II SA/Ke 621/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA /Ke 621/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] roku Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez pana D.K. od decyzji z dnia [...] roku, wydanej z upoważnienia Starosty K., w sprawie odmowy przyznania od dnia 4 czerwca 2002 roku prawa do świadczenia przedemerytalnego, na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o oświadczeniach przedemerytalnych /Dz. U. Nr 120, poz. 1252/ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda przytoczył przebieg postępowania wskazując, że na mocy decyzji organu I instancji z dnia 15 kwietnia 2002 r. D. K., zarejestrowany 17 stycznia 2002r., uzyskał status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, ponieważ w okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji udokumentował mniej niż 365 dni okresu uprawniającego do przyznania prawa do zasiłku. Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy tę decyzję. W dniu 3 czerwca /2002/ D. K. złożył w PUP wniosek o przyznanie prawa do doświadczenia przedemerytalnego, pismo zawierające wykaz okresów jego zatrudnienia oraz oryginały świadectw pracy. Pismem z dnia 17 czerwca 2002 roku PUP poinformował go o warunkach, jakie powinien spełniać, aby nabyć prawo do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Postanowieniem z dnia [...] roku organ I instancji zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ skarżący wystąpił do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z pozwem o wydanie przez ZUHP "P" świadectwa pracy po dniu 30 czerwca 2001 roku. W dniu 3 listopada 2005 roku D. K. doręczył prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 7 października 2005 roku, z którego wynikało, że był zatrudniony w ZUHP "P" s.c. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 1 lutego 2001 do dnia 28 września 2001r. Ponieważ w wyroku nie podano, w jaki sposób został rozwiązany stosunek pracy, organ I instancji decyzją z dnia 2 lutego 2006 roku przyznał panu D. K. zasiłek dla bezrobotnych jedynie zaliczkowo na okres 6 miesięcy. W dniu 5 lipca 2006 roku pan D. K. przedłożył świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie w ZUHP "P" w okresie od dnia 1 lutego 2001 do dnia 28 września 2001r., z którego wynikało, że stosunek pracy został rozwiązany na podstawie porozumienia stron. Świadectwo to stanowiło podstawę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną 2 lutego 2006 roku. W wyniku wznowionego postępowania decyzją z dnia 14 lipca 2006 roku D. K. został przedłużony okres zasiłkowy o 3 miesiące. Po podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, decyzją z dnia 26 lipca 2006 roku organ I instancji odmówił przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 4 czerwca 2002 roku wskazując w uzasadnieniu, że w dniu rejestracji D. K. nie spełniał warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego, gdyż nie zostały przez niego spełnione przesłanki wieku, przyczyny rozwiązania ostatniego stosunku pracy ani wysokości okresu uprawniającego do emerytury. Rozpoznając wniesione od tej decyzji odwołanie Wojewoda wskazał, że zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegających rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku art. 37l ust.2 i art. 27 ust.1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stosownie do treści art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obowiązującej do 31 maja 2004 roku, świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli mężczyzna: – osiągnął wiek co najmniej 63 lata i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 25 lat lub – do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym był zatrudniony przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończył co najmniej 55 lat oraz osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat, lub – do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym był zatrudniony przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnął okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 40 lat, lub – do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 39 lat, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994r. Nr 1, poz. 1, z późn.zm.), lub – zakończył okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4 Brak którejkolwiek ze wskazanych przesłanek skutkuje wydaniem decyzji odmawiającej przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Jak wynika z karty rejestracyjnej D. K. urodził się 22 stycznia 1947 roku, tym samym ukończył 55 lat życia w dniu 22 stycznia 2002 roku. Tak więc na dzień rejestracji miał ukończone 54 lata. Ponadto, ze świadectwa pracy wystawionego przez ZUHP "P", potwierdzającego zatrudnienie od 1 lutego 2001 roku do dnia 28 września 2001 roku, wynika, że stosunek pracy został rozwiązany na podstawie porozumienia stron a nie z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Z przedłożonych dokumentów potwierdzających staż pracy wynika, że pan D. K. nie posiada co najmniej 35 letniego okresu uprawniającego do emerytury, a tym samym w ocenie organu II instancji nie zostały spełnione warunki konieczne do przyznania mu prawa do świadczenia przedemerytalnego. W skardze na tę decyzję D. K. zarzucił, iż organ nie nadał biegu przekazanej mu przez Sąd Rejonowy w Kielcach w 2002r. sprawy o uznanie praktyki zawodowej na budowie Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego od 1960r. i wydał decyzję bez uwzględnienia okresu przepracowanych przez niego 40 lat oraz bez uwzględnienia tego, że w złożonym przez niego świadectwie pracy jako podstawę rozwiązania stosunku pracy wskazano art. 361kodeksu pracy co oznacza, że doszło do rozwiązania stosunku pracy z przyczyn zakładu pracy. W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji ustalając, że D. K. nie spełnia przesłanek do przyznania mu świadczenia przedemerytalnego skoncentrowały się jedynie na art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu / tekst jedn. DZ. U. Nr 58 z 2003r. poz. 514 ze zm./, który ma w sprawie zastosowanie z mocy art. 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych /DZ. U. Nr 120 poz. 1252/. W sytuacji, gdy w chwili rozwiązania stosunku pracy skarżący nie miał ukończonych 55 lat, oczywiste jest, że na podstawie tego przepisu nie można mu było przyznać tego świadczenia. Organy nie wyjaśniły natomiast w należyty sposób, czy skarżący nie spełnia przesłanek z art. 37k ust. 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy z 1994r. Przepis ten nie uzależnia prawa do uzyskania tego świadczenia od osiągnięcia jakiegoś wieku lecz tylko od spełnienia dwóch przesłanek / nie licząc oczywiście przesłanek ogólnych, związanych z możliwością zarejestrowania się jako osoba bezrobotna/. Tymi dwoma przesłankami są: 1/ rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz 2/ osiągnięcie 40 – letniego okresu uprawniającego do emerytury. Spełnienie pierwszej przesłanki było przedmiotem badania przez organy / ta sama bowiem przesłanka musi być spełniona przy ubieganiu się o świadczenie na podstawie art. 37k ust. 1 pkt 2/ jednakże ustalenia, jakie organy poczyniły odnośnie tego, że nie doszło do rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w świetle zebranego w sprawie materiału nie mogą być uznane za prawidłowe. Otóż, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy świadectwa pracy z dnia15 grudnia 2005r. / jego odbitki kserograficznej, poświadczonej najprawdopodobniej przez pracownicę PUP k. 159/ stosunek pracy skarżącego ustał na podstawie porozumienia stron - art. 30 pkt 1, ale jednocześnie w świadectwie tym wskazano, że został zastosowany skrócony okres wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 361§ 1 pkt 1 kodeksu pracy. Zgodnie zaś z tym przepisem / w brzmieniu obowiązującym w dacie rozwiązania stosunku pracy łączącego skarżącego z Zakładem Usługowo – Handlowo –Produkcyjnym "P." w K. / jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nie określony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy, określonych w odrębnych przepisach, pracodawca może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do jednego miesiąca; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Okres ten wlicza się pracownikowi, pozostającemu w tym okresie bez zatrudnienia do okresu zatrudnienia. W art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zawarte jest wyjaśnienie pojęcia "przyczyny dotyczące zakładu pracy". Zgodnie z tym przepisem pod tym pojęciem m. in. należy rozumieć rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami kodeksu pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników. W art. 11 ustawy z 28 grudnia 1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy wskazano, że przepisy tej ustawy stosuje się odpowiednio w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn określonych w art. 1 i 2 na mocy porozumienia stron. Ustawa ta dotyczy zakładów pracy zatrudniających co najmniej 20 pracowników, jednakże brak jest podstaw do wyłączenia możliwości skrócenia okresu wypowiedzenia, o jakim mowa w art. 361 kodeksu pracy poprzez rozwiązania umowy o pracę na podstawie porozumienia stron. Właśnie bowiem poprzez porozumienie stron co do rozwiązania stosunku pracy dochodzi do jego wcześniejszego / bez zachowania 3 miesięcznego terminu wypowiedzenia/ rozwiązania. W dalszym ciągu jednak jest to rozwiązanie z przyczyn, o jakich mowa w art. 361 ust. 1 kodeksu pracy a więc z przyczyn określonych w art. 2 ust. 1 pkt 20 a i art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Za takim stanowiskiem przemawia również treść art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1994r., przewidującego, że mimo rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron przysługuje bezrobotnemu prawo do zasiłku o ile porozumienie stron nastąpiło z przyczyn dotyczących pracodawcy. Odnośnie drugiej przesłanki / osiągnięcie okresu uprawniającego do emerytury, wynoszącego co najmniej 40 lat/ w ocenie Sądu organy nie poczyniły należytych ustaleń bowiem kwestia ta nie została wyjaśniona. Organy obu instancji bardzo ogólnikowo stwierdziły w uzasadnieniu swoich decyzji, że skarżący nie ma nawet okresu 35 lat. Brak jest tu szczegółowych ustaleń, jakie okresy zatrudnienia do tego okresu zostały zaliczone a jakich organy nie zaliczyły i dlaczego. Tymczasem już w piśmie z dnia 3 czerwca 2002r. D. K. wskazywał, że ma wymagany okres 40 lat i powoływał się m. in. na sprawę przekazaną Powiatowemu Urzędowi Pracy przez Sąd Rejonowy w Kielcach postanowieniem z dnia 21 maja 2002r. wraz z dokumentami potwierdzającymi odbywania przez niego praktycznej nauki zawodu w czasie uczęszczania do Szkoły Rzemiosł Budowlanych i Technikum Budowlanego w latach 1960 – 1966 /które znajdują się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy/. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych / tekst. jedn. Dz. U. Nr 39 za 2004r. poz. 353 ze zm./ do okresu składkowego wlicza się zatrudnienie młodocianych na obszarze Państwa Polskiego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed 1 stycznia 1975. Warunki te były określone w ustawie z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz wstępnym stażu pracy / Dz. U. Nr 45 poz. 226 ze zm./. Obowiązkiem organów, wynikającym z zasad określonych w art. 7 i 77 kpa, było wyjaśnienie, czy okresy pracy skarżącego w ramach nauki zawodu mogą być zaliczone do 40 – letniego okresu, o jakim mowa w art. 37k. Brak należytego wyjaśnienia tej okoliczności ma niewątpliwy wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności stwierdzić należy, iż organy obu instancji wydały decyzje z naruszeniem prawa materialnego / art. 361kodeksu pracy, art. 2 ust. 1 pkt 20 a i art. 37k ust. 1 pkt 3/ oraz przepisów proceduralnych / art. 7, 77 oraz 80 kpa/. Dlatego też na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzje te podlegały uchyleniu. Stosownie do art. 152 tej samej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organy powinny mieć na uwadze wszystkie wyżej wskazane uwagi.