II SA/Ke 641/09

WyrokWSA w Kielcach2009-12-10

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Dorota Chobian, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmian w ewidencji gruntów i budynków, w tym w przebiegu granic i powierzchni działek, na podstawie żądania strony, czy też wymaga to przeprowadzenia odrębnych postępowań, takich jak postępowanie rozgraniczeniowe?
Ratio decidendi
Ewidencja gruntów ma charakter informacyjno-techniczny i odzwierciedla ustalony stan faktyczny. Zmiany w stanie prawnym, w tym dotyczące granic i powierzchni działek, nie mogą być dokonywane w drodze samego postępowania ewidencyjnego, lecz wymagają przeprowadzenia odrębnych postępowań, takich jak postępowanie rozgraniczeniowe, podziałowe, scaleniowe, wymiany lub postępowanie sądowe, które skutkują powstaniem odpowiedniej dokumentacji lub prawomocnych orzeczeń. Organy ewidencyjne prawidłowo odmówiły wprowadzenia żądanych zmian, wskazując na konieczność wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.
Stan faktyczny
Skarżący S. D. domagał się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przywrócenia granicy i powierzchni działki nr 428 do stanu z 1964 roku. Organy administracji obu instancji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując, że obecny stan ewidencji jest zgodny z pomiarami z 1963 roku i faktycznym stanem użytkowania, a granica z 1964 roku wynikała z błędu w odczycie miar. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi S. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania S. D. od decyzji Starosty z dnia [...] orzekającej o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków wsi odnośnie przywrócenia granicy między działkami nr 428 i nr 429 położonymi na terenie [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że w dniu 9 maja 2008r S. D. wystąpił do Starosty z wnioskiem "...o ujednolicenie dokumentacji związanej z ewidencją działki nr 428, która z aktu własności ziemi ma powierzchnię 0.35 ha". Organ I instancji realizując powyższy wniosek zgromadził materiał dowodowy i po przeanalizowaniu istniejącej dokumentacji geodezyjnej i prawnej decyzją z 29 września 2008r. odmówił wprowadzenia żądanych zmian. W wyniku wniesionego odwołania przez S. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 22 grudnia 2008r. uchylił decyzję Starosty z dnia 29 września 2008r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji wykonując wytyczne organu odwoławczego zlecił jednostce wykonawstwa geodezyjnego opracowanie dokumentacji geodezyjnej przedmiotowej sprawy. Zlecenie obejmowało pomiar kontrolny na gruncie, analizę istniejącej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej z uwzględnieniem ustaleń dokonanych w terenie. Wykonując powyższe zlecenie została opracowana opinia - operat techniczny przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 22 maja 2009r. pod nr 2587-10/2009. W opinii tej porównano przebieg granic pomiędzy działkami nr 428 i nr 429 przedstawiony na numerycznej mapie ewidencji gruntów z 2000r. z dokumentacją źródłową z 1964r. z założenia ewidencji gruntów, jak również z faktycznym stanem użytkowania na gruncie. W oparciu o wykonaną opinię organ I instancji odmówił wprowadzenia wnioskowanych zmian w ewidencji gruntów i budynków odnośnie przywrócenia granicy między działkami nr 428 i nr 429 położonymi na terenie wsi [...]. Od powyższego orzeczenia odwołał się S. D. podnosząc, "iż powyższa decyzja została wydana nie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa jak również obowiązującymi standardami". W wyniku tego odwołania organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i stwierdził, że organ I instancji prawidłowo orzekł o odmowie wprowadzenia żądanych przez S. D. zmian. Organ dokonał oceny ustaleń organu I instancji i stwierdził, ze podczas pomiarów w 1963 roku dla celów założenia ewidencji gruntów sporządzono szkic podstawowy, na którym umieszczono miary dotyczące przebiegu granic nieruchomości oznaczonych nr 428 i nr 429 zgodnie z ich użytkowaniem. Na podstawie tak sporządzonych szkiców została wykonana mapa ewidencji gruntów , na podstawie której zostały graficznie obliczone powierzchnie działek. Organ po analizie powyższych szkiców i mapy ewidencyjnej z 1964 roku stwierdził, że błędnie odczytano miary określające położenie granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami co w dalszej kolejności skutkowało, że na podstawie tak wykonanej mapy ewidencyjnej, metodą graficzną, zostały błędnie obliczone ich powierzchnie, tj dla działki nr 428 wyniosła 0,35 ha, zaś dla działki nr 429 wyniosła 0,24 ha. Dalej organ odwoławczy stwierdza, że dla tak obliczonych powierzchni zostały wydane akty własności ziemi na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. W 2000 roku została wykonana numeryczna mapa ewidencyjna gruntów dla obrębu [...], na podstawie dokumentacji geodezyjnej z pomiarów z 1963 roku dla celów założenia ewidencji gruntów wsi [...]. Nowopowstała mapa przedstawia odmienny przebieg granicy pomiędzy działkami nr 428 i nr 429 w porównaniu do dotychczas istniejącej mapy w skali 1:5000 powstałej w 1964 roku. Obliczone powierzchnie działek wg mapy numerycznej wyniosły dla działki nr 428 - 0,2912 ha oraz dla działki nr 429 - 0,3197 ha. W oparciu o obowiązujące wtedy przepisy Starosta sprostował błąd powstały w wyniku błędnego odczytania miar ze szkicu z 1963 roku skutkujący nieprawidłowym skartowaniem przedmiotowej granicy. Organ wskazał, że wykonanie w 2000 roku numerycznej mapy ewidencyjnej miało na celu jedynie zmianę techniki prowadzenia części kartograficznej ewidencji gruntów, natomiast nie miało na celu zmiany powierzchni działek w części opisowej ewidencji gruntów. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że żądanie zawarte we wniosku S. D. odnośnie sprostowania błędów powstałych na mapie z 2000 roku, poprzez przywrócenie zmienionej granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami, według mapy ewidencyjnej z 1964 roku nie może być zrealizowane, gdyż położenie przedmiotowej granicy w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] ( mapa numeryczna z 2000 roku) jest zgodne z danymi zawartymi na szkicach podstawowych z pomiaru bezpośredniego na gruncie wykonanego w 1963 roku i pokrywa się z aktualnym stanem użytkowania. Natomiast granica pomiędzy działkami ujawniona na mapie powstałej w 1964 roku jest wynikiem błędnego odczytania i skartowania miar dotyczących jej położenia, skutkującym błędnym obliczeniem powierzchni tych działek. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że jak wynika z opracowania opinii technicznej sporządzonej przez Powiatowy Zakład Usług Starostwa Powiatowego i przyjętego operatu technicznego z dnia 22 maja 2009 roku do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, iż "właściciel działki 428 odmówił przyjęcia okazanej na gruncie granicy i odmówił podpisania protokołu przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków", co musiało skutkować odmową rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym. Organ wskazał, że za spór graniczny należy uznać przypadki związane ze stwierdzonymi rozbieżnościami pomiędzy stanem wynikającym ze zgromadzonych dokumentów, a stanem faktycznym na gruncie, gdy jedna ze stron kwestionuje przebieg granicy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że zarzuty podnoszone przez S. D. nie mogą być uwzględnione, gdyż rozstrzygnięcie sporów dotyczących przebiegu na gruncie granic pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi numerami 428 i 429 nie może nastąpić w postępowaniu ewidencyjnym lecz w trybie rozgraniczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniósł S. D., podnosząc, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa formalnego i materialnego. Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 roku precyzując swoje stanowisko oświadczył, iż domaga się przywrócenia stanu z mapy ewidencyjnej z 1964 roku tj. powierzchni 35 arów swojej działki i przebiegu granicy jak na mapie ewidencyjnej z 1964 roku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 ustawy). Ewidencja gruntów ma znaczenie informacyjno-techniczne, odzwierciedlające określony bezsporny stan faktyczny. Stosownie do art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) ewidencja gruntów obejmuje położenie i oznaczenie gruntów, a ponadto wskazuje się w niej ich właściciela. Zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ) przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy aktualny przebieg granicy na gruncie jest zgodny z przebiegiem granicy w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] ( mapa numeryczna z 2000 roku), jak również jest zgodny z danymi zawartymi na szkicach podstawowych z pomiaru bezpośredniego na gruncie wykonanego w 1963 roku. Organ wyjaśnił w sposób wiarygodny, iż przebieg granicy na mapie ewidencyjnej z 1964 roku był wynikiem błędu w odczycie ze szkicu podstawowego miar i skartowania ich, co wynika z opinii sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania. Granice nieruchomości skarżącego wykazano w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ( co potwierdza opinia ). Zmiany granic i powierzchni działek jakiej domaga się skarżący dotyczy stanów własnościowych. Nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek, poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikającym z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Powinna być ona utrzymywana w stałej aktualności, nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Dotyczy to również i zmiany przebiegu granic, co wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji ( sporządzonej w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany, sądowych w zakresie dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięć sądowych ). Z tych też przyczyn w sprawie organy nie mogły dokonać aktualizacji ewidencji zgodnie z żądaniem skarżącego, bowiem aktualizacja następuje poprzez wprowadzenia udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych; nie może zastępować innych postępowań, których celem jest określenie granic działek. Stanowisko takie zostało zaprezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym min. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 1999r. w sprawie II SA 566/99, z dnia 21 lutego 2006r w sprawie I OSK 473/05, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2007r. w sprawie IV SA/Wa 301/07. Tak więc w niniejszej sprawie organy ewidencyjne prawidłowo odmówiły wprowadzenia żądanych zmian i wskazały jako właściwy tryb postępowanie rozgraniczeniowe. Odnosząc się do zarzutów wskazanych w skardze przez S. D. to wskazać należy, że nie mogą odnieść zamierzonego skutku, bowiem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podlegała jedynie decyzja z dnia [...], i mając na uwadze, iż zostały dostatecznie wyjaśnione wszystkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, a ustaleń faktycznych dokonano na podstawie materiału dowodowego, należycie ocenionego przez organ administracyjny, to skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała niezgodności z prawem w rozumieniu przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło