezpośredniej wiedzy o prowadzonej przez skarżącego działalności kombatanckiej i dowód ten załączył do skargi. Jak już wcześniej podniesiono, wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają skargę wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd nie może natomiast prowadzić własnego postępowania dowodowego mającego na celu obalenie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w toku postępowania przed organami administracji publicznej. Takie rozwiązanie przyjmuje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W świetle jej przepisów ugruntowany jest pogląd, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. W uzasadnieniu wyroku z dnia 23 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o materiał zgromadzony przez ZW ZBoWID w T. uznał za bezsporny fakt przynależności J.N. do ORMO w latach 1.02.1946 do 31.12.1948 oraz to, że J.N. uzyskał uprawnienia kombatanckie jako członek ORMO biorący udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. Skarżący nie udokumentował innych okoliczności stanowiących podstawę do nabycia uprawnień kombatanckich z innego tytułu tj. przewidzianego art. 1 ust. 2 pkt 3 pełnienia służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939 - 1945. Z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż pełnienie służby wojskowej w oddziale partyzanckim w okresie wojny 1939 1945 wiązało się m.inn. ze złożeniem przysięgi wojskowej, otrzymaniem konkretnego przydziału organizacyjnego oraz zadań do wykonywania. J. N. nie wykazał żadnym dowodem, że pełnił służbę wojskową w oddziale partyzanckim Armii Krajowej, ograniczając się do gołosłownego twierdzenia, że był łącznikiem na terenie powiatu o., s.i s.Natomiast fakt współpracy z oddziałami partyzanckimi nie daje podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich. Z podniesionych wyżej względów, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w związku z tym na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło