II SA/Ke 605/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017r. sprawy ze skargi K. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego M. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...], po rozpatrzeniu odwołania M.Ż., przedstawiciela ustawowego całkowicie ubezwłasnowolnionego K.K., od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z [...], orzekającej o zatrzymaniu K.K. prawa jazdy kat. A,B,C,D,B+E,C+E,D+E,T, od dnia ,w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia doręczenia pozytywnego orzeczenia lekarskiego, na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 i art. 57 § 1 kpa, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że w opisanej wyżej decyzji organ I instancji zawarł pouczenie o prawie do wniesienia odwołania od wydanego rozstrzygnięcia do SKO, za swoim pośrednictwem, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, to jest zgodnie z treścią art. 129 § 2 kpa. Z akta administracyjnych wynika, że decyzja ta kierowana do M.Ż. była dwukrotnie awizowana: 30 sierpnia 2016 r. i 7 września 2016 r., a następnie zwrócona nadawcy, jako niepodjęta w terminie. Doręczenie zastępcze w myśl art. 44 kpa nastąpiło więc 13 września 2016 r., zatem przewidziany w art. 129 § 2 kpa 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, liczony od następnego dnia po otrzymaniu decyzji, upłynął 27 września 2016 r. Tymczasem M.Ż. odwołanie nadała w placówce operatora publicznego 20 października 2016 r. Kolegium zauważyło, że co prawda z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji ponownie wysłał swoją decyzję do M.Ż. 20 września 2016 r., która to przesyłka została skutecznie doręczona adresatce 6 października 2016 r., lecz nie można od tej daty liczyć terminu do wniesienia odwołania. Pokwitowanie odbioru decyzji 6 października 2016 r. należy uznać za czynność zapoznania się z treścią spornej decyzji, a nie datę jej otrzymania. W sytuacji, kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia (w trybie art. 44 kpa), późniejsze ponowne doręczenie pisma stronie nie może być uznane jako ponowne doręczenie. Doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz. Skutki procesowe kpa łączy z doręczeniem w formie prawem przewidzianej, a nie z zapoznaniem się z treścią pisma przez stronę jak i z faktycznym otrzymaniem tego pisma przez stronę (tak w wyroku NSA w Warszawie z 17.07.2013r., sygn. akt II FSK 2028/12). Organ odwoławczy dodał, że po raz kolejny rozpatruje on odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem terminu, gdyż Starosta w sposób niewłaściwy interpretuje przepisy kpa odnośnie doręczeń i za wszelka cenę stara się, by strona postępowania osobiście odebrała korespondencję, nawet z naruszeniem art. 44 kpa. Tymczasem takie działanie jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Dalej organ II instancji podał, że w przedstawionym stanie sprawy odwołanie strony, jako wniesione po terminie, nie może być rozpatrzone. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej - wniesienie odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie M.Ż. – przedstawiciel ustawowy skarżącego K.K. wskazała, że decyzję Starosty odebrała 6 października 2016 r. i zgodnie z pouczeniem odwołanie wniosła w terminie. Jednak jak wynika z zaskarżonego postanowienia decyzja ta była już wcześniej do niej kierowana, ona jednak o tym nie widziała, gdyż w tym czasie nie było jej w domu. Stwierdziła, że skoro nastąpiło doręczenie zastępcze, to organ I instancji nie powinien wysyłać swojej decyzji. Wtedy po uzyskaniu wiedzy, że zapadła decyzja, co do której minął termin zaskarżenia wraz z odwołaniem zawarłaby prośbę o przywrócenie terminu. Autorka skargi podkreśliła, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji zdarzeń powstałych nie z jej winy. Dalej stwierdziła, że do fikcyjnego doręczenia zastępczego nie doszło, gdyż przesyłka została wysłana na jej adres, a ona o tym nie widziała, co innego gdyby widziała awizo i mimo to nie odbierała listu. Kończąc wnosząca skargę zaznaczyła, że brak odebrania przesyłki zawierającej decyzję nastąpił z przyczyn obiektywnych (przebywała u syna) i nie można doszukiwać się w tym jej winy. W związku z tym wniosła o uchylenia zaskarżonego postanowienia jako niezgodnego z prawem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jej przedmiotem jest postanowienie organu odwoławczego, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a więc postanowienie wydane na podstawie art. 134 kpa. Przepis ten nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością, jaką powinien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w ustawowym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Pamiętać przy tym należy, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. Termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym, a jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania po jego upływie jest bezskuteczne. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego poświadczenia doręczenia decyzji z dnia [...], po raz pierwszy przesyłka ta była awizowana w dniu 30 sierpnia, a po raz drugi 7 września 2016 r. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W tej sytuacji, skoro odwołanie od decyzji zostało wniesione dopiero w dniu 20 października 2016 r., prawidłowo organ odwoławczy stwierdził na podstawie art. 134 kpa wniesienie tego środka zaskarżenia z uchybieniem terminu. Termin bowiem do wniesienia odwołania upływał w dniu 27 września 2016 r., gdyż zgodnie z art. 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a więc 14-dniowego okresu, który upłynął 13 września 2016 r., zaś odwołanie składa się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Okoliczność, że organ I instancji, pomimo skutecznego w świetle art. 44 kpa doręczenia zastępczego ponownie wysłał opiekunowi całkowicie ubezwłasnowolnionego skarżącego decyzję nie może otwierać stronie nowego terminu do wniesienie odwołania. Skarżący, poprzez swego przedstawiciela jedynie mógł się domagać przywrócenia terminu, czego nie uczynił. W aktach sprawy brak jest wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; ze skargi także nie wynika, aby taki wniosek został złożony. Zauważyć należy, że M.Ż. jako powód nieodebrania przesyłki zawierającej decyzję podaje nieobecność w domu, spowodowaną wyjazdem do syna. Zauważyć jednak należy, że po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy K.K., którego odbiór własnoręcznie pokwitowała w dniu 4 sierpnia 2016 r., nie zgłaszała ona organowi o zmianie adresu ani też nie informowała o swoim wyjeździe. Dlatego też prawidłowo organ uznał, że doszło do skutecznego zastępczego doręczenia decyzji. Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami).