II SA/Ke 655/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2008r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Wydziału Powiatowego Urzędu Pracy, pozbawiono M. S. statusu osoby bezrobotnej za okres od dnia 1.09.2002r. do 30.09.2003r. w związku z przyznaniem renty z tytułu niezdolności do pracy. W podstawie prawnej przywołano art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 oraz art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, iż M. S. na mocy decyzji organu I instancji z dnia 21.06.2000r. został uznany za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 29.06.2000r. Z dniem 29.06.2001r. zainteresowany utracił prawo do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania, o czym orzeczono decyzją z tego samego dnia. Następnie decyzją z dnia 22.05.2006r. M. S. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej od dnia 18.05.2006r. z powodu podjęcia pracy na umowę zlecenia. W dniu 13.07.2006r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęła decyzja ZUS z dnia 03.06.2004r., na mocy której M. S. przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od 01.09.2002r. do 30.09.2003r. W związku z powyższym wznowiono postępowanie w sprawie utraty przez zainteresowanego statusu bezrobotnego od dnia 18.05.2006r. W wyniku zakończonego postępowania wydano decyzję z dnia 19.09.2007r. w sprawie uchylenia decyzji z dnia 22.05.2006r. i pozbawienia statusu osoby bezrobotnej od dnia 1.09.2002r. Decyzją z dnia 16.11.2007r. organ II instancji orzekł o uchyleniu powyższej decyzji i pozbawieniu M. S. statusu osoby bezrobotnej za okres od dnia 01.09.2002r. do dnia 30.09.2003r. Następnie wyrokiem z dnia 27 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Ke 27/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu skargi M. S., uchylił decyzję z dnia 16 listopada 2007r., poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 22.05.2006r., jak również postanowienie z dnia 14.09.2007r. W uzasadnieniu orzeczenia zobowiązano organy administracyjne do wyeliminowania stwierdzonych naruszeń prawa. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy oraz zalecenia Sądu organ I instancji uznał, iż w przypadku M. S. zachodzą okoliczności określone w przepisie art. 78 ust. 4 znowelizowanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązującym od 26.10.2007r. Tym samym, w związku z wejściem w życie cyt. przepisu strona po utracie prawa do renty zachowuje status bezrobotnego. Natomiast w dniu 22.05.2006r. M. S. złożył do PUP oświadczenie, o podjęciu pracy na umowę zlecenia z dniem 18.05.2006 r., w związku z czym zasadnym było wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia 22.05.2006r. pozbawiającej M. S. statusu osoby bezrobotnej z powodu zatrudnienia. Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż w rozpoznawanej sprawie zaszły okoliczności określone w przepisie art. 78 ust. 4 znowelizowanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 października 2007r. Zdaniem organu II instancji w/w zmiana przepisów ustawy wprowadzająca możliwość pozbawiania bezrobotnego statusu za dany okres, stanowi podstawę do pozostawienia w obrocie prawnym decyzji z dnia 22.05.2006r. wydanej w sprawie pozbawienia zainteresowanego statusu osoby bezrobotnej z dniem 18.05.2006r. z powodu podjęcia zatrudnienia. Zgodnie z cyt. przepisem ustawy M. S. został pozbawiony statusu bezrobotnego tylko za okres od 01.09.2002r. do 30.09.2003r. (tj. za okres, za który przyznano mu rentę z tytułu niezdolności do pracy) i po tym dniu był ponownie osobą bezrobotną. Dlatego też uzasadnione było pozbawienie zainteresowanego statusu bezrobotnego od dnia 18.05.2006r. tj. z chwilą podjęcia zatrudnienia – zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Natomiast w dacie wydania uprzednich decyzji obowiązywały przepisy umożliwiające pozbawianie statusu bezrobotnego jedynie "bezterminowo" tzn. nie było możliwości pozbawiania tego statusu za dany okres. Wobec zmiany przepisów w obrocie prawnym pozostaje zatem decyzja ostateczna z dnia 22.05.2006r., w związku z czym należy odnieść się jedynie do kwestii pozbawienia M. S. statusu bezrobotnego za okres, za który przyznano zainteresowanemu rentę z tytułu niezdolności do pracy – stosownie do dyspozycji art. 78 ust. 4 cyt. ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, iż od dnia 1.10.2003r. do dnia 18.05.2006r. tj. do dnia utraty statusu bezrobotnego z powodu podjęcia zatrudnienia M. S. był osobą bezrobotną w rozumieniu przepisów ustawy. Ponadto zaskarżona decyzja nie dotyczy uprawnień zainteresowanego do zasiłku dla bezrobotnych, wobec czego nie można odnieść się do żądań M. S. w tej kwestii. Natomiast prawo do zasiłku przysługuje, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w PUP zostanie udokumentowane co najmniej 365 dni okresu uprawniającego do przyznania zasiłku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wniósł M. S., domagając się przyznania statusu osoby bezrobotnej i wypłacenia zasiłku dla bezrobotnych za okres od 01.10.2003r. do 30.10.2004r. Skarżący wyjaśnił ponadto, iż od 2000r. do 18.05.2006r. spełniał warunki osoby bezrobotnej. Nie został natomiast powiadomiony ani pisemnie ani ustnie o fakcie pozbawienia go statusu bezrobotnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania tak, iż daje to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub nie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane wyżej kryteria i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, iż rozstrzygnięcie to nie zostało podjęte z naruszeniem prawa, skutkującym koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności rozstrzygnięć organu I lub II instancji. Zagadnieniem o zasadniczym znaczeniu dla rozpoznania niniejszej sprawy jest kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 lutego 2008r., sygn. akt: II SA/Ke 27/08. Jak wynika bowiem z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Tym samym, orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania, w którym zostało wydane tak ono jak i zaskarżone rozstrzygnięcie, obejmując zarazem przyszłe – ewentualne – postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z 22.03.1999r., sygn. akt IV SA 527/97). Jest to szczególnie istotne przy orzeczeniach kasatoryjnych, gdzie fundamentalne znaczenie ma uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, w wyniku którego następuje ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym. Są tam bowiem zawarte wskazania co do dalszego postępowania organów administracyjnych, jak również stosowna ocena prawna dotychczasowych działań. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, iż zarówno organy administracji publicznej orzekające w przedmiotowej sprawie, jak i Sąd związani są wyrokiem tut. Sądu z dnia 27 lutego 2008r., sygn. akt: II SA/Ke 27/08. Z uzasadnienia powołanego orzeczenia wynika, iż organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego – a to art. 7 i 77 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie, w oparciu o różne tryby postępowania administracyjnego, wydano bowiem wiele rozstrzygnięć, co winno obligować organy do szczególnej wnikliwości i staranności w zakresie ustalenia, czy którakolwiek z decyzji administracyjnych wydanych w przedmiotowej sprawie pozostaje w obrocie prawnym, a jeśli tak to która. Organy powinny również wskazać decyzję ostateczną. Okoliczności te bowiem determinują prawną możliwość weryfikacji decyzji w trybie wznowienia postępowania. W szczególności ustalenia wymagało, czy i jak zakończyło się postępowanie prowadzone w następstwie wydania przez Wojewodę decyzji z dnia 6.09.2007r. orzekającej o uchyleniu w całości decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z 14.07.2006r. w sprawie utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1.09.2002r., a w konsekwencji czy zakończyło się postępowanie prowadzone w trybie zwykłym k.p.a. Tymczasem wskazanych powyżej okoliczności organy nie ustaliły, w szczególności nie odniosły się do bytu prawnego decyzji ostatecznej z 22.05.2006r. Z tego też powodu Sąd orzekł o uchyleniu decyzji z dnia 19.09.2007r. i, poprzedzającej ją decyzji z dnia 16.11.2007r., jak również postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia 14.09.2007r. Rozstrzygnięcia te zostały bowiem wydane bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przenosząc przywołane powyżej wskazania na grunt wydanych w niniejszej sprawie decyzji stwierdzić trzeba, iż w rozpoznawanej sprawie wykonano zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Ke 27/07. Organ II instancji słusznie bowiem zauważył, iż zmiana przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), wprowadzająca możliwość pozbawiania bezrobotnego statusu za dany okres, stanowi podstawę do pozostawienia w obrocie prawnym decyzji z dnia 22.05.2006r., którą pozbawiono stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 18.05.2006r. – z powodu podjęcia zatrudnienia. Stwierdzić także trzeba, iż w przeprowadzonym ponownie postępowaniu wyeliminowano nieprawidłowości związane z uprzednim zastosowaniem przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., które legły u podstaw orzeczenia tut. Sądu z dnia 7.03.2007r., sygn. akt: II SA/Ke 593/06. Ponadto uwzględniono zalecenia Sądu o konieczności ponownego rozpoznania odwołania M. S. od decyzji z dnia 14 lipca 2006r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania właściwego rozstrzygnięcia. W tym miejscu wskazać należy, iż w aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się duża ilość decyzji administracyjnych dotyczących pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej, wydawanych w różnych trybach administracyjnych, jak również wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach: 1. decyzja organu I instancji z dnia 22.05.2006r. o utracie przez M. S. statusu osoby bezrobotnej od dnia 18.05.2006r. z powodu podjęcia zatrudnienia w agencji ochrony, 2. decyzja organu I instancji z dnia 14.07.2006r. o uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia 22.05.2006r. – na podstawie art. 154 k.p.a., 3. decyzja organu I instancji z dnia 14.07.2006r. o utracie przez M. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 01.09.2002r. – z uwagi na nabycie przez niego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od 01.09.2002r. do 30.09.2003r. (decyzja ZUS Oddział z dnia 3.06.2004r.), 4. decyzja Wojewody z dnia 30.08.2006r. o uchyleniu decyzji organu I instancji z dnia 14.07.2006r. (nr 2) i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, 5. decyzja Wojewody z dnia 31.08.2006r. o uchyleniu decyzji z 14.07.2006r. (nr 3) i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, 6. postanowienie organu I instancji z dnia 22.09.2006r. o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z 22.05.2006r. (nr 1) – na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., 7. decyzja organu I instancji z dnia 25.09.2006r. o uchyleniu decyzji z dnia 22.05.2006r. (nr 1) i pozbawieniu M. S. statusu osoby bezrobotnej od dnia 01.09.2002r., 8. decyzja Wojewody z dnia 16.11.2006r. o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z dnia 25.09.2006r., 9. decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2007r. stwierdzająca nieważność decyzji organu I instancji z dnia 25.09.2006r. (nr 7) oraz decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 16.11.2006r. (nr 8), 10. wyrok WSA w Kielcach z dnia 7.03.2007r., sygn. akt. II SA/Ke 63/07 (k. 31 a) stwierdzający nieważność decyzji Wojewody z dnia 30.08.2006r. (nr 4) 11. wyrok WSA z dnia 07.03.2007r., sygn. akt. II SA/Ke 593/06 uchylający decyzję Wojewody z 31.08.2006 (nr 5) z zaleceniem ponownego rozpatrzenia odwołania M. S.. 12. decyzja Wojewody z dnia 5.09.2007r. stwierdzająca nieważność decyzji organu I instancji z dnia 14.07.2006r. (nr 2), 13. decyzja Wojewody z dnia 6.09.2007r. o uchyleniu decyzji organu I instancji z dnia 14.07.2006r. (nr 3) i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, 14. postanowienie organu I instancji z dnia 14.09.2007r. o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 22.05.2006r. (nr 1), 15. decyzja organu I instancji o uchyleniu w całości decyzji z dnia 22.05.2006r. (nr 1) i pozbawieniu M. S. statusu osoby bezrobotnej od dnia 01.09.2002r. 16. decyzja Wojewody z dnia 16.11.2007r. o uchyleniu decyzji z dnia 19.09.2007r. (nr 16) w całości i pozbawieniu M. S. statusu osoby bezrobotnej za okres od dnia 01.09.2002r. do 30.09.2003r. 17. wyrok WSA w Kielcach z dnia 27 lutego 2008r., sygn. akt: II SA/Ke 27/08 uchylający decyzję z dnia 16 listopada 2007r. (nr 17) , poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 22.05.2006r. (nr 16), jak również postanowienie z dnia 14.09.2007r. (nr 15). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po dokonaniu drobiazgowej analizy wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, ustalił, iż w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu I instancji z dnia 22.05.2006r. (k. 30 a), co prawidłowo stwierdził Wojewoda. Wskazanym rozstrzygnięciem pozbawiono M. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 18.05.2006r. – z uwagi na podjęcie przez niego pracy na podstawie umowy zlecenia w firmie P., co potwierdza stosowne oświadczenie strony (k. 29). Jak wynika bowiem z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania w/w rozstrzygnięcia Starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, zawierającego definicję osoby bezrobotnej (art. 33 ust. 4 pkt 1). Jednym z kryteriów przyjętych w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 jest niepozostawanie takiej osoby w zatrudnieniu oraz niewykonywanie przez nią innej pracy zarobkowej. W tym miejscu podnieść trzeba, iż w dniu 13.07.2006r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3.06.2004r., na mocy której M. S. przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od 01.09.2002r. do 30.09.2003r. Z tego też względu organ I instancji, po dwukrotnym przejściu niniejszej sprawy przez tok instancji (kolejne decyzje i wyroki opisane w pkt 3, 5, 11, 13, 14, 15, 16, 17) decyzją z dnia 29.07.2008r. pozbawił M. S. statusu osoby bezrobotnej za okres od dnia 1.09.2002r. do 30.09.2003r. – uwzględniając przy tym obecny stan prawny. Jak wynika bowiem z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. nr 69, poz. 415 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania w/w decyzji, w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy pozbawienie statusu bezrobotnego następuje za okres, za który przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy (art. 78 ust. 4). Wobec powyższych okoliczności w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka wznowieniowa, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Tymczasem, ze względu na okoliczność, iż zgodnie z cyt. przepisem art. 78 ust. 4 pozbawienie statusu bezrobotnego następuje jedynie za okres, za który przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy, kwestia ta nie miała jakiegokolwiek znaczenia dla postępowania, w którym wydano decyzję organu I instancji z dnia 22.05.2006r. Rozstrzygnięcie wydano bowiem już po zakończeniu okresu, za jaki obecnie pozbawiono M. S. statusu bezrobotnego w związku z przyznaniem mu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy tj. 30.09.2003r. Tym samym na gruncie rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z dwoma odrębnymi postępowaniami dotyczącymi odmiennych czasokresów, prowadzonymi na podstawie całkiem innych przepisów, które w żaden sposób na siebie nie wpływają. Zasadnym zatem było wydanie decyzji z dnia [...] w trybie "zwykłego" postępowania. Odnosząc się do żądań M. S. o wypłacenie zasiłków za okres 01.10.2003r. – 30.10.2004r. wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa dotyczy wyłącznie statusu skarżącego jako bezrobotnego, nie zaś jego uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych. Z tego też względu Sąd nie może się odnieść merytorycznie do przedmiotowego wniosku. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.