II SA/Ke 618/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu postanawia: odrzucić skargę. Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę wniósł skargę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, ponieważ od zaskarżonego orzeczenia przysługuje sprzeciw do sądu powszechnego, a nie skarga do WSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. § 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). W ocenie Sądu niniejsza skarga podlega odrzuceniu, bowiem będące przedmiotem skargi orzeczenie nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Brak też jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę tego sądu. Zaskarżone orzeczenie dotyczy aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Kwestia ta uregulowana jest w art. 77-81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.). W myśl art. 80 ust. 1 tej ustawy, od wydanego przez kolegium orzeczenia (wydanego w rozpoznaniu wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości – art. 78 ust. 2) właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2, zastępuje pozew (ust. 2). Z powołanego przepisu zatem jednoznacznie wynika, że ustawa o gospodarce nieruchomościami żadnych czynności oraz orzeczeń wydawanych przez Samorządowe Kolegia Odwoławcze w przedmiocie omawianych opłat nie poddała kontroli sądów administracyjnych. Strona niezadowolona z orzeczenia kolegium może w stosownym terminie wnieść jedynie sprzeciw do sądu powszechnego. Złożenie takiego sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Z powyższych względów, mając na uwadze art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdzić należy, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznania spraw toczących się w trybie art. 78 i 70 tej ustawy, i to bez względu na to, jakiego rodzaju orzeczenie dotyczące tej aktualizacji zostało wydane przez samorządowe kolegium odwoławcze. Odnosząc się do powołanego w skardze przepisu art. 79 ust. 7 u.g.n. mającego uzasadniać właściwość sądów administracyjnych do rozpatrywania innych niż rozstrzygające sprawę co do istoty orzeczeń wydawanych w trybie art. 78 i 70 u.g.n. należy stwierdzić, że zgodnie z art. 79 ust. 7 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami "Do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń (...)". Powyższe oznacza, że w trakcie postępowania - wywołanego wnioskiem o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej - kończącego się wydaniem orzeczenia, od którego służy sprzeciw do sądu powszechnego, może dojść do postępowań ubocznych, incydentalnych (wpadkowych). Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy zasadniczo takich właśnie, postępowań "wpadkowych". W niniejszej sprawie przedmiotem było jednak orzeczenie stwierdzające, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania jest nieuzasadniona. Było to więc orzeczenie dotyczące istoty sprawy, a nie postępowania "wpadkowego", w którym nie tylko zasadne, ale i nakazane jest (zgodnie z normą przepisu art. 79 ust. 7 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami), odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie (zob. postanowienie NSA z 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 6/12, postanowienie NSA z 27 maja 2011 r., I OSK 1315/10, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.