II SA/Ke 673/13

WyrokWSA w Kielcach2013-11-21

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Renata Detka, Teresa Kobylecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o połączenie dwóch działek ewidencyjnych może zostać uwzględniony, jeśli istnieją rozbieżności między aktem notarialnym a księgą wieczystą dotyczące własności jednej z tych działek?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o połączenie działek ewidencyjnych nie może zostać uwzględniony, jeśli nie są one jednorodne pod względem prawnym. W sytuacji, gdy akt notarialny wskazuje jednego właściciela, a księga wieczysta innego, organy prowadzące ewidencję gruntów nie są uprawnione do rozstrzygania kwestii własności, a rozbieżność ta przemawia za wykazaniem działek jako odrębnych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. G. domagał się połączenia działki nr [...] z działką nr [...] w rejestrze gruntów, tak aby nowopowstała działka miała powierzchnię 2,28 ha. Starosta odmówił wprowadzenia zmiany, wskazując na brak jednorodności prawnej działek, gdyż zgodnie z księgą wieczystą właścicielem działki nr [...] jest M. K., podczas gdy akt notarialny z 1994 r. wskazuje W. G. jako właściciela obu działek. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty. W. G. wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zmiany w rejestrze gruntów I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania W. G., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] o odmowie wprowadzenia zamiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu O. polegającej na likwidacji działki nr[...] i połączeniu jej z działką nr [...] tak, aby nowopowstała działka miała powierzchnię 2,28 ha. Rozstrzygnięcie organu II instancji zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 22 października 2012r. Starosta odmówił W. G. wprowadzenia zmiany w rejestrze gruntów obrębu O. polegającej na likwidacji działki nr [...] i połączeniu jej z działką nr [...] tak, aby nowopowstała działka miała 2,28 ha. Uzasadniając stanowisko Starosta , powołując się na stan faktyczny sprawy opisany w decyzji z dnia 26 kwietnia 2012r. podniósł, że wnioskodawca nie przedstawił żądanych przez organ dokumentów będących podstawą do wprowadzenia zmiany. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie zarzucając organowi naruszenie art. 7 K.p.a. Decyzją z dnia 7 grudnia 2012 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 22 października 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I- szej instancji. Następnie Starosta po uzupełnieniu materiału dowodowego, wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem W. G. z dnia 14 lutego 2011 r., w którym żądał między innymi: "zlikwidować nr działki [...] i połączyć z [...]. Tak powinno być. Nr [...] jest fikcyjny, jest to 0,3641 ha bezprawnie odłączone i stworzony nr [...]." oraz pismem z dnia 3 stycznia 2012 r., w którym ponownie żądał likwidacji działki nr [...] i połączenia jej z działką nr [...]. Pismem z dnia 13 lutego 2012 r. Starosta przeformułował wnioski skarżącego zawarte w kilku pismach i zwrócił się do W. G. o potwierdzenie zgodności usystematyzowanych żądań z intencjami wnioskodawcy. W punkcie 10 pisma z dnia 13 lutego 2012 r., interpretując wyżej opisane żądania zawarte w pismach W. G. z dnia 14 lutego 2011 r. oraz z dnia 3 stycznia 2012 r., Starosta stwierdził, że w jego ocenie W. G. wnosi o likwidację działki numer [...] i połączenie jej z działką numer [...]. Pismem z dnia 16 lutego 2012 r. W. G. zaakceptował w większości treść żądań w wersji określonej przez organ I- szej instancji, a niektóre z nich zmodyfikował. Odnosząc się do punktu 10 pisma Starosty z dnia 13 lutego 2012 r. o treści: "10. likwidację działki numer [...] i połączenie jej z działką numer [...]", strona w piśmie z dnia 16 lutego 2012 r. stwierdziła: Treść prawidłowa..." powołując się na mapę z 1874 r. Jednocześnie odnosząc się do punktu 11 pisma Starosty z dnia 13 lutego 2012 r. W. G. w piśmie z dnia 16 lutego 2012 r. nawiązując do opisanego w punkcie 10 połączenia działek zgłosił żądanie, aby po połączeniu powierzchnia działek [...] i [...] wynosiła 2,28 ha. Odmawiając wprowadzenia żądanej zmiany organ wskazał, że zgodnie § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Z przepisu tego wynika, że połączyć można wyłącznie działki jednorodne fizycznie i prawnie. O ile działki nr [...] i [...] są jednorodne fizycznie - czyli sąsiadują ze sobą, o tyle nie są jednorodne pod względem prawny. W rejestrze gruntów W. G. figuruje obecnie jako właściciel obu ww. działek zgodnie z aktem notarialnym z dnia 18 stycznia 1994 r. [...], natomiast z księgi wieczystej Kw nr [...] wynika, że właścicielem działki nr [...] jest M. K. s. J. i E. Zdaniem organu, w tym stanie faktycznym i prawnym nie jest możliwe sporządzenie dokumentacji geodezyjnej i na jej podstawie wprowadzenie zmiany zgodnej z żądaniem wnioskodawcy. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z aktem notarialnym z dnia 3 lipca 1965 r. [...], przystępujący do tego aktu notarialnego J. K. był właścicielem osady młyńskiej położonej w O. o powierzchni 10,8565 ha. Osada ta została przedstawiona na wyrysie sporządzonym w dniu 12 października 1960 r., wpisanym do ewidencji w dniu 13 października 1960 r. za numerem [...], jako działka nr [...]. Wyrys nr 76/60 wpisany do ewidencji w dniu 13 października 1960 r. stanowił załącznik do aktu notarialnego z dnia 14 października 1960 r. Nr rep. [...]. Zgodnie z treścią aktu notarialnego z dnia 3 lipca 1965 r. oraz przywołanego w tym akcie wyrysu nr[...] wpisanego do ewidencji w dniu 29 maja 1965 r., wyżej opisana osada młyńska została podzielona na działki nr [...] o powierzchni 7,8565 ha, [...] o powierzchni 1,6800 ha, [...] o powierzchni 0,8000 ha, [...] o powierzchni 0,5200 ha. Aktem notarialnym[...], J. K. darował swojemu synowi A. K. działkę nr [...] o powierzchni 7,8565 ha, a działki nr [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 3,0000 ha swojej córce M. G. Dla działek nr [...], [...], [...] założono księgę wieczystą nr [...]. W 1968 r. została założona ewidencja gruntów dla wsi O. W rejestrze gruntów sporządzonym przy założeniu ewidencji gruntów w jednostce rejestrowej nr [...] została wykazana M. G. jako osoba władająca gruntem oznaczonym jako działki nr [...] o powierzchni 0,85 ha, [...] o powierzchni 1,58 ha, [...] o powierzchni 0,58 ha - czyli gruntem o łącznej powierzchni 3,01 ha. Natomiast działka nr [...], w rejestrze gruntów sporządzonym przy założeniu ewidencji gruntów, została wykazana w jednostce rejestrowej nr [...] jako grunty we władaniu M. K. W 1975 r. do rejestru gruntów wprowadzono zmianę w jednostce rejestrowej nr [...], polegającą na wykreśleniu działki nr [...] i dopisaniu działki nr [...] o powierzchni 0,23 ha oraz wpisaniu M. G. jako właściciela gruntów oznaczonych jako działki nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 2,66 ha na podstawie aktu notarialnego Rep. [...]. Jednocześnie działka nr [...] została wykreślona z pozycji rejestrowej nr [...]. W 1993 r. został wykonany wyrys nr [...]dla działek nr [...], [...] i [...]. Z uwagi zamieszczonej na tym wyrysie wynika, że działce nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej Kw nr [...] odpowiada działka nr [...] o powierzchni 1,58 ha, działce nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej Kw nr [...] odpowiada działka nr [...] o powierzchni 0,85 ha, natomiast działce nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] odpowiada działka nr [...] o powierzchni 0,58 ha. Przy czym działka nr [...] została sprzedana nieformalną umową W. W., który nabył prawo własności tej działki co zostało potwierdzone w wydanym dla niego akcie własności ziemi [...]. Działka nr [...] została przedstawiona na wyrysie nr [...], jako działka o nieuregulowanym stanie prawnym, nie objęta księgą wieczystą Kw nr [...]. Wyżej opisany wyrys nr [...]stanowił podstawę do zawarcia aktu notarialnego z dnia 18 stycznia 1994 r., którym M. G. darowała swojemu synowi W. G. nieruchomość położoną w O. składającą się z działek nr [...], [...] i [...] o powierzchni 2,66 ha. Pomimo, że wyrys nr [...] stanowił podstawę do zawarcia ww. aktu notarialnego treść tego aktu nie jest zgodna z treścią tego wyrysu. Zgodnie z aktem notarialnym z dnia 18 stycznia 1994 r. działki nr [...], [...] i [...] odpowiadają nieruchomości objętej księgą wieczystą Kw nr [...] czyli działkom nr [...], [...] i [...]. W latach 1992- 1994 były prowadzone prace związane z odnowieniem operatu ewidencji gruntów obrębu O.. W czasie tych prac zmianie uległa powierzchnia niektórych działek oraz ich numeracja. Nowy operat ewidencji gruntów został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 kwietnia 1994 r. za numerem ewidencyjnym [...], a zmiany wynikające z tego operatu zostały wprowadzone na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 29 marca 1994 r. W odniesieniu do wyżej opisanych działek zmianie uległa powierzchnia działki nr [...] z powierzchni 1,58 ha na powierzchnię 1,62 ha, a działka ta otrzymała numer [...]. Z porównania wyrysu nr [...] sporządzonego w 1965 r. z aktualną mapą ewidencji gruntów wynika, że gruntom oznaczonym niegdyś jako działki nr [...], [...] i [...] odpowiadają grunty oznaczone obecnie jako działki nr [...], [...], [...] i [...]. Z porównania wyrysu z dnia 12 października 1960 r., wpisanego do ewidencji w dniu 13 października 1960 r. za numerem [...]z aktualną mapą ewidencji gruntów wynika, że grunty oznaczone obecnie jako działka nr [...] wchodziły w skład dawnej działki nr [...], która nie była przedmiotem aktu notarialnego z dnia 3 lipca 1965 r. Co prawda działka nr [...] nie została wpisana do księgi wieczystej Kw nr [...] jednak założono dla niej inną księgę wieczystą Kw nr [...] , w której jako jej właściciel wpisany został M. K.. Jako podstawa wpisów w księdze wieczystej [...]został powołany między innymi akt notarialny z dnia 14 października 1960. Zgodnie z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Sąsiadujące ze sobą działki ewidencyjne, będące przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób lub jednostek organizacyjnych, wykazuje się w ewidencji jako odrębne działki ewidencyjne, jeżeli: 1) wyodrębnione zostały w wyniku podziału nieruchomości, a materiały powstałe w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych związanych z tym podziałem przyjęte zostały do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, 2) są wyszczególnione w istniejących dokumentach określających stan prawny nieruchomości, a w szczególności w księgach wieczystych, zbiorach dokumentów, aktach notarialnych, prawomocnych orzeczeniach sądowych i ostatecznych decyzjach administracyjnych, a jednocześnie są działkami gruntu lub działkami budowlanymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, 3) obejmują grunty zajęte pod drogi publiczne, linie kolejowe, wody śródlądowe, rowy, a ich wyróżnienie w postaci odrębnych działek jest celowe ze względu na odrębne oznaczenia tych gruntów w innych ewidencjach i rejestrach publicznych bądź ze względu na ich różne nazwy urzędowe. Zdaniem organu, w świetle powyższych przepisów, nie ma przeszkód do połączenia dwóch działek ewidencyjnych w jedną, jeżeli stanowią one ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Działki nr [...] i [...] sąsiadują ze sobą, są położone w granicach jednego obrębu i stanowią ciągły obszar gruntu, jednak nie można uznać, że są jednorodne pod względem prawnym. Pomimo, że w rejestrze gruntów W. G. figuruje obecnie jako właściciel obu ww. działek zgodnie z aktem notarialnym z dnia 18 stycznia 1994 r. Rep. "A" Nr [...], to zgodnie z księgą wieczystą Kw nr [...] jej właścicielem jest M. K. Zgodnie z § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, należy do zadań starosty i polega między innymi na utrzymaniu operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Oznacza to, że Starosta jako organ I – szej instancji w sprawach ewidencji gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty. Ewidencja gruntów nie tworzy stanów prawnych, lecz je rejestruje. Z § 12 ust. 1 rozporządzenia wynika, że prawa osób do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji gruntów na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Oznacza to, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty prawne lecz nie rozstrzyga o własności. W świetle wyżej powołanych przepisów organy właściwe w sprawach ewidencji gruntów i budynków nie są uprawnione do rozstrzygania w kwestiach dotyczących własności gruntów, jednak istnienie dwóch dokumentów - aktu notarialnego z dnia 18 stycznia 1994 r. oraz księgi wieczystej Kw nr [...], z których wynika różny stan prawny gruntów oznaczonych jako działka nr [...], przemawia za wykazaniem tych gruntów w ewidencji gruntów i budynków jako odrębnej działki ewidencyjnej. W aktach sprawy organ zgromadził dowody pozwalające na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji organ stwierdził, że Starosta wydając decyzję z dnia [...] nie naruszył art. 7 K.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wniósł W. G. nie podnosząc konkretnych zarzutów. Natomiast w piśmie procesowym z dnia 29 października 2013r. pełnomocnik skarżącego, popierając skargę, zarzucił temu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego, a mianowicie § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U z 2001r. Nr 38, poz. 454) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków muszą być zgodne jedynie z treścią ksiąg wieczystych, lecz nie z treścią aktów notarialnych, choć w niniejszej sprawie żądanie wnioskodawcy znajduje pełne oparcie w akcie notarialnym z dnia 18 stycznia 1994 r. Rep "A" Nr [...]. Decyzje organu I-szej instancji oraz organu odwoławczego opierają się na ustaleniu, że choć W. G. obecnie figuruje w rejestrze gruntów jako właściciel działki nr [...] i działki nr [...], co jest zgodne z treścią aktu notarialnego z dnia 18 stycznia 1994 r. to jednak wniosek jego nie może zostać uwzględniony, skoro zgodnie z księgą wieczystą nr [...] właścicielem działki nr [...] jest M. K.. Zdaniem strony skarżącej stanowisko powyższe jest nieprawidłowe z następujących przyczyn. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków umowy zawarte w formie aktów notarialnych stanowią podstawę do uwidocznienia prawa własności w ewidencji gruntów i budynków. Skoro, jak przyznały oba organy, z aktu notarialnego z dnia 18 stycznia 1994 r. wynika, że to wnioskodawca jest właścicielem obu działek, które mają zostać połączone i skoro faktycznie figuruje on w ewidencji gruntów jako właściciel tychże działek, to jego żądanie o ich połączenie powinno być uwzględnione, gdyż spełnione są wszystkie przesłanki z § 9 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia tj. działki nr [...] i [...] stanowią ciągły obszar gruntu, jednolity pod względem prawnym. Podkreślić przy tym należy, że organy trafnie ustaliły, że wpis prawa własności M. K. do działki nr [...] zawarty w księdze wieczystej nr [...] dokonany został na podstawie aktu notarialnego z dnia 14 października 1413/60, a więc akt notarialny, z którego wynika prawo własności W. K. do tejże działki, stanowi bardziej aktualne źródło danych. Skoro oba organy uznały, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest uregulowanie stanu nieruchomości, a jedynie zarejestrowanie w ewidencji gruntów aktualnego stanu - organy powinny były spełnić żądanie wnioskodawcy, gdyż znajduje ono pełne oparcie w aktualnym stanie prawnym, wynikającym przede wszystkim z aktu notarialnego z dnia 18 stycznia 1994r. Mając na uwadze powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I- szej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] o odmowie wprowadzenia zamiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu O. polegającej na likwidacji działki nr [...] i połączeniu jej z działką nr [...] tak, aby nowopowstała działka miała powierzchnię 2,28 ha. Odmawiając wprowadzenia żądanej przez skarżącego zmiany w ewidencji gruntów i budynków organ odwoławczy podniósł, że nie ma przeszkód do połączenia dwóch działek ewidencyjnych w jedną, jeżeli stanowią one ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Zdaniem organu odwoławczego działki nr [...] i [...] sąsiadują ze sobą, są położone w granicach jednego obrębu i stanowią ciągły obszar gruntu, jednak nie można uznać, że są jednorodne pod względem prawnym. Wprawdzie w rejestrze gruntów W. G. figuruje obecnie jako właściciel obu ww. działek zgodnie z aktem notarialnym z dnia 18 stycznia 1994 r., to jednak zgodnie z księgą wieczystą Kw nr [...}, właścicielem działki nr [...] jest M. K. W ocenie organu odwoławczego skoro organy właściwe w sprawach ewidencji gruntów i budynków nie są uprawnione do rozstrzygania w kwestiach dotyczących własności gruntów, to istnienie dwóch dokumentów - aktu notarialnego z dnia 18 stycznia 1994 r. oraz księgi wieczystej Kw [...], z których wynika różny stan prawny gruntów oznaczonych jako działka nr [...], przemawia za wykazaniem tych gruntów w ewidencji gruntów i budynków jako odrębnej działki ewidencyjnej. Stanowisko organu odwoławczego jest zasadne. Z racji tego, że skarżący wnosił o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków, zaskarżoną decyzję należało ocenić w świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ), zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy, ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Nośnikiem wskazanych powyżej informacji jest zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy operat ewidencyjny. Jak podkreśla się w orzecznictwie, ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie reguluje w zasadzie sposobu i trybu zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz trybu wprowadzania w niej zmian. Czynią to przepisy powołanego wyżej rozporządzenia, które nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, przepisy rozporządzenia posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Aktualizacja taka nastąpić może z urzędu lub na wniosek (§ 45 ust. 1, § 46 ust. 1). Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Dokumenty, na podstawie których dokonuje się tego rodzaju aktualizacji określone zostały w § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Procedura aktualizacji ma zatem charakter rejestrowy, a wprowadzane w jej trakcie zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Jest to zatem procedura sformalizowana w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok NSA z 07.05.2008 r., sygn. akt I OSK 719/07, LEX nr 505313, wyrok WSA w Białymstoku z 08.12.2009 r., sygn. akt II SA/Bk 450/09 ). Z mocy § 44 pkt 2 starosta jest zobowiązany do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałem źródłowym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków wynikające z opracowań geodezyjno - kartograficznych zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych mogą dotyczyć tylko zmian przedmiotowych (np. zmian powierzchni, numeru działki ewidencyjnej), a więc takich jakich wprowadzenia w ewidencji żąda strona skarżąca. W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, że w rejestrze gruntów W. G. figuruje jako właściciel przedmiotowych działek, zgodnie z aktem notarialnym z dnia 18 stycznia 1994r. Natomiast z księgi wieczystej Kw nr [...] wynika, że w dziale I wpisana jest m.in. działka nr [...], a w dziale II jako właściciel figuruje M. K. Jako podstawa wpisów w ww. księdze wieczystej został powołany między innymi akt notarialny Rep A Nr [...] z dnia 14 października 1960 r. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego, czy stan prawny działki nr [...] wynikający z ww. dokumentów pozwalał organom uwzględnić wniosek skarżącego o wprowadzenie żądanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem składu orzekającego, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, słusznie organy uznały, że nie można uwzględnić żądania skarżącego wprowadzenia zamiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu O. polegającej na likwidacji działki nr [...] i połączeniu jej z działką nr [...], tak aby nowopowstała działka miała powierzchnię 2,28 ha. W świetle § 9 ust. 1 rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Z przepisu tego wynika zatem, że połączyć w jedną można wyłącznie działki jednorodne fizycznie i prawnie. Wprawdzie działki objęte wnioskiem skarżącego sąsiadują ze sobą i bez wątpienia są położone w granicach jednego obrębu oraz stanowią ciągły obszar gruntu to – w świetle zebranych dowodów w sprawie - nie można uznać, że są jednorodne pod względem prawnym. Obszar gruntu jednorodny pod względem prawnym to obszar gruntów stanowiący przedmiot własności tej samej osoby (współwłasność tych samych osób). Każda z łączonych dziełek ewidencyjnych winna mieć zatem tego samego właściciela (czy też tych samych współwłaścicieli). Wbrew zarzutom skargi, przesłanka ta w sprawie niniejszej nie jest spełniona. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że wprawdzie skarżący figuruje obecnie w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel przedmiotowych działek zgodnie z aktem notarialnym z dnia 18 stycznia 1994 r. [...], to w dziale II księgi wieczystej Kw nr [...] jako właściciel działki nr [...] wpisany jest M. K. W świetle § 12 ust. 1 rozporządzenia prawa osób do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji gruntów na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych - co oznacza, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty prawne lecz nie rozstrzyga o własności osób do gruntów, budynków i lokali. Wymaga podkreślenia, że z wpisem w księdze wieczystej ustawa z 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece ( Dz. U. z 2001r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) wiąże domniemanie prawne wiarygodności ksiąg wieczystych. Należy podzielić stanowisko NSA zaprezentowane w wyroku z dnia 6 kwietnia 1999r. sygn. akt IV SA2338/1998, LEX nr 47173, zgodnie z którym " zasada wyrażona w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakiekolwiek kontrole w postępowaniu administracyjnym dotyczące treści wpisów w tychże księgach". Na gruncie rozpoznawanej sprawy oznacza to, że w ramach postępowania ewidencyjnego organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do rozstrzygania kwestii własności gruntów. Jak już wskazano wyżej, obszar gruntu jednorodny pod względem prawnym to obszar gruntów stanowiący przedmiot własności tej samej osoby (współwłasność tych samych osób). W rozpoznawanej sprawie warunek ten nie jest spełniony skoro z dokumentów - aktu notarialnego z dnia 18 stycznia 1994 r. oraz księgi wieczystej Kw nr [...] wynika różny stan prawny działki nr [...], co pozwala uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto na treści art. 250 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust.1 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2013.461 j.t).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło