II SA/Ke 643/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2010r. sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji, rozpoznając odwołanie M. D. od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej, orzekł "o niedopuszczalności odwołania wobec uchybienia terminu do jego wniesienia". Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] Komendant Miejski Policji odmówił M. D. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Decyzję przesłano na adres M. D. pocztą, a jej odbiór potwierdziła matka funkcjonariusza w dniu 21 stycznia 2010r. W dniu 7 lipca 2010r. M. D. skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazał, że informację o wydaniu tego rozstrzygnięcia powziął dopiero w dniu 2 lipca 2010r. w rozmowie z pracownikiem Zespołu Finansowego Komendy Miejskiej Policji w K., ponieważ matka nie przekazała mu przesyłki z uwagi na ciężką sytuację rodzinną. W przedmiotowym piśmie zawarto także odwołanie od decyzji z dnia [...]. Wojewódzki Komendant Wojewódzki Policji w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] przytoczył treść art. 129 § 2 k.p.a. i stwierdził, że termin do złożenia odwołania upłynął stronie z dniem 4 lutego 2010r. Natomiast zaistniały w niniejszej sprawie sprawy stan faktyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy nie dają podstaw do przyjęcia, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy M. D.. Twierdzenia strony, na jakie powołuje się we wniosku nie są, zdaniem organu odwoławczego, wystarczające do tego aby przyjąć, iż zostały uprawdopodobnione okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego. Jak wynika z notatki służbowej z dnia 8 lipca 2010r., sporządzonej przez Kierownika Referatu Administracyjno-Gospodarczego Wydziału Wspomagającego Komendy Miejskiej Policji K. M. D., już po wydaniu decyzji z dnia [...] wielokrotnie zwracał się z prośbą o informację co do sposobu i formy odwołania od niej, a po upływie terminu do wniesienia odwołania próbował uzyskać informacje o możliwości przywrócenia powyższego terminu. Tym samym strona, wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku, posiadała wiedzę o wydaniu przedmiotowej decyzji wcześniej niż w dniu 02.07.2010r. Ponadto przesyłka zawierająca rozstrzygnięcie została stronie doręczona skutecznie pod wskazany przezeń adres zamieszkania, zgodnie z art. 39, art. 42 i art. 43 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie z dnia [...] wniósł M. D., powtarzając w całości argumentację przedstawioną uprzednio we wniosku o przywrócenie terminu. Dodatkowo skarżący sformułował zarzuty merytoryczne wobec decyzji z dnia [...] o odmowie przyznania mu pomocy finansowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że rozstrzygnięcie to wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa – to jest art. 134 k.p.a. – o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym miejscu należy podnieść, iż zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślenia wymaga, iż niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami proceduralnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 1998r., III SA 898/97, Lex nr 35125), a zatem wniesienie odwołania po terminie – wbrew treści zaskarżonego rozstrzygnięcia – nie oznacza niedopuszczalności odwołania. Inne są bowiem przyczyny stwierdzania niedopuszczalności odwołania, a inne stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 1998r., I SA/Lu 602/97, Lex nr 34310). Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r., II OSK 1661/06, Lex nr 425381). W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...]Wojewódzki Komendant Wojewódzki Policji stwierdził "niedopuszczalność odwołania M. D. wobec uchybienia terminu do jego wniesienia". W uzasadnieniu organ odwoławczy nie wymienił żadnych podmiotowych bądź przedmiotowych przyczyn niedopuszczalności złożonego odwołania. Odnosząc się natomiast do uchybienia terminu do jego wniesienia organ wskazał, iż zakwestionowana decyzja o odmowie przyznania funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego została doręczona w dniu 21 stycznia 2010r. w trybie doręczenia zastępczego, określonego w art. 43 k.p.a., dorosłemu domownikowi (matce skarżącego) w miejscu wskazanym jako adres strony. Z tego też względu 14 – dniowy termin na wniesienie odwołania z art. 129 § 2 k.p.a. upłynął M. D. z dniem 4 lutego 2010r. Tymczasem strona złożyła odwołanie dopiero w dniu 7 lipca 2010r., a zatem z uchybieniem przedmiotowego terminu ustawowego. Jednocześnie organ przyznał, iż wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W tym miejscu należy podnieść, że jeżeli strona wraz z odwołaniem od decyzji złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wówczas organ II instancji musi najpierw w drodze postanowienia rozstrzygnąć wniosek o przywrócenie terminu, a dopiero, kiedy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu – organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z uchybieniem obowiązującego terminu (por. Komentarz bieżący do art.134 kodeksu postępowania administracyjnego – pkt 11, Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, komentarz LEX/el. 2010). Zaznaczyć przy tym należy, iż na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu stronie służy zażalenie (art. 59 § 1 k.p.a.). Reasumując stwierdzić należy, iż wobec złożenia przez M. D. wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, w niniejszej sprawie nie mogło mieć miejsca wydanie postanowienia stwierdzającego jednocześnie niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do jego wniesienia. Zauważyć należy, że uchybienie terminu nie świadczy o niedopuszczalności odwołania. Orzekając w niniejszej sprawie ponownie Komendant Wojewódzki Policji, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami procedury administracyjnej i wyda stosowne rozstrzygnięcie, eliminując tym samym dotychczasowe naruszenia prawa. Organ będzie miał przy tym na uwadze, iż pierwszą czynnością w sprawie winno być rozpoznanie złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – w trybie art. 58 § 1 k.p.a. Natomiast dalszy tok postępowania będzie zależał od podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia. Z uwagi na okoliczność, iż Sąd orzeka w granicach sprawy niemożliwe było ustosunkowania się do zarzutów M. D. dotyczących decyzji z dnia [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było bowiem jedynie postanowienie z dnia 10 sierpnia 2010r. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa (pkt I wyroku). Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 ustawy p.p.s.a.