I OSK 6/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-26
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylające postanowienie o zatwierdzeniu ugody w sprawie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste?Ratio decidendi
Spór dotyczący aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. Postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w tej sprawie jest postępowaniem szczególnym, do którego jedynie odpowiednio stosuje się niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zapadłe orzeczenie nie jest decyzją administracyjną. W związku z tym, droga sądowoadministracyjna jest niedopuszczalna, a skarga podlega odrzuceniu z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Województwa Pomorskiego i Zarządu Województwa Pomorskiego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, które uchyliło wcześniejsze postanowienie zatwierdzające ugodę w sprawie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste i odmówiło zatwierdzenia ugody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił te skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Województwa Pomorskiego od postanowienia WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Województwa Pomorskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 740/11 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skarg Województwa Pomorskiego i Zarządu Województwa Pomorskiego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2011r. nr: [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 740/11 odrzucił skargi Województwa Pomorskiego i Zarządu Województwa Pomorskiego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2011r. nr: [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że postanowieniem z dnia 20 lutego 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie zatwierdziło ugodę zawartą w dniu 20 lutego 2009r. przed Kolegium pomiędzy pełnomocnikiem użytkowników wieczystych – A. i M.Z., a pełnomocnikiem Zarządu Województwa Pomorskiego w sprawie wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki nr 3/1 o powierzchni 0,57ha oraz działki nr 3/2 o powierzchni 0,0027ha położonych w Olsztynie przy Al. Wojska Polskiego 30A i ustalenia nowej uzgodnionej opłaty rocznej w kwocie 30000 złotych.
Pismem z dnia 18 stycznia 2010r. pełnomocnik A. i M.Z., radca prawny E.K., złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 20 lutego 2009r., na mocy którego została zatwierdzona wskazana wyżej ugoda administracyjna oraz o uchylenie postanowienia Kolegium z dnia 20 lutego 2009r. i stwierdzenie, że obowiązuje wysokość opłaty rocznej oszacowana w oparciu o wartość działki ustanowioną przez Prezydenta Miasta Olsztyn w piśmie z dnia 2 marca 1992r. w wysokości 2334,60 złotych rocznie. W uzasadnieniu podniesiono, iż w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne nowe ustalenia, nieznane użytkownikom wieczystym w dniu zawarcia ugody i wydania postanowienia przez Kolegium, a mianowicie operat, na podstawie którego określono wysokość zaktualizowanej opłaty rocznej nie mógł zostać wykorzystany dla celu dokonania aktualizacji wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, bowiem nie spełnia on wymogów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego i przez Komisję Arbitrażową przy Pomorskim Towarzystwie Rzeczoznawców Majątkowych został oceniony negatywnie. Jednocześnie wskazano, że w myśl art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowienie postępowania uzasadnione jest w sytuacji, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które mają istotne znaczenie dla sprawy i które istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi wydającemu decyzję. W ocenie strony nie ma wątpliwości, iż opinia Komisji Arbitrażowej jest dowodem spełniającym każdą ze wskazanych przesłanek. Podkreślono przy tym, iż mając wiedzę o uchybieniach znajdujących się w operacie szacunkowym, bezsprzecznie wpływających na wysokość oszacowanej przez biegłego wartości gruntu, strona nie zaakceptowałaby ugody na warunkach ustalonych w dniu 20 lutego 2009r. Biorąc pod uwagę stanowisko Komisji Arbitrażowej, należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Olsztynie przy Al. Wojska Polskiego 30A. Przedmiotowy wniosek należy zatem uznać za zasadny.
Postanowieniem z dnia 11 maja 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie na podstawie art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kpa w związku z art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami wznowiło postępowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż podana we wniosku przyczyna może stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 kpa stanowić podstawę wznowienia postępowania. Jednocześnie zaś wniosek o wznowienie został złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 kpa. Ponadto wskazano, że w świetle art. 126 w związku z art. 119 § 1 kpa do postanowienia zatwierdzającego ugodę, o której mowa w art. 79 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania administracyjnego.
Następnie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie uchyliło zaskarżone postanowienie z dnia 20 lutego 2009r. zatwierdzające ugodę zawartą pomiędzy pełnomocnikiem użytkowników wieczystych, a pełnomocnikiem Zarządu Województwa Pomorskiego w sprawie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonych w Olsztynie przy Alei Wojska Polskiego 30A i odmówiło zatwierdzenia ugody. W uzasadnieniu organ wskazał, iż mimo wątpliwości co do samej możliwości wznowienia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej, należy uznać za dopuszczalne wznowienie postępowania zakończonego tym postanowieniem. Co do zasady bowiem postanowienie organu administracji publicznej zatwierdzające ugodę należy do kategorii postanowień, na które służy zażalenie, o czym stanowi art. 119 § 1 kpa. Dokonując w ramach wznowionego postępowania ponownej oceny prawidłowości zawartej w dniu 20 lutego 2009r. ugody, z uwzględnieniem faktu wadliwego sporządzenia operatu szacunkowego, Kolegium stwierdziło, iż fakt ten nie pozwala na zatwierdzenie ugody. Nie można bowiem przyjąć, iż mimo błędnej wyceny wartości nieruchomości, strony zawarłyby ponownie ugodę tej samej treści. Ponadto w ocenie organu różnica w wysokości opłaty wynosząca 734,40 złotych ma charakter znaczący.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2011r. wniosło Województwo Pomorskie, reprezentowane przez radcę prawnego – H.OL. oraz Zarząd Województwa Pomorskiego reprezentowany przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Majątku Województwa w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego. Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 126 kpa w związku z art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2, art. 148 § 1 w związku z art. 65 § 2 kpa. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia lub ewentualnie stwierdzenie jego nieważności w całości wobec wydania go z rażącym naruszeniem art. 19 i art. 66 § 3 kpa. W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawodawca w postępowaniu o aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jednoznacznie wykluczył możliwość stosowania przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Skoro od postanowienia wydanego w sprawie zatwierdzenia ugody zażalenie nie przysługuje, nie mogą do niego znaleźć zastosowania przepisy art. 145-152 kpa w związku z art. 126 kpa dotyczące wznowienia postępowań. Tym samym postanowienie Kolegium z dnia 11 maja 2011r. zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 126 kpa w związku z art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślono również, iż postępowanie o aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest postępowaniem szczególnym, do którego jedynie odpowiednio stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że spór o aktualizację opłaty rocznej ma charakter cywilnoprawny. Ugoda zawarta przed Kolegium nie jest ugodą kończąca sprawę administracyjną, lecz rozstrzyga sprawę o charakterze cywilnym. Nie istnieje zatem możliwość zweryfikowania zawartej ugody przy zastosowaniu środków występujących w procedurze administracyjnej. Dokonane przez Kolegium wznowienie przedmiotowego postępowania nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości i bez podstawy prawnej, a zatem należy stwierdzić, iż jest ono nieważne w myśl art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa, a tym samym podlega ono wyeliminowaniu z obrotu prawnego jako wydane z naruszeniem prawa skutkującym stwierdzenie jego nieważności. Strona skarżąca wskazała również, iż termin jednego miesiąca na wniesienie podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym skarżący prawidłowo ocenił znaczenie dowodu lub faktu. W niniejszej sprawie skarżący otrzymali opinię Komisji Arbitrażowej w dniu 31 grudnia 2010r., zaś wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do Kolegium w dniu 17 lutego 2011r., a zatem z uchybieniem miesięcznego terminu do jego wniesienia. W ocenie strony skarżącej nie zostały również spełnione przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem dowód w postaci opinii Komisji Arbitrażowej zawierającej ocenę operatu szacunkowego nie istniał w dniu wydania postanowienia o zatwierdzeniu ugody, a okoliczności faktyczne wynikające z tej opinii nie były okolicznościami nowymi i były znane organowi orzekającemu. Strona skarżąca podniosła, iż zaskarżone postanowienie z dnia 30 czerwca 2011r. narusza także przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa, bowiem wbrew treści powołanego przepisu nie rozstrzyga sprawy co do istoty, tj. czy aktualizacja opłaty jest uzasadniona, czy też nie. Skoro w wyniku wznowienia postępowania organ wydał orzeczenie nie przewidziane w przepisach procedury administracyjnej oraz z naruszeniem przepisów o właściwości zasadne jest stwierdzenie jego nieważności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylające – w trybie wznowieniowym - wcześniejsze postanowienie Kolegium o zatwierdzeniu zawartej przed Kolegium ugody w sprawie ustalenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości i odmawiające zatwierdzenia tej ugody. Podniósł, iż jak wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2011r. (Sygn. akt I OSK 1413/10, publik. w internecie) użytkowanie wieczyste, jako prawo pośrednie między własnością a prawami rzeczowymi ograniczonymi, jest instytucją prawa cywilnego. Wskazano tamże, iż według ustalonego już orzecznictwa opłata z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości ma charakter cywilnoprawny (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 1994 r., sygn. akt III CZP 188/93 - niepublikowany i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1996 r., sygn. akt OPK 10/96 - ONSA 1997 r. nr 1, poz. 8). Oznacza to, że również spór między stronami powstały na gruncie opłat za użytkowanie wieczyste jest typowym sporem cywilnoprawnym (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt III CZP 23/97 – Lex nr 236557, wyroki NSA z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 843/05 i z dnia 16 marca 2011r., sygn. akt I OSK 708/10 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W powołanym postanowieniu NSA z dnia 7 czerwca 2011r. podniesiono także, iż zgodnie zaś z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych. Brak jest natomiast przepisu szczególnego, który by rozstrzyganie sporów o wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego przekazywał do właściwości innych organów, a tym samym wyłączał od rozpoznawania w postępowaniu przed właściwym sądem powszechnym ( art. 3 § 3 Kpc). Poglądu tego nie zmienia fakt, że poza Kodeksem cywilnym instytucja użytkowania wieczystego uregulowana jest również w przepisach art. 71 i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawierającej unormowania o charakterze administracyjnoprawnym. Jak już stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2011 r. (sygn. akt I OSK 1221/10 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) bez względu na to, czy spór dotyczy ustalenia opłaty, czy też jej podwyższenia cały czas mamy do czynienia ze sprawą cywilną, której źródło stanowi spór co do wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste.
Ponadto wskazano, iż zgodnie z art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r. Nr 102 poz. 651 ze zm.). kolegium winno dążyć do polubownego załatwienia sprawy w drodze ugody, zaś ustalona w wyniku zawarcia przed kolegium ugody nowa wysokość opłaty rocznej obowiązuje począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym wypowiedziano wysokość dotychczasowej opłaty (art. 79 ust. 5 powołanej ustawy). Ponadto ugoda, której kolegium nadało klauzulę wykonalności podlega wykonaniu w drodze egzekucji sądowej (art. 79 ust. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Zapisy te świadczą jednoznacznie, iż ugoda zawarta przed kolegium ma charakter cywilnoprawny. Zatem uchylenie się od skutków prawnych takiej ugody może nastąpić wyłącznie w drodze postępowania cywilnego. Zaskarżone postanowienie uchylające postanowienie o zatwierdzeniu zawartej ugody i odmawiające zatwierdzenia ugody – jak wynika też z jego uzasadnienia - zmierza de facto do uchylenia skutków prawnych zawartej ugody. Jednakże – jak wskazano wyżej – może to nastąpić wyłącznie w trybie cywilnoprawnym, a sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania spraw cywilnych. W związku z tym skarga podlega odrzuceniu, gdyż nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyło Województwo Pomorskie, zaskarżając postanowienie w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj.
1) art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 79 ust. 7 i art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że zaskarżone orzeczenie organu administracji nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej i nie przysługuje od niego skarga do sądu administracyjnego;
2) art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nie wydanie orzeczenia rozstrzygającego skargę co do istoty w sytuacji, gdy skargę należało rozpatrzyć jako należącą do właściwości sądu administracyjnego;
3) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., mimo że postanowienia zostały wydane przez organ niewłaściwy, a organem właściwym w tej sprawie był sąd powszechny.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stwierdzić należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym merytoryczne rozstrzyganie sprawy poprzedzone jest badaniem przez Sąd I instancji okoliczności wymienionych w przepisie art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), od których istnienia lub nieistnienia powołana ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia merytoryczne rozstrzyganie danej sprawy. Jedną z przyczyn odrzucenia skargi jest zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., brak właściwości sądu administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, właśnie ta przyczyna powołana została jako podstawa odrzucenia skargi.
Przedmiot niniejszej sprawy związany jest z aktualizacją opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego. Cywilnoprawny charakter- jak powszechnie przyjmuje się- mają również opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej. Pierwsze opłaty z omawianego tytułu, są obecnie ustalane w umowie między właścicielem i użytkownikiem wieczystym. Natomiast aktualizacja takich opłat dokonywana jest w trybie przewidzianym w art.77-81 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z treści tych przepisów wynika, że zmiana przedmiotowych opłat wymaga dokonania wypowiedzenia zmieniającego, co dodatkowo podkreśla umowny charakter kształtowania wzajemnych praw i obowiązków stron umowy. Odmowa przyjęcia zaproponowanej w powyższym wypowiedzeniu oferty nowej wysokości opłaty rocznej, połączona ze złożeniem wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty nie jest uzasadniona, bądź jest uzasadniona w innej wysokości, uruchamia postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym.
Postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym jest postępowaniem szczególnym, do którego jedynie odpowiednio mają zastosowanie niektóre przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest to jednak postępowanie administracyjne, a rozstrzygana w nim sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej, lecz stanowi sprawę cywilną w rozumieniu art.1 k.p.c. Spór w przedmiocie opłat z tytułu użytkowania wieczystego- i to niezależnie od tego czy dotyczy ustalenia opłaty, czy zmiany już ustalonej opłaty- jest typowym sporem cywilnym dotyczącym należności pieniężnej. Wprawdzie z woli ustawodawcy przedmiotowy spór między użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem administracji publicznej, reprezentującym właściciela gruntu, ma rozstrzygnąć organ administracji, jakim jest kolegium, to jednak zapadłe w tym zakresie orzeczenie nie jest decyzją administracyjną wydaną przez organ władczo rozstrzygający sprawę.
Ustawa o gospodarce nieruchomościami żadnych czynności oraz orzeczeń wydawanych przez Samorządowe Kolegia Odwoławcze w przedmiocie omawianych opłat nie poddała kontroli sądów administracyjnych. Użytkownik wieczysty niezadowolony z orzeczenia kolegium może w stosownym terminie wnieść jedynie sprzeciw do sądu powszechnego. Złożenie takiego sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Wniesienie sprzeciwu skutkuje zatem utratą mocy przez orzeczenie kolegium, co w konsekwencji oznacza, że sprawę opłat przejmuje do rozpoznania sąd powszechny. Zapewnia to użytkownikowi wieczystemu dostateczną ochronę w zakresie poddania ocenie sądu powszechnego dokonanego przez właściciela wypowiedzenia dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej.
Z powyższych względów, mając na uwadze art.80 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdzić należy, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznania spraw toczących się w trybie art. 78 i 70 tej ustawy. Oznacza to, że droga sądowoadministracyjna w niniejszej sprawie była niedopuszczalna z przyczyn przewidzianych w art. 58 § 1 pkt.1 P.p.s.a.
Odnośnie stosowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 79 ust. 7 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami "Do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń (...)". Powyższe oznacza, że w trakcie postępowania – wywołanego wnioskiem o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej – kończącego się wydaniem orzeczenia, od którego służy sprzeciw do sądu powszechnego, może dojść do postępowań ubocznych, incydentalnych (wpadkowych). Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy zasadniczo takich właśnie, postępowań "wpadkowych". W niniejszej sprawie przedmiotem było orzeczenie organu wydane w trybie wznowienia postępowania dotyczące zasadności aktualizacji opłaty rocznej, a nie np. postępowanie "wpadkowe" dotyczące przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dokonanie tej oceny, do którego to postępowania incydentalnego nie tylko zasadne, ale i nakazane jest (zgodnie z normą przepisu art. 79 ust. 7 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami), odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Należy również dodać, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie znają pojęcia sprawy procesowej; nawet te decyzje, które prima facie wydają się być decyzjami wyłącznie procesowymi np. wydane w trybie wznowienia postępowania, mają swe źródło we wcześniej rozstrzygniętej sprawie materialnoprawnej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Brak jest również w przedmiotowej sprawie podstaw prawnych do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 P.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie WSA kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło