II SA/Ke 613/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2010 roku sprawy ze skargi D.W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] znak: [...] nakładające na D. W. i R. K. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 lipca 2010r. oceny technicznej (opracowanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i wpisaną aktualnie na listę członków właściwej izby samorządu budowlanego) zbiornika na nieczystości ciekłe znajdującego się na działce nr ewid. 364 w G. nr 27, gm. B., zawierającej m.in. sprawdzenie jego szczelności oraz stanu bezpieczeństwa i zgodności z obowiązującymi warunkami technicznymi i sztuką budowlaną, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości – zakres niezbędnych robót, jakie należy wykonać w celu ich usunięcia. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W wyniku przeprowadzonych w dniu 2.03.2010r. na skutek interwencji A. D. oględzin na działce położonej w G. nr 27, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej jako PINB w S.), stwierdził, że działka ta zabudowana jest budynkami gospodarczymi i budynkiem mieszkalnym, z którego ścieki sanitarne odprowadzane są do istniejącego na działce zbiornika na ścieki, usytuowanego w odległości około 0,9 m od granicy wschodniej działki oraz około 5,1 m i 6,3 m od okien budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce. W ocenie organu sporządzona dokumentacja fotograficzna wskazuje na brak odpowietrzenia zbiornika. Uczestnicząca w oględzinach D. W. oświadczyła, iż nie posiada żadnych dokumentów związanych z istniejącymi na działce obiektami. Wszystkie bowiem, w tym zbiornik na ścieki, wybudował jej nieżyjący ojciec około 30 lat temu. Oświadczyła ponadto, że istniejące na działce ogrodzenie nie stanowi granicy, zaś zbiornik na ścieki jest "systematycznie opróżniany kiedy jest taka potrzeba". Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] PINB w S., na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na R. K. i D. W., współwłaścicielki działki nr ewid. 364 położonej w G. nr 27, gm. B., obowiązek przedłożenia ww. oceny technicznej, wskazując na istniejące w sprawie uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe z uwagi na 30-letni okres użytkowania oraz brak możliwości dokonania choćby wizualnej jego oceny (zbiornik zakryty, nieudostępniony). Zdaniem organu pierwszej instancji wątpliwe jest również usytuowanie zbiornika w stosunku do granic nieruchomości. Na powyższe postanowienie obie zobowiązane strony wniosły zażalenia. D. W. podnosiła, że przedmiotowy zbiornik został wybudowany pod koniec lat 80. XX w. po doprowadzeniu wody z wodociągu, usytuowano go zaś tuż przy ogrodzeniu ze względu na wąskie podwórko. Zobowiązana nie zgodziła się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, jakoby zbiornik ten nie był szczelny. Nigdy bowiem nie było problemu wycieku, zbiornik wymurowany jest z kamienia i wybetonowany, jego przykrycie zaś stanowi betonowa płyta z żeliwną pokrywą. W piśmie z dnia 20.07.2010r. D. W. kwestionowała datę powstania przedmiotowego zbiornika. Rozpatrujący odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, (dalej jako WINB ), w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] wskazał, iż w niniejszej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego zbiornika, biorąc pod uwagę, że został on wybudowany samowolnie oraz brak jest możliwości dokonania choćby wizualnej jego oceny pod kątem konstrukcji, czy rodzaju użytych materiałów. Tym samym zachodzi wątpliwość, czy zbiornik ten nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, oraz czy nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia, z powodu jego ewentualnej nieszczelności. Przedmiotowy zbiornik jest bowiem usytuowany w odległości około 0,9 m od granicy wschodniej działki, na której się znajduje, jego opróżnianie zaś następuje, według oświadczenia D. W. niesystematycznie ("kiedy jest taka potrzeba"). W uzasadnieniu organu podniesiono również brak dowodów potwierdzających opróżnianie zbiornika w postaci np. umowy na wywóz nieczystości, rachunków za ich wywóz. Organ odwoławczy uznał zatem, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy nieczystości z przedmiotowego zbiornika nie przedostają się do gruntu. Jedynym zaś sposobem ich wyjaśnienia jest dokonanie oceny technicznej polegające na przeprowadzeniu próby szczelności zbiornika, a także sprawdzenie stanu bezpieczeństwa jego użytkowania. Dodatkowo w uzasadnieniu zwrócono uwagę na dowodowy charakter zaskarżonego postanowienia, wydanego w toku prowadzonego postępowania. W konsekwencji w oparciu o wyniki tej oceny, możliwe będzie ustalenie dalszych działań organu w sprawie przedmiotowego zbiornika, w tym ewentualnej jego legalizacji. Ustalając wiek tego zbiornika na około 30 lat WINB przyjął oświadczenie D. W., złożone podczas oględzin do protokołu w dniu 2.03.2010r., z którego wynikało, że wszystkie budowle znajdujące się na jej działce, w tym zbiornik na ścieki, powstały za życia jej ojca (nieżyjącego od 30 lat). Skargi na powyższe rozstrzygnięcie zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez R. K. i D. W.. Skargę R. K. Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 26 października 2010r. z uwagi na złożenie jej po terminie. D. W. w swojej skardze wniosła o uchylenie postanowienia WINB podtrzymując twierdzenia co do szczelności przedmiotowego zbiornika. Skarżąca zarzuciła organowi nałożenie tylko na nią obowiązku przedłożenia oceny technicznej, w sytuacji gdy zbiornik ten został wybudowany w tym samym czasie, co wszystkie inne zbiorniki w G., tj. pod koniec lat 80-tych, kiedy była doprowadzana woda z wodociągu. Działanie organów nadzoru budowlanego stanowi jej zdaniem dyskryminację i ma na celu obciążenie jej kosztami przeprowadzenia oceny technicznej. Na rozprawie w dniu 22 grudnia 2010r. uczestnik postępowania A. D. oświadczył, że z przedmiotowego zbiornika wydobywa się przykry zapach, który czuć na sąsiedniej działce, co jego zdaniem świadczy o nieszczelności tego zbiornika. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ powołał art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z jego treścią organ nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, może nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Warunkiem wystarczającym do zażądania ekspertyzy zgodnie z dyspozycją art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Zaskarżone postanowienie zapadło w ramach toczącego się postępowania prowadzonego przez PINB w S. w sprawie zbiornika na nieczystości ciekłe znajdującego się na działce, której współwłaścicielem jest D. W.. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt wybudowania przedmiotowego zbiornika w warunkach samowoli budowanej. Tryb i zasady postępowania naprawczego, którego zasadniczym celem pozostaje przywrócenie stanu zgodności z prawem reguluje art. 51 Prawa budowlanego. W zależności od wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, organ nadzoru budowlanego podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Ocena techniczna przedłożona w wykonaniu obowiązku nałożonego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wskaże, czy przedmiotowy zbiornik został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i czy odpowiada wymogom technicznym oraz ewentualnie wskaże, jakie obowiązki należy nałożyć na inwestora, aby doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem, stosownie do art. 51 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Postanowienie wydane w trybie art. 81c ust. 2 ww. ustawy jest bowiem jedynie postanowieniem dowodowym, na tym etapie organ nie podejmuje merytorycznych rozstrzygnięć. To właśnie realizacja obowiązków nałożonych w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego pozwoli na zgromadzenie materiału dowodowego, stanowiącego podstawę merytorycznego zakończenia postępowania. Takie postanowienie nie może stanowić tytułu egzekucyjnego uprawniającego do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 3 w związku z art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.). Konsekwencją niedostarczenia przez stronę w wyznaczonym terminie ocen lub ekspertyz określonych w ostatecznym postanowieniu, wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest uprawnienie do zlecenia przez organ wykonania tych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego, por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2000r., sygn. II SA/Gd 1425/98, ONSA 2002/2/71). W ocenie Sądu już sam fakt wykonania zbiornika na nieczystości w warunkach samowoli budowlanej może budzić wątpliwości co do jego stanu technicznego. Nie bez znaczenia dla oceny niniejszej sprawy pozostaje kwestia szczelności zbiornika, skoro skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, potwierdzających jego opróżnianie. Ponadto z uwagi na sposób usytuowania zbiornika, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie miał nawet możliwości jego wizualnej oceny, albowiem jest on w całości zakryty i niedostępny. Oględziny nie wykazały również, aby posiadał on odpowietrzenie. Tymczasem stosownie do § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe powinny mieć, poza nieprzepuszczalnymi dnem i ścianami oraz szczelnym przekryciem z zamykanym otworem do usuwania nieczystości, także odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. Zdaniem Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego organy administracji prawidłowo wykazały i uznały istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe znajdującego się na działce nr ewid. 364 w G. 27, pozwalających na wydanie postanowienia w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę, jako bezzasadną, oddalił.