II SA/Ke 584/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. i R. P. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi J. P. i R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. P. i R. P. złożyli na formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z czteroletnią córką. Skarżący nie wykazali innego majątku oprócz budynku mieszkalnego wielkości 121,75 m² o wartości 2500000 zł, nieruchomości rolnej o powierzchni 1,09ha stanowiącej użytek zielony posiany trawą, wiaty wielkości 35 m² oraz samochodu osobowego marki [...] o wartości powyżej 5000 zł. Skarżący podali następujące stałe wydatki: energia elektryczna – 100 zł, woda – 100 zł miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że oboje pozostają bez pracy i utrzymują się jedynie z posiadanej nieruchomości rolnej dającej miesięczny dochód w wysokości 221,19 zł. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. wprost przenosi na wnioskodawcę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. W rozpoznawanej sprawie wpis sądowy od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego wynosi 100 zł, pozostałe ewentualne opłaty sądowe, które mogą się pojawić na późniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. Analizując złożony w rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy, trzeba stwierdzić, że skarżący nie wykazali w sposób wiarygodny i przekonujący, że nie stać ich na poniesienie kosztów sądowych. Podane przez nich dane są niewiarygodne, niewyczerpujące i wewnętrznie ze sobą sprzeczne. Skarżący oświadczyli, że jedynym źródłem utrzymania ich samych i czteroletniej córki jest dochód z gospodarstwa rolnego (działki posianej trawą) w wysokości 221,19 zł miesięcznie. Nie ma możliwości, aby trzyosobowa rodzina była w stanie utrzymać się wyłącznie za taką kwotę miesięcznie, zwłaszcza, że mieszkają w domu stanowiącym ich własność i użytkują samochód, a same tylko opłaty za prąd i wodę wynoszą 200 zł. Wnioskodawcy muszą zatem posiadać inne źródła dochodu, utrzymania lub zasoby pieniężne czy inne składniki majątkowe, których nie ujawnili. Z tego względu odmówiono przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.