II SA/Ke 63/14
WyrokWSA w Kielcach2014-03-31
Skład orzekający: Renata Detka, Sylwester Miziołek, Dorota Pędziwilk - Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za nieokazanie podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy lub danych z tachografu cyfrowego jest zasadna, jeśli dokumenty te zostały przedłożone organowi odwoławczemu po zakończeniu kontroli, ale przed wydaniem decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieokazanie podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy lub danych z tachografu cyfrowego jest zasadna, jeśli dokumenty te nie zostały przedłożone w trakcie trwania kontroli, pomimo wezwania organu. Przedłożenie dokumentów organowi odwoławczemu po zakończeniu kontroli, ale przed wydaniem decyzji, nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku okazania ich podczas kontroli i nie może być uznane za realizację tego obowiązku.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 9.500 zł za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców oraz nieokazanie podczas kontroli wymaganych dokumentów. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił tę decyzję w części dotyczącej czasu pracy kierowców, uznając naruszenia za uzasadnione z powodu awarii pojazdu, ale utrzymał karę w wysokości 7.000 zł za nieokazanie podczas kontroli wykresówek i danych z tachografów cyfrowych z 14 dni. Skarżący twierdził, że dokumenty te zostały przedłożone po zakończeniu kontroli, ale przed wydaniem decyzji, co powinno być uwzględnione. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk - Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz - Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi D. następcy prawnego – S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego
uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] o nałożeniu na S. D., kary pieniężnej w wysokości 9.500 zł – w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 7.000 z tytułu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniach 14.05.2013r. – 29.05.2013r. organ I instancji przeprowadził kontrolę
u ww. przewoźnika, podczas której:
1. uzyskano informację z Krajowego Rejestru Karnego o skazaniu S. D. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 1.12.2011r. o sygn. akt IX K 280/11 za przestępstwo umyślne przeciw mieniu (z art. 286 § 1 K.k.), o jakim mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 6.09.2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012r. poz. 1265 ze zm.) – w związku z czym przedsiębiorca ten przestał spełniać wymóg dobrej reputacji,
2. stwierdzono – odnośnie wyszczególnionych w protokole z kontroli poszczególnych dni:
- brak wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowców C. D., Z. K. i M. P.,
- przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowców C. D.,
- skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowców C. D. i Z. K..
Mając na uwadze uchybienia opisane w pkt 2 decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na ww. przewoźnika karę pieniężną w wysokości 9.500 zł, opisując szczegółowo w uzasadnieniu poszczególne nieprawidłowości. W podstawie prawnej powołano art. 92a ust. 1, 3 pkt 1, ust. 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5. 3.1, lp. 5.3.2, lp. 6. 3. 7 załącznika nr 3 do tej ustawy.
W odwołaniu od ww. decyzji S. D. podniósł, że w toku postępowania administracyjnego przedłożył brakujące dane z tachografów cyfrowych, wobec czego brak było podstaw do stwierdzenia przez organ naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, dotyczącego nieokazania podczas kontroli wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Co się zaś tyczy naruszeń dotyczących czasu pracy to strona podniosła, że wyłączną winę za ich popełnienie ponoszą kierowcy C. D. i Z. K., którzy zostali zapoznani z obowiązującymi przepisami o czasie pracy i byli zobowiązani do ich przestrzegania. Końcowo wskazano, że kontrola została przeprowadzona w sposób nierzetelny, a zapisy zawarte w jej protokole są niezgodne ze stanem faktycznym – co przesądza o wydaniu zakwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa, powodującym konieczność jej uchylenia.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. opisaną na wstępie decyzję, wskazał – co następuje – odnośnie stwierdzonych przez organ I instancji nieprawidłowości dotyczących:
a) przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu (lp. 5. 1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006r., art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7.06.2011r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady) – że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych z karty kierowcy C. D. zostało udowodnione, że kierowca ten w dniu 3.08.2012r. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 25 minut w stosunku do normy 10 - godzinnej; jednakże podczas kontroli okazano wydruk z tachografu cyfrowego z dnia popełnienia naruszenia, na którym kierowca wskazał, że do przerwania odpoczynku dziennego oraz przedłużenia czasu jazdy doszło z uwagi na awarię pojazdu; z tego też względu organ odwoławczy stwierdził – mając na uwadze treść art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 – że naruszenie norm czasu pracy było uzasadnione – w związku z czym uchylono decyzję organu I instancji w tym zakresie;
b) skrócenia dziennego czasu (lp. 5.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 – że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci:
- danych cyfrowych z karty kierowcy C. D. zostało udowodnione, że kierowca ten w dniu 3.08.2012r. skrócił wymagany odpoczynek dzienny o 5 godzin i 35 minut w stosunku do normy 9 godzinnej; jednakże podczas kontroli przewoźnik okazał wydruk z tachografu cyfrowego z dnia popełnienia naruszenia, na którym kierowca wskazał, że do przerwania odpoczynku dziennego oraz przedłużenia czasu jazdy doszło z uwagi na awarię pojazdu; w rezultacie organ odwoławczy stwierdził – mając na uwadze treść art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 – że naruszenie norm czasu pracy było uzasadnione – w związku z czym uchylono decyzję organu I instancji w tym zakresie;
- danych cyfrowych z karty kierowcy Z. K., że kierowca ten w dniu 3.08.2012r. skrócił wymagany odpoczynek dzienny o 5 godzin i 35 minut w stosunku do normy 9 godzinnej; jednakże podczas kontroli przewoźnik okazał wydruk z tachografu cyfrowego z dnia popełnienia naruszenia, na którym kierowca wskazał, że do przerwania odpoczynku dziennego oraz przedłużenia czasu jazdy doszło z uwagi na awarię pojazdu; w rezultacie organ odwoławczy stwierdził – mając na uwadze treść art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 – że naruszenie norm czasu pracy było uzasadnione – w związku z czym uchylono decyzję organu I instancji w tym zakresie;
c) nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 13 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20.12.1985r., art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r.o czasie pracy kierowców) – że pismem z dnia 14.05.2013r. wezwano przedsiębiorcę m. in. do przedstawienia zapisów z kart kierowców oraz danych z tachografów cyfrowych. Część danych przedsiębiorca przedstawił w dniu 15.05.2013r. – co potwierdza karta pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego. Kolejne wykresówki i dane cyfrowe skarżący zostały przedłożone w dniu 17.05.2013r. – co potwierdza kolejna karta pobrania zapisów z urządzenia rejestrującego. W tej części zasadnie odstąpiono od nałożenia kary pieniężnej za powyższe przypadki.
Niezależnie od powyższego, podczas kontroli, pomimo kierowanego do strony wezwania, nie okazano kompletnych danych z tachografów cyfrowych. W tym zakresie organ odwoławczy, po analizie przedstawionych danych cyfrowych, wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu, podzielił szczegółowe ustalenia organu I instancji co do nieprzedstawienia przez stronę danych z pojazdów z tachografów cyfrowych z 14 dni – wobec czego za ww. naruszenia nałożono karę pieniężną wysokości 7.000 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w tym zakresie powołano art. 13 i 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20.12.1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31.12.1985r. ze zm.), art. 25 ustawy z 16.05.2004 o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 4 pkt 22 lit. a i h, art. 92a ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 6. 3. 7 załącznika nr 3 do tej ustawy. Ostatni z powołanych przepisów sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy dzień. Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy nie zawiera żadnych dowodów wskazujących, że do przewozów wykonywanych przez przedsiębiorcę nie miały zastosowania przepisy rozporządzenia nr 561/2006 (WE) i rozporządzenia nr 3821/85 EWG w związku z art. 3 i art. 13 rozporządzenia nr 561/2006 (WE) oraz art. 29 ustawy o czasie pracy kierowców. Podkreślono jednocześnie, że niniejszej sprawie – związanej z użytkowaniem urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – nie znajduje zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym, dotyczący wyłącznie spraw administracyjnych, w których wykryto i stwierdzono naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i okresach odpoczynku. Podobnie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, jako że przedsiębiorca nie przedstawił żadnych dowodów na powstanie okoliczności opisanych w tym przepisie.
Co się zaś tyczy przesłania przez skarżącego przy piśmie z dnia 5.06.2013r. danych cyfrowych, to organ podkreślił, że nastąpiło to już po doręczeniu protokołu kontroli i wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie – wobec czego prawidłowo nie uwzględniono tych materiałów. Natomiast za wypełnienie przez przedsiębiorcę w czasie kontroli w przedsiębiorstwie obowiązku wynikającego z przepisów art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 (EWG) oraz lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym należy uznać taką sytuację, gdy przedsiębiorca przedkłada inspektorom organu stosowne dokumenty w terminie wyznaczonym przez kontrolujących. Okazania przez przedsiębiorcę wymaganej dokumentacji w późniejszym okresie, w szczególności w toku postępowania administracyjnego prowadzonego już po przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie, nie można uznać za realizację tego obowiązku. Przedmiotowa dokumentacja winna bowiem znajdować się w siedzibie przedsiębiorstwa i być okazywana w każdym czasie i na każde żądanie kontrolujących inspektorów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. D., wniósł o uchylenie opisanej na wstępie decyzji – w całości, kwestionując stanowisko organu odwoławczego o braku uznania za dostarczone wszystkich żądanych podczas kontroli danych z tachografu cyfrowego. W tym zakresie wskazano na błędne ustalenie stanu faktycznego oraz nieprawidłowe zastosowanie lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Skarżący podkreślił, że po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, a także wezwania do uzupełnienia braków, wniósł w dniu 5.06.2013r. zastrzeżenia do protokołu kontroli oraz przedłożył pliki z kart kierowców i dane z tachografu cyfrowego za wskazane okresy. Ponadto obiecano mu, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do dostarczonych danych będzie informowany telefonicznie – czego nie uczyniono w okresie od 15.05.2013r. do dnia przedstawienia protokołu kontroli tj. 29.05.2013r., ani okresie późniejszym. Podobnie w piśmie z dnia 5.06.2013r. przewoźnik prosił organ kontakt telefoniczny w przypadku pytań lub wątpliwości co do dostarczonych danych. W rezultacie, zdaniem strony, wszystkie wymagane dane zostały dostarczone. Natomiast samo postępowanie dowodowe było prowadzone z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego określone w art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a., zaś kontrola została przeprowadzona w sposób nierzetelny – jako że zapisy zamieszczone w jej protokole są niezgodne ze stanem faktycznym. Wszystkie dane z urządzenia rejestrującego zostały bowiem dostarczone w trakcie trwającego postępowania – jeszcze przed wydaniem decyzji administracyjnej. Ponadto, korzystając z przedłużenia terminu do załatwienia sprawy i powołując się na art. 36 K.p.a., kontrolujący nie podjął żadnych dodatkowych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Tym samym nie wypełniono wymogów art. 77 K.p.a. Co się zaś tyczy nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentów potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, to S. D. podkreślił, że naruszenia w tym przedmiocie ustawodawca zaliczył do kategorii naruszenia przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących lub cyfrowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju – naruszenie zasad i warunków używania urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego lp. 6.3 załącznika nr 3 do ustawy). Celem tego przepisu nie jest zapewnienie prawidłowego przebiegu kontroli, gdyż przypadki niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w całości lub w części określone zostało jako naruszenie ogólnych zasad i warunków wykonywania transportu drogowego i przewozów na potrzeby własne (pkt 1.5. załącznika nr 3 do ustawy). Ponadto uzasadnienie decyzji organu odwoławczego stanowi wyłącznie przytoczenie wytycznych nr 1/2009 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 12.08.2009r., które nie może stanowić żadnej podstawy prawnej. Organ odwoławczy, zdaniem skarżącego, nie odniósł się w żaden sposób do faktu wniesienia zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w protokole kontroli oraz wniesionych wyjaśnień. Tymczasem, jak wynika z orzecznictwa sądowo-administracyjnego, przedłożenie wymaganych danych, nawet po sporządzeniu protokołu kontroli, umożliwia organowi kontrolującemu ich zbadanie i sprawdzenie pod kątem przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców, a następnie wymierzenie kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych naruszeń w zakresie czasu pracy kierowców.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 20.03.2014r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i oświadczył, że nastąpiło przekształcenie prawne skarżącego, który wniósł aportem swoje przedsiębiorstwo do D. Sp. z o.o. i aktualnie ta spółka jest skarżącą w tej sprawie – na dowód czego złożono kserokopię aktu notarialnego z dnia 1.03.2013r. oraz wypis z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego firmy D. Sp. z o.o.
W rezultacie przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga D. Sp. z o.o. – następcy prawnego S. D.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylono decyzję organu I instancji w całości i nałożono na poprzednika prawnego strony skarżącej karę pieniężną w wysokości 7.000 – z tytułu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień.
Nadmienić przy tym trzeba, że uchyloną decyzją (k. 7 akt administracyjnych) nałożono na ww. przewoźnika karę pieniężną w łącznej wysokości 9.500 zł, wyszczególniając w tym zakresie następujące kwoty:
a) 7.000 zł z tytułu nieokazania podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowców C. D., Z. K. i M. P. – za każdy dzień (14 x 500 zł),
b) 300 zł z tytułu przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę C. D.,
c) 1.100 zł z tytułu skrócenia dziennego czasu odpoczynku kierowcy C. D.,
d) 1.100 zł z tytułu skrócenia dziennego czasu odpoczynku kierowcy Z. K.
Przechodząc do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji merytoryczno-reformatoryjnej należy wskazać, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Jak podkreśla się w doktrynie,
w trybie cyt. przepisu organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Decyzja jest nieprawidłowa, gdy jej ocena dokonana przez organ II instancji wykaże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa materialnego.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
W tym zakresie należy odnieść się do stwierdzonego w postępowaniu administracyjnym – na podstawie danych cyfrowych z kart kierowców – przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu przez C. D. oraz skrócenia dziennego czasu odpoczynku C. D. i Z. K. oraz odmiennych skutków prawnych, jakie z tych okoliczności wywodzą organy obu instancji. Jak wynika bowiem z powołanego w uchylonej decyzji lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 100 zł o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę. Z kolei stosownie do lp. 5.3 ww. załącznika skrócenie dziennego czasu odpoczynku zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 100 zł o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę. Powyższe okoliczności legły u podstaw nałożenia przez organ I instancji na D. opisanej powyżej w pkt b, c, d kary pieniężnej w łącznej kwocie 2.500 zł.
W tym zakresie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uchybił jednakże wymogowi rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Na okoliczność tę słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, wskazując że podczas kontroli okazano wydruki z tachografów cyfrowych z dnia 3.08.2012r., a więc z dnia popełnienia naruszenia, na którym kierowcy C. D. i Z. K. wskazali, że do przerwania odpoczynku dziennego oraz przedłużenia czasu jazdy doszło z uwagi na awarię pojazdu. Z tych też względów zastosowanie w niniejszej sprawie znalazł przepis art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006).
Zgodnie z tym przepisem pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 (dotyczącymi wymogów odnośnie dziennego czasu prowadzenia pojazdu) w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. W rezultacie, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, należało odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, gdyż naruszenie norm czasu pracy było uzasadnione i odpowiednio udokumentowane na okazanych podczas kontroli wydrukach z tachografów cyfrowych. Spowodowało to w konsekwencji konieczność uchylenia w całości zakwestionowanej decyzji – jako że w jej rozstrzygnięciu była wymieniona łączna kwota kary pieniężnej za wszystkie naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego – i orzeczenia co do istoty sprawy, zwłaszcza że umożliwiał to zebrany w sprawie materiał dowodowy. Natomiast wydanie w takiej sytuacji decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 K.p.a. należałoby ocenić jako sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego uchylenie się przez organ odwoławczy od załatwienia sprawy.
Przechodząc z kolei do kwestionowanego przez stronę skarżącą nałożenia nań kary pieniężnej w wysokości 7.000 zł z tytułu nieokazania podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowców C. D., Z. K. i M. P. – za każdy dzień (14 x 500 zł) należy uwzględnić następujące regulacje:
- art. 13 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20.12.1985r. (Dz. U. UE L 370 str. 8 z dnia 31.12.1985r.), zgodnie z którym pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB,
- art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, zgodnie z którym przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek (...) wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych
- art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), zgodnie z którym pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:
1) zapisów na wykresówkach,
2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,
3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,
4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, lub
5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4,
- art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o czasie pracy kierowców, który stanowi, że ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.
- lp. 6. 3. 7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu zagrożone jest karą pieniężną w wysokości w wysokości 500 złotych za każdy dzień.
W tym miejscu wskazać trzeba, że w pierwszym dniu trwania kontroli, to jest 14.05.2013r., przewoźnik został wezwany m.in. do przedstawienia zapisów z kart kierowców oraz danych z tachografów cyfrowych (k. 113 akt administracyjnych). Przedsiębiorca przedstawił dane w dniu 15.05.2013r. oraz w dniu 17.05.2013r. – co potwierdzają karty pobrań zapisów z urządzenia rejestrującego. W rezultacie przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizy danych cyfrowych z kart kierowców i tachografów cyfrowych a także innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu prawidłowo stwierdzono, że przedsiębiorca:
1. okazał:
- dane cyfrowe z pojazdu o nr rej. [...] ( kierowca Z. K.) z dnia 3- 7.07.2012., 9-13.07.2012r., 13.07.2012.r, 16.07.2012.r, 18-21.07.2012r., 23- 27.07.2012r., 29-31.07.2012r., 1.08.2012r.,
- dane cyfrowe z pojazdu o nr rej. [...] (kierowca Z. K.) z dni 13- 14.08.2012r., 16.08.-17.08.2012r., 20-23.08.2012r.,
- dane z karty kierowcy i tachografu kierowcy M. P. i pojazdu o nr rej. [...] z dni 19.09-29.09.2012r.,
- dokumenty dotyczące okresu nieprowadzenia pojazdu przez J. W. z okresu 1.07.2012r.-29.08.2012r.
2. nie okazał do kontroli:
- danych z tachografu cyfrowego z pojazdu o nr rej. [...], którym kierowali w załodze C. D. i Z. K. w dniach 2, 3 i 4.08.2012r.;
- danych z pojazdu którym kierował C. D. w dniu 6.08.2012r.;
- danych z pojazdu którym kierował Z. K. w dniu 2.07.2012r.
- danych z tachografu cyfrowego z pojazdu o nr rej. [...], którym kierował Z. K. w dniach; 6, 7, 8, 9,10,11, 13.08.2013r. tj. łącznie 7 dni,
- danych z tachografu cyfrowego z pojazdu o nr rej. [...], którym kierował M. P. w dniach 16 i 17.07.2012r.
Mając na względzie powyższy materiał dowodowy organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że strona skarżąca nie przedstawiła danych z pojazdów z tachografów cyfrowych z 14 dni – co przesądza o prawidłowej wysokości nałożonej przez organ odwoławczy na podstawie lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym kary pieniężnej (14 x 500 zł = 7.000 zł). Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a. – podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy, rozpatrując w sposób wyczerpujący zebrany w toku kontroli materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 K.p.a.
Odnosząc się do przesłania przez skarżącego pismem z dnia 5.06.2013r. –
(a zatem już po zakończeniu w dniu 29.05.2013r. kontroli) danych cyfrowych wskazać trzeba, że lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym przewiduje sankcję finansową z tytułu nieokazania podczas kontroli wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Jest to ściśle związane z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, statuującym po stronie przedsiębiorstwa obowiązek przechowywania wykresówek i wydruków w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu, który to przepis zastrzega, że wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Skoro skarżący nie stosował się do ww. wymogów i nie potrafił w sposób przekonujący uzasadnić braku przedłożenia wymaganej dokumentacji w trakcie kontroli – pomimo kierowanego doń w tym zakresie wezwania z dnia 14.05.2013r. – musi liczyć się z koniecznością poniesienia negatywnych skutków finansowych dwukrotnego złożenia niekompletnych ww. materiałów (w dniach 15.05.2013r. oraz17.05.2013r.).
Nie mogło odnieść skutku powoływanie się przez stronę skarżącą w powyższym zakresie na orzecznictwo sądowoadministracyjne, jako że zostało ono wydane
w odmiennym stanie faktycznym od tego, który zaistniał w niniejszej sprawie.
Jakkolwiek w uzasadnieniu nieprawomocnego wyroku z dnia 23.10.2013r. o sygn. akt II SA/Gl 992/13, WSA w Gliwicach uznał opóźnienie w przekazaniu dokumentacji czasu pracy kierowcy (już po zakończeniu kontroli) za usprawiedliwione, to w tym zakresie wskazano, że przedmiotowa dokumentacja została zatrzymana przez niemiecką policję, a przewoźnik nie znając terminu zakończenia kontroli i nie będąc uprzednio wzywany do złożenia wyjaśnień, nie był w stanie przedłożyć brakujących dokumentów, którymi nie dysponował w dacie rozpoczęcia kontroli. W tym zakresie wskazano, że "jeszcze przed sporządzeniem protokołu kontroli należy umożliwić przedsiębiorcy złożenie wyjaśnień i ewentualne przedłożenie dokumentów, których brak stwierdzili kontrolujący".
Tymczasem w niniejszej sprawie powyższy wymóg został spełniony, jako – jak to już wyżej zaznaczono – w dniu 14.05.2013r. (a zatem w czasie trwającej w dniach 14.05.2013r. - 29.05.2013r. kontroli) skierowano do strony skarżącej wezwanie do przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów.
Co się zaś tyczy wyroku NSA z dnia 28.04.2008r. o sygn. akt II GSK 50/08, to przedmiotowe orzeczenie dotyczyło stanu faktycznego, w którym organ odwoławczy dokonał kontroli instancyjnej decyzji w ograniczony sposób, skupiając się przede wszystkim na prawidłowości zaklasyfikowania określonej drogi, gdzie maksymalny dopuszczalny nacisk osi pojazdu wynosi 8 ton, a nie odniósł się do uchybień postępowania na etapie przeprowadzania kontroli: braku przygotowania inspektorów Transportu Drogowego do przeprowadzenia kontroli, błędnej kwalifikacji stwierdzonego naruszenia, faktu sporządzenia post factum dwóch projektów protokołów i ich antydatowania. Wyłącznie w tym kontekście NSA wskazał na możliwość sporządzenia dodatkowego protokołu. Orzeczenie to nie odnosiło się zatem do uchybień związanych z brakiem przedstawienia podczas kontroli wymaganych dokumentów.
Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że w powołanym wyroku z dnia 28.04.2008r. o sygn. akt II GSK 50/08 pokreślono wagę i znaczenie ustaleń faktycznych dokonanych w toku kontroli, znajdujących oparcie w dowodzie, w postaci protokołu z kontroli. Sporządzenie takiego dokumentu znajduje umocowanie w art. 74 ustawy o transporcie drogowym. W myśl powołanego przepisu z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2).
Nie budzi wątpliwości Sądu, że sporządzony w niniejszej sprawie protokół z kontroli odpowiada ww. wymogom, jak również jest zgodny z art. 68 K.p.a. Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8.09.2005r. o sygn. akt VI SA/Wa 1224/04, LEX nr 205475). Z tego też względu brak było podstaw do przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. – zwłaszcza w kontekście regulacji lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który dotyczy nieokazania podczas kontroli wymienionej w tym przepisie dokumentacji. Ubocznie zauważyć trzeba, że ratio legis wprowadzenia omawianej regulacji w takim brzmieniu mogła być obawa ustawodawcy przez ewentualną ingerencją w urządzenia rejestrujące czas pracy kierowców, dokonana już po zakończeniu kontroli przy nieobecności inspektorów organu.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
-----------------------
Uzasadnienie
17
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło