II SA/Ke 620/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014r. na rozprawie sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 maja 2014r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia 26 maja 2014 r., znak: [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania B. Sp. z o.o., uchylił decyzję własną z dnia 15 lutego 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji z dnia 12 lipca 2010 r. znak: [...] i umorzył postępowanie w sprawie. Jak wynika z akt sprawy ww. decyzją z dnia 12 lipca 2010 r. organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 4 marca 2010 r. o odmowie dokonania zmian w poz. 11, 41, 42 i 47 załącznika nr 1 do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 września 2007 r. udzielającej Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Po wniesieniu odwołania od decyzji z dnia 15 lutego 2013 r., zezwolenie udzielone stronie przez Dyrektora Izby Skarbowej wygasło z mocy prawa w dniu 12 września 2013 r. W konsekwencji Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 18 września 2013 r. umorzył postępowanie odwoławcze. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. II SA/Ke 1036/13, uchylił ww. decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dacie orzekania przez organ II instancji nie istniało zezwolenie, którego dotyczy postępowanie podatkowe, a zatem nie mogło dojść do merytorycznego rozpoznania sprawy, taka sytuacja oznacza zaś, że całe postępowanie w sprawie zmiany zezwolenia stało się bezprzedmiotowe, a nie tylko postępowanie odwoławcze, na etapie którego zezwolenie wygasło. Po zwrocie akt administracyjnych Dyrektor Izby Celnej wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 26 maja 2014 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji z dnia 26 maja 2014 r. podnosząc zarzut naruszenia art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację wskazującą na techniczny charakter przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 2008 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W odniesieniu do interpretacji pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", należy zauważyć, że praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem, wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku podjęcia stosowanej uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 248/09; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 200/08, LEX nr 505445; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 p.p.s.a. (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze, 2006). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3321/08). W sprawie niniejszej Sąd wziął pod uwagę okoliczność przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 686/13, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego następującej treści: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Sprawa ta została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 4/14. W ocenie Sądu wyjaśnienie przez Trybunał Konstytucyjny powyższej wątpliwości ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, mimo że podstawą rozstrzygnięcia w zaskarżonej w tej sprawie decyzji nie były przepisy ustawy o grach hazardowych, wymienione w pytaniu prawnym. O znaczeniu dla badanej sprawy odpowiedzi na pytanie prawne w sprawie sygn. akt P 4/14 i w rezultacie o prejudycjalności (w przedstawionym wyżej szerokim znaczeniu), rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny dla niniejszej sprawy, decydują wzorce kontroli zgodności przepisów ustawy z Konstytucją, jakie zaproponował Naczelny Sąd Administracyjny, przedstawiając pytanie prawne. W ocenie Sądu przedstawiony przez Naczelny Sąd Administracyjny pogląd co do znaczenia braku notyfikacji przepisów technicznych ze względu na treść art. 91 ust. 3 Konstytucji, a także zaproponowane wzorce kontroli zgodności z Konstytucją nienotyfikowanych przepisów technicznych sprawiają, że pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego ma o wiele szersze znaczenie, niż tylko ograniczone do zgodności z Konstytucją przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. W istocie bowiem jest to pytanie o zgodność z art. 2 i z art. 7 Konstytucji każdego z nienotyfikowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, który zostanie zakwalifikowany jako przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. W związku z powyższym odpowiedź przez Trybunał Konstytucyjny na pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego, sformułowane w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 686/13, ma w niniejszej sprawie znaczenie prejudycjalne w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Istotne jest i to, że w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych ujawniła się istotna rozbieżność co do oceny konsekwencji prawnych braku notyfikacji niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych. Rozbieżność ta prowadzi do wydawania różnych orzeczeń w identycznych stanach faktycznych (problem ten jest dostrzegany w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, o czym świadczy treść uzasadnienia wyroku z dnia 23 lipca 2013 r. P 4/11). Niewątpliwie zatem także pewność orzecznictwa i jego stabilność stanowią same w sobie jedną z gwarancji praworządnego państwa prawa. Przedstawiony powyżej pogląd o zasadności zawieszania postępowań sądowoadministracyjnych w sprawach, które – tak jak niniejsza – dotyczą opisanej problematyki stosowania ustawy o grach hazardowych, podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt II GZ 401/14 (dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Dodatkowo w powołanym orzeczeniu zakwestionowano argumentację, że na mocy wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. w połączonych sprawach o sygn. akt C 213/11, C 214/11 i C 217/11 przepisy ww. ustawy, jako nienotyfikowane we właściwym czasie do Komisji Europejskiej, są bezskuteczne i z tego powodu nie mogą być zastosowane w polskim porządku prawnym. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "twierdzenie to jest chybione i wynika z niezrozumienia istoty powyższego wyroku. Z jego uzasadnienia wynika bowiem, że do sądu krajowego należy ustalenie czy zakazy wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów". Z przedstawionych względów, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, po dokonaniu jej oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej doszedł do przekonania, że należy zawiesić prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.