II SA/Ke 593/17
WyrokWSA w Kielcach2017-10-25
Skład orzekający: Krzysztof Armański, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Okręgowy Inspektor Pracy jest właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie nieumieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, w sytuacji gdy pracodawca nie sporządził wykazu stanowisk pracy w warunkach szczególnych?Ratio decidendi
Organy Państwowej Inspekcji Pracy są właściwe do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ale wyłącznie w sytuacji, gdy pracodawca sporządził wykaz takich stanowisk. Kontrola wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wykracza poza kompetencje organów PIP. Ponadto, skarga dotycząca nieumieszczenia w ewidencji może być wniesiona tylko w czasie trwania zatrudnienia na danym stanowisku.Stan faktyczny
Skarżący złożył pismo do Okręgowego Inspektoratu Pracy informując o nieodprowadzaniu składek na Fundusz Emerytur Pomostowych przez pracodawcę i wnosząc o poinformowanie o organach kompetentnych do egzekwowania przepisów oraz o stworzenie wykazu stanowisk w warunkach szczególnych. Następnie wniósł o potraktowanie pisma jako skargi na brak sporządzenia wykazu, nieodprowadzanie składek i nieujęcie konkretnego stanowiska w ewidencji. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, a Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak kompetencji PIP do kontroli wykazu stanowisk oraz na fakt, że skarżący nie był już zatrudniony na spornych stanowiskach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Okręgowy Inspektor Pracy w [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktyczny i prawnych:
Pismem z dnia 17 lutego 2017r. [...] poinformował Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] o nieodprowadzaniu składek na Fundusz Emerytur Pomostowych (zwany dalej FEP) przez [...] S.A. z siedzibą poprzednio w [...], a obecnie w [...]( zwane dalej [...].) oraz wniósł o poinformowanie o organach kompetentnych do egzekwowania przestrzegania przepisów w zakresie odprowadzania składek na FEP i stworzenia wykazu stanowisk w warunkach szczególnych.
Odpowiedź została udzielona wnioskodawcy pismem z dnia 10 marca 2017r.
W dniu 26 maja 2017r. do Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] wpłynął wniosek [...] o potraktowanie pisma z dnia 17 lutego 2017r. jako pisemnej skargi na:
- brak sporządzenia wykazu stanowisk pracy w warunkach szczególnych w przedsiębiorstwie [...] S.A.,
- nieodprowadzanie składek na FEP,
- nieujęcie stanowiska pracy "inżynier stażysta w ruchu zakładu górniczego" w ww. zakładzie.
W dniu 2 czerwca 2017r. organ I instancji wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP.
Powyższe postanowienie zostało doręczone wnioskodawcy 5 czerwca 2017r.
Pismem z dnia 11 czerwca 2017r. [...] wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym podniósł, że jednym z zadań Państwowej Inspekcji Pracy jest kontrola sporządzenia wykazu stanowisk pracy w warunkach szczególnych i w związku z tym Państwowa Inspekcja Pracy powinna egzekwować sporządzenie wykazu.
Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2017r. poz. 664) płatnik składek (pracodawca) jest obowiązany prowadzić:
1) wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;
2) ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, zawierającą dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2.
Ocena czy dana praca stanowi pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dokonywana jest na szczeblu zakładu pracy, przy uwzględnieniu przepisów art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, gdzie ujęto kryteria kwalifikowania danego rodzaju prac jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Kwestia ustalenia wykazu prac wykonywanych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze należy do pracodawcy – co potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2013r. (IV SA/GI 874/12). Zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych w przypadku nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, pracownikowi przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy.
Dalej organ wskazał, że kompetencje organów Państwowej Inspekcji Pracy w razie wniesienia takiej skargi określa art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2017r. poz. 786), zgodnie z którym właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji.
Zdaniem organu, z powołanych przepisów prawa wynika, że kompetencje organów Państwowej Inspekcji Pracy ograniczają się wyłącznie do kontroli ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP. Poza uprawnieniami organów Państwowej Inspekcji Pracy pozostaje natomiast kontrola wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Organ podkreślił, że Inspektor pracy jest uprawniony do wydania decyzji nakazującej umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze jedynie wówczas gdy pracodawca ustalił wykaz prac w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Potwierdza to wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 27 października 2015r. sygn. akt 921/14, w którym Sąd wskazuje: "Zgodnie art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Zakres przedmiotowy stosowania nakazów unormowanych art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wyznacza natomiast regulacja zawarta w ustawie emeryturach pomostowych. Przyjęte zaś unormowanie, dotyczące zakresu właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ustawie o emeryturach pomostowych oraz właściwość sądów powszechnych w sprawach ubezpieczeń społecznych, w tym i emerytur pomostowych, ogranicza zakres właściwości organów Państwowej Inspekcji Pracy do spraw, w których kwalifikacja pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie jest sporna. W razie sporu, właściwym do przedmiotowej kwalifikacji pracownika jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych a następnie sąd powszechny (...). Jeżeli więc pracodawca nie uznał stanowiska pracy zajmowanego przez skarżącego jako wykonywania pracy w szczególnych warunkach, to organy Państwowej Inspekcji Pracy nie były upoważnione arbitralnie w tym przedmiocie rozstrzygać. W ten sposób naruszałyby bowiem przepisy regulujące zakres właściwości do orzekania przez organy Inspekcji Pracy w sprawie umieszczania pracowników w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przyjmując właściwość do rozpoznania spraw spornych, przypisanych do właściwości sądów powszechnych".
Niezależnie od powyższego organ podniósł, że ewentualne czynności kontrolne w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, mogą być podjęte jeżeli skarga, traktowana jako wniosek o przeprowadzenie kontroli, została wniesiona w czasie trwania zatrudnienia. Procedura postępowania przy ustaleniu czy pracownik wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze obejmuje bowiem dokonanie przeglądu warunków na stanowisku pracy.
Organ podkreślił, że z pisma z 17 lutego 2017r. wynika, że na dzień wniesienia wniosku wnioskodawca nie wykonywał już pracy w szczególnych warunkach w [...] S.A., w związku z tym postępowanie nie mogło być wszczęte. Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł [...] zarzucając brak przeprowadzenia kontroli u pracodawcy [...] S.A. dotyczącej sporządzenia wykazu stanowisk pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Skarżący podkreślił, że pracodawca nie sporządzał przedmiotowego wykazu i nie odprowadzał składek na FEP. Fakt zatrudniania pracowników na stanowiskach w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze potwierdzają wyroki sądowe i przyznawane przez ZUS np. wcześniejsze emerytury.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie w dniu 25 października 2017r. [...] poparł skargę i oświadczył, że jego skarga została potraktowana zbyt szeroko, ponieważ skarży wyłącznie bezczynność organu Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie przeprowadzenia kontroli dotyczącej sporządzenia wykazu stanowisk pracy w warunkach szczególnych na podstawie art. 10 i 11a ustawy o PIP oraz art. 41 ustawy o emeryturach pomostowych. Skarżący wyjaśnił, że działa w imieniu społecznym, bo tu nie chodzi o niego, ale o pracowników, w związku z tym domaga się zobowiązania organu do przeprowadzenia kontroli w powyższym zakresie.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, dodając, że organ rozważy możliwość sygnalizacji braku regulacji dotyczącej kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie kontroli wykazu stanowisk pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane wyżej kryteria, Sąd stwierdza, że nie narusza ono prawa.
Na wstępie wskazać należy, że jakkolwiek skarga dotyczy "bezczynności organu w zakresie przeprowadzenia kontroli u pracodawcy [...] S.A." w przedmiocie sporządzenia wykazu stanowisk pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, to w ocenie Sądu z jej treści wynika, że skarżący w istocie kwestionuje stanowisko organu zawarte w postanowieniu organu II instancji wywodząc, że do obowiązków Państwowej Inspekcji Pracy (dalej: PIP) należy nakazanie pracodawcy sporządzenia wykazu prac w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze.
Spór prawny w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zainicjowanej pismem skarżącego 17 lutego 2017 r. możliwa była odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa z powodu braku legitymacji materialnoprawnej wnioskodawcy oraz z powodu "innych uzasadnionych przyczyn" tj. braku uprawnień organów PIP do kontroli wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia stanowił art. 61a § 1 kpa, zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Wskazać należy, że z mocy art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2017r. poz. 786) w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek lub z urzędu. Złożenie wniosku nie w każdym jednak przypadku automatycznie wszczyna postępowanie w sprawie. Z treści bowiem art. 61a § 1 kpa wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza więc badanie istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w kontekście zastosowania art. 61a § 1 kpa, przeważa stanowisko, że żądanie osoby nie wszczyna postępowania administracyjnego tylko wówczas, gdy żądanie wszczęcia zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, tzn. gdy z podania w sposób oczywisty wynika, że wnoszący składa je nie w swojej sprawie. Natomiast w każdym innym przypadku, kiedy brak interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania nie jest tak oczywisty, budzi wątpliwości, bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania, ale je kontynuować i w jego trakcie ustalić status prawny żądającego wszczęcia postępowania (por. wyroki NSA: z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2980/12, z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2945/12, z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2872/12, z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1573/11). Powyższe stanowisko Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela.
Zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym, co oznacza, że Sąd był władny ocenić jedynie prawidłowość czynności procesowej jaką jest odmowa wszczęcia postępowania.
Przepis art. 61a § 1 K.p.a. wskazując na przyczyny stanowiące podstawę odmowy wszczęcia postępowania posługuje się klauzulą generalną "innych uzasadnionych przyczyn". W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że za takie przyczyny winny być uznane wyłącznie okoliczności wskazujące na niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania. Przez "inne uzasadnione przyczyny", należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania.
W sprawie niniejszej słusznie organ II instancji wskazuje na wystąpienie obu przesłanek uniemożliwiających wszczęcie postępowania w przedmiocie objętym żądaniem skarżącego.
Złożenie przez dany podmiot wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, rodzi po stronie organu obowiązek ustalenia w pierwszej kolejności, czy podmiot żądający wszczęcia takiego postępowania posiada przymiot strony, o jakim mowa w art. 28 kpa. Ustaleń tych organ dokonuje w oparciu o przepisy prawa materialnego, które determinują posiadanie interesu prawnego przez dany podmiot. Innymi słowy, pojęcie strony o jakim mowa w art. 28 kpa może być wyprowadzone tylko z przepisu prawa materialnego, który to przepis stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku.
Na gruncie sprawy niniejszej trafnie organy argumentują, że czynności kontrolne w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, mogą być podjęte jeżeli skarga, traktowana jako wniosek o przeprowadzenie kontroli, została wniesiona w czasie trwania zatrudnienia. Procedura postępowania przy ustaleniu czy pracownik wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze obejmuje bowiem dokonanie przeglądu warunków na stanowisku pracy.
Zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych płatnik składek jest obowiązany prowadzić wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (art. 41 ust. 4 pkt 1) oraz ewidencję pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, zawierającą dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2 (art. 41 ust. 4 pkt 2).
W myśl art. 41 ust. 5 ustawy, płatnik składek obowiązany jest powiadomić pracowników o dokonaniu wpisu do ewidencji, o której mowa w ust. 4.
Jednocześnie art. 41 ust. 6 ustawy stanowi, że w przypadku nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, pracownikowi przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy.
Z powyższym zapisem ustawowym koresponduje treść art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2017r. poz. 786), który stanowi, że właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji.
W świetle przytoczonych przepisów, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu II instancji, że kompetencje organów Państwowej Inspekcji Pracy ograniczają się do kontroli ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Natomiast poza uprawnieniami tych organów pozostaje kontrola wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Ponownie podkreślić należy, że wśród zadań Państwowej Inspekcji Pracy, które określone zostały w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, przewidziane zostały obowiązki ujęte w pkt 9a, dodanym z dniem 1 stycznia 2010 r. przez art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, to jest kontrola ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Przepis art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych stanowi natomiast wprost, że jedynie w przypadku nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, pracownikowi przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy. Nie ma więc podstaw, by w wyniku skargi pracownika organy orzekały co do wykazu stanowisk pracy, prowadzonego z mocy art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy.
Organy Inspekcji Pracy nie mają prawnych podstaw do dokonywania prawnie wiążących ustaleń czy badań w zakresie wykazywania czy określone stanowisko pracy spełnia wymogi przewidziane ustawą o emeryturach pomostowych, by być umieszczone przez pracodawcę w rejestrze stanowisk, prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych. Orzekanie w tym zakresie wykracza poza uprawnienia kontrolno – nadzorcze, wyznaczone przez art. 10 ust. 1 pkt 9a i art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.
W sprawie niniejszej jest bezsporne, że na dzień wniesienia wniosku skarżący nie wykonywał już pracy w szczególnych warunkach w [...] S.A. Potwierdza to również pismo skarżącego z 17 lutego 2017r. Wystąpienie już tylko tej negatywnej przesłanki podmiotowej stanowiło podstawę do odmowy wszczęcia postępowania.
Zasadnie również organ II instancji wskazuje, że poza uprawnieniami organów PIP pozostaje kontrola wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Tym samym wystąpiła w sprawie druga negatywna przesłanka (przesłanka przedmiotowa – "inne uzasadnione przyczyny") uzasadniająca wydanie zaskarżonego postanowienia.
W ocenie Sądu, organy Inspekcji Pracy, podobnie jak inne organy administracji publicznej, co wyraźnie wynika z art. 7 Konstytucji RP, działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że w przeciwieństwie do podmiotów prywatnych, które mogą czynić wszystko czego im prawo nie zabrania, organy Inspekcji Pracy mogą podejmować tylko te działania, na które im prawo zezwala. W działaniach tych organów nie stosuje się zasady "co nie jest zakazane, jest dozwolone", lecz regułę, zgodnie z którą "dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje". Zakaz wykraczania poza zakres swoich kompetencji odnosi się przy tym do wszelkich form działalności. Każda czynność organu musi się zatem mieścić w ramach jego ustawowo określonego zakresu działania, według przypisywanej mu z mocy prawa właściwości (tak: NSA w wyroku z dnia 27 września 2017r., sygn. I OSK 1066/17 i z dnia 30 września 1992 r. sygn. akt SA/Gd 1008/92, ONSA 1993 nr 2 poz.,51, oraz P. Dobosz [w:] Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2007 r., s. 103 - w odniesieniu do organów jednostek samorządu terytorialnego).
Jedynie końcowo, odnosząc się do wskazywanej przez skarżącego na rozprawie "bezczynności organu" podnieść należy, że w świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sprawy wymienione w tym przepisie to takie, w których powinna być wydana decyzja administracyjna, albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, a ponadto pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.
Zarzut bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. można przypisać organowi tylko wtedy gdyby istniał obowiązek prawny działania organu, a nadto musi być określona prawna forma tego działania, ujęta w ramy form procesowych rozstrzygnięcia sprawy (art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.).
W sprawie niniejszej taka sytuacja nie występuje.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło