II SA/Ke 620/25

WyrokWSA w Kielcach2026-03-05

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Krzysztof Armański

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając jedynie częściowe umorzenie odsetek, pomimo trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej dłużnika?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji było niespójne, a ocena materiału dowodowego dowolna. Organy nie wykazały, dlaczego te same ustalenia faktyczne prowadziły do odmowy umorzenia należności głównej, a jedynie do częściowego umorzenia odsetek, ignorując przy tym wiek, stan zdrowia i sytuację materialną dłużnika, co mogło doprowadzić go do skrajnie złej sytuacji bytowej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 100.000 zł (należność główna) i 60.000 zł (odsetki). Organ I instancji odmówił umorzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło o odmowie umorzenia należności głównej oraz umorzeniu części odsetek w kwocie 50.000 zł. W skardze do WSA skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 15 września 2025 r. znak: SKO.PS-80/3243/904/2025 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego M. P. kwotę 598,20 (pięćset dziewięćdziesiąt osiem 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 110,40 (sto dziesięć 40/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Ke 620/25 Uzasadnienie Decyzją z 15 września 2025 r., znak: SKO.PS-80/3243/904/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania W. K. od wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Iwaniska decyzji z 11 lipca 2025 r., znak: OPS-532/FA/1/2023/2025, o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 160.000 zł (należność główna 100.000 zł, ustawowe odsetki 60.000 zł) otrzymanych przez osoby uprawnione: K. K., J. K., M. K., M. K., M. K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w to miejsce orzekł o: 1) odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w rzecz uprawnionych: K. K., J. K., M. K., M. K., M. K., w wysokości 100.000 zł (z kwoty należności głównej wynoszącej na dzień wydania decyzji 127.063,40 zł); 2) umorzeniu w części należności z tytułu odsetek od wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych: K. K., J. K., M. K., M. K., M. K., w wysokości 50.000 zł (z kwoty odsetek ustawowych wynoszących na dzień wydania decyzji 108.033,95 zł). W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 22 września 2023 r. do organu I instancji wpłynął wniosek W. K. o częściowe umorzenie należności z tytułu wypłaconych na rzecz jego dzieci świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ I instancji decyzją z 8 marca 2024 r. odmówił umorzenia tych należności, a w wyniku złożonego odwołania Kolegium wydało decyzję z 1 lipca 2024 r., którą zreformowało rozstrzygnięcie organu I instancji w ten sposób, że orzekło o umorzeniu w części należności w łącznej kwocie 30.000 zł i odmowie umorzenia w całości należności w wysokości 160.000 zł. Obie wymienione decyzje na skutek skargi W. K., zostały uchylone wyrokiem tut. Sądu z 28 listopada 2024 r., sygn. II SA/Ke 461/24, z powodu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W oświadczeniu z 27 lutego 2024 r. wnioskodawca sprecyzował, że wnosi o umorzenie kwoty głównej 100.000 zł i odsetek w wysokości 60.000 zł. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z 11 lipca 2025 r. W odwołaniu W. K. zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ("u.p.o.u.a.") poprzez przyjęcie, że nie istnieją uzasadnione podstawy do umorzenia wnioskowanych należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak również, że sytuacja wnioskodawcy nie jest na tyle szczególna, aby było zasadne zastosowanie najdalej idącej ulgi w postaci całkowitego umorzenia. Rozpatrując odwołanie Kolegium podkreśliło, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., ma zastosowanie w sytuacjach szczególnych, przy uwzględnieniu uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia. Co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego egzekucja okazała się bezskuteczna nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych alimentów. Samo uzyskiwanie niskich dochodów lub ich nieuzyskiwanie nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną. Zgodnie z ustaleniami organu odwoławczego, wnioskodawca ma 63 lata, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną D. i dorosłym synem J. Posiada wykształcenie zawodowe, z zawodu jest ślusarzem, nie posiada uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych, nie korzysta z usług Ośrodka Pomocy Społecznej. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym do 28 lutego 2027 r., jest po zawale serca, ma wszczepiony rozrusznik, leczy się kardiologicznie. Ze względu na stan zdrowia nie może podejmować pracy zarobkowej, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę żony w wysokości 3640,84 zł, dochodów z pracy dorywczych syna w wysokości 1000 zł miesięcznie. Żona leczy się neurologicznie, ma astmę oskrzelową. Comiesięczne wydatki rodziny związane z utrzymaniem wynoszą: energia elektryczna 200 zł, gaz 75 zł, leczenie 400 zł, rata kredytu 748 zł, wywóz śmieci 72 zł, zużycie wody 50 zł, telefon i Internet 280 zł, paliwo na dojazdy do pracy 200 zł. Dom jest zajęty przez komornika na poczet zaległych alimentów i obciążony służebnością osobistą na rzecz ojca wnioskodawcy. W ocenie Kolegium sytuacja wnioskodawcy nie jest na tyle szczególna, by zasadne było zastosowanie wnioskowanej ulgi. Strona jest bowiem osobą w wieku produkcyjnym, posiada kwalifikacje zawodowe, może liczyć na pomoc i wsparcie małżonki. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, a zatem nie dyskwalifikuje strony z rynku pracy na stałe. Zadłużenie nie rośnie, ponieważ od 2018 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie są już wypłacane. Dalej organ wskazał, że wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie może zwalniać dłużnika z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde umorzenie zobowiązania alimentacyjnego powoduje przerzucenie tej odpowiedzialności na pozostałych członków społeczeństwa. Okolicznością uzasadniającą umorzenie należności nie może być czasowe orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które nie wyklucza zatrudnienia w warunkach pracy chronionej, udziału w kursach doszkalających, podjęcia dotychczas jakiejkolwiek próby realizacji przez dłużnika obowiązku wobec Państwa i własnych dzieci. Sama możliwość wykonania nałożonego obowiązku alimentacyjnego analizowana i oceniana była już na etapie sądu powszechnego orzekającego w przedmiocie wysokości alimentów. Organ stwierdził, że umorzenie ciążącego na dłużniku alimentacyjnym zadłużenia możliwe jest tylko wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja majątkowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku, przy czym stan taki powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, niezależnych od zobowiązanego, nie wynikających z zaniedbań dłużnika, które miały miejsce w latach poprzednich. Wnioskodawca jest w wieku produkcyjnym, posiada wyuczony zawód, posiada udokumentowane 18-20 lat pracy w firmie wodno-kanalizacyjnej, w przyszłości nabędzie prawo do świadczenia emerytalnego. Tym samym będzie miał stały dochód, który dzięki własnym staraniom będzie mógł powiększyć. Jednocześnie Kolegium uznało, że aktualnie trudna sytuacja materialno-bytowa wnioskodawcy uzasadnia częściowe umorzenie odsetek. Problemy zdrowotne uniemożliwiające aktualnie podjęcie zatrudnienia, a jednocześnie wymagające nakładów finansowych związanych z koniecznością leczenia i przyjmowania leków są przesłankami stanowiącymi o trudnej sytuacji strony. Zdaniem Kolegium, biorąc pod uwagę aktualne realia społeczno-ekonomiczne w kraju, sytuację dochodową, zdrowotną i osobistą wnioskodawcy, nie jest on w stanie z dochodu wygospodarować kwoty na spłatę zadłużenia wraz z odsetkami. Poddaje się on jednak leczeniu, co pozwala liczyć, że jego stan zdrowia ulegnie poprawie (ewentualnie nie pogorszy się), czasowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie dyskwalifikuje go całkowicie z rynku pracy, może podjąć pracę w warunkach pracy chronionej. Organ wskazał, że wnioskodawca mimo orzeczenia o niepełnosprawności nie podejmuje działań w celu uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy. Może też rozważyć możliwość ubiegania się o świadczenie wspierające. W tej sytuacji zdaniem organu, żądanie zwrotu należności w pełnej wysokości mogłoby doprowadzić stronę do skrajnie złej sytuacji materialnej i bytowej. Kolegium wyjaśniło, że niniejsza decyzja nie zamyka stronie drogi do starań o uzyskanie innej ulgi w spłacie zadłużenia, np. rozłożenia na raty. W skardze do tut. Sądu W. K. zakwestionował ww. rozstrzygnięcie w części, tj.: w pkt. 1 w całości; w pkt. 2 w części, tj. co do nieumorzenia pozostałej wnioskowanej kwoty odsetek od należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: • przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady uwzględniania słusznego interesu strony, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że nie istnieją uzasadnione podstawy do umorzenia należności w kwocie 100.000 zł oraz odsetek, oraz że odmowa umorzenia nie pogarsza jego sytuacji; • prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy wnioskodawca spełnia warunki do umorzenia należności, a organ nie wykazał możliwości spłaty zobowiązania w zakresie odmowy umorzenia części należności. Skarżący wniósł o zmianę decyzji Kolegium w zaskarżonej części i umorzenie zgodnie z wnioskiem należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, z uwagi na tragiczną sytuację zdrowotną i życiową, brak rokowań co do zmiany tej sytuacji w przyszłości. W uzasadnieniu podniesiono, że umorzenie jedynie części odsetek nie zmienia sytuacji skarżącego i nie chroni przed utratą jedynej nieruchomości, jaką dysponuje wraz z rodziną (sprzedaż komornicza za niewielką kwotę nie pokryje nawet w połowie zobowiązania głównego). Skarżący jest w wieku produkcyjnym, ale nigdy nie pracował w wyuczonym zawodzie ślusarza, a obecnie nie może wykonywać żadnej pracy. Podano, że leczy się z powodu choroby niedokrwienia serca, ma wszczepione żylne pomosty aortalno-wieńcowe, lewą tętnicę piersiową, rozpoznano u niego nieprawidłową tolerancję glukozy, zaburzenia gospodarki lipidowej, był kilkanaście razy hospitalizowany w różnych placówkach. Dalej skarżący przywołał fragmenty uzasadnienia wydanego w jego sprawie wyroku sygn. II SA/Ke 461/24 podnosząc, że wskazane tam uchybienia nie zostały przez organ uwzględnione przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Do skargi dołączono harmonogram spłaty kredytu udzielonego żonie skarżącego w 2020 r. na kwotę 53.831,98 zł (z datą ostatecznej spłaty w 2032 r.). W piśmie procesowym z 4 marca 2026 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i podtrzymał zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Wniósł o uchylenie decyzji Kolegium w zaskarżonej części, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa na rzecz pełnomocnika z urzędu, w tym kosztów przesyłki do skarżącego zawierającej zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w kwocie 7,80 zł. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wewnętrznie sprzeczne, niespójne i dotknięte wadą dowolności w ramach uznania administracyjnego. W sprawie występuje sytuacja wyjątkowa, która obiektywnie uniemożliwia skarżącemu spłatę zadłużenia. Organ z jednej strony bezpodstawnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja wyjątkowa w zakresie należności głównej, a jednocześnie uznał, że ten sam stan faktyczny uzasadnia umorzenie części odsetek. Nie wyjaśnił, przy tym dlaczego umorzył akurat 50.000 zł odsetek, nie wskazał kryteriów, jakimi się kierował. Twierdzenie, że osoba w wieku 63 lat z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, po zawale serca i z wszczepionym rozrusznikiem może podjąć pracę w zawodzie ślusarza jest sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Szanse skarżącego na rynku pracy są czysto teoretyczne, wraz z wiekiem koszty leczenia będą rosły, a stan zdrowia nie daje żadnych przesłanek do poprawy sytuacji materialnej. Dalej podniesiono, że skarżący pozostaje na utrzymaniu żony, łączny dochód na osobę w rodzinie (1546,95 zł) nie pozwala na spłatę zadłużenia bez narażenia rodziny na skrajne ubóstwo. Jedyny składnik majątkowy skarżącego, zajęta przez komornika nieruchomość, jest obciążona służebnością osobistą na rzecz ojca skarżącego, co drastycznie obniża jej wartość rynkową. Organ sam przyznał, że pełny zwrot należności doprowadziłby dłużnika do "skrajnie złej sytuacji". Zdaniem pełnomocnika brak umorzenia należności powoduje tylko rosnącą spiralę zadłużenia głównego i odsetkowego. Występuje zatem sytuacja wyjątkowa w rozumieniu art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2025 r. poz. 438 ze zm.), dalej "u.p.o.u.a.", zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. W ślad za rozważaniami tut. Sądu poczynionymi w uzasadnieniu wyroku z 28 listopada 2024 r., sygn. II SA/Ke 461/24, którym Sąd w niniejszej sprawie jest związany z mocy art. 153 p.p.s.a., należy wskazać, że co do zasady sam fakt uzyskiwania niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów, nie może być utożsamiany z okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi wyróżniać go spośród innych dłużników alimentacyjnych (por. wyrok NSA z 6 sierpnia 2024 r., sygn. I OSK 2010/23). W tym kontekście należy mieć na uwadze aktualną sytuację dłużnika, a nadto ocenić, czy istnieją perspektywy poprawy jego sytuacji w przyszłości. Okoliczność, że decyzja wydawana na postawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. jest decyzją uznaniową, a organ nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w przypadku stwierdzenia szczególnie uzasadnionych okoliczności, nie oznacza że jest to decyzja dowolna. Podkreślić należy, że w przypadku kontroli sądowej decyzji zapadłej w granicach uznania administracyjnego, rolą sądu administracyjnego jest zbadanie czy organ podejmując decyzję dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie, a także czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Ponadto wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona poprzez wskazanie, dlaczego dokonano takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że po raz kolejny zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji nie sprostały w pełni tym standardom, dopuszczając się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Formułując stanowisko odnośnie do niskich dochodów, które nie stanowią szczególnych okoliczności na tle innych dłużników, organ I instancji w lakoniczny sposób odniósł się do sytuacji majątkowej skarżącego. Pominął również aspekt osobisty na co wskazuje zupełny brak analizy sytuacji zdrowotnej skarżącego w kontekście związanych z tym problemów skutkujących orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ważnym do 28.02.2027 r. ze wskazaniem niezdolności do pracy. Kolegium podjęło się ustalenia aktualnej sytuacji materialnej, zdrowotnej skarżącego i jego rodziny, jednakże argumentacja w odniesieniu do ich oceny jest niespójna. Z jednej bowiem strony organ wskazuje, że problemy zdrowotne uniemożliwiające aktualnie podjęcie zatrudnienia, a jednocześnie wymagające nakładów finansowych związanych z koniecznością leczenia i przyjmowania leków są przesłankami stanowiącymi o trudnej sytuacji wnioskodawcy. Uwzględniając zaś aktualnie realia społeczno-ekonomiczne w kraju, sytuację dochodową, zdrowotną i osobistą wnioskodawcy, organ konkluduje, że nie jest on w stanie z uzyskiwanego dochodu wygospodarować kwoty na spłatę zadłużenia wraz z odsetkami i w związku z powyższym uznaje za zasadne umorzenie kwoty odsetek w wysokości 50.000 zł. Z drugiej strony, z uwagi na podjęte leczenie, organ prognozuje, że stan zdrowia wnioskodawcy ulegnie poprawie, a czasowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie dyskwalifikuje go całkowicie z rynku pracy, a nawet może podjąć pracę w warunkach pracy chronionej. Powyższe ustalenia, zdaniem Kolegium pozwalają na stwierdzenie, że żądanie zwrotu należności w pełnej wysokości mogłoby doprowadzić stronę do skrajnie złej sytuacji materialnej i bytowej. Nie ocenia jednak i nie wyjaśnia, dlaczego uważa, że umorzenie należności w wysokości 50.000 zł (odsetki), a zatem w mniej niż 1/3 części zadłużenia, miałoby realnie pomóc w tym, aby do tego rodzaju zadłużenia nie doprowadzić, zwłaszcza biorąc pod uwagę wiek skarżącego, jego sytuację materialną i zdrowotną. Na ten element wskazał już tut. Sąd w wyroku w sprawie II SA/Ke 461/24. Nie sposób nie zauważyć, że w istocie te same ustalenia faktyczne organ uczynił podstawą odmowy umorzenia należności głównej, jak i podstawą umorzenia części odsetek. W jednym przypadku, według organu uzasadniają one odmowę umorzenia należności, a w innym jej częściowe umorzenie. Organ nie wskazał kryterium takiego rozróżnienia, nie wyjaśnił dlaczego akurat umorzenie w kwocie 50.000 zł będzie właściwe i dlaczego uważa, że osoba w wieku 63 lat, legitymująca się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do końca lutego 2027 r. ze wskazaniem niezdolności do pracy (a zatem również w warunkach pracy chronionej), po przebytym zawale serca, z wszczepionym rozrusznikiem, może podjąć pracę w zawodzie wyuczonym ślusarza – gdzie jak wynika z twierdzeń skarżącego nigdy w nim nie pracowała – czy też może podjąć pracę w innym zawodzie. Organ sam wskazuje na trudne realia społeczno-ekonomiczne w kraju, a jednocześnie nie podaje, jak w tych realiach osoba, której brakuje 1,5 roku do wieku emerytalnego, przy ww. ograniczeniach zdrowotnych, ma być konkurencyjna na rynku pracy. W ocenie Sądu argumenty organu nie dają podstaw do przyjęcia, że szanse skarżącego na rynku pracy nie są czysto teoretyczne. Podsumowując, przedwczesne jest przyjęcie, że aktualna sytuacja dochodowa skarżącego (1500-1600 zł na osobę w rodzinie), jego de facto pozostawanie na utrzymaniu żony, poważne problemy zdrowotne (zawał, rozrusznik serca), czego potwierdzeniem jest orzeczenie o niepełnosprawności i niezdolności do pracy, zajęcie przez komornika jedynego majątku skarżącego, w postaci nieruchomości z domem, która w dodatku jest obciążona służebnością osobistą, co znacznie obniża jej wartość rynkową – nie stanowi okoliczności wyjątkowej i szczególnej na tle innych dłużników alimentacyjnych. Tym bardziej, że umorzył znaczną kwotę odsetek z argumentacją, że żądanie zwrotu należności w pełnej wysokości mogłoby doprowadzić stronę do skrajnie złej sytuacji materialnej i bytowej. Skoro do takiej sytuacji mogłoby doprowadzić żądanie zwrotu kwoty 160.000 zł, to brak jest wyjaśnienia dlaczego do takiej sytuacji nie mogłoby doprowadzić żądanie zwrotu kwoty 110.000 zł (po odjęciu umorzonej kwoty odsetek). Argumentacja o możliwości uzyskania w przyszłości dochodów z emerytury, podjęcia pracy w warunkach pracy chronionej, uzyskania świadczenia wspierającego nie przekonuje wobec wysokości kwoty zadłużenia i aktualnej sytuacji skarżącego związanej z wiekiem i stanem zdrowia. Powyższe uchybienia i braki w ocenie materiału dowodowego, a także niespójności w uzasadnieniu decyzji, spowodowały konieczność uchylenia całości rozstrzygnięć organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej na nowo z uwzględnieniem przedstawionych wyżej uwag, w kierunku ustalenia, czy w przypadku skarżącego nie jest uzasadnione przyznanie ulgi dalej idącej niż ta przyznana przez Kolegium w zaskarżonej decyzji. O zwrocie kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2026 r. poz. 136).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło