II SA/Ke 611/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2007 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz W. S. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/ Ke 611 / 06 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji z [...] wydanej z upoważnienia Starosty w sprawie odmowy przyznania od dnia 3 stycznia 2001r prawa do zasiłku przedemerytalnego, na podstawie art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przytoczył przebieg postępowania w sprawie wskazując, że W. S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. w dniu 30 listopada 1999r. jako bezrobotny z prawem do zasiłku od dnia 8.12.1999r. Na mocy decyzji z dnia [...] utracił prawo do zasiłku z dniem 8.12.2000r. Odwołując się od tej decyzji W. S. złożył wniosek o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił mu przyznania tego zasiłku. Decyzją z dnia [...] Wojewoda decyzję tę utrzymał w mocy, stwierdzając w uzasadnieniu, że z pisma PBS "A" z dnia 14.02.2001r. wynika, że praca W. S. nie była pracą w warunkach szkodliwych oraz, że pracownik był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy jako monter warsztatowy, pracował też dodatkowo jako kierowca, nie stale i nie w pełnym wymiarze czasu pracy. Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15.11.2004r. uchylił tę decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że odmowa uznania spornego okresu 5 lat 9 miesięcy i 21 dni nie została poprzedzona postępowaniem dowodowym wnioskowanym przez skarżącego, co stanowi naruszenie art. 78 kpa. Przy ponownym postępowaniu Sąd polecił organowi dokonanie weryfikacji twierdzeń skarżącego dotyczących spornego okresu zatrudnienia jako pracy w warunkach szczególnych, uwzględnienie zgłoszonych przez niego środków dowodowych, przesłuchanie świadków, zażądanie akt osobowych, angaży i w miarę możliwości dokumentacji płacowej w celu ustalenia czy i w jakim zakresie był skarżącemu przyznany dodatek w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szkodliwych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 7 sierpnia 2006r. odmówił przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, że na podstawie zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania pracy W. S. w latach 11.08.1986 – 30.09.1999r. w charakterze kierowcy samochodu powyżej 3,5 tony, jako pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, gdyż nie wykonywał on jej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W odwołaniu od tej decyzji W. S. zarzucił, że PUP nie wspomniał o dokumentach płacowych, które WSA nakazał sprawdzić a które to dokumenty zawierałyby wiele informacji dotyczących wynagrodzenia w godzinach nadliczbowych, dodatku za prowadzenie pojazdów oraz dodatku za pracę w warunkach szczególnych. Rozpoznając odwołanie Wojewoda przytoczył treść art. 146 ustawy o promocji i instytucjach rynku pracy, art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001r. zmieniającej m. in. ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 21.12.2001r. i ustalił, że jak wynika z akt sprawy W. S. udokumentował łącznie 29 lat 6 miesięcy i 5 dni okresu uprawniającego do zasiłku. Po dodaniu aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych zainteresowany osiągnął 30 lat 6 miesięcy i 5 dni okresu uprawniającego do zasiłku. Z przedstawionych świadectw pracy wynika ponadto, że wykonywał pracę w szczególnych warunkach w okresach: od 1.12.1973r. do 12.04.1974r., od17.04.1974r. do 19.09.1977r., od 26.01.1978r. do 31.01.1980r., od 1.06.1992r. do 11.08.1997r. oraz od 1.11.1997r. do 31.08.1999r. a więc przez okres 12 lat 10 miesięcy i 2 dni. Zdaniem Wojewody Organ I instancji wnikliwie przeprowadził postępowanie, uwzględniając wytyczne WSA zawarte w wyroku. Zgodnie z protokołem z przeglądu akt osobowych, znajdujących się w posiadaniu Przedsiębiorstwa "A", w dokumentach tych znajdują się: - wniosek z zatrudnienie od dnia 11.08.1986r. na stanowisku monter, - umowa o pracę z dnia 11.08.1986r. na czas nieokreślony na w/w stanowisku, - dokumenty dotyczące zmian zasadniczego wynagrodzenia na stanowisku monter, - umowy o pracę powierzające W. S. dodatkowo pracę w charakterze kierowcy samochodu powyżej 3,5 tony, - dokumenty potwierdzające wypłatę dodatku za prowadzenie samochodu, - pismo skarżącego do Prezesa firmy "A" z prośbą o zaliczenie okresu pracy od 11.08.1986r. do 31.09.1991r. jako pracy w szczególnych warunkach i wystawienia stosownego świadectwa pracy, - odpowiedź pracodawcy z dnia 12.06.2000r. o odmowie wydania takiego świadectwa ze względu na to, że skarżący pracował dodatkowo jako kierowca pogotowia technicznego a praca w szczególnych warunkach powinna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Z zeznań świadków wynika, że nie są w stanie jednoznacznie stwierdzić jaki był wymiar czasu pracy W. S., że widywali go tylko w niektóre dni tygodnia. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu Wojewoda wskazał, że w toku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania ustalono, na podstawie pisma firmy "A" z dnia 14.06.2005r., że w latach 1986 – 1999 W. S. nie otrzymywał dodatku za pracę w warunkach szczególnych; otrzymywał jedynie, co wynika z przeglądu akt osobowych dodatek za prowadzenie samochodu i wykonywanie codziennej obsługi. Dlatego też zarzuty dotyczące braku odniesienia się do dokumentów płacowych są bezzasadne i brak jest podstaw zdaniem organu odwoławczego do uchylenia zaskarżonej decyzji. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na decyzję Wojewody W. S. zarzucił naruszenie art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez bezzasadne jego zdaniem przyjęcie, że nie spełnia on warunków do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, jak również zarządzenia Nr 29 Ministra Komunikacji z dnia 1 kwietnia 1986r. Dz. U. Ministra Komunikacji Nr 5 poz. 31 a także naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 77 § 1, art. 6, art. 7 i art. 8 kpa i w związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem z naruszeniem art. 7, 77 kpa organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego. Mianowicie już w postępowaniu przed organem I instancji W. S. powoływał się na zarządzenie Nr 29 Ministra Komunikacji z dnia 1 kwietnia 1986r., zmieniające zarządzenie w sprawie prac w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu komunikacji, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej / które dołączył do akt/, a z zgodnie z którym do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach zalicza się także okresy zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin. Zważywszy, że jednocześnie skarżący do wniosku o przyznanie zasiłku dołączył m. in. świadectwo pracy za okres od 11 sierpnia 1986r. do 30 września 1991r./ a więc okres, co do którego skarżący uważa, że pracował w szczególnych warunkach, a który to okres nie został mu zaliczony do pracy w szczególnych warunkach/ wystawione przez PKP Zakłady Budownictwa Kolejowego w K., organy powinny były ustalić, czy zakłady te były w tym okresie jednostką organizacyjną przedsiębiorstwa "B", której pracownicy byli objęci przepisami ustawy z dnia 28 kwietnia 1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin / Dz. U. Nr 23 poz. 99 ze zmianami/. Zgodnie bowiem z art. 4 tej ustawy, pracownikom kolejowym i członkom ich rodzin, którzy nie spełniają wymaganych warunków do uzyskania świadczeń określonych w ustawie albo dla których świadczenia określone w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin są korzystniejsze, przysługują świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w tych przepisach; w takich przypadkach okresy zatrudnienia na kolei uważa się za okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach uprawniających do świadczeń określonych w art. 54 ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym w przypadkach, o których mowa w ust. 1. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników klejowych i ich rodzin/ w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 1998r. a więc w okresie spornym/, pracownikami kolejowymi są osoby pozostające w stosunku pracy w jednostkach organizacyjnych przedsiębiorstwa "B", których pracownicy są objęci przepisami w sprawie praw i obowiązków pracowników kolejowych, wydanymi na podstawie art. 298 kodeksu pracy. Również z § 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze / Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zmianami/ zarówno w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1986r. do 1991r. jak i późniejszym wynika, że każde zatrudnienie na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin zaliczane jest do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach. Z akt sprawy zdaje się wynikać, że na skutek reorganizacji, jaka nastąpiła w 1991r. PKP Zakłady Budownictwa Kolejowego w K. przestały istnieć. Nie może to jednak stanowić przeszkody do ustalenia, czy w okresie kiedy istniały, były jednostką organizacyjną przedsiębiorstwa "B", których pracownicy są objęci przepisami w sprawie praw i obowiązków pracowników kolejowych, wydanymi na podstawie art. 298 kodeksu pracy. Jeśli tak to powołane wyżej przepisy nakazywałyby zaliczenie skarżącemu okresu pracy w tej jednostce jako pracy w warunkach szczególnych. Gdyby natomiast okazało się, że pracownicy tego zakładu pracy nie byli objęci przepisami ustawy z dnia 28 kwietnia 1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin, wówczas dodatkowego wyjaśnienia wymaga podnoszona przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji okoliczność, dlaczego przesłuchany w sprawie świadek A. S., /którego akta osobowe także były przedmiotem badania przez organ/, zatrudniony na stanowisku montera otrzymał świadectwo pracy ze stwierdzeniem, że pracował w szczególnych warunkach a skarżącemu, który także był zatrudniony jako monter zakład pracy takiego świadectwa nie wydał. Z zeznań tego świadka wynika, iż obaj ze skarżącym pracowali w pogotowiu technicznym jako mechanicy a W. S. dodatkowo prowadził samochód ciężarowy Star 28. Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Zdaniem jednak sądu nie można tego przepisu interpretować w ten sposób, że tylko praca przez 8 godzin dziennie w charakterze kierowcy samochodu powyżej 3,5 tony lub przykładowo praca przez 8 godzin przy obsłudze urządzeń i narzędzi wibracyjnych mogą być zaliczone do pracy w szczególnych warunkach a już wykonywanie w ciągu 8 godzin na zmianę obu tych prac uniemożliwia zaliczenie takiej pracy do pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Odnosząc to do niniejszej sprawy, gdyby organy ustaliły, że praca montera, jaką wykonywał skarżący w okresie od 1986r. do 1991r. oprócz prowadzenia pojazdu jest pracą w warunkach szczególnych to nawet jeśli nie wykonywał on jej przez 8 godzin dziennie, gdyż dodatkowo pracował w tym czasie jako kierowca samochodu powyżej 3.5 tony, to zachodziły by podstawy do zaliczenia mu tego okresu jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Okoliczność ta wymaga jednak wyjaśnienia. Mając powyższe na uwadze zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c zaś o kosztach zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./.