II SA/Ke 63/12
WyrokWSA w Kielcach2012-02-15
Skład orzekający: Dorota Chobian, Teresa Kobylecka, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego, którego szkody powstały w wyniku powodzi, jest zasadna, jeśli szkody dotyczą wyłącznie piwnicy, a pomieszczenia mieszkalne nie zostały zniszczone?Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego uszkodzonego w wyniku powodzi jest zasadna, jeśli szkody dotyczą wyłącznie piwnicy i nie uniemożliwiają realizacji podstawowych potrzeb życiowych, a pomieszczenia mieszkalne nie zostały zniszczone. Pomoc finansowa powinna być priorytetowo kierowana do osób, które utraciły możliwość zamieszkiwania w wyniku klęski żywiołowej. Uszkodzenia wynikające z wad wykonawczych robót budowlanych, a nie z powodzi, nie kwalifikują się do zasiłku celowego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W.C. ubiegała się o zasiłek celowy na remont budynku mieszkalnego zniszczonego w wyniku powodzi w 2010 r. Organy odmówiły przyznania zasiłku, wskazując, że szkody dotyczyły głównie piwnicy i nie uniemożliwiały realizacji potrzeb bytowych, a część uszkodzeń wynikała z wad wykonawczych. Wnioskodawczyni kwestionowała te ustalenia, podnosząc, że poniosła znaczne straty i że pomoc została przyznana innym osobom w sposób tendencyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lutego 2012r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił przyznania W. C. pomocy w postaci zasiłku celowego do 20 tysięcy zł na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego, położonego przy ul. P. w W., zniszczonego w wyniku powodzi 2010r. W. C. -współwłaścicielka części nieruchomości zabudowanej domem przekazała w formie darowizny należący do niej udział w częściach równych córkom: B. L. i M. M., polecając im jednocześnie ustanowić na przedmiotowej nieruchomości na jej rzecz dożywotnią i nieodpłatną służebność mieszkania i korzystania z budynku gospodarczego.
Uzasadniając odmowę przyznania zasiłku celowego W. C. organ I instancji wskazał m.in. iż prowadząc ponowne postępowanie uzyskał wyjaśnienie z Urzędu Gminy, że oszacowana w dniu 7 lipca 2010r. wartość szkód w kwocie 3091,52zł dotyczyła wymiany pieca c.o.. W. C. nie wystąpiła o przyznanie zasiłku celowego na wymianę pieca, bowiem uznała, że nadaje się on do dalszej eksploatacji. Piwnica w domu W. C. została podtopiona wodą do wysokości 80cm, jednak na dzień szacowania strat nie stwierdzono z tego tytułu żadnych uszkodzeń. W trakcie ponownego szacowania strat w dniu 12 maja 2011r. oszacowano straty powstałe w piwnicy, polegające na konieczności wykonania robót izolacyjnych, odgrzybieniowych i wymiany tynków wapiennych - na kwotę 2979,09zł. Straty wynikły z długiego stagnowania wody w pomieszczeniach oraz ponownego podtopienia we wrześniu 2010r.
Organ I instancji podkreślił, że szkody wyrządzone przez powódź dotyczą piwnicy budynku mieszkalnego i nie uniemożliwiają realizacji potrzeb bytowych, w tym dostarczenia ciepła w okresie zimowym w gospodarstwie domowym W. C. . Ustalenia przeprowadzonego wywiadu wykazały, że W. C. utrzymuje się z emerytury w kwocie 1076,38zł, a zatem dochód ten jest wyższy od obowiązującego kryterium dochodowego, tj. 477zł. Okoliczność ta oraz fakt, że szkody w budynku nie uniemożliwiają realizacji niezbędnych potrzeb bytowych uzasadniają odmowę przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego uszkodzonego na skutek powodzi.
Od decyzji organu I instancji odwołała się W. C. podnosząc, iż decyzja ta jest dla niej krzywdząca. Odwołująca się wskazała, że piec c.o. nie był do wymiany. Zdaniem W. C. nie wzięto pod uwagę faktury za remont pokoju, który był najbardziej zniszczony na skutek powodzi. Koszt remontu wyniósł 980,50zł. W dniu 12 maja 2011r. komisja w wyniku wizji lokalnej oszacowała straty na kwotę 5758,42zł, w tym na roboty izolacyjne, odgrzybieniowe i wymianę pieca c.o. Mimo, iż odwołująca się wystąpiła o przyznanie pomocy w kwocie 6 tys. zł w maju 2011r., pomocy tej nie otrzymała. Tymczasem przyznano pomoc innym osobom z tytułu szkód powstałych w wyniku powodzi w dwóch budynkach, zlokalizowanych przy ulicy, przy której zamieszkuje także odwołująca się. W ocenie W. C., pomoc została przyznana, gdyż jeden budynek jest własnością osoby, której brat pracuje w Urzędzie, zaś w drugim budynku mieszkał pracownik Urzędu, przewodniczący komisji szkód powodziowych.
W budynku W. C. woda utrzymywała się do października 2010r., a mimo to nie otrzymała pomocy. Odwołująca się wskazała, że w pomieszczeniach suteryny ma kuchnię z której korzysta, bo trudno schodzić jej po schodach, we wrześniu ukończyła 74 lata. Odwołująca się wyjaśniła także, że od córki otrzymała 1100zł, lecz jest to pożyczka, którą spłaca w miesięcznych ratach po 200zł. Do odwołania dołączono przekaz pocztowy spłaty pożyczki, fakturę za materiały i zdjęcie zalanej suteryny.
Przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy do Kolegium Odwoławczego organ I instancji w piśmie z dnia 18 października 2011r. potrzymał stanowisko zajęte w kwestionowanej decyzji. W piśmie z dnia 23 listopada 2011r. odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu W. C. wyjaśniono, iż w jednym z budynków wskazywanych przez W. C. zamieszkuje R. M., której przyznano pomoc na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego w kwocie 8225,13zł - stosownie do protokółu oszacowania strat, którego kopię załączono. Drugi budynek wskazany przez W. C. w złożonym odwołaniu najprawdopodobniej jest własnością J. C.. W budynku tym nie szacowano strat i nikt nie składał wniosku o pomoc na usuwanie skutków powodzi. Sytuacja zamieszkałego w tym budynku W. B. -przewodniczącego Komisji, nie jest znana Ośrodkowi, bowiem w sprawie nie było prowadzone żadne postępowanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania W. C. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a
Dokonując prawnej i merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 40 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.
W związku z powodzią, która wystąpiła m.in. na niektórych terenach województwa świętokrzyskiego, Premier Rządu podjął decyzję i ogłosił ją w mediach, że ze środków budżetu państwa będzie udzielana pomoc pieniężna powodzianom, w kwotach do: 6.000 zł, 20.000 zł i 100.000 zł, a pomoc tę będą realizowały ośrodki pomocy społecznej. Zgodnie z pismem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 czerwca 2010r. osobom poszkodowanym przez powódź przysługiwała także pomoc na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią. Pomoc ta udzielana była po oszacowaniu szkód przez osoby wyznaczone przez Wojewodów, zaś osoby uprawnione były obowiązane przedstawić faktury i rachunki potwierdzające poniesienie wydatków związanych z remontem lub odbudową budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych.
Akta badanej sprawy wskazują, że w dniu 14 czerwca 2010r. W. C. wystąpiła o oszacowanie strat i Gminna Komisja w dniu 7 lipca 20l0r. dokonała oszacowania strat. Komisja stwierdziła, że zalaniu uległa piwnica-poziom wody do 80cm, zawilgocone ściany, kocioł c.o. uszkodzony - do wymiany. W pomieszczeniach domu strat i uszkodzeń budowlanych nie stwierdzono. W. C. w trakcie wywiadu oświadczyła, że nie będzie składać wniosku o pomoc na wymianę pieca co.
Organ odwoławczy wskazał na aneks dołączony do protokółu szacowania zakresu i wysokości szkód spowodowanych przez powódź w maju i czerwcu oraz we wrześniu 2010r., sporządzony w dniu 12 maja 2011r. przez Komisję Gminną, powołaną zarządzeniem Wójta Gminy. Straty wyceniono na kwotę 2878,09zł. Komisja nie stwierdziła uszkodzeń konstrukcyjnych budynku zagrażających bezpieczeństwu mieszkańców. Widoczne na załączonych do akt sprawy fotografiach nr 1 i 2 uszkodzenia powstały z winy wykonawcy budynku, gdyż zamiast tynku cementowanego wykonano tynk cementowo wapienny. Widoczne na fotografii 3 i 4 uszkodzenia ścianki ganku powstało z powodu złego fundamentowania. Mikropęknięcie tynku w pokoju /na fotografii nr 5/ powstało w wyniku eksploatacji budynku, można go zlikwidować podczas robót malarskich. W piśmie z dnia 19 września 2011r. wyjaśniono, że oszacowana w dniu 7 lipcu 2010r. wartość szkód w kwocie 3091,52zł dotyczyła wyłącznie wymiany pieca c.o. W trakcie ponownego szacowania szkód w dniu 12 maja 2011r. oszacowano straty w pomieszczeniach piwnicy na kwotę 2878,09zł.
W ocenie organu odwoławczego szkody dotyczą wyłącznie piwnicy budynku i nie uniemożliwiają realizacji niezbędnych potrzeb życiowych.
W aneksie do protokółu oszacowania strat sporządzonym w dniu 12 maja 2011r. straty wyceniono na kwotę 2878,09zł. Z załączonego do protokółu opracowania sporządzonego przez inż. budownictwa wynika, iż kwota ta obejmuje roboty izolacyjne i odgrzybieniowe w piwnicy oraz wymianę tynków cementowo-wapiennych także w piwnicy. Zatem treść aneksu jest zgodna z treścią protokółu z dnia 07.07.2010r., w którym jako uszkodzenia na skutek powodzi wskazano zawilgocenie piwnicy w związku z jej zalaniem na wysokość 80cm.
Natomiast uwagi wskazujące na wadliwość wykonanych robót budowlanych dotyczą uszkodzeń zgłoszonych przez W. C. tj. tynku zewnętrznego, pęknięcia ściany ganku oraz mikropęknięć tynku w pokoju. Z ustaleń komisji jednoznacznie wynika, iż uszkodzenia budynku w tym zakresie powstały z winy wykonawcy robót budowlanych, a nie z powodu powodzi. Wobec tego odwołująca się nie może skutecznie ubiegać się o zasiłek celowy na usunięcie szkód, które nie są następstwem klęski żywiołowej.
Organ odwoławczy podkreślił, że pomoc od państwa przysługuje tylko z tytułu strat spowodowanych powodzią. Pomoc ta nie może też stanowić refundacji kosztów za remont budynku, którego konieczność przeprowadzenia wynika nie na skutek uszkodzeń spowodowanych przez powódź.
Gminna Komisja ds. szacowania szkód ustaliła, że w pomieszczeniach domu strat i uszkodzeń budowlanych nie stwierdzono, zaś przedstawiane przez W.C. uszkodzenia powstały z winy wykonawcy budynku, gdyż zamiast tynku cementowego wykonano tynk cementowo-wapienny, źle wykonano fundament ganku. Zatem skoro wskazywane przez W. C. uszkodzenia budynku nie zostały spowodowane przez powódź, to nie przysługuje na ich usunięcie pomoc od państwa. Odwołująca się nie kwestionuje tego, iż w wyniku powodzi zalaniu uległa tylko piwnica domu, która z uwagi na utrzymującą się tam do października 2010r. wodę, spowodowała jej zawilgocenie. W złożonym odwołaniu potwierdza, że znajdujący się w piwnicy piec c.o. jest sprawny i nie wymagał wymiany. Należy podzielić stanowisko organu I instancji, iż zawilgocona piwnica nie uniemożliwia realizacji podstawowych potrzeb W. C., w tym w zakresie potrzeb mieszkaniowych. Jak już wyżej wskazano, dom stanowi własność córek odwołującej się, zaś W. C. zamieszkuje w nim na podstawie nieodpłatnej służebności mieszkania. Zatem córki W. C. niewątpliwie winny uczestniczyć w kosztach utrzymania domu, w tym kosztach niezbędnych napraw wynikających z codziennej eksploatacji, a nie na skutek zalania wodą w czasie powodzi, skoro nie ujęto ich w karcie oszacowania strat z dnia 7 lipca 2010r. i z dnia 12 maja 2011r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podniósł, że jeżeli z protokółu oszacowania strat wynika, iż w wyniku powodzi uszkodzeniu uległ piec c.o. i nadaje się do wymiany, to W. C. mogła ubiegać się o pomoc wyłącznie na wymianę pieca c.o. Otrzymane środki pomocy społecznej podlegają rozliczeniu, a zatem gdyby W. C. otrzymała zasiłek na wymianę uszkodzonego pieca c.o. i nie zakupiła nowego pieca oraz nie przedłożyła faktury, to przyznane środki podlegały by zwrotowi. Środki przyznane na określony cel - wymianę pieca, nie mogą być wykorzystane na inne cele. Przedłożone do akt sprawy rachunki dotyczą zapłaty za usługi malarskie pokoju. Jak wyżej podniesiono, woda powodziowa utrzymywała się wyłącznie w piwnicy, a w konsekwencji nie spowodowała uszkodzeń w pokoju. Twierdzenie W. C., że w piwnicy-suterynie jest kuchnia, z której korzysta, aby nie chodzić po schodach, nie jest przekonywujące. Dom jest bowiem parterowy. Nie mogły także odnieść zamierzonego skutku twierdzenia odwołującej się, iż we wskazanych w odwołaniu przypadkach przyznano pomoc, mimo niewystąpienia strat. Z wyjaśnień organu I instancji wynika bowiem, że w jednym przypadku w ogóle nie ubiegano się o pomoc na usuwanie skutków powodzi, zaś w drugim przypadku pomoc została przyznana w wysokości określonej w protokóle oszacowania - z przesłanego protokółu wynika, iż zalany został parter budynku, a nie piwnica. W wyniku zalania domu zniszczona została wykładzina PCV w kuchni, pokoju, przedpokoju i wylewka w spiżarni oraz zawilgocone ściany w tych pomieszczeniach.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wniosła W. C., domagając się jej uchylenia.
Skarżąca wskazała, że woda powodziowa zalała piwnicę domu do wysokości 80 cm, a jej zaleganie spowodowało zawilgocenie i zagrzybienie ścian piwnicy – straty te zostały oszacowane przez komisję na kwotę 2878,09 zł. Złożyła wniosek o przyznanie zasiłku do kwoty 6 000 zł, przyznano jej zasiłek w kwocie 500 zł. Nie ubiegała się o wymianę pieca, ponieważ działa bardzo dobrze. W dniu 27 maja 2011r. złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku w kwocie 20 000 zł w związku z ponownym oszacowaniem strat. Decyzja odmowna jest tendencyjna, krzywdząca i niezgodna z prawem. Skarżąca wskazała, że ma 74 lata, jest prostą, schorowaną kobietą i nie zna się na paragrafach. Urzędnicy zasłaniając się przepisami, traktują człowieka uznaniowo, co powoduje poczucie niesprawiedliwości społecznej. Kwota 2878,09 zł, która jej się należy, byłaby dla niej fortuną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Rozpatrując skargę w ramach tak ustalonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 14 czerwca 2010r. W. C. wystąpiła o oszacowanie strat spowodowanych przez powódź i Gminna Komisja w dniu 7 lipca 2010r. dokonała oszacowania strat. Komisja stwierdziła w protokole zalanie piwnicy - poziom wody do 80cm, zawilgocone ściany, uszkodzony kocioł c.o. – do wymiany. Wartość szkód związanych z wymianą pieca c.o. obliczono na kwotę 3091,52zł Komisja nie stwierdziła w pomieszczeniach domu mieszkalnego strat i uszkodzeń budowlanych. W. C. w trakcie wywiadu oświadczyła, że nie będzie składać wniosku o pomoc na wymianę pieca c.o.
Z aneksu do protokółu szacowania zakresu i wysokości szkód spowodowanych przez powódź w maju i czerwcu oraz we wrześniu 2010r., sporządzonego w dniu 12 maja 2011r. przez Komisję Gminną, powołaną zarządzeniem Wójta Gminy wynika, że straty w pomieszczeniach piwnicy wyceniono na kwotę 2878,09zł. Komisja w tym dniu również nie stwierdziła uszkodzeń konstrukcyjnych budynku zagrażających bezpieczeństwu mieszkańców, a z załączonego do protokółu opracowania sporządzonego przez inż. budownictwa wynika, iż kwota 2878,09zł obejmuje roboty izolacyjne i odgrzybieniowe w piwnicy oraz wymianę tynków cementowo-wapiennych także w piwnicy. Zatem treść aneksu jest zgodna z treścią protokółu z dnia 7 lipca 2010r., w którym jako uszkodzenia na skutek powodzi wskazano zawilgocenie piwnicy w związku z jej zalaniem na wysokość 80cm. Ponadto wskazano, że widoczne na załączonych do akt sprawy fotografiach nr 1 i 2 uszkodzenia powstały z winy wykonawcy budynku, gdyż zamiast tynku cementowanego wykonano tynk cementowo wapienny, widoczne na fotografii 3 i 4 uszkodzenia ścianki ganku powstały z powodu złego fundamentowania, a mikropęknięcie tynku w pokoju (na fotografii nr 5) powstało w wyniku eksploatacji budynku i można go zlikwidować podczas robót malarskich.
Powyższe przesądza o prawidłowości ustaleń faktycznych organów pomocy społecznej, że szkoda, która powstała w wyniku powodzi, dotyczy piwnicy parterowego budynku mieszkalnego, w którym skarżąca ma prawo dożywotniego zamieszkiwania i nie uniemożliwia realizacji niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej. Piec centralnego ogrzewania, który według komisji powinien być wymieniony, zdaniem skarżącej działa prawidłowo, wobec czego nie wyraziła ona chęci jego wymiany.
Mając na uwadze prawidłowe ustalenie przez organy stanu faktycznego należy ocenić zaskarżoną decyzji pod względem jej zgodności z prawem materialnym. W tym zakresie należy wskazać, że w związku z powodzią, jaka miała miejsce w Polsce m.in. na niektórych terenach województwa świętokrzyskiego premier rządu podjął decyzję, którą ogłosił w mediach, że ze środków budżetu państwa będzie udzielana pomoc pieniężna powodzianom, w kwotach do: 6.000 zł, 20.000 zł i 100.000 zł, a pomoc tę będą realizowały ośrodki pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, będącego podstawą materialnoprawną decyzji, zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1), bądź klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2). Rozstrzygnięcia oparte o powyższy przepis wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, a przedmiotem kontroli sądowej jest w takim przypadku zbadanie, czy zakres uznania administracyjnego nie został przez organy przekroczony, a także, czy orzeczenie zostało w sposób należyty i poddający się weryfikacji uzasadnione. Podkreślenia wymaga, że działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza – co wynika z art. 7 k.p.a. – załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uszczegółowieniem tej zasady jest przepis art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 4 ustawy, zgodnie z którymi pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
W związku z powyższym, zadaniem Sądu w sprawie niniejszej było zbadanie, czy zakres uznania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie został przez organy przekroczony, a także, czy w sposób należyty i poddający się weryfikacji uzasadniono orzeczenie o odmowie przyznania W. C. zasiłku celowego w żądanej przez nią wysokości. Stosownie bowiem do przepisów ustawy o pomocy społecznej, które regulują tryb przyznawania zasiłków celowych, organ przy udzielaniu przedmiotowej pomocy kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi na gruncie tej ustawy, dotyczącymi wymogu dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy (art. 3 ust. 3).
Podkreślenia wymaga także, że powyższe okoliczności powinny być starannie i szczegółowo sprawdzone przez orzekające organy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten ustanawia zarazem dla organów obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Natomiast zabezpieczeniem realizacji opisanej powyżej zasady jest szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie mają art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., ustanawiające dla organów administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego oraz właściwej jego oceny.
Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale także nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z 26 września 2000r., sygn. akt I SA 945/00, LEX 79608). Uszczegółowieniem zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej są przepisy art. 2 ust. 1 ustawy, który stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz art. 3 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Jednocześnie art. 3 ust. 3 ustawy wprowadza zasadę dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy.
Należy zgodzić się z interpretacją przyjętą przez organ, że środki przeznaczone na pomoc osobom poszkodowanym powodzią i rozdysponowane w oparciu o art. 40 ustawy, winny być kierowane przede wszystkim do tych rodzin, które zostały pozbawione lokalu, w którym koncentrowało się ich życie, gdyż to one poniosły największe straty wskutek działania żywiołu. Przeznaczenie zasiłków dla tych osób odpowiada ustawowemu celowi pomocy społecznej, polegającemu na pomocy osobom i rodzinom w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust.1 ustawy). Ponadto samo powstanie na skutek zdarzenia losowego straty w nieruchomości budynkowej, nie może stanowić wyłącznej przesłanki udzielenia pomocy osobie, która ma zaspokojone potrzeby życiowe w miejscu, niedotkniętym skutkami powodzi (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2011r., sygn. akt I OSK 1265/11).
Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie przemawia za przyjęciem poglądu, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, przyznanie W. C. zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu piwnicy budynku mieszkalnego nie jest uzasadnione.
W tym zakresie należy bowiem podnieść, że pomimo bezspornych zniszczeń w przedmiotowej piwnicy, wyszacowanych przez komisję w dniu 12 maja 2011r. na kwotę 2 878,09 zł, to nie uległy zniszczeniu w wyniku powodzi pomieszczenia mieszkalne, zajmowane przez skarżącą. Strata ta nie może być potraktowana na równi z utratą dorobku życiowego, co jest jednoznaczne z niemożliwością zaspokojenia potrzeb życiowych. Wobec rozmiarów klęski spowodowanej powodzią, należy zgodzić się z interpretacją przyjętą przez organ, że środki przeznaczone na pomoc osobom poszkodowanym powodzią i rozdysponowane w oparciu o art. 40 ustawy, winny być skierowane przede wszystkim do rodzin najbardziej poszkodowanych, które zostały pozbawione lokalu, gdzie koncentrowało się ich życie. Jednocześnie nie może budzić wątpliwości, że przeznaczenie zasiłków dla tych osób odpowiada ustawowemu celowi pomocy społecznej, polegającemu na pomocy osobom i rodzinom w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust.1 ustawy). Za takim stanowiskiem przemawia wspomniany w art. 7 k.p.a. interes społeczny, który w tym przypadku musi być przeciwstawiony słusznemu interesowi obywatela (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2011r., sygn. akt I OSK 1265/11). .
Na tym tle sytuacja skarżącej, choć niewątpliwie dla niej niekorzystna, nie jest wystarczająca do udzielenia żądanej pomocy. Mieszkanie, które skarżąca zajmuje na zasadzie służebności, nie zostało zalane wskutek powodzi i w dalszym ciągu istnieje tam możliwość prowadzenia gospodarstwa domowego, jak dotychczas, co jest okolicznością bezsporną. Z uwagi na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych skarżącej brak podstaw by uznać, że organy pomocy społecznej, odmawiając przyznania żądanego zasiłku celowego przekroczyły zakres uznania administracyjnego.
Zgłoszone przez W. C. uszkodzenia dotyczące tynku zewnętrznego, pęknięcia ściany ganku oraz mikropęknięć tynku w pokoju, wskazują na wadliwość wykonanych robót budowlanych. Z ustaleń komisji jednoznacznie wynika, iż uszkodzenia budynku w tym zakresie powstały z winy wykonawcy robót budowlanych, a nie z powodu powodzi. Przedłożone przez skarżącą rachunki dotyczą zapłaty za usługi malarskie pokoju. Jak wyżej podniesiono, woda powodziowa utrzymywała się wyłącznie w piwnicy, a w konsekwencji nie spowodowała uszkodzeń w pokoju. Pomoc społeczna nie może też stanowić refundacji kosztów za remont budynku, którego konieczność przeprowadzenia nie jest skutkiem uszkodzeń spowodowanych przez powódź. Wobec tego skarżąca nie może skutecznie ubiegać się o zasiłek celowy na usunięcie szkód, które nie są następstwem klęski żywiołowej.
Skoro zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu i brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło