II SA/Ke 610/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 maja 2014r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania S. Ł. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty znak: [...] z dnia 10.04.2014r. o odmowie rejestracji pojazdu marki CAN-AM o numerze identyfikacyjnym [...], rok produkcji 2012, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z akt sprawy wynika, że S. Ł. wnioskiem z dnia 26.02.2014r. wystąpił do Starosty o rejestrację ciągnika marki CAN-AM o numerze identyfikacyjnym [...] dołączając do wniosku następujące dokumenty: fakturę VAT nr 32/01/2014 potwierdzającą zakup pojazdu z dnia 20.01.2014r., świadectwo pochodzenia pojazdu wraz z tłumaczeniem, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 26.02.2014r. oraz dokument odprawy celnej. Po weryfikacji wskazanych dokumentów organ I instancji uznał za konieczne uzyskanie przez stronę dopuszczenia jednostkowego przedmiotowego pojazdu. Wskazał, że świadectwo pojazdu zostało wystawione w dniu 11.10.2012r., a więc nie może dotyczyć pojazdu wyprodukowanego w 2013r. , a ponadto określa pojazd jako "4 kołowy pojazd terenowy". Zdaniem organu, w załączonym badaniu technicznym pojazdu dokonano zmiany rodzaju pojazdu, co można uczynić tylko w przypadku pojazdów już zarejestrowanych, tymczasem zgłoszony pojazd nie był rejestrowany w kraju pochodzenia. Ponadto diagnosta błędnie określił rok pojazdu na 2013, skoro został on sprzedany w dniu 21.10.2012r. Z badania wynika, że pojazd posiadał tablice rejestracyjne [...], natomiast pojazd niezarejestrowany i nieprzeznaczony do ruchu po drogach publicznych, nie mógł posiadać tablic rejestracyjnych koniecznych do przeprowadzenia badań technicznych. Importer poinformował organ o odesłaniu tablic rejestracyjnych. W oparciu o przedstawione dokumenty, wobec braku dopuszczenia jednostkowego, opisaną na wstępie decyzją z dnia 10.043.2014r. organ I instancji odmówił rejestracji pojazdu. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie wniósł S. Ł. zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 76, 77 i 107 k.p.a. i przepisów art. 70zn i 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz błędne ustalenie, że pojazd jest nowy, wcześniej nie rejestrowany, co w rezultacie skutkowało nałożeniem obowiązku przedłożenia świadectwa dopuszczenia indywidualnego, które w istocie w okolicznościach danej sprawy, nie jest wymagane. Odwołujący wyjaśnił, że podana w dokumencie "Certificate of Origin for a Vehicle" data 2013, jest datą roku modelowego, co nie zmienia faktu pochodzenia pojazdu z roku 2012. W jego ocenie pojazd nie jest nowy, lecz używany o czym świadczy ilość jego właścicieli na terenie Stanów Zjednoczonych (co najmniej dwóch), a także treść dokumentu odprawy celnej i oświadczenie importera. Za nieuprawnione uznał także rozważania organu I instancji odnośnie zmiany przeznaczenia pojazdu, skoro z faktury zakupu i dokumentów celnych wynika, że pojazd został nabyty i sprowadzony do Polski jako ciągnik rolniczy. W kwestii tablic rejestracyjnych odwołujący podniósł, że numer rejestracyjny [...] istniał w dacie zakupu, należał do amerykańskiego sprzedawcy, służył tylko dla potrzeb transportu i po wykorzystaniu został mu zwrócony. Rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało treść przepisów art. 71 ust.1. art. 72 ust. 1, 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym regulujących sprawy rejestracji pojazdu. W oparciu o dane zawarte w przedłożonych dokumentach organ II instancji za przedwczesne uznał stanowisko co do odmowy rejestracji pojazdu, w sytuacji braku dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Zdaniem Kolegium, nie ustalono w sposób bezsporny jego roku produkcji. Świadectwo pochodzenia pojazdu jako datę pierwszego przeniesienia własności wskazuje 10.11.2012r., co oznacza, że pojazd CAN-AM musiał być wyprodukowany przed tą datą. Organ I instancji nie wyjaśnił, czy pojazd jest nowy czy też używany. W tej kwestii wobec braku definicji ustawowej "pojazdu nowego", Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaleciło kierowanie się w ponownym postępowaniu definicją "nowego środka transportu" w rozumieniu art. 2 pkt 10 lit a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zgodnie z którym są to przeznaczone do transportu osób lub towarów pojazdy lądowe napędzane silnikiem o pojemności skokowej większej niż 48 centymetrów sześciennych lub o mocy większej niż 7,2 kilowata, jeżeli przejechały nie więcej niż 6000km lub od momentu dopuszczenia ich do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy; w dalszej części definicja ta zawiera szczegółowe określenie momentu dopuszczenia tych pojazdów. Kolegium stwierdziło, iż na podstawie akt sprawy nie można ustalić czy przebieg przedmiotowego pojazdu jest większy niż 6000km i czy jest używany dłużej niż przez okres 6 miesięcy. Wyjaśnienie tego zagadnienia, zdaniem organu odwoławczego powinno więc nastąpić przy współudziale wnioskodawcy i diagnosty. Z udziałem tego ostatniego należałoby również ustalić z jakiego rodzaju pojazdem mamy do czynienia, albowiem jak organ podkreślił, wskazany przez diagnostę rodzaj – ciągnik rolniczy jest nie do przyjęcia biorąc pod uwagę jego parametry oraz opis. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 maja 2014r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. Ł. żądając jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Skarżący zarzucił organowi sprzeczność z prawem w zakresie w jakim uznaje za nowy, pojazd który był użytkowany nie dłużej niż 6 miesięcy lub przejechał nie więcej niż 6000km, a nadto w zakresie w jakim uznaje, że pojazd którego rejestracji domaga się skarżący nie jest ciągnikiem. Zdaniem skarżącego nie znajdują w sprawie zastosowania przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, a w szczególności art. 2 pkt 10 lit a, gdyż ustawa Prawo o ruchu drogowym posiada własną definicję "pojazdu nowego" i nie ma żadnej potrzeby do sięgania po przepisy podatkowe dla celów rejestracji pojazdu. Skarżący wywiódł, że zgodnie z przepisem art. 2 pkt 62 ustawy Prawo o ruchu drogowym, użyte w tej ustawie określenie "nowy pojazd" oznacza pojazd fabrycznie nowy, który nie był zarejestrowany. Podkreślił, że posiadany przez niego pojazd nie może być uznany za nowy fabrycznie, jeżeli przed jego nabyciem był już użytkowany przez dwa lub trzy podmioty i "przejechał też trochę kilometrów". Za pozbawione argumentacji prawnej uznał też stanowisko organu co do rodzaju zgłoszonego do rejestracji pojazdu jako ciągnika rolniczego, skoro taki stan potwierdzają załączone przez niego do rejestracji dokumenty prywatne i publiczne. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, modyfikując w części argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu decyzji. W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do ustalenia czy mamy do czynienia z pojazdem nowym w rozumieniu art. 2 pkt 62 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Sąd stwierdził, że zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 maja 2014r. jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, w sposób, który uzasadnia ich uchylenie. Przede wszystkim spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżący spełnił obowiązki, których wypełnienie stanowi podstawę rejestracji pojazdu, a w szczególności czy przedłożył wymagane prawem dokumenty. Dokumenty na podstawie których dokonuje się rejestracji określa art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.) wymieniając m.in.: świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane (pkt 3 ust. 1 art. 72). Poza sporem pozostaje fakt, że skarżący wraz z wnioskiem o rejestrację ciągnika – marki CANAM rok produkcji 2013, nie przedłożył dopuszczenia jednostkowego pojazdu, natomiast organ I instancji stwierdził, że brak tego dokumentu skutkuje odmową rejestracji pojazdu. Zgodnie z art. 70zn ust. 1 cyt. ustawy spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu, potwierdza się dopuszczeniem jednostkowym pojazdu. 2. Dopuszczeniu jednostkowemu pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 3-6, podlega nowy pojazd: 1) przed wprowadzeniem do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na którego typ producent lub importer nie uzyskał świadectwa homologacji typu WE pojazdu albo świadectwa homologacji typu pojazdu; 2) na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji typu WE pojazdu albo świadectwo homologacji typu pojazdu, w którym przed rejestracją zostały wprowadzone zmiany w pojeździe, przedmiocie wyposażenia lub części, wpływające na zmianę warunków stanowiących podstawę do wydania świadectwa homologacji typu tego pojazdu. Z regulacji tej wynika, że dopuszczenie jednostkowe, jest wymagane w przypadku pojazdu nowego. Uzyskanie takiego dopuszczenia następuje po przeprowadzeniu badań o których mowa w art. 70zq tej ustawy potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych oraz równoważności zastosowanych wymagań alternatywnych dla danego pojazdu, Skoro tak, to obowiązkiem organu I instancji było ustalenie, czy objęty wnioskiem o rejestrację pojazd jest pojazdem nowym, co uzasadniałoby żądanie od wnioskodawcy dokumentu dopuszczenia jednostkowego pojazdu. Zarówno organ I jak i II instancji nie ustaliły tej kwestii w sposób jednoznaczny. Przyjęcie przez Starostę, że zgłoszony do rejestracji pojazd wymaga uzyskania dopuszczenia jednostkowego prowadzi do wniosku, że nie wyjaśniono rozbieżności pomiędzy świadectwem pochodzenia pojazdu, zgodnie z którym wszystkie przeniesienia własności pojazdu dotyczą pojazdu nowego, natomiast dokument europejskiej odprawy celnej i faktura sprzedaży pojazdu określają przedmiot jako używany. Wprawdzie organ II instancji zauważył powyższą wadliwość, jednakże błędnie odesłał organ I instancji w granicach ustalania stanu faktycznego do innych przepisów, niż przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wspomniana ustawa w art. 2 pkt 62 definiuje pojęcie pojazdu nowego jako pojazdu fabrycznie nowego, który nie był zarejestrowany i nie zawiera odesłania do definicji zawartych w innych ustawach. Z tego względu za bezpodstawne i uzasadniające uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego należy uznać wytyczne tego organu, wskazujące na konieczność ustaleń czy zgłoszony do rejestracji pojazd jest "nowym środkiem transportu" w rozumieniu art. 2 pkt 10 lit a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. Nie ma przy tym znaczenia, że organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podjął próbę naprawy swoich wytycznych, powołując się na definicję nowego pojazdu zawartą w ustawie Prawo o ruchu drogowym, albowiem Sąd nie kontroluje odpowiedzi na skargę. Trafne jest natomiast stanowisko organu II instancji zawierające wskazania co do ustalenia rodzaju pojazdu wobec rozbieżności w dokumentach producenta, dokumentach obrotu poza granicami Polski i dokumentu europejskiej odprawy celnej, z których wynika, że mamy do czynienia z "czterokołowym terenowym pojazdem, quadem, a zaświadczeniem diagnosty po przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu, potwierdzającym że jest to ciągnik rolniczy. Pod potocznym pojęciem "quad" należy rozumieć pojazdy zdefiniowane w art. 2 pkt 42b ustawy Prawo o ruchu drogowym czyli: czterokołowiec - pojazd samochodowy przeznaczony do przewozu osób lub ładunków, z wyłączeniem samochodu osobowego, ciężarowego i motocykla, którego masa własna nie przekracza: a) w przypadku przewozu rzeczy 550 kg, b) w przypadku przewozu osób 400 kg; i w art. 2 pkt 42c czyli: czterokołowiec lekki - czterokołowiec, którego masa własna nie przekracza 350 kg i konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h. Ciągnik rolniczy zgodnie z definicją zawartą w słowniczku ustawy Prawo o ruchu drogowym w art. 2 pkt 44 to pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości nie mniejszej niż 6 km/h, skonstruowany do używania łącznie ze sprzętem do prac rolnych, leśnych lub ogrodniczych; ciągnik taki może być również przystosowany do ciągnięcia przyczep oraz do prac ziemnych. Nie budzi zatem wątpliwości, że istnieje zasadnicza różnica pomiędzy quadem, a ciągnikiem rolniczym. W tych okolicznościach zarzut skarżącego, że z dokumentów prywatnych i publicznych jakie posiada wynika, że przedmiotowy pojazd jest ciągnikiem rolniczym, nie polega na prawdzie. Bez należytego wyjaśnienia kwestii związanej z obowiązkiem przedłożenia do rejestracji jednostkowego dopuszczenia pojazdu nie można niniejszej sprawy rozstrzygnąć. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji powinien wskazać jakie dokumenty i na jakiej podstawie skarżący ma obowiązek przedłożyć, dokonać oceny dostarczonej dokumentacji w zakresie przeprowadzenia niezbędnych badań, sprawdzić kompletność danych i informacji zawartych w dokumentach oraz dokonać ich weryfikacji, a następnie dać wyraz swemu stanowisku w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 . Udzielając błędnych wytycznych w zakresie interpretacji pojazdu nowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.. Naruszenia prawa procesowego, jako że miały istotny wpływ na wynik sprawy, spowodowały także konieczność uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia 10.04.2014r, w oparciu o art. 135 p.p.s.a.