II SA/Ke 673/24

WyrokWSA w Kielcach2025-03-13

Skład orzekający: Beata Ziomek, Agnieszka Banach, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, mimo że inwestorka rozpoczęła roboty budowlane (wymiana pokrycia dachowego, wydłużenie krokwi) przed ostatecznym zatwierdzeniem projektu i czy te roboty wykraczały poza zakres zgłoszenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego. Kluczowe było stwierdzenie, że inwestorka rozpoczęła roboty budowlane, w tym wydłużenie krokwi, które mogły wykraczać poza zakres zgłoszenia i zatwierdzony projekt budowlany zamienny, a organy nie wyjaśniły tej kwestii w sposób należyty. Ponadto, roboty budowlane wykonane do momentu wydania decyzji zatwierdzającej projekt zamienny muszą być uwzględnione w tym projekcie, a jeśli są niezgodne z prawem, inwestor powinien zostać zobowiązany do ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla budynku inwentarsko-składowego. W trakcie postępowania naprawczego inwestorka rozpoczęła wymianę pokrycia dachowego oraz wydłużenie krokwi, co mogło wykraczać poza zakres zgłoszenia i zatwierdzony projekt zamienny. Skarżący zarzucili organom naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym jednostronność, naruszenie zasady bezstronności i szybkości postępowania, a także dowolną ocenę materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Zasądzono od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi E. S., I. S., Z. S. oraz M. S. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 25 października 2024 r. [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz E. S., I. S., Z. S. oraz M. S. solidarnie kwotę [...](dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach decyzją z 25 października 2024 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania E. S., Z. S., I. S. i M. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 4 września 2024 r., którą zatwierdzono projekt budowlany zamienny budynku inwentarsko- składowego na działce nr ewid.[...] i działce nr ewid. [...] (powstałej w wyniku podziału działki nr ewid.[...]) w K. D. i udzielono A. J. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z powyższą budową zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym oraz nałożono obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor podał, że przedstawiciele organu I instancji przeprowadzili 16 stycznia 2018 r., kontrolę na działce nr ewid [...] w K. D., podczas której ustalili, że na działce tej w odległości 29,60 m od budynku mieszkalnego znajduje się użytkowany budynek inwentarsko - składowy o wymiarach 23,90 m x 8,90 m. Część tego budynku od strony wschodniej usytuowana była na działce nr ewid.[...] Dach budynku był dwuspadowy, pokryty eternitem, bez rynien i rur spustowych. Następnie PINB w Kielcach zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie powyższego budynku inwentarsko - składowego, a decyzją z 24 kwietnia 2018 r., nałożył na W. M. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie budowy budynku użytkowanego jako inwentarsko - składowy w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z 2 grudnia 1982 r. wydaną przez Naczelnika Gminy w G. . Ponieważ roboty budowlane związane z realizacją tego budynku były już zakończone organ odstąpił od wydania postanowienia nakazującego wstrzymanie robót budowlanych. Decyzją z 23 lipca 2018 r. Starosta [...] uchylił decyzję Naczelnika Gminy G. z 2 grudnia 1982 r., o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego z garażem, budynku inwentarskiego oraz budynku stodoły na działce nr ewid.[...] Po sprawdzeniu kompletności dokumentów organ I instancji postanowieniem z 6 listopada 2018 r. nałożył na W. M. obowiązek usunięcia wyszczególnionych w rozstrzygnięciu nieprawidłowości. Natomiast postanowieniem z 21 grudnia 2018 r. zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania sądowego o wykup gruntu - część działki nr ewid.[...] Postepowanie zostało ponownie podjęte postanowieniem z 20 grudzień 2022 r. Następnie organ nałożył postanowieniami z 24 sierpnia 2023 r. i z 5 lutego 2024 r. na A. J. – obecną właścicielkę działki nr ewid.[...] obowiązek uzupełnienia dokumentacji, co zostało ostatecznie wykonane 15 kwietnia 2024 r. W dniu 28 sierpnia 2024 r. inspektorzy PINB w K. przeprowadzili niezapowiedzianą kontrolę, podczas której ustalono, że właścicielka działki nr ewid.[...] i działki nr ewid. [...] powstałej w wyniku podziału działki nr ewid.[...], przystąpiła do robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachowego budynku inwentarsko-składowego z płyt azbestowo-cementowych na blachę trapezową. Stwierdzono też, że w części połaci dachowej północnej przedłużone zostały istniejące krokwie, w taki sposób, że okap został powiększony z 30 na 50 cm. Obecna podczas kontroli właścicielka wyjaśniła, że realizuje ww. roboty budowlane na podstawie pisemnego zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Kielcach dokonanym 20 grudnia 2023 r., w związku z brakiem sprzeciwu do tego zgłoszenia. Podczas kontroli ustalono, że roboty budowlane związane z wydłużeniem krokwi wykraczają poza zakres dokonanego 20 grudnia 2023 r. zgłoszenia. Następnie PINB w Kielcach wydał zaskarżona decyzję. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji organ II instancji podał, że podstawą rozstrzygnięcia jest art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r. Dalej stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku, bez uprzedniego uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, dokonano istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego. Istotne odstępstwa dotyczyły zagospodarowania działki - zmieniono usytuowanie budynku w stosunku do lokalizacji projektowej - budynek przesunięto o około 6,40 m w kierunku południowym oraz w kierunku wschodnim o 1,55 m - 1,65 m, jak również zmianie uległy wymiary zewnętrzne budynku; zamiast projektowanych 8,30 m x 16,10 m zrealizowano budynek o wymiarach 8,90 m x 23,90 m. Ponadto dokonano zmiany zamierzonego sposobu użytkowania - część budynku użytkowana jest jako inwentarska, podczas gdy zatwierdzony projekt przewidywał budowę stodoły. Organ odwoławczy zaznaczył, że inwestorka wykonała nałożony obowiązek przedkładając żądany projekt budowlany zamienny dotyczący budynku inwentarsko-składowego na działce nr ewid.[...] i działce nr ewid. [...] (powstałej w wyniku podziału działki nr ewid.[...]), uwzględniający zakres zmian dokonanych w trakcie budowy w stosunku do pierwotnego projektu. Zgodnie z opisem technicznym do projektu budowlanego zamiennego dla omawianej inwestycji od strony wschodniej zaprojektowano ścianę oddzielenia ppoż. o wysokości 30 cm ponad połać dachu oraz 1,55 m wzdłuż elewacji frontowej i tylnej. Analiza projektu budowlanego zamiennego wykazała, że obejmuje on swym zakresem całą inwestycję, uwzględniając stwierdzone istotne odstąpienia, które zostały naniesione na projekt. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewódzki Inspektor uznał je za nietrafne. Wskazał, że ponieważ przedłożona w sprawie przez inwestorów dokumentacja posiadała nieprawidłowości, to powstała podstawa do ponownego zobowiązania stron do usunięcia braków tej nowo przedłożonej dokumentacji (określając nowy termin ich usunięcia), gdyż nie była ona uprzednio przedmiotem analizy organu. Dodał też, że decyzja PINB w Kielcach z 24 kwietnia 2018 r., posiadała element uznaniowości co do ustalenia terminu wykonania nałożonego obowiązku. Termin ten ma charakter procesowy. Dlatego jeżeli zajdzie taka potrzeba, na wniosek strony termin ten może być przedłużony, aby umożliwić wykonanie nałożonych obowiązków. Organ odwoławczy także wskazał, że okoliczność, że sporny budynek usytuowany był najpierw częściowo na działce sąsiedniej, nie dawała podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki bez wcześniejszego zażądania przedstawienia projektu zamiennego. Zaznaczył, że z zasobów geodezyjnych oraz ewidencji gruntów, jak również z przedłożonego odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny ze sprawy o sygn. akt I C [...] o wykup gruntu - części działki nr ewid.[...] wynika, że działka nr ewid. [...], która powstała w wyniku podziału działki nr ewid.[...], i na której częściowo jest usytuowany sporny budynek - obecnie należy do A. J.. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, E. S., Z. S., I. S. i M. S., decyzji tej zarzuciły naruszenie: a. art. 7 kpa, przejawiające się w prowadzeniu sprawy w sposób jednostronny, nie uwzględniający słusznego interesu skarżących, b. art. 8 § 1 kpa polegające na naruszeniu zasady bezstronności i równego traktowania stron postępowania administracyjnego, które przejawiało się udzielaniem przez organ A. J. i poprzedniemu właścicielowi działki nr [...] kolejnych terminów do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, pomimo uporczywego dostarczania dokumentów zawierających liczne nieprawidłowości, co w rezultacie doprowadziło do legalizacji budynku wzniesionego niezgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę, na części nieruchomości będącej własnością skarżących, co ostatecznie doprowadziło do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku inwentarsko - składowego wbrew interesowi skarżących, c. art. 12 § 1 kpa polegające na naruszeniu zasady szybkości załatwiania spraw, co przejawiło się w szczególności w udzielaniu przez organ A. J. oraz jej poprzednikowi prawnemu, kolejnych terminów do usunięcia nieprawidłowości występujących w nierzetelnie przygotowanej przez nich dokumentacji budowlanej, co doprowadziło do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku inwentarsko - składowego wbrew interesowi skarżących, d. art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa przez dokonanie przez organ I instancji dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, polegającej w szczególności na braku uwzględnienia, że granica pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] a nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], została ustalona decyzją o rozgraniczeniu wydaną przez Wójta Gminy G. z 26 lutego 2018 r., która stała się ostateczna 15 marca 2018 r., a także pominięcie faktu, że wniosek o zasiedzenie części działki nr [...], został najpierw oddalony, a następnie postępowanie w sprawie zostało prawomocnie umorzone, a także pominięcie faktu, że A. J. w sierpniu 2024 r. przeprowadzała kolejne roboty budowlane wykraczające poza zakres dokonanego przez siebie zgłoszenia. W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, gdyż kierował się jedynie interesem kolejnych właścicieli nieruchomości nr [...], czyli A. J. oraz W. M., który wznosząc budynek inwentarsko - składowy niezgodnie z zatwierdzonym projektem w sposób oczywisty nie działał w dobrej wierze, albowiem znacznie odstępując od pierwotnego projektu i budując obiekt o rozmiarach istotnie większych niż przewidziany w projekcie musiał się liczyć z tym, że może to skutkować przekroczeniem granicy działki sąsiadującej z jego nieruchomością, a więc działką nr [...]. Pomimo tego, organ I instancji podejmował wręcz uporczywie działania zmierzające do legalizacji tej samowoli budowlanej, istotnie godzącej tym samym w sferę własności skarżących. W ocenie skarżących nie można oprzeć się wrażeniu, że organ I instancji, przez cały okres trwania postępowania, czyli od 24 kwietnia 2018 r., podejmował działania nakierowane na zalegalizowanie samowoli budowlanej poczynionej na nieruchomości skarżących.Już samo zainicjowanie przez organ postępowania legalizacyjnego z urzędu nie powinno mieć miejsca, z uwagi na wydanie 26 lutego 2018 r. przez Wójta Gminy G. decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, wskazującej w sposób nie budzący wątpliwości przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami. Innym przykładem naruszenia zasady bezstronności i równego traktowania stron było ponadto powstrzymanie się przez organ od nałożenia na inwestorkę grzywny za wykonywanie przez nią robót związanych z wydłużeniem krokwi, co wykraczało poza zakres dokonanego przez nią zgłoszenia. Odnośnie naruszenia zasady szybkości postępowania wnoszący skargę stwierdził, że przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane 24 kwietnia 2018 r, a decyzja o zatwierdzeniu projektu zamiennego została wydana dopiero 4 września 2024 r. Na przedłużające się postępowanie administracyjne miał wpływ głównie fakt, że poprzednik prawny A. J., wykonywał nałożone na niego przez organ I instancji obowiązki w sposób zawierający szereg uchybień formalnych, co skutkowało wydawaniem prze organ ponownej decyzji do usunięcia tych nieprawidłowości. Podobny sposób działania przejawiał organ I instancji w stosunku do aktualnej właścicielki działki nr [...], a po podjęciu z urzędu postępowania 20 grudnia 2022 r., postanowieniem z 6 marca 2023 r. przedłużył termin na przedłożenie projektu budowlanego zamiennego. W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ale tylko częściowo z przyczyn w niej wskazanych. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest w granicach sprawy, ale sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U.2024.935 t.j. ze zm.), dalej p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na jej wynik. Podstawą prawną decyzji PINB w Kielcach z dnia 4 września 2024 r. utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, był art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane przytaczanej dalej jako prawo budowlane (Dz. U. 2020.1333 ze zm.), dalej prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Stosując ten przepis organ I instancji zatwierdził projekt budowlany zamienny na budowę budynku inwentarsko-składowego na dz. Nr ew. [...] i [...] oraz udzielił A. J. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z ww. budową zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym oraz zobowiązał ją do uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego budynku. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywały przepisy prawa budowlanego w brzmieniu określonym w tekście jednolitym opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 2024.05.14., poz. 725. Przepis art. 51 ust. 4 obowiązywał natomiast w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, która w zakresie dotyczącym tego przepisu weszła w życie 10 sierpnia 2022 r. (Dz.U.2022.1557). Ponieważ ostatnio przywołana ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów międzyczasowych dotyczących nowelizacji art. 51 ust. 4, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy, przepis ten ma zastosowanie również do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed 10 sierpnia 2022 r. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja PINB w Kielcach z 4 września 2024 r. zostały poprzedzone decyzją PINB z 24 kwietnia 2018 r., którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nałożono na W. M. obowiązek przedłożenia w terminie do 31 lipca 2018 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie budowy budynku użytkowanego jako inwentarsko-składowy usytuowanego na działce nr ewid.[...] i 504 w miejscowości K. D., gmina G., w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z 2 grudnia 1982 r., wydaną przez Naczelnika Gminy w G. . W toku postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, jeszcze przed podjęciem decyzji z 4 września 2024 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót, doszło do rozpoczęcia wykonywania przez inwestorkę robót budowlanych objętych toczącym się postępowaniem naprawczym. W sierpniu 2024 r. bowiem, A. J. przystąpiła do wymiany pokrycia dachowego na budynku będącym przedmiotem postępowania, z płyt azbestowo-cementowych (eternitu) na blachę trapezową. Wymianę taką przewidywał natomiast zatwierdzony później projekt budowlany zamienny w punkcie 2.5 opisu technicznego zawierającym istniejące i projektowane rozwiązania konstrukcyjne (k. 33 projektu). Ponieważ w toku prowadzonego od 23 stycznia 2018 r. postępowania naprawczego organy odstąpiły od wydania postanowienia wstrzymującego roboty budowlane przy przedmiotowym budynku inwentarsko-składowym, motywując to tym, że realizacja tego budynku została zakończona (por. uzasadnienie decyzji PINB w Kielcach z 24 kwietnia 2018 r.), nie było w sprawie podstaw do zastosowania art. 50a pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Nie oznacza to jednak, że takie roboty mogły być bez żadnych konsekwencji prowadzone, zwłaszcza, że z ustaleń organów obu instancji wynika, że przy ich wykonywaniu w części połaci dachowej północnej przedłużone zostały istniejące krokwie poprzez dołączenie do nich przedłużających belek drewnianych o przekroju 5x10 cm w taki sposób, że okap został powiększony z 30 do 50 cm i dodatkowo do okapu tego zamontowano rynnę o szerokości 10 cm. Takie roboty nie były uwzględnione w zatwierdzonym projekcie budowlanym zamiennym, ani przy ocenie ich zgodności z przepisami, ani też jako dopuszczone do realizacji projektowane rozwiązanie budowlane. Konieczność uwzględnienia takich robót wynika wprost z treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z dyspozycją którego obowiązek sporządzenia i przedstawienia dotyczy między innymi projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Otwartą więc kwestią pozostaje, czy stwierdzone w czasie niezapowiedzianej kontroli w dniu 28 sierpnia 2024 r. roboty budowlane polegające na wydłużeniu krokwi, a przez to i okapu dachu przedmiotowego budynku, okażą się zgodne z przepisami i po ich uwzględnieniu w projekcie budowlanym zamiennym będą mogły zostać dokończone, czy też będą musiały podlegać rozbiórce, bądź też czy konieczne będzie doprowadzenie tego budynku do stanu poprzedniego, tj. sprzed ich wykonania. Wątpliwość taka dotyczy w szczególności fragmentu dachu znajdującego się od wschodniej strony budynku inwentarsko-składowego będącego przedmiotem postępowania. Jak wynika bowiem ze zgromadzonych w sprawie dowodów, wschodnia część tego budynku znajduje się na działce oznaczonej numerem ew. [...] o pow. 16 m˛. Działka ta, w następstwie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z 30 listopada 2021 r., sygn. akt I C [...] uwzględniającego powództwo W. M. przeciwko skarżącym o wykup oraz w wyniku złożonego w formie aktu notarialnego z 1 marca 2023 r. oświadczenia W. M. o nabyciu własności działki numer [...] o pow. 16 m˛ i następnie darowania tej działki córce A. J. - stała się własnością tej ostatniej razem z pozostałą częścią tego budynku. W następstwie tego wschodnia część budynku inwentarsko-składowego znajdująca się na działce nr [...] o pow. 16 m˛, prawdopodobnie również została objęta stwierdzonymi w czasie kontroli z 28 sierpnia 2024 r. robotami budowlanymi. Z protokołu wspomnianej kontroli wynika bowiem, że w części połaci dachowej północnej przedłużone zostały istniejące krokwie, a na długości ok. 13,3 m od strony wschodniej, wymienione zostało pokrycie tej północnej połaci dachu z cementowo-azbestowego na wykonane z blachy trapezowej. Z protokołu tej kontroli, w tym z załączonych do niego fotografii nie wynika jednak, czy wspomniane przedłużenie krokwi i okapu objęło również północną połać dachu położoną na działce nr [...] o pow. 16 m˛. Jeśli tak, to nie można wykluczyć, że część tego okapu znalazła się poza granicami tej działki, a więc w przestrzeni nad działką skarżących oznaczoną numerem [...]. Takie roboty budowlane nie mogły by natomiast zostać zaakceptowane. Z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organy obu instancji nie wyjaśniły tej kwestii. Wyjaśnienie wskazanych powyżej wątpliwości może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż może spowodować odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego w kształcie nieuwzględniającym zmian stwierdzonych w czasie kontroli z 28 sierpnia 2024 r. Okoliczność dokonania przez A. J. przed przystąpieniem do wskazanej wyżej wymiany pokrycia dachu, zgłoszenia wykonywania tej roboty budowlanej (zgłoszenie z 20 grudnia 2023 r.) oraz fakt niewniesienia od tego zgłoszenia sprzeciwu, nie mogły zmienić oceny sprawy. Sąd wyraża pogląd, że dokonanie zgłoszenia robót budowlanych przy obiekcie, co do którego wydano decyzję nakładającą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, nie stanowi podstawy do legalnego wykonania takich robót przed ostatecznym zatwierdzeniem w trybie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego takiego projektu i udzieleniem pozwolenia na wznowienie robót. Roboty takie wykonane do momentu wydania decyzji z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego muszą być uwzględnione przy sporządzaniu projektu budowlanego zamiennego. Projekt zamienny winien bowiem uwzględniać wszystkie zmiany wynikające z dotychczas (czyli do daty jego zatwierdzenia) wykonanych robót budowlanych, przy czym mogą być to jedynie zmiany podlegające w przyszłości zatwierdzeniu w trybie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2014 r. II OSK 1318/13). W przypadku, gdyby roboty budowlane wykonane do daty wydania decyzji z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego nie były zgodne z przepisami, w projekcie budowlanym zamiennym winien zostać nałożony na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ta ostatnia ewentualność ma w sprawie szczególne znaczenie z uwagi na przyznane przez inwestorkę przekroczenie granic zgłoszenia dokonanego 20 grudnia 2023 r. i niewyjaśnienie przez organy prowadzące postępowanie, czy te przekroczenia, zwłaszcza w części budynku inwentarsko-składowego położonej na działce nr [...], są zgodne z przepisami. Wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. 1 i c) p.p.s.a. Rozstrzygając sprawę ponownie organ I instancji zobowiąże inwestorkę A. J. do usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym budynku inwentarsko-składowego znajdującego się na działce nr 503 i [...] w miejscowości K. D., gmina G., polegających na nieuwzględnieniu w nim robót budowlanych wykonanych przez A. J. przed 28 sierpnia 2024 r. i ewentualnie później. W zależności od sposobu wywiązania się z takiego zobowiązania oceni, czy istnieją w sprawie podstawy do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. W razie pozytywnej odpowiedzi na takie pytanie, organ będzie pamiętał o wynikającej z art. 51 ust. 4c Prawa budowlanego konieczności nałożenia w decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 4, obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W toku obowiązkowej kontroli, która poprzedza wydanie takiej decyzji organ będzie musiał sprawdzić zgodność wykonanych robót budowlanych z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym (art. 59 ust. 1 i art. 59a Prawa budowlanego). Na koniec należy wyjaśnić, że pozostałe zarzuty skargi okazały się bezzasadne, co jednak, z uwagi na wskazane wyżej naruszenia prawa, nie miało wpływu na wynik sprawy. Nie można przyjąć, aby udzielanie najpierw inwestorowi W. M., a następnie jego córce A. J. kolejnych terminów do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, świadczyło o naruszeniu wynikającej z art. 8 § 1 k.p.a. zasady bezstronności i równego traktowania stron postępowania administracyjnego. Istotnie, w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji trzykrotnie wydawał postanowienia nakładające na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w przedkładanych projektach budowlanych zamiennych. Wyznaczał przy tym za każdym razem kilkumiesięczne terminy, które kilka razy były przedłużane. Podstawa prawna do wyznaczenia takich terminów znajduje się w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zostały wyrażone poglądy dotyczące charakteru tego terminu i wynikłych z niego konsekwencji. Zgodnie z nimi termin, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. ma charakter procesowy; jeśli inwestor wykonał obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego po terminie, to samo niedochowanie terminu nie może być podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 5 ww. ustawy. Skoro termin, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. jest terminem procesowym, należy przyjąć, że jeżeli zajdzie taka potrzeba, na wniosek strony termin ten może być przedłużony, aby umożliwić stronie wykonanie nałożonych obowiązków, bądź przywrócony. Przedłużenie terminu do wykonania obowiązków nałożonych na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. jako kwestia wynikła w toku postępowania naprawczego winno nastąpić w drodze postanowienia. Uchybienie terminowi, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nie może też uzasadniać wydania nakazu zaniechania prowadzonych robót budowlanych, czy też doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego w sytuacji, gdy niezachowanie tego terminu zależy od osób trzecich, właścicieli sąsiedniej działki, którzy nie wyrażają zgody, aby inwestor związany obowiązkiem wynikającym z decyzji wszedł na grunt sąsiedni celem wykonania robót. Podzielając takie poglądy trzeba stwierdzić, że organ I instancji miał podstawę do kilkukrotnego wzywania inwestora do usunięcia braków składanych projektów, wyznaczania odpowiednich terminów do dokonywania tych czynności, a także ich przedłużania, zwłaszcza, że w sprawie zostały złożone dwa projekty budowlane zastępcze, co powodowało potrzebę ponownej oceny drugiego z nich. Skoro tak, to działań PINB w Kielcach mających umocowanie prawne oraz wydanych po tak przeprowadzonym postępowaniu decyzji, nie można traktować jako naruszających zasady ogólne określone w art. 8 k.p.a. w stopniu, który mógłby mieć wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Warto też wyjaśnić, że przedmiotem niniejszej sprawy nie była bezczynność organów, czy też przewlekłość prowadzonego przez nie postępowania, ale zgodność z prawem zapadłych ostatecznie w sprawie decyzji. Nawet stwierdzenie bezczynności, czy przewlekłości nie może prowadzić do podważenia takich decyzji. Dlatego również sformułowany w skardze zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.) nie mógł wpłynąć na wynik sprawy. Ubocznie tylko w związku z tym można zauważyć, że postępowanie w sprawie było zawieszone przez 4 lata. Niezasadne były również zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia faktu, że granica pomiędzy nieruchomością oznaczoną numerem 503 należącą do A. J., a nieruchomością o numerze ewidencyjnym [...] należącą do skarżących, została ustalona decyzją o rozgraniczeniu wydaną 26 lutego 2018 r. przez Wójta Gminy G., a złożony przez W. M. wniosek o zasiedzenie części działki nr [...], na której samowolnie został posadowiony przedmiotowy budynek, został najpierw oddalony, a później sprawa została prawomocnie umorzona oraz, że konsekwencją tego powinno być wydanie przez organ nakazu rozbiórki samowoli budowlanej. Odnosząc się do takiego zarzutu należy powtórzyć, że sporna, wschodnia część budynku inwentarsko-składowego znajduje się na działce oznaczonej numerem ew. [...] o pow. 16 m˛. Działka ta, w następstwie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z 30 listopada 2021 r., sygn. akt I C [...] uwzględniającego powództwo W. M. przeciwko skarżącym o wykup oraz w wyniku złożonego w formie aktu notarialnego z 1 marca 2023 r. oświadczenia W. M. o nabyciu własności działki numer [...] o pow. 16 m˛ i następnie darowania tej działki córce A. J. - stała się własnością tej ostatniej razem z pozostałą częścią tego budynku. Dlatego twierdzenia skarżących zmierzające do wykazania braku tytułu własności inwestorki do tej działki - były bezzasadne. Stan prawny granicy pomiędzy działkami stron został bowiem zmieniony w wyniku wskazanego wyroku i aktu notarialnego. Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku zostało wydane w oparciu o przepis art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło