II SA/Ke 594/17
WyrokWSA w Kielcach2017-10-19
Skład orzekający: Dorota Chobian, Jacek Kuza, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia, rozpatrując odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej, prawidłowo ocenił ofertę skarżącego pod kątem kryterium ciągłości, uwzględniając lokalizację gabinetu świadczeniodawcy na obszarze kontraktowania, a także czy prawidłowo przeprowadzono postępowanie konkursowe pod względem formalnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor NFZ prawidłowo ocenił ofertę skarżącego pod kątem kryterium ciągłości, ponieważ świadczenia były realizowane na podstawie umowy z NFZ na terenie innego powiatu niż ten, którego dotyczył konkurs. Sąd stwierdził również, że postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone prawidłowo pod względem formalnym, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie zasługują na uwzględnienie. W konsekwencji, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora NFZ, która oddaliła jej odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię kryterium ciągłości oraz nieprawidłowości formalne ogłoszenia o postępowaniu. Organ NFZ oddalił odwołanie, uznając, że oferta Spółki nie spełniała wymogów kryterium ciągłości, gdyż świadczenia były realizowane na podstawie umowy zawartej na inny obszar terytorialny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
II SA/Ke 594/17
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 czerwca 2017 r. nr cDyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. (powoływany dalej jako: "organ", "Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K.", "Dyrektor") oddalił odwołanie Centrum Medycznego "[...] " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w K. (powoływana dalej jako "Spółka", "skarżąca", "strona") od ogłoszonego w dniu 1 czerwca 2017 r. rozstrzygnięcia postępowania nr [...] przeprowadzonego w trybie konkursu ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 30 czerwca 2022 r. w rodzaju świadczeń: świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze, w zakresie: świadczenia w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej, na terenie powiatu jędrzejowskiego.
W motywach powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, co następuje.
W dniu 10 lutego 2017 r. Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. ogłosił postępowanie nr [...], prowadzone w trybie konkursu ofert, poprzedzające zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze, w zakresie: świadczenia w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej, na terenie powiatu jędrzejowskiego. Okres obowiązywania umów określono od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 30 czerwca 2022 r., natomiast pierwszy okres finansowania (okres rozliczeniowy) od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. Maksymalną, przewidywaną liczbę umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej po przeprowadzeniu postępowania określono w liczbie trzech. W ogłoszeniu postępowania zostały wskazane akty prawne zawierające wymagania określone przez Ministra Zdrowia i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w odniesieniu do oferentów przystępujących do postępowania, stanowiące formalną i merytoryczną podstawę do wyboru ofert i rozstrzygnięcia postępowania konkursowego, które wymienił organ.
W ramach przedmiotowego postępowania wpłynęło osiem ofert, między innymi Centrum Medycznego "[...] " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w K.. Komisja konkursowa, działając zgodnie z regulacją zawartą w art. 142 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w dniu 3 marca 2017 r. dokonała otwarcia konkursu ofert, w części jawnej postępowania stwierdzając prawidłowość ogłoszenia konkursu, wskazując liczbę złożonych ofert, tj. osiem, dokonując otwarcia ofert, a następnie ich weryfikacji formalnej, na skutek której pięciu oferentów zostało wezwanych do uzupełnienia braków formalnych. Zostały one uzupełnione w terminie. Dokonano także obligatoryjnej wizytacji oferentów biorących udział w postępowaniu. Zakończyła się ona pozytywnie dla wszystkich podmiotów. Kolejno komisja dokonała merytorycznej oceny wszystkich złożonych ofert, wzywając do wyjaśnień zgodnie z powziętymi wątpliwościami wobec udzielonych odpowiedzi na pytania ankietowe wszystkich oferentów. Wskutek złożonych wyjaśnień i odpowiedzi uzyskanych od oferentów oraz związanej z powyższym ponownej oceny realizacji ustawowych wymogów oceny ofert, do części niejawnej postępowania komisja konkursowa przyjęła wszystkie osiem ofert jako spełniające warunki wymagane do realizacji świadczeń. Po przeprowadzeniu w dniu 31 maja 2017 r. spotkań negocjacyjnych ze wszystkimi oferentami, mających na celu ustalenie liczby oraz ceny świadczeń opieki zdrowotnej, w rankingu końcowym ofertami wybranymi do zawarcia umowy, a mieszczącymi się w kwocie zamówienia, okazały się być oferty: [...].
Po przeprowadzonych negocjacjach komisja konkursowa nie wybrała do zawarcia umowy oferty m.in. Centrum Medycznego "[...] " sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K., albowiem w oparciu o zastrzeżenie zawarte w ogłoszeniu o konkursie ofert dotyczące przewidzianej liczby umów do zawarcia tj. trzech, oferta ta została w "rankingu końcowym" postępowania uszeregowana na trzeciej pozycji, jednakże miejsce pierwsze zajęło dwóch oferentów ex equo, co realnie przełożyło się na zajęcie pozycji czwartej. W dniu 22 maja 2017 r. do komisji konkursowej wpłynął więc protest tej Spółki na decyzję komisji w zakresie negatywnie zweryfikowanych odpowiedzi w ankiecie (cz. VIII formularza ofertowego) w punktach: 2.1.1, 2.1.2, 3.1.2 i 3.1.3,3.1.1. Jednakże wobec niestwierdzenia naruszenia zasad postępowania konkursowego powodującego uszczerbek w interesie prawnym protestującego, w dniu 29 maja 2017 r. orzeczono o nieuwzględnieniu protestu, zaś odwołujący się podzielił w większości argumentację komisji zawartą w rozstrzygnięciu protestu, nie powtarzając w złożonym odwołaniu zarzutów innych, ponad ten dotyczący kryterium ciągłości.
Rozstrzygnięcie postępowania nastąpiło zatem w dniu 1 czerwca 2017 r., a ogłoszenie o wyniku postępowania zostało opublikowane na stronie internetowej Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. oraz na tablicy ogłoszeń.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w K. złożyła odwołanie na powyższe rozstrzygnięcie postępowania.
Na skutek odwołania Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K., do odwołującego się jak i do świadczeniodawców, którzy zostali wybrani do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, skierował zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, w którego treści zawarto informacje o prawie do zapoznania się z materiałami postępowania oraz o przedłużeniu terminu do wydania decyzji przez ten organ. Spółka skorzystała z przysługującego mu prawa zapoznania się z dokumentacją postępowania w dniach: 13 czerwca 2017 r. oraz 23 czerwca 2017 r.
Organ wyjaśnił nadto, że zgodnie z art. 104 §1 k.p.a. załatwia sprawę przez wydanie decyzji, przy czym stosownie do art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - po rozpatrzeniu odwołania - wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Odwołanie podlega uwzględnieniu, gdy stwierdzony zostanie uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy, będący wynikiem naruszenia zasad postępowania. Organ rozpoznający odwołanie bada bowiem, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję konkursową zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego, przy czym dla uwzględnienia odwołania obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie, a zatem bada, czy nie zostały naruszone zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania świadczeniodawców przez nierównoprawne stosowanie kryteriów przyjętych jako podstawa dokonanych ocen.
Organ wskazał na przepisy art. 139 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu, wyjaśniając, co zawiera ogłoszenie o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w szczególności ogłoszenie o postępowaniu prowadzonym w trybie konkursu ofert.
Powołując się następnie na art. 146 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i § 4 ust. 1 zarządzenia nr 60/2016/DSOZ Prezesa NFZ, organ podkreślił, że w oparciu o wskazane powyżej przepisy określił w ogłoszeniu o postępowaniu obszar postępowania jako powiat jędrzejowski.
Dalej organ wyjaśnił, z uwagi na treść art. 148 ww. ustawy, że porównania ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert. Ciągłość udzielania świadczeń jest jednym z kryteriów porównania ofert biorących udział w postępowaniu o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, która została zdefiniowana w art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nadto kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców w przedmiotowym postępowaniu zgodnie z art. 147 tej ustawy były jawne.
Kierując się interesem świadczeniobiorców oraz koniecznością zapewnienia prawidłowego przebiegu porównania ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, Minister właściwy do spraw zdrowia określił w drodze rozporządzenia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert, szczegółowe kryteria wyboru ofert w podziale na poszczególne zakresy lub rodzaje świadczeń opieki zdrowotnej. Zostały one określone w załączniku nr 6 - wykazie szczegółowych kryteriów wyboru ofert wraz z wyznaczającymi je warunkami oraz przypisaną im wartością w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej. W tabeli nr 2 świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej domowej - część wspólna powyższego załącznika, w części IV "ciągłość", odczytać można, że oferent może uzyskać 5 punktów, jeżeli w dniu złożenia oferty realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie. Oferent może również otrzymać dodatkowe 5 lub 10 punktów, jeżeli powyższy warunek jest spełniony, z obwarowaniem, że powyższy proces leczenia był realizowany nieprzerwanie odpowiednio przez 5 lub 10 lat.
Spółka w złożonej ofercie zawarła oświadczenie - zgodne z wzorem określonym w załączniku nr 3 do zarządzenia nr 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ - o zapoznaniu się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów, nie zgłaszała do nich zastrzeżeń i przyjęła je do stosowania. Dodatkowo Świętokrzyski Oddział Wojewódzki NFZ w dniu 21 lutego 2017 r. (a więc przed otwarciem postępowania konkursowego) zamieścił na swojej stronie internetowej komunikat z wytycznymi ujętymi przez Ministerstwo Zdrowia w interpretacji z dnia 13 lutego 2017r. znak UZ-ZR 7103.6.2017.AK, w którym sprecyzowano dodatkowo, iż to na terenie nowookreślonego (aktualnego) obszaru kontraktowania musi znajdować się zakład leczniczy, przy pomocy którego udzielane były świadczenia tożsame zakresowo ze świadczeniami będącymi przedmiotem postępowania. Przy czym zarządzenie nr 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ (§ 2 pkt 7) definiuje miejsce udzielania świadczeń, jako pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, w tej samej lokalizacji, powiązanych funkcjonalnie i organizacyjnie, w celu wykonywania świadczeń określonego zakresu, chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. Organ wyjaśnił jednocześnie, że nie ma odmiennej regulacji terminu: "miejsce udzielania świadczeń" w przepisach obowiązujących w kontraktowanym zakresie, pomimo, że przedmiotowe świadczenia wykonywane są w warunkach domowych. Dodatkowo zarządzenie nr 60/2016/DSOZ Prezesa NFZ stanowi (§ 6 pkt 1 i 2), że świadczeniodawca realizujący umowę obowiązany jest spełniać wymagania określone w niniejszym zarządzeniu oraz w przepisach odrębnych, w szczególności w rozporządzeniu a wymóg, o którym mowa w ust. 1, dotyczy wszystkich miejsc udzielania świadczeń, w których realizowana jest umowa, łącznie ze świadczeniami wykonywanymi w warunkach domowych.
Komisja dokonała więc weryfikacji każdej z ofert biorących udział w postępowaniu m. in. poprzez Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą (RPWDL) tj. elektroniczny rejestr prowadzony zgodnie z art. 100 ustawy o działalności leczniczej, gdzie w jego części publicznej dostępne są informacje na temat podmiotów wykonujących działalność leczniczą, w tym elektroniczne wersje prowadzonych dla podmiotów leczniczych ksiąg rejestrowych. Ujawniono, że na obszarze powiatu jędrzejowskiego odwołujący posiada zarejestrowaną w Księdze Rejestrowej nr 000000022037 pod pozycją: I.p.: "066" komórkę organizacyjną o nazwie: Gabinet Pielęgniarskiej [...], która rozpoczęła działalność z dniem 27 lutego 2017 r., co pokrywa się z miejscem udzielania świadczeń wskazanym w cz. III oferty. Nie nastąpiły zatem przesłanki wyczerpujące spełnienie konkretnego wymogu tj. realizacji przez oferenta w dniu złożenia oferty na podstawie umowy procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy ogłoszone postępowanie. Przy tym organ podkreślił, że "pierwszorazowość" miejsca udzielania świadczeń oferenta na terenie powiatu jędrzejowskiego oraz fakt, że umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy Świętokrzyskim Oddziałem Wojewódzkim NFZ a odwołującym, obowiązująca do dnia 30 czerwca 2017 r. i tożsama zakresowo, zawarta została w wyniku rozstrzygnięcia konkursu ofert obejmującego teren powiatu Kielce.
Z powyższych przyczyn organ uznał, że Spółka nie ma uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że w dniu złożenia oferty realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy ogłoszone postępowanie. Nadto organ wyjaśnił, że miejsce zamieszkania pacjenta jest parametrem zmiennym, może ulegać wielokrotnym zmianom w trakcie trwania umowy z NFZ. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert wskazuje w § 5 ust. 1, że oferent, który deklaruje spełnienie warunku podlegającego ocenie ma obowiązek spełniać go w okresie związania ofertą i przez cały okres realizacji umowy, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. Kryterium ciągłości w przedmiotowym pytaniu ankietowym premiuje tych oferentów, którzy poprzez właściwą organizację i rozlokowanie miejsc udzielania świadczeń umożliwiają świadczeniobiorcom jak najłatwiejszy, jak najbardziej sprawny oraz nieprzerwany dostęp do świadczeń, aby, działając z myślą o pacjentach, zabezpieczyć odpowiednio ich potrzeby. Jest to możliwe poprzez posiadanie lokalizacji na kontraktowanym obszarze. Oferent premiowany jest dodatkowymi punktami za nieprzerwaną "obecność" w obszarze kontraktowania. Umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy NFZ a odwołującym powinna na dzień złożenia oferty obejmować w przedmiotowym zakresie miejsce udzielania świadczeń wykazane w ofercie. W omawianej sytuacji nie miało to miejsca. Komisja zobowiązana jest traktować oferentów w sposób jednolity, nie może kryterium ciągłości być najważniejszym w wyborze oferty, gdyż stoi to w sprzeczności z zasadą równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Organ przedstawił zestawienie tabelaryczne odzwierciedlające punktację uzyskaną w "rankingu końcowym postępowania" i ocenę poszczególnych parametrów ofert biorących udział w postępowaniu, a wybranych do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz ofertę odwołującego się. Pomimo, że kryterium ciągłości nie przyniosło punktacji, to, jak wskazał organ, również w swojej ofercie Spółka nie dała podstaw do przyznania punktów w innych, równorzędnych kryteriach mających wpływ na ogólną ocenę oferty.
Organ wyjaśnił również, że podmioty, które złożyły oferty w przedmiotowym postępowaniu, miały możliwość zapoznania się ze szczegółowymi materiałami informacyjnymi dotyczącymi postępowania konkursowego, w tym w sprawie określenia kryteriów oceny ofert. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców nie uległy także zmianie w toku postępowania oraz były stosowane w sposób jednakowy wobec wszystkich świadczeniodawców. Odwołujący w ramach złożonej oferty dołączył oświadczenie o zapoznaniu się z przepisami zarządzenia Prezesa NFZ nr 12/2015/DSOZ oraz warunkami zawierania umów, zgodne z załącznikiem nr 3 do zarządzenia. Nie zgłaszał do nich zastrzeżeń i przyjął je do stosowania. Postępowanie konkursowe miało na celu wyłonienie najkorzystniejszych ofert. Do uszczerbku interesu prawnego może dojść w przypadku naruszenia konkretnego przepisu prawa przez komisję konkursową, mającego wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W ocenie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K., zostało ono przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wywiodła Centrum Medyczne "[...] " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w K., zaskarżając akt w całości.
Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
- art. 139 ust. 2 i 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. 2016 r. poz. 1793 ze zm., w skardze powoływana jako "ustawa") w zw. z § 3 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. 2014, poz. 1980 ze zm., w skardze powoływanego jako "rozporządzenie") w zw. z art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. 2017 r. poz. 570), poprzez nieprawidłowe ogłoszenie o postępowaniu na stronie internetowej Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w sposób uniemożliwiający identyfikację osoby, która dokonała tego ogłoszenia, tj. brak podpisu dyrektora oddziału wojewódzkiego, który to podpis, zgodnie ze wzorem o ogłaszaniu postępowania, powinien zostać umieszczony;
- § 3 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia, poprzez brak umieszczenia w ogłoszeniu informacji o prawie do odwołania postępowania do dnia składania ofert;
- § 3 ust. 2 pkt 6 i pkt 8 rozporządzenia, poprzez ograniczenie terminu składania ofert poniżej 14 dni od dnia ogłoszenia o postępowaniu z uwagi na podanie informacji o cenie oczekiwanej od oferentów na stronie internetowej w dniu 14 lutego 2017 r.;
- § 10 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 142 ust. 2 pkt 1 ustawy, poprzez stwierdzenie prawidłowości ogłoszenia postępowania w sposób nieuwzględniający przedstawionych powyżej okoliczności;
- art. 148 ust. 1 pkt 4 ustawy, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie kryterium "ciągłości" polegające na przyznaniu punktów świadczeniodawcom realizującym umowę o udzielanie świadczeń w przedmiotowym zakresie wyłącznie do przypadków, gdy adres pomieszczenia przystosowanego do celów biurowych oraz do przechowywania leków, materiałów opatrunkowych i sprzętu medycznego jest zlokalizowany na terenie obszaru kontraktowania;
- art. 134 ust. 1 ustawy w zw. z art. 2 i z art. 32 Konstytucji, poprzez nierówne traktowanie oferentów biorących udział w przedmiotowym postępowaniu konkursowym wbrew nakazowi równego, czyli jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą.
Nadto autor skargi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) polegające na braku podjęcia wszelkich czynności oraz niewyczerpujące zbadanie sprawy w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia istotnych okoliczności, koniecznych do dokładnego wyjaśnienia zarzutów podnoszonych przez Skarżącego w odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego oraz zarzutów zawartych w "Stanowisku Odwołującego" przedłożonych osobiście w siedzibie Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. w dniu 26 czerwca 2017 r., tj. przed upływem terminu do wydania decyzji;
- naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego wbrew nałożonemu obowiązkowi oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, polegających na przyjęciu, że postępowanie konkursowe w niniejszej sprawie odbyło się z poszanowaniem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz wadliwego ustalenia, że interes prawny skarżącego nie doznał uszczerbku, a organ nie naruszył zasad postępowania konkursowego;
- art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niepodjęcie jakichkolwiek kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w świetle zarzutów zawartych w odwołaniu oraz stanowisku odwołującego mimo, że organ był do tego zobowiązany, ani nieodniesienie się do okoliczności powołanych przez skarżącego na tę okoliczność, podczas gdy ustalenie okoliczności mogło mieć istotny wpływ na ustalenie naruszenia interesu prawnego,
- art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez wybiórczą ocenę materiału dowodowego polegającą na pominięciu przeprowadzenia dowodu ze stanowiska odwołującego, przedstawionego w dniu 26 czerwca 2017 r.;
- art. 8 k.p.a. przez niedokonanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony oraz nieuwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, co skutkowało naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
- art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niepoinformowanie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i w konsekwencji uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
- naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. w z w. z art. 74 § 1 k.p.a. w zw. z art. 74 § 2 k.p.a. poprzez ograniczenia akt postępowania dowodowego wyłącznie do umożliwienia zapoznania się z ofertami w zakresie obejmującym informacje, które nie zostały przez oferenta zastrzeżone jako "tajemnica przedsiębiorcy", gdy wywodząc z treści art. 74 §1 k.p.a. ograniczenie udostępnienia akt możliwe jest wyłączenie do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli "tajne" lub "ściśle tajne", bądź podlegających wyłączeniu ze względu na ważny interes państwowy oraz brak zachowania wymaganego trybu wydania w tym zakresie postanowienia.
W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a, tj. wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów postępowania administracyjnego w części nieudostępnionej skarżącemu.
W motywach skargi, Spółka podniosła, że w uzasadnieniu faktycznym decyzji brak jest wskazania przyczyn, dla których organ nie uwzględnił dodatkowo wniesionych zarzutów. Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. przed wydaniem decyzji miał wiedzę o złożeniu tychże zarzutów, o czym świadczy skierowane do skarżącego pismo z dnia 30 czerwca 2017 r. znak: [...].
Nadto strona zarzuciła, że organ przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasady legalności działania organów administracji publicznej mającej umocowanie w art. 2 Konstytucji, a nadto wykazał się rażącą nieznajomością przepisów oraz lekceważącym stosunkiem do podstawowych zasad postępowania administracyjnego.
Podstawowym zarzutem naruszenia prawa materialnego jest, w ocenie Spółki, zarzut skutkujący nieważnością postępowania konkursowego polegający na nieprawidłowym ogłoszeniu o postępowaniu na stronie internetowej Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w sposób uniemożliwiający identyfikację osoby, która dokonała tego ogłoszenia, tj. brak podpisu dyrektora oddziału wojewódzkiego, który to podpis zgodnie ze wzorem o ogłaszaniu postępowania powinien zostać umieszczony. Umieszczenie na tablicy informacyjnej w siedzibie Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ ogłoszenia opatrzonego w pieczęć i podpis dyrektora oddziału nie spełnia, w ocenie skarżącego, przesłanki prawidłowości ogłoszenia. Informacja umieszczona na tablicy ogłoszeń, nawet w sytuacji, gdy jest odwzorowaniem ogłoszenia o postępowaniu umieszczonym na stronie internetowej nie jest ogłoszeniem postępowania. Program komputerowy NFZ - KO (pełna nazwa Aplikacja Ofertowa) zaprojektowany został dla potrzeb usprawnienia komunikacji i wymiany informacji między dowolnym oferentem a Oddziałem Wojewódzkim NFZ w zakresie obsługi konkursu ofert.
Nadto art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne odnosi się do identyfikacji - rozpoznania - użytkownika w informatycznym systemie przetwarzania danych po przypisanych tylko do niego cechach. System informatyczny, w jakim jest udostępniona aplikacja ofertowa umieszczana wraz z ogłoszeniem postępowania konkursowego, jest systemem informatycznym w rozumieniu przywołanej ustawy. Identyfikacja powiązana jest z uwierzytelnianiem - procesem weryfikacji tożsamości, sprawdzeniu, czy użytkownik jest rzeczywiście tym, za kogo się podaje. Art. 20a ww. ustawy obliguje zatem do identyfikacji użytkownika systemów teleinformatycznych udostępnianych m.in. NFZ przez zastosowanie bezpiecznego podpisu weryfikowanego kwalifikowanym certyfikatem lub profilu zaufanego ePUAP. Identyfikacja użytkownika systemów teleinformatycznych udostępnianych przez podmioty realizujące zadania publiczne następuje przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu lub profilu zaufanego ePUAP. Istotą podpisu jest więc identyfikacja osób (podmiotów] wchodzących pomiędzy sobą w stosunki prawne. Podpis ma szczególne znaczenie zarówno dla ustalenia podmiotu (osoby), która zwraca się do organu administracyjnego o załatwienie określonej sprawy administracyjnej, jak i do ustalenia (identyfikacji) osoby pełniącej funkcje organu właściwego do załatwienia tej sprawy. Podpis jest więc istotny dla ważności tych czynności prawnych. Z jednej bowiem strony przepisy wymagają podpisania podania kierowanego do określonego organu państwa, z drugiej zaś - te same przepisy nakładają obowiązek podpisania się osoby pełniącej funkcję organu. Spółka podniosła przy tym, że możliwości zastosowania dokumentów i podpisów elektronicznych w obrocie prawnym reguluje m.in. Kodeks cywilny, wskazując na art. 60, art. 61 i art. 78 k.c.
Nadto Spółka zarzuciła brak umieszczenia w ogłoszeniu informacji o prawie do odwołania postępowania do dnia składania ofert. Zasadnicza różnica pomiędzy informacją zawartą w ogłoszeniu o możliwości odwołania postępowania konkursowego bez zakreślania terminu, w jakim organ może tego dokonać, a informacją o możliwości jego odwołania z ograniczeniem czasowym dokonania takiej czynności znajduje, zdaniem strony, odzwierciedlenie w uzasadnieniu do projektu z dnia 14 września 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy. W ten sposób w praktyce można wykluczyć z postępowania konkursowego te podmioty, które z różnych powodów mogą być uznane za "niewygodne" przez organizatora konkursu. Oznacza to, jak wskazała Spółka, że odwołanie postępowania możliwe jest aż do momentu rozstrzygnięcia postępowania konkursowego czy rokowań.
Nadto, w ocenie skarżącej, organ dokonał naruszenia prawa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, pomimo ograniczenia terminu składania ofert poniżej 14 dni od dnia ogłoszenia o postępowaniu z uwagi na podanie informacji o cenie oczekiwanej od oferentów na stronie internetowej w dniu 14 lutego 2017 r. Stanowi ona warunek zawarcia i realizacji umowy, a tym samym powinna być udostępniona oferentom w dniu ogłoszenia o postępowaniu i powinna zostać umieszczona w ogłoszeniu o postępowaniu.
W konsekwencji organ dopuścił się naruszenia § 10 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 142 ust. 2 pkt 1 ustawy poprzez stwierdzenie prawidłowości ogłoszenia postępowania w sposób nieuwzględniający przedstawionych powyżej okoliczności. Ocena prawidłowości ogłoszenia o postępowaniu konkursowym spoczywa na komisji konkursowej. Biorąc pod uwagę powyższe, postępowanie, które zostało ogłoszone w sposób nieprawidłowy powinno zostać unieważnione, a w dalszej konsekwencji powinno prowadzić do nieważności umów zawartych w wyniku rozstrzygnięcia postępowania, które powinno zostać unieważnione.
W zakresie błędnej przez organ (a wcześniej przez komisję konkursową) wykładni kryterium ciągłości, Spółka podniosła, że Fundusz obowiązany jest zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Równość w prawie oznacza w szczególności obowiązek prawodawcy takiego tworzenia norm prawnych, aby podmioty uznane za podobne były poddane podobnym sytuacjom prawnym. Zróżnicowanie musi pozostawać w związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne potraktowanie podmiotów podobnych. W świetle ustawy kryterium ciągłości ma zapewnić zmniejszenie ryzyka przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców. Intencją ustawodawcy było zapewnienie świadczeniobiorcom możliwości kontynuacji leczenia. W żadnym stopniu nie można tego utożsamiać z zapewnieniem świadczeniobiorcom kontynuacji leczenia dokładnie przez świadczeniodawcę, z którym Fundusz ma podpisaną umowę w dniu złożenia oferty, której adres pomieszczenia przystosowanego do celów biurowych oraz do przechowywania leków, materiałów opatrunkowych i sprzętu medycznego jest zlokalizowany na terenie obszaru kontraktowania, a do tego właśnie zmierza interpretacja kryterium ciągłości. Zastosowanie kryterium ciągłości polegało na przyznaniu punktów świadczeniodawcom realizującym umowę o udzielanie świadczeń w przedmiotowym zakresie wyłącznie do przypadków, gdy adres pomieszczenia przystosowanego do celów biurowych oraz do przechowywania leków, materiałów opatrunkowych i sprzętu medycznego jest zlokalizowany na terenie obszaru kontraktowania. Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej stanowiące załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej w części regulującej pielęgniarską opiekę długoterminową domową, jak wyjaśniła skarżąca, nie przewidują wymogu posiadania miejsca udzielania świadczeń określonego jako np. gabinet rehabilitacyjny czy gabinet terapii zajęciowej (jak ma to miejsce w przypadku innych zakresów świadczeń w rodzaju świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych), a jedynie pomieszczenia przystosowanego do celów biurowych oraz do przechowywania leków, materiałów opatrunkowych i sprzętu medycznego. Część oferty oznaczona jako "miejsce udzielania świadczeń" jest jedynie rozwiązaniem technicznym wynikającym z braku możliwości dostosowania rozwiązań informatycznych do każdego zakresu świadczeń indywidualnie, z uwzględnieniem specyfiki świadczeń udzielanych w warunkach domowych. Jednocześnie należy wskazać, że w części III: Miejsce udzielania świadczeń jako miejsca działania wskazano dom pacjenta. Przywołana w decyzji definicja "miejsca udzielania świadczeń", znajdująca źródło w §2 pkt 7 zarządzenia 12/2015/DS0Z Prezesa NFZ definiowana jako "pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, w tej samej lokalizacji, powiązanych funkcjonalnie i organizacyjnie, w celu wykonywania świadczeń określonego zakresu, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej" nie znajduje uzasadnienia w kontekście świadczeń udzielanych w warunkach domowych. Organ nie wziął pod uwagę przepisów odrębnych regulujących definicję miejsca ich udzielania w warunkach domowych, świadczeń wykonywanych w warunkach domowych. Biorąc pod uwagę literalne brzmienie ocenianego warunku ciągłości, Spółka wskazała, że odnosi się on do realizowania procesu leczenia na podstawie umowy, co odwołujący spełnia poprzez posiadanie umowy o udzielanie świadczeń w rodzaju i zakresie będącym jednocześnie przedmiotem niniejszego postępowania. Oceniany warunek odnosi się do realizacji procesu leczenia w ramach umowy o udzielanie świadczeń, a nie realizacji umowy, której pomieszczenie znajduje się w obszarze kontraktowania. Ponadto dalszym warunkiem uzyskania dodatkowych punktów w ramach tego kryterium jest udzielanie świadczeń w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie, co również strona spełnia, udzielając świadczeń pacjentom z danego obszaru kontraktowania. Specyfika świadczeń pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej polega na zapewnieniu świadczeń w domu pacjenta. Zgodnie z art. 29, art. 57 w zw. z art. 5 pkt 36 ustawy, pacjent ma prawo wyboru świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych niezależnie od miejsca jego zamieszkania. Skarżący od lat realizując umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w przedmiotowym zakresie, udzielał świadczeń pacjentom z całego województwa, w tym również powiatu jędrzejowskiego i dotychczas płatnik nie kwestionował zasadności i prawidłowości realizowania umowy w ten sposób. Tym samym ograniczenie zasady przyznawania przez komisję konkursową punktów za kryterium ciągłości w takim schemacie jak przedstawiony powyżej nie znajduje uzasadnienia. Strona wskazała na uzasadnienie do projektu rozporządzenia dotyczącego warunków dodatkowo ocenianych. Można się zgodzić, że warunek ten nie przyznawałby dodatkowych punktów w sytuacji posiadania przez danego oferenta umowy (np. w innym województwie), ale nieudzielania świadczeń pacjentom z obszaru kontraktowania. Ponadto specyfika świadczeń udzielanych w warunkach domowych, czyli w miejscu zamieszkania pacjenta pozwala na weryfikację faktycznego miejsca udzielania świadczeń.
Nadto autor skargi zwrócił uwagę na brak w definicji zawartej w art. 5 pkt 2a ustawy odnośnika do miejsca udzielania świadczeń. Przedmiotem oceny na podstawie tego kryterium jest fakt udzielania świadczeń przez świadczeniodawcę na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w dniu złożenia oferty w danym zakresie świadczeń, co skutkuje przyznaniem dodatkowych punktów złożonej przez tego świadczeniodawcę ofercie. Komisja konkursowa stosowała się do interpretacji Ministra Zdrowia umieszczonej w dniu 21 lutego 2017 r. na stronie internetowej oddziału, jednocześnie wskazując, co było podstawą przeprowadzenia postępowania konkursowego, ale nie znajduje się w niej przywołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji interpretacja. Nadto załącznik 3 zarządzenia 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ, na który powołuje się organ, odnosi się do akceptacji przepisów zarządzenia oraz warunków zawierania umów a nie interpretacji Ministra Zdrowia.
Odnosząc się do naruszenia przepisów postępowania, Spółka podniosła, że organ nie podjął wszelkich czynności oraz niewyczerpująco zbadał sprawę w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia istotnych okoliczności, koniecznych do dokładnego wyjaśnienia zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego oraz zarzutów zawartych w "Stanowisku Odwołującego" przedłożonych osobiście w siedzibie Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. w dniu 26 czerwca 2017 r., tj. przed upływem terminu do wydania decyzji. Strona zwróciła przy tym uwagę na przepisy art. 8 i 11 k.p.a.
Nadto, w ocenie strony, organ naruszył również przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez braki w ustaleniu stanu faktycznego i rozpatrzeniu całości materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a., przez brak wszechstronnego uzasadnienia decyzji, które wiąże się z przestrzeganiem zasady przekonywania i pogłębiania zaufania do organów państwa. Zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby wydane orzeczenie wynikało z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, który musi przekonywać o słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Art. 6 k.p.a. wskazuje, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Powiązanie treści art. 6 k.p.a. z treścią art. 7 k.p.a. wskazuje, że organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, wprowadzając do polskiego systemu prawa zasadę praworządności działania organu administracji publicznej i dbałości o praworządne działanie stron i uczestników postępowania. Zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek dokonania wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Ocena powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Organ dokonał również, zdaniem skarżącej, naruszenia zasady określonej w art. 8 k.p.a. przez niedokonanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony oraz nieuwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. W toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej są zobowiązane do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organ administracji nie może uniemożliwiać stronie podjęcia określonych czynności, jakim jest złożenie dodatkowych wniosków w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Nieuwzględnienia wniosków zawartych w "Stanowisku Odwołującego" i wydanie decyzji bez uwzględnienia zawartych w nim zarzutów stoi w sprzeczności do określonych obowiązków wynikających z zasad przeprowadzania postępowania administracyjnego.
Jak wskazała Spółka, organ dopuścił się nadto naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niepouczenie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i w konsekwencji uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Skarżący na skutek działania Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ został pozbawiony możliwości zapoznania się z pełną zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Ponadto autor skargi podniósł, powołując się na brzmienie art. 81 k.p.a. jako dodatkowej gwarancji zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, że obowiązek określony w tym przepisie odnosi się również do faktów znanych organowi z urzędu, które zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. należy zakomunikować stronie. Uchybienie zasadzie określonej w art. 81 k.p.a. niesie ze sobą określone konsekwencje. Niedochowanie zasady ustanowionej w przywołanym przepisie, w ocenie skarzącego, powoduje, że dana okoliczność nie może być uznana za uzasadnioną, a ponadto nieuzasadnione naruszenie tego prawa stanowi obrazę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. Organ administracji może odstąpić od omawianej zasady tylko wówczas, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, a przyczyny odstąpienia od tej zasady organ powinien utrwalić w formie adnotacji w aktach sprawy. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji jest więc dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się jest uzasadnione koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji publicznej oczekiwać powinien na jej stanowisko w sprawie.
Nadto skarżąca podniosła, że przepisy ustawy nie regulują kwestii wglądu do akt postępowania administracyjnego, poprzez co bezpośrednie zastosowanie będą miały reguły wynikające z art. 73-74 k.p.a. Strona, wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (II GSK 614/15) podniosła, że jeżeli zatem np. organ ma za zadanie skontrolować zgodność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, to musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. W takim przypadku zarówno oceny poszczególnych ofert, jak i oferty powinny być włączone do akt kontrolnego postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w ustawie podstaw do wyłączenia stosowania art. 73-74 k.p.a. Prawo strony do przeglądania akt obejmuje uprawnienie do zapoznania się z treścią wszystkich pism, opinii, protokołów, dokumentów i innych materiałów znajdujących się w aktach sprawy. Należy chronić procesowe prawo strony do udostępnienia materiałów znajdujących się w aktach sprawy w zakresie, o którym mowa w przepisach art. 73 i art. 74 k.p.a. Dlatego uniemożliwienie dostępu do zupełnych akt stronie skarżącej stanowiło niewątpliwie naruszenie przepisów postępowania, gdyż strona została pozbawiona możliwości sprawdzenia, czy dokonana przez komisję konkursową ocena ofert nie naruszyła zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podniósł, że żaden z wyżej zacytowanych przepisów, tj. ani zawartych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ani w rozporządzeniu w sprawie sposobu ogłoszenia o postępowaniu, nie uzależnia ważności ogłoszenia postępowania od opatrzenia go bezpiecznym podpisem elektronicznym, a nawet więcej - żaden z przepisów nie zawiera wymogu umieszczenia na ogłoszeniu podpisu dyrektora. Okoliczność, że przewidziany w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia obowiązek umieszczenia ogłoszenia postępowania na stronie internetowej oddziału wynika z bezwzględnego wykorzystania zarówno przy kontraktowaniu świadczeń, w tym także przy składaniu ofert, jak również przy zawieraniu umów i przy ich rozliczaniu, dedykowanego systemu komputerowego KS-SIKCH. Ogłoszenie postępowania generowane jest na stronę internetową automatycznie z tego systemu, na podstawie szablonu, w którym ujęte są wszystkie wymagane rozporządzeniem o ogłoszeniu dane dotyczące ogłoszenia. System komputerowy nie dopuszcza do wygenerowania dokumentu w formacie WORD, w którym zawarte jest ogłoszenie wraz z dołączonym do niego podpisem elektronicznym. Kontraktowanie świadczeń przy wsparciu systemu informatycznego powoduje obowiązek stworzenia w nim w pierwszej kolejności zapytania ofertowego, na którego podstawie generuje się i przesyła na stronę internetową ogłoszenie postępowania wraz z połączonym z nim, konkretnym zapytaniem ofertowym, a dopiero następnie drukuje się z systemu ogłoszenie podpisywane przez dyrektora oddziału, które potem wywieszane jest na tablicy ogłoszeń oraz przesyłane do właściwych podmiotów. Umieszczenie ogłoszenia na stronie internetowej oddziału w specjalnej przeglądarce zawierającej wszystkie ogłoszone postępowania eliminuje ewentualne wątpliwości, że pochodzi ono od organu uprawnionego do dokonania tych czynności. Dodatkowo każdy z oferentów ma zapewnioną możliwość uczestnictwa w otwarciu konkursu ofert, podczas którego sprawdza się prawidłowość ogłoszenia postępowania i każdy z nich ma również prawo wglądu do wszystkich zgromadzonych dla danego postępowania dokumentów, w tym także do ogłoszenia.
Natomiast przepis art. 20a ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż skierowany jest do podmiotów/osób, które korzystają z usług online udostępnianych przez podmioty określone w art. 2 tej ustawy, a więc do podmiotów/osób, które są odbiorcami, a nie do tych, którzy tworzą pewne usługi i/lub udostępniają możliwość skorzystania z nich online. Błędnie jednak skarżący przyjmuje, że adresatem tego przepisu jest w niniejszym przypadku dyrektor oddziału wojewódzkiego umieszczający na stronie internetowej ogłoszenie postępowania.
Ponadto organ wskazał, że ogłoszenie postępowania konkursowego nie jest oświadczeniem woli dyrektora oddziału w rozumieniu kodeksu cywilnego.
Do oświadczeniach woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego dochodzi w przypadku kontraktowania świadczeń dopiero na etapie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skutki ogłoszenia postępowania ograniczają się wyłącznie do wykonania obowiązków w zakresie kontraktowania świadczeń nałożonych na dyrektora ustawą o świadczeniach. Wydruk ogłoszenia umieszczonego na stronie internetowej i podpisanie go przez dyrektora ma służyć jedynie potwierdzeniu w formie pisemnej wykonania czynności zrealizowanych przez niego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (ustawa o świadczeniach, rozporządzenie o ogłoszeniu). Ogłoszenie Dyrektora nie prowadzi bowiem bezpośrednio do zawarcia takiej umowy. Po pierwsze nie jest adresowane do konkretnego (z nazwy) podmiotu, po drugie nie jest też ofertą kierowaną do każdego, w efekcie ogłoszenia potencjalny świadczeniodawca przyjmując określone tam warunki, nie staje się jeszcze stroną żadnej umowy, nie ma również charakteru jednostronnego oświadczenia woli, gdyż nie jest oświadczeniem prawnokształtującym w znaczeniu cywilistycznym. Ogłoszenie stanowi wyłącznie wymóg, którego realizacja - wobec przepisów ustawy - jest niezbędna do przeprowadzania postępowania konkursowego. Dodatkowo należy wskazać, że ogłoszenie nie zawiera podstawowych elementów przedmiotowo istotnych umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych, nie określa bowiem ani ceny, ani ilości świadczeń, co dodatkowo potwierdza stanowisko organu, iż nie ma ono charakteru oświadczenia woli, o którym mowa w przepisach Kodeksu cywilnego.
Nadto organ podkreślił, że nie istnieje żaden wzór ogłoszenia. Nieprawidłowość w ogłoszeniu dotyczy jedynie braku zastrzeżenia czasowego do skorzystania z prawa odwołania postępowania do dnia składania ofert, tj. nie wskazano, do kiedy taka czynność może zostać podjęta. W tym zakresie mają jednak zastosowanie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, których obowiązek stosowania i przestrzegania dotyczy zarówno organu jak i świadczeniodawcy. Brak w ogłoszeniu zapisu o prawie do odwołania postępowania o treści dokładnie wynikającej z treści rozporządzenia o ogłoszeniu nie oznacza, że w tym zakresie przepisy tego rozporządzenia nie były przez organ stosowane i uwzględniane. Uchybienie to w żaden sposób nie wpływa na ważność ogłoszonego postępowania konkursowego i nie może stanowić uzasadnionej podstawy do kwestionowania ważności umów zawartych w wyniku rozstrzygniętego postępowania konkursowego, a ponadto postępowanie zostało zakończone wyborem ofert i nie doszło do jego odwołania.
Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, organ wskazał, że żaden z przepisów prawa nie obliguje ani dyrektora oddziału ani komisji konkursowej do zamieszczania w treści ogłoszenia postępowania informacji o tzw. cenie oczekiwanej. Informacja ta w szczególności nie jest wskazana jako element konieczny ogłoszenia ani w art. 139 ust. 3 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, ani w § 3 ust.2 rozporządzenia o ogłoszeniu. Dyrektor Oddziału Funduszu wskazuje cenę oczekiwaną, jednakże z treści wskazanego aktu (ani żadnego innego) nie wynika, iż winien to uczynić najpóźniej w dacie ogłoszenia postępowania, nadto - że winien to ogłaszać potencjalnym oferentom. Dobrą praktyką Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ jest jednak podawanie ceny oczekiwanej do wiadomości świadczeniodawców. W przedmiotowym postępowaniu informacja o cenie oczekiwanej umieszczona została na stronie internetowej w dniu 14 lutego 2014 r., czyli w terminie niewątpliwie gwarantującym oferentom wystarczającą ilość czasu na przygotowanie oferty zarówno w kontekście wymagań formalnych, merytorycznych jak i finansowych, gdyż termin składania ofert upływał w dniu 27 lutego 2017 r. Ponadto ostateczna cena za świadczenia ustalana jest w trakcie negocjacji z oferentami prowadzonymi przez komisję konkursową. Podczas nich każdy z oferentów ma prawo podtrzymać swoją propozycję ceny wskazaną w ofercie, jak również zmodyfikować swoje stanowisko, tj. zaproponować cenę niższą. Modyfikacja ceny podczas negocjacji łączy się, co oczywiste, ze zmianą wyceny oferty w ramach tego kryterium. Na etapie negocjacji oferenci znają już propozycje cenowe swoich konkurentów oraz mają możliwość ustalenia pozostałych ilości punktów za spełnienie niecenowych kryteriów oceny ich ofert. Oferenci kształtują w postępowaniu poprzedzającym zawarcie umowy poziom cen, za które Fundusz może (ale nie musi) zakupić świadczenia zdrowotne. Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyduje się na umieszczenie informacji o tzw. cenie oczekiwanej na stronie internetowej. Dyrektor bierze bowiem pod uwagę okoliczność, że potencjalni oferenci, podejmując decyzję o uczestnictwie w konkursie, winni mieć świadomość, jakie są realne możliwości zakupowe Oddziału Funduszu i ewentualnie dostosować do nich swoje oferty cenowe.
Końcowo organ podniósł, że działanie komisji konkursowej, która stwierdziła prawidłowość ogłoszenia o postępowaniu uznać należy za prawidłowe i wbrew zarzutom skarżącego nie doszło w następstwie tej czynności komisji do naruszenia § 10 ust. 2 rozporządzenia o ogłoszeniu i art. 142 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. Nie zachodzą także przesłanki do podzielenia stanowiska skarżącego, że niniejsze postępowanie winno być unieważnione, a tym bardziej do jego konkluzji o nieważności umów zawartych w wyniku tego postępowania. Przesłanki do unieważnienia postępowania enumeratywnie określone zostały w art. 150 ww. ustawy i żadna z nich uzasadniająca takie działanie dyrektora w niniejszym postępowaniu nie zaistniała.
Również za nieuzasadniony uznał organ zarzut skarżącego dotyczący niewłaściwej wykładni kryterium ciągłości dokonany przez komisję konkursową, a następnie dyrektora w zaskarżonej decyzji. Ciągłość udzielania świadczeń zdrowotnych, o której mowa w art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, nie pozostaje w sprzeczności z kryterium ciągłości stosowanym przez komisję konkursową przy ocenie ofert. Definicja ustawowa ma niejako charakter ramowy, a jej uszczegółowienie zawarte jest w wydanym przez Ministra Zdrowia na podstawie delegacji zawartej w art. 148 tej ustawy rozporządzeniu o kryteriach, a konkretnie w jego załącznikach, w tym przypadku w załączniku nr 6 (Tabela I, pkt 7 lp. III, Tabela II pkt IV lp. 1, 2 i 3). Spełnienie przez oferenta wskazanych w w/w rozporządzeniu kryteriów oznacza niejako z automatu przyznanie ofercie określonej wagi wyrażonej w punktach. Zważywszy więc na w/w poszczególne aspekty kryterium ciągłości, odrębnie oceniane w sposób określony w treści rzeczonego rozporządzenia, należy podkreślić, że prawodawca uznał za zasadne premiowanie za kontynuację udzielania świadczeń wyłącznie tych oferentów, którzy posiadali umowy na ich wykonywanie na ten sam obszar kontraktowania, na który przeprowadzane jest dane postępowanie konkursowe.
Niewskazanie miejsc udzielania świadczeń zdrowotnych objętych przedmiotem postępowania na obszarze terytorialnym, którego dotyczy postępowanie, z góry dyskwalifikuje taką ofertę jako niedotyczącą świadczeń realizowanych w ramach danego postępowania. Nie ma więc żadnych wątpliwości, że przyznanie dodatkowych punktów za ten aspekt kryterium ciągłości może dotyczyć wyłącznie oferty złożonej przez oferenta, który przez wskazany w opisie w/w kryterium okres posiadał zawartą umowę z Funduszem na ten sam co obecnie prowadzone postępowanie obszar terytorialny i udzielał na jej podstawie świadczeń w miejscu/miejscach zlokalizowanych na tym obszarze. Nie ogranicza to, a tym bardziej nie eliminuje sytuacji, w których świadczeniodawca obejmie opieką zdrowotną również świadczeniobiorców, którzy mieszkają poza terenem, na który została zawarta umowa z Funduszem. Z uwagi bowiem na uprawnienie świadczeniobiorcy wynikające z art. 29 ustawy o świadczeniach, ma on prawo wybrać każdego świadczeniodawcę, który zawarł umowę z którymkolwiek oddziałem NFZ i podjął się jego leczenia. Nie zmienia to jednak faktu, że udzielanie świadczeń przez oferenta pacjentom spoza obszaru, na który uprzednio z Funduszem zakontraktował realizację świadczeń, tj. również na obszarze objętym przedmiotowym postępowaniem, nie stanowi realizacji warunków, za które oferent może otrzymać dodatkowe punkty w ramach kryterium ciągłości.
Zarówno Komisja konkursowa jak i po odwołaniu skarżącego Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ, wykonując swoje obowiązki, zastosowali się w pełni do wynikających z przepisów prawa regulacji, w szczególności uznali za niezbędne - w świetle wyżej wskazanych przepisów - dokonanie oceny ofert z zastosowaniem wszystkich kryteriów określonych w w/w rozporządzeniu, co łączyło się z przyznaniem ofertom punktów według ilości w nim ustalonej. Wybiórcze wykorzystanie do oceny ofert w przedmiotowym postępowaniu tylko niektórych parametrów ocenianych w ramach kryterium ciągłości lub wprowadzenie nowych, nieznanych rozporządzeniu, albo przyznanie za spełnione kryterium innej niż określona w rozporządzeniu o kryteriach wagi punktowej, uzasadniałoby zarzut o nierównym traktowaniu świadczeniodawców. Kwestia równego traktowania wszystkich oferentów w przedmiotowym postępowaniu była również w uzasadnieniu skarżonej decyzji szeroko komentowana, ze wskazaniem konkretnych przepisów zawartych w aktach prawnych regulujących postępowanie konkursowe, które tę równość gwarantują oraz działań Dyrektora i Komisji, potwierdzających realizację tej zasady.
Odnosząc się do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, organ podkreślił, że zarzuty w zakresie uchybień dotyczących postępowania dowodowego są ogólnikowe i nie wskazują, jakie konkretnie okoliczności oraz które dowody organ pominął, dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego i ustalając na tej podstawie istotny dla wydania rozstrzygnięcia stan faktyczny. W ocenie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K., w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie występują żadne niewyjaśnione przez organ istotne fakty, organ nie pominął też żadnego ze zgromadzonych w postępowaniu konkursowym dowodów, skarżący zaś żadnych nowych dowodów po złożeniu odwołania aż do chwili obecnej nie zaoferował. Uzasadnienie decyzji w sposób bardzo szczegółowy odnosi się do poszczególnych zarzutów odwołania, po kolei je analizując i wskazując powody, dla których - według organu - są to zarzuty nieuzasadnione. W kontekście zarzutów procesowych skarżącego istotne jest zwrócenie uwagi na specyfikę postępowania administracyjnego prowadzonego przez dyrektora oddziału NFZ w następstwie odwołania od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. W toku tego postępowania dyrektor dysponuje już w zasadzie od początku kompletnym materiałem dowodowym (akta postępowania konkursowego) i dokonuje na jego podstawie ustalenia stanu faktycznego, a następnie de facto jego oceny w zakresie prawidłowości i zgodności z prawem czynności podejmowanych przez komisję konkursową, jej decyzji i rozstrzygnięć. Jest to więc postępowanie bardziej zbliżone do specyfiki postępowania odwoławczego. Ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego możliwe jest w zasadzie jedynie na skutek stosownego wniosku złożonego przez uczestnika postępowania administracyjnego i to w ograniczonym zakresie, ponieważ zgodnie z § 18 ust. 4 zarządzenia nr 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, oferent jest związany ofertą począwszy od upływu terminu do składania ofert, co niewątpliwie oznacza, że nie może jej zmienić ani uzupełnić.
Analizując dalsze zarzuty procesowe skarżącego, należy także brać pod uwagę, zdaniem organu, wynikającą z przepisów ustawy o świadczeniach konieczność szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Wprawdzie 7-dniowy termin na wydanie decyzji ma charakter instrukcyjny, to jednak zważywszy na konieczność nieprzerwanego zapewnienia świadczeniobiorcom dostępu do leczenia w ramach ubezpieczenia zdrowotnego, dyrektor zawsze musi mieć na względzie interes pacjentów i dążyć do jak najszybszego wydania decyzji administracyjnej, działając z poszanowaniem przysługujących stronom postępowania administracyjnego praw. Z tych powodów dyrektor zawsze zawiadamia strony o wszczęciu postępowania (wpłynięciu odwołania) oraz wskazuje na wynikające z art. 10 k.p.a. ich uprawnienia. Organ stwarza dogodne dla stron warunki skorzystania z tych uprawnień, w szczególności poprzez możliwość telefonicznego uzgodnienia terminu wizyty w oddziale i zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego. W okolicznościach przedmiotowej sprawy organ zrealizował w/w obowiązki. Pomiędzy datą otrzymania zawiadomienia przez skarżącego a dniem wydaniem decyzji przez organ upłynęło 12 dni, natomiast materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie był kompletny i niezmienny już od dnia pierwszego powiadomienia stron o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami. Ponadto skarżący, pomimo zapewnienia mu przez organ takiej możliwości, nie zgłosił żadnych dodatkowych wniosków dowodowych.
W kwestii zarzutu procesowego polegającego na ograniczeniu akt postępowania dowodowego wyłącznie do możliwości zapoznania się z ofertami w zakresie obejmującym informacje, które nie zostały przez oferenta zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorcy, organ wskazał na art. 135 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Dyrektor stosując się do określonych w przepisach ustawowych ograniczeń, udostępniał akta postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie w całości, z uwzględnieniem wynikających z w/w przepisu ograniczeń.
W dniu 17 października 2017 r. wpłynęła do Sądu kopia pisma strony zatytułowanego "Stanowisko Odwołującego" przesłana przez organ, złożonego w Świętokrzyskim Oddziale Wojewódzkim NFZ w K. w dniu 26 czerwca 2017 r. wraz pismem organu skierowanym do Spółki w dniu 30 czerwca 2017 r.
Na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej okazał wydruki ogłoszeń dokonanych w innych oddziałach wojewódzkich NFZ na okoliczność, że wszystkie te ogłoszenia zawierały wzmiankę, że zostały podpisane i przyznał, że w przedmiotowym konkursie prowadzone były negocjacje. Natomiast pełnomocnik organu złożył dwa wydruki z systemu obiegu dokumentów – system obsługi kancelarii dotyczące dnia 26 czerwca 2017 r. na okoliczność, że skarżąca złożyła pismo "Stanowisko odwołującego" już po wydaniu decyzji przez organ, podnosząc nadto, że Spółka także zastrzegła tajemnicę przedsiębiorcy co do niektórych informacji zawartych w złożonej przez nią ofercie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyżej zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga Centrum Medycznego "[...] " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w K. nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skarżący nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 154 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej") i na zasadzie art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r., wniósł skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Stosownie do art. 152 ust. 1 oraz art. 154 ust. 1 tej ustawy, odwołanie do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu przysługuje świadczeniodawcy, którego interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W związku z tym odwołanie podlega uwzględnieniu, gdy stwierdzony zostanie uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy będący wynikiem naruszenia zasad takiego postępowania. Organ rozpoznający odwołanie bada, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję konkursową zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego, przy czym dla uwzględnienia odwołania obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie.
Wyjaśnić należy w tym miejscu, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 2, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) w związku z nierozpoznaniem przez organ przed wydaniem decyzji zarzutów, twierdzeń i wniosków strony wyrażonych w piśmie procesowym zatytułowanym "Stanowisko Odwołującego" (opatrzonym datą 23.06.2017r.), które wpłynęło do siedziby organu w dniu 26 czerwca 2017 r. Analiza akt sprawy, treści ww. pisma strony, złożonych w dniu rozprawy wydruków dotyczących obiegu korespondencji w siedzibie organu, a także twierdzeń skarżącej i organu w tym zakresie, doprowadza do wniosku, że "Stanowisko Odwołującego" złożone zostało w niniejszej sprawie już po wydaniu zaskarżonej decyzji, która, co istotne, już w dniu 26 czerwca 2017 r. została wysłana do stron, co potwierdzają m.in. dokumenty w postaci zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek zawierających odpisy zaskarżonej decyzji znajdujące się w aktach administracyjnych. Ponadto w piśmie tym odwołujący nie zgłosił nowych wniosków dowodowych, również samo pismo nie jest takim wnioskiem.
Z uwagi na podniesienie w skardze dalszych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, odnieść się należy do nich w pierwszej kolejności.
W zakresie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisu postępowania, a to art. 10 k.p.a., wskazać należy, że zgodnie z art. 154 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, organ ma obowiązek rozpatrzenia odwołania w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Odwołanie od rozstrzygnięcia konkursowego wszczyna postępowanie, które prowadzone jest na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ale stosowanych odpowiednio. To oznacza, że z uwagi na krótki termin do rozpoznania takiego odwołania, nie sposób zarzucić Dyrektorowi Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K., iż pismem z dnia 12 czerwca 2017 r. wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, skierował do stron postępowania zawiadomienie spełniające warunek określony w art. 10 k.p.a. Zostało ono odwołującemu doręczone w dniu 14 czerwca 2017 r. W dniu 23 czerwca 2017 r. upoważnionym przez skarżącą osobom udostępniono celem zapoznania się oferty wybrane do zawarcia umów w żądanych przez stronę postępowaniach oraz dokumentację z tych postępowań. Poinformowano także osoby uczestniczące w czynności w imieniu Spółki, że mogą wypowiedzieć się co do zebranych dowodów, materiałów i żądań, ale oświadczyły one, że nie zgłaszają żadnych zastrzeżeń. Decyzja została wydana w dniu 26 czerwca 2017 r. i do tego dnia Spółka nie złożyła dodatkowych wniosków dowodowych i zarzutów. W związku z powyższym, mając przy tym na względzie, że od doręczenia zawiadomienia w trybie art. 10 k.p.a. do dnia wydania decyzji minęło 12 dni, Sąd uznał za chybiony zarzut naruszenia art. 10 k.p.a.
Należy podkreślić nadto, w kwestii zarzutów naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 2, art. 80 i art. 81 k.p.a., że skarżący na uzasadnienie zarzutów dotyczących wskazanych przepisów postępowania obszernie przytoczył zasady ich stosowania, kierunki interpretacji, obowiązki z nich wynikające dla organu prowadzącego postępowanie, ale nie wskazał, w jaki sposób organ naruszył te przepisy i jaki te naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy w istocie materiał dowodowy - z uwagi zresztą na specyfikę postępowania - tworzyła dokumentacja z postępowania konkursowego wraz z ofertami. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika z kolei, aby od dnia wniesienia odwołania do dnia wydania zaskarżonej decyzji materiał dowodowy uległ zmianie, został uzupełniony, a także by Spółka składała, bądź zgłaszała nowe dowody w sprawie.
Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo odniósł się do zarzutów odwołania, przedstawiając porównanie oferty strony z ofertami podmiotów, które zostały wybrane do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Z powyższych przyczyn nie mogły prowadzić do uwzględnienia skargi zarzuty naruszenia ww. przepisów postępowania administracyjnego.
Jak zarzuca także strona, udostępniono upoważnionym przez nią osobom do wglądu dokumentację konkursową z wyłączeniem informacji zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorcy. Na tej podstawie skarżący sformułował zarzut naruszenia art. 73 § 1 i art. 74 § 1 w zw. z § 2 k.p.a., który Sąd ocenił również jako nietrafny.
W uzasadnieniu skargi jej autor powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (II GSK 614/15). Niemniej jednak argumentacja NSA wyrażona w uzasadnieniu tego wyroku nie mogła stanowić powodu dla uwzględnienia analizowanego zarzutu skargi, skoro strona pomija tę jej część, gdzie NSA wskazuje, że przepis odrębnej ustawy, wprowadzający ochronę określonych informacji (w tym zawartych w aktach sprawy), uzyska pierwszeństwo przed normą k.p.a. wówczas, gdy wyznaczony nim zakres podmiotowy i przedmiotowy udostępnienia informacji wyraźnie eliminuje (modyfikuje) regulację ustawy procesowej administracyjnej. Warunki takie spełnia m.in. art. 55 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Nie sposób przy tym pominąć okoliczności, że również sama Spółka w postępowaniu konkursowym skorzystała z uprawnienia zastrzeżenia części informacji zawartych w ofercie jako tajemnicy jej przedsiębiorstwa. Ponadto, podobnie jak w przypadku analizowanych wyżej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, skarżąca nie wskazała, jaki konkretnie wpływ na rozstrzygnięcie sprawy mogło mieć ograniczenie stronie dostępu do zastrzeżonych jej informacji, zwłaszcza, że zakwestionowała ocenę oferty z punktu widzenia kryterium ciągłości, co do którego ocena pozostałych ofert była weryfikowalna.
Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 139 ust. 2 i 9 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej w zw. z § 3 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu oraz § 3 ust. 2 pkt 6, i 11 tego rozporządzenia), a kwestionujących prawidłowość (ważność) ogłoszenia o przedmiotowym postępowaniu konkursowym, należy podnieść, że nie zasługują one na uwzględnienie.
W zakresie zarzutu braku podpisu pod przedmiotowym ogłoszeniem na stronie internetowej Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ i uniemożliwienie identyfikacji osoby, która dokonała tego ogłoszenia, wskazać należy, że zgodnie z art. 139 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ogłoszenie o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawiera w szczególności:
1) nazwę zamawiającego i adres jego siedziby;
2) określenie wartości i przedmiotu zamówienia;
3) wymagane kwalifikacje zawodowe i techniczne świadczeniodawców, z uwzględnieniem Polskich Norm wprowadzających normy europejskie, europejskich aprobat technicznych lub norm państw członkowskich Unii Europejskiej wprowadzających europejskie normy zharmonizowane oraz klasyfikacji statystycznych wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej;
4) wskazanie świadczeniodawców zapraszanych do rokowań - w przypadku rokowań;
5) określenie obszaru terytorialnego, dla którego jest przeprowadzane postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, oraz wskazanie maksymalnej liczby umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu tego postępowania, zgodnie z planem finansowym oddziału wojewódzkiego Funduszu i planem zakupu świadczeń opieki zdrowotnej. Przy czym na podstawie ustępu 9 art. 139 ww. ustawy, Minister Zdrowia określił w drodze rozporządzenia sposób ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadania oraz tryb pracy.
W myśl § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1980 ze zm., powoływanego dalej jako "rozporządzenie w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu"), ogłoszenie o postępowaniu w trybie konkursu ofert zawiera:
1) nazwę oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, zwanego dalej "oddziałem", adres jego siedziby i adres poczty elektronicznej;
2) datę ogłoszenia o postępowaniu i jego kod nadany przez dyrektora oddziału;
3) określenie wartości i przedmiotu zamówienia;
4) określenie obszaru terytorialnego, dla którego jest przeprowadzane postępowanie;
5) określenie maksymalnej liczby umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zwanych dalej "umowami", które zostaną zawarte po przeprowadzeniu tego postępowania, zgodnie z planem finansowym oddziału i planem zakupu świadczeń opieki zdrowotnej;
6) warunki zawierania i realizacji umów, odpowiednio do przedmiotu postępowania;
7) miejsce i termin, w którym można zapoznać się ze szczegółowymi warunkami zawierania i realizacji umów, nie krótszy niż 7 dni od dnia ogłoszenia o postępowaniu;
8) miejsce i termin składania ofert, nie krótszy niż 14 dni od dnia ogłoszenia o postępowaniu;
9) miejsce i termin otwarcia ofert;
10) miejsce i termin ogłoszenia rozstrzygnięcia postępowania;
11) zastrzeżenie o prawie do odwołania postępowania do dnia składania ofert oraz do przedłużenia terminu składania ofert i terminu ogłoszenia rozstrzygnięcia postępowania;
12) informację o możliwości składania protestów, o których mowa w art. 153 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zwanej dalej "ustawą", oraz odwołań, wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi, o których mowa w art. 154 ustawy.
Powołane przepisy prawa nie wprowadzają zatem wymogu umieszczania podpisu pod ww. ogłoszeniem osoby uprawnionej (Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ czy też osoby przez niego upoważnionej), w tym bezpiecznego podpisu elektronicznego pod ogłoszeniem zamieszczanym na stronie internetowej. Z tego względu niezamieszczenie takiego podpisu pod ogłoszeniem o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie stanowi oczywiście przesłanki do stwierdzenia nieważności takiego ogłoszenia. Ponadto skarżąca nie wykazała, jaki wpływ na dalsze postępowanie miał fakt, że na stronie internetowej nie znalazł się podpis organu pod ogłoszeniem, zwłaszcza, że Spółka w odpowiedzi na kwestionowane ogłoszenie wzięła udział w przedmiotowym postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przy tym podnieść należy, że czynność zamieszczenia ogłoszenia na stronie internetowej nie jest oświadczeniem woli organu, a jedynie wywiązaniem się z obowiązku określonego w § 3 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu. Ponadto w świetle znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów nie może budzić żadnych wątpliwości, że ogłoszenie o postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zostało podpisane przez Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Nadto, stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu, ogłoszenie to zostało zamieszczone na stronie internetowej tego organu, w związku z czym nie mogło budzić wątpliwości, że postępowanie ogłosił ten właśnie organ.
Natomiast art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz. U. 2017 poz. 570) dotyczy identyfikacji użytkowników systemów teleinformatycznych i wprowadza wymagania w zakresie uwierzytelniania tych użytkowników w sytuacji korzystania przez nich z usług podmiotów określonych w art. 2, czyli podmiotów publicznych. Podmiot publiczny, który używa do realizacji zadań publicznych systemów teleinformatycznych, może umożliwiać użytkownikom identyfikację w tym systemie przez zastosowanie innych technologii, chyba że przepisy odrębne przewidują obowiązek dokonania czynności w siedzibie podmiotu publicznego (art. 20a ust. 2 ww. ustawy). Zatem wymagania związane z zastosowaniem bezpiecznego podpisu weryfikowanego kwalifikowanym certyfikatem lub profilu zaufanego ePUAP adresowane są do użytkowników systemów teleinformatycznych, nie zaś podmiotów publicznych (w tym przypadku Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ) używających do realizacji zadań publicznych systemów teleinformatycznych.
Stąd zarzut powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Również, w świetle powołanych przepisów prawa, nie mogły prowadzić do uwzględnienia skargi pozostałe zarzuty dotyczące prawidłowości przedmiotowego ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Nie jest bowiem zasadny zarzut dotyczący niezamieszczenia w tym ogłoszeniu tzw. ceny oczekiwanej. Po pierwsze, przepisy ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej, ani przepisy rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu, nie nakładają na organ obowiązku zamieszczenia w ogłoszeniu informacji o cenie oczekiwanej, po drugie, informacja takowa pojawiła się bezspornie w dniu 14 lutego 2017 r. Nadto termin składania ofert upływał w dniu 27 lutego 2017r. Ponieważ skarżąca swoją ofertę złożyła ostatniego dnia terminu, a zatem ilość czasu na przygotowanie oferty w zakresie związanym z propozycjami cenowymi dotyczącymi przedmiotowych świadczeń zdrowotnych nie mogła mieć wpływu na ostateczną ilość punktów za cenowe kryterium oceny oferty, skoro ostatecznie propozycje te w ramach późniejszych negocjacji strona mogła modyfikować w korzystnym dla siebie kierunku.
Nie było sporu co do tego, że w treści ogłoszenia nie została zamieszczona informacja o terminie, w którym organ ma prawo do odwołania postępowania, choć o samym prawie do odwołania konkursu ofert informacja w tym ogłoszeniu widniała.
Niemniej jednak, podobnie jak w przypadku zarzutu skargi dotyczącego braku wskazania ceny oczekiwanej w dniu pojawienia się ogłoszenia, tak również w przypadku braku czasowego zastrzeżenia prawa organu do odwołania przedmiotowego postępowania konkursowego, strona nie wskazała, jaki miało to wpływ na przebieg postępowania, terminowość dokonanych przez skarżącą czynności w tym postępowaniu, a następnie jego wynik, skoro nie zostało ono odwołane, a Spółka miała zagwarantowaną możliwość zapoznania się z wysokością ceny oczekiwanej przed datą złożenia oferty a potem w okresie jej negocjowania.
Z powyższych względów Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w zw. z art. 142 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, polegającego na stwierdzeniu przez organ prawidłowości ogłoszenia w sposób nieuwzględniający zarzutów skarżącego.
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego związanych z kryterium ciągłości, w tym naruszenia art. 2 i art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie oferentów, podnieść w pierwszym rzędzie należy, że
zasada równości wymaga, aby podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu były traktowane równo (wyrok TK z dnia 11 kwietnia 1994 r., w sprawie K 10/93, opubl. OTK 1994/1/7). Trybunał Konstytucyjny dopuszcza jednakże różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji, z tym, że wszelkie zróżnicowanie w prawie jest dopuszczalne, o ile jest usprawiedliwione. Równość oznacza także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów (adresatów norm prawnych), bo równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnym względem oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innym względem (por. wyrok TK z dnia 24 października 1989 r., K 6/89, opubl. OTK 1989/1/7). Wprowadzenie kryterium ciągłości świadczeń opieki zdrowotnej znajduje swoje uzasadnienie również w świetle konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, co Sąd wyjaśnia poniżej.
Przedmiotowe postępowanie w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej toczyło się w trybie konkursu ofert. Zgodnie z art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert: 1) jakości, 2) kompleksowości, 3) dostępności, 4) ciągłości, 5) ceny - udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. "Ciągłość" jest więc jednym z kryteriów porównania złożonych ofert świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2013 r. poz. 1290), z dniem 1 stycznia 2014 r. w art. 5 dodano pkt 2a. W wyniku tej zmiany, stosownie do art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, użyte w ustawie określenie "ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej" oznacza: "organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniającą kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, w szczególności ograniczającą ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów;".
W świetle literalnego brzmienia ustawowej definicji kryterium ciągłości jako organizacji udzielania świadczeń to zapewnienie kontynuacji procesu (diagnostycznego czy terapeutycznego), w szczególności poprzez ograniczenie ryzyka przerwania procesu leczenia realizowanego w dniu złożenia oferty. Zatem najmniejsze ryzyko przerwania procesu leczenia pacjenta zapewnia świadczeniodawca prowadzący już to leczenie na podstawie uprzednio zawartej umowy.
Za przyjęciem takiej interpretacji tego kryterium przemawia też uzasadnienie projektu wprowadzonej zmiany. Wskazano w nim, że kryterium "ciągłości" należy rozumieć jako organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniającą ciągłość procesu diagnostycznego lub terapeutycznego oraz ograniczającą ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń. Kryterium to premiować będzie oferty świadczeniodawców realizujących obecnie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Każda zmiana świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej zakłóca proces leczenia, a także skutkuje przerwaniem ciągłości kolejki oczekujących na udzielenie świadczenia. Oferta nowego świadczeniodawcy powinna zatem być lepsza, aby uzasadniać związane z jej wyborem zmiany (por. Sejm RP VII kadencji, nr druku 1785). W uzasadnieniu ww. projektu wyjaśniono, że zdecydowano się na wyszczególnienie podstawowych elementów wskazanych pojęć, które muszą być brane pod uwagę podczas procesu porównania ofert według wskazanych kryteriów. Wyliczenie nie ma jednak charakteru enumeratywnego (wskazuje elementy, które należy brać pod uwagę, dokonując oceny ofert pod względem ciągłości i kompleksowości), co umożliwia stosowanie także dodatkowych wyznaczników ww. kryteriów.
Dodatkowe wyznaczniki porównania ofert według kryterium ciągłości wskazuje - wydane na podstawie art. 148 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej - rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1372), które stanowiło podstawę prawną przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania konkursowego i wydanego w jego efekcie rozstrzygnięcia w dniu 1 czerwca 2017 r. Odnośnie rodzaju i zakresu świadczeń opieki zdrowotnej, których dotyczył konkurs, istotne znaczenie miał załącznik nr 6 do tego rozporządzenia regulujący "Wykaz szczegółowych kryteriów wyboru ofert wraz z wyznaczającymi je warunkami oraz przypisaną im wartością w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej". Zgodnie z tabelą nr 2 tego załącznika, określającą wspólne kryteria oceny dla świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, w części IV dotyczącej kryterium "ciągłość", określono oceniany warunek w ten sposób, że: "W dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie", za co oferent może uzyskać 5 punktów. Nadto kolejne 5 albo 10 punktów uzyskuje oferta, jeżeli odpowiednio: "W dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie nieprzerwanie od 5 lat" albo "W dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie nieprzerwanie od 10 lat". Zatem warunkiem uzyskania punktów w ramach kryterium ciągłości jest realizowanie na podstawie umowy procesu leczenia przez świadczeniodawcę nie tylko w ramach danego zakresu świadczeń, ale jednocześnie w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2017 r. (II GSK 5488/16, opubl. lex nr 2247936), że cel kryterium "ciągłości" wiąże z ograniczeniem ryzyka przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów. Zatem ma na uwadze dobro pacjentów. Wagę tego interesu pacjentów trzeba uznać za proporcjonalną do pewnego uprzywilejowania świadczeniodawców zainteresowanych zawarciem umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej już świadczących te usługi. Przedstawionego wyżej rozumienia kryterium "ciągłości" – w zgodzie z motywami wprowadzonych zmian ustawy o świadczeniach - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie podważa fakt, że ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w art. 134 w ust. 1, nakłada na Fundusz obowiązek zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Sposób realizacji tej zasady określa ust. 2 tego artykułu, zgodnie z którym, wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach. Zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się w stosowaniu takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu. Naruszeniem omawianej zasady byłoby stosowanie w danym postępowaniu w stosunku do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, względnie wyłączenie stosowania określonych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców. Ocena zróżnicowania sytuacji podmiotów wymaga oceny, czy zróżnicowanie to można uznać za uzasadnione, w szczególności czy pozostaje w związku bezpośrednim z celem przepisów, wagą interesu, dla którego zróżnicowanie jest wprowadzone, czy pozostaje w proporcji do interesów naruszanych (wyrok SN z dnia 5 maja 2010 r., I PK 201/09 i wyroki NSA z dnia 18 maja 2011 r., II GSK 490/10 oraz z dnia 11 stycznia 2013 r., II GSK 2331/11).
Jak wskazał także w powołanym wyroku z dnia 2 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny istotne jest to, że interpretowanie kryterium "ciągłości" tylko jako ryzyko przerwania świadczeń "na przyszłość" przez biorącego udział w konkursie w istocie pokrywałoby się z kryterium kompleksowości, która w myśl art. 5 pkt 7a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oznacza możliwość realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie obejmującą wszystkie etapy i elementy procesu ich realizacji, w szczególności strukturę świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie.
W niniejszej sprawie Centrum Medyczne "[...] " sp. z o.o. sp. k. w K. realizowała świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie pielęgniarska opieka długoterminowa domowa na podstawie umowy zawartej wyłącznie na teren powiatu Kielce, zaś obszar którego dotyczyło przedmiotowe postępowanie konkursowe to teren powiatu jędrzejowskiego. Nie zostało skutecznie wykazane przez skarżącą w toku postępowania, że realizowała ww. świadczenia opieki zdrowotnej na podstawie umowy (z Funduszem) na terenie powiatu jędrzejowskiego, w tym nieprzerwanie od 5 lat w okresie poprzedzającym złożenie oferty. W ocenie Sądu, w świetle powyższych rozważań, nie jest spełnieniem tego warunku realizowanie tych świadczeń pacjentom mającym miejsce zamieszkania na terenie powiatu jędrzejowskiego na podstawie art. 29 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Twierdzenia Spółki, że powinna uzyskać za kryterium ciągłości punkty, ponieważ sprawuje opiekę zdrowotną nad pacjentami z terenu powiatu jędrzejowskiego w trybie art. 29 tej ustawy nie może zasługiwać na uwzględnienie, skoro świadczenia te nie były realizowane na tym terenie na podstawie umowy. Jednocześnie taka argumentacja skargi przemawia za zasadnością przyznania punktów podmiotom, którzy świadczyli na tym terenie świadczenia z przedmiotowego zakresu na rzecz zamieszkałych na tym terenie osób, a nadto na podstawie umów dotyczących powiatu, którego dotyczyło postępowanie w sprawie. W omawianym zakresie Sąd ocenia jako zasadną argumentację organu.
W rozpoznawanej sprawie ocena oferty skarżącego według kryterium ciągłości została dokonana zgodnie z prawem. Nie doszło także do naruszenia zasady równego traktowania świadczeniodawców w świetle regulacji konstytucyjnej, skoro wprowadzenie analizowanego kryterium służyło zagwarantowaniu kontynuacji procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej i przyświeca mu dobro pacjenta, ochrona jego zdrowia i życia. Uzyskiwanie dodatkowych punktów za realizację umowy o udzielanie świadczeń u dotychczasowego podmiotu znajduje swoje uzasadnienie w Konstytucji RP i w wynikającym z jego art. 68 prawa do ochrony zdrowia, bowiem ważąc z jednej strony wynikające z art. 32 Konstytucji RP prawo do równego traktowania przez władze publiczne, ustawodawca gwarantuje pacjentom możliwość kontynuacji leczenia u dotychczasowego świadczeniodawcy, o ile zostanie wybrany do zawarcia umowy (zob. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2016 r., II GSK 1317/15, opubl. lex nr 2227990).
Ponadto zauważyć należy, że wszystkie wymagania były znane wykonawcom w chwili przygotowywania ofert, w szczególności te określone w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym kwestionowane kryteria oceny ofert według kryterium ciągłości, którego literalne brzmienie wprost wskazuje na konieczność realizowania procesu leczenia na podstawie umowy w ramach tego obszaru, którego dotyczy postępowanie, a więc w niniejszym przypadku – terenu powiatu jędrzejowskiego.
Wskazane natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarządzenia Prezesa NFZ nr 12/2015/DSOZ (§ 2 pkt 7) czy nr 60/2016/DSOZ (§ 6 pkt 1 i 2) dodatkowo dookreślają warunek oceny kryterium ciągłości polegający na realizowaniu na podstawie umowy procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie, natomiast wskazana w decyzji i w skardze interpretacja Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2017 r. zawiera wyłącznie niewiążące stron wytyczne. Dlatego należy zgodzić się ze skarżącym, że ocenianego warunku nie można utożsamiać wyłącznie z realizacją umowy w taki sposób, że pomieszczenie przystosowane do celów biurowych oraz do przechowywania leków, materiałów opatrunkowych i sprzętu medycznego jest zlokalizowane na terenie obszaru kontraktowania. Nie zmienia to jednak faktu, że - w świetle powyższych rozważań - uprawnionym jest twierdzenie organu, że skarżący w dniu złożenia oferty nie realizował na podstawie umowy procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach zakresu świadczeń (świadczenia w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej) na terenie powiatu jędrzejowskiego, a tego obszaru dotyczyło ogłoszone postępowanie. Na taką ocenę nie miała wpływu okoliczność, że od dnia 27 lutego 2017 r. na terenie powiatu jędrzejowskiego Spółka posiada gabinet pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej.
Z wszystkich tych przyczyn Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 148 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie kryterium ciągłości oraz zarzutu naruszenia art. 134 ust. 1 tej ustawy w zw. z art. 2 i art. 32 Konstytucji poprzez nierówne traktowanie oferentów biorących udział w przedmiotowym postępowaniu konkursowym.
W konkluzji stwierdzić należy, że skoro obowiązkiem organu rozpoznającego odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania należy zbadanie, czy nie zostały naruszone wymagania formalnoprawne, zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania świadczeniodawców przez nierównoprawne stosowanie kryteriów przyjętych jako podstawa dokonanych ocen (por. pow. wyrok NSA - II GSK 1317/15), to w niniejszej sprawie takiej oceny organ dokonał i jej wynik wyrażający się w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło