II SA/Ke 692/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2008r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. uchyla postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; IV. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. II SA/Ke 692/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakazującą A. M., jako inwestorowi wykonanie rozbiórki ganku dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego, na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w K., odbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w części określającej zakres rozbiórki i w tym zakresie orzekł, że zakres rozbiórki dotyczy ganku z wyłączeniem schodów; w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy podniósł, że w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, organ I instancji powołał art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 123 k.p.a., art. 124 k.p.a. i art. 126 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji złożył A. M., podnosząc, że nie wywiązał się z nałożonego na niego postanowieniem z dnia [...] obowiązku doręczenia m.in. zaświadczenia Prezydenta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ponieważ miał zbyt krótki termin na dostarczenie tych dokumentów. Skarżący poinformował, że pomimo podjętych starań, aby otrzymać wymagane dokumenty, dopiero w dniu 23 stycznia 2007 r. udało mu się uzyskać zaświadczenie [...], zgodnie z którym nie obowiązuje miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego terenu "[...]" w K. A.M. wskazał również, że do dnia [...] r., nie miał możliwości otrzymania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Skarżący złożył zaświadczenie, o jakim mowa wyżej oraz pozostałe dokumenty. Rozpatrując odwołanie Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że na skutek interwencji B. i J. S. organ I instancji przeprowadził w dniu [...] oględziny, w wyniku których ujawniono, że na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...]w K., inwestor – A. M., bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, dobudował ganek do istniejącego budynku mieszkalnego. Wymiary ganku wynoszą w rzucie ok. 2,0m×2,70m, wysokość ok. 2,40 do 2,80 m, ściany wykonano z gazobetonu gr. 24 cm, natomiast pokrycie dachu stanowią płyty eternitowe faliste. Wewnątrz ganku wykonano tynki cementowo - wapienne. Z uwagi na fakt, że inwestor był w dniu kontroli nieobecny, złożył on wyjaśnienia zawarte w notatce urzędowej, spisanej w dniu [...] w Inspektoracie Nadzoru Budowlanego, z których wynika, że roboty budowlane przy odbudowie ganku zostały wykonane w lipcu 2006 r., ponieważ istniejący stary drewniany ganek groził zawaleniem. A. M. oświadczył, że nie wiedział, iż przepisy ustawy Prawo budowlane wymagały w tym przypadku uzyskania pozwolenia na budowę i zadeklarował wykonanie rozbiórki odbudowanego ganku w terminie do dnia [...]. W piśmie z dnia [...] wycofał jednak swoje zobowiązanie dotyczące rozbiórki przedmiotowego ganku, twierdząc, że dokonał jedynie jego przebudowy. Organ odwoławczy ustalił, że ze względu na fakt, iż A. M. nie brał udziału w kontroli przeprowadzonej w dniu [...], w dniu [...] przeprowadzono ponowne oględziny z udziałem stron, w trakcie których dodatkowo ustalono, że inwestor wykonał fundament z kamienia na zaprawie cementowej, pozostawiając stare schody oraz, że nie wykonano tynków zewnętrznych i nie osadzono okien i drzwi wejściowych. A. M. złożył natomiast do protokołu zeznania, w których podał, że w miejsce starego drewnianego ganku odtworzył ganek zmieniając konstrukcję z drewnianej na murowaną, bez zmiany jego wymiarów. Stwierdził, że pozostały stare fundamenty i schody. Roboty budowlane były wykonywane w czerwcu i w lipcu 2006 r. Oświadczenie do protokołu złożył również J. S., który podał, że A. M. wybudował ganek o zmienionych wymiarach w miejsce starego drewnianego ganku oraz wykonał nowe fundamenty pozostawiając stare schody w niezmienionym kształcie. B. i J. S. dołączyli dokumentację fotograficzną ganku przed odbudową i po odbudowie, a także mapę z dnia 30 maja 2001 r., według której granica między działkami biegnie wzdłuż bocznej ściany istniejącego wówczas, drewnianego ganku oraz szkic sytuacyjny starego i nowo wybudowanego ganku z granicą działek. Stwierdzili ponadto, że A. M. przekroczył ok. 20 cm granicę ich działki. W toku postępowania administracyjnego B. i J. S., w dniu 6 kwietnia 2007 r. przedłożyli ksero szkicu wyznaczenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], sporządzonego przez uprawnionego geodetę w dniu 7 marca 2007 r., z którego wynika, że część nowo wybudowanego ganku jest usytuowana na ich działce. Organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane polegające na odbudowie ganku dobudowanego do budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w K. i nałożył na A. M., jako inwestora obowiązek przedstawienia następujących dokumentów: 1. w terminie do dnia 31 stycznia 2007 r. - zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego, 2. w terminie do dnia 31 marca 2007 r. - czterech egzemplarzy projektu budowlanego ganku, opracowanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności i wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w przypadku współwłasności – również zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, - decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W treści postanowienia pouczono inwestora, że niespełnienie nałożonego obowiązku w wyznaczonym terminie skutkować będzie wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, stosownie do przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Pomimo upływu terminów wyznaczonych w postanowieniu z dnia [...] A. M. nie przedłożył wymaganych dokumentów, co powodowało konieczność wydania przez Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...]. Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że A. M. rozpoczął roboty budowlane związane z wiatrołapem przy budynku mieszkalnym, na działce Nr [...], przy ul. [...] w K. w [...]r., zaś wniosek o pozwolenie na budowę tego obiektu wpłynął do Urzędu Miasta w dniu [...]. W przedmiotowej sprawie został zatem naruszony przepis art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29 Prawa budowlanego określa rodzaje budów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Uregulowania zawarte w tym przepisie nie dotyczą jednak powinności uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku takim jak niniejszy, tzn. w przypadku odbudowy. Organ odwoławczy podkreślił, że pozwolenia na budowę wymaga budowa obiektu budowlanego, zaś przez budowę, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Zatem realizacja przedmiotowego ganku wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Organ II instancji przytaczając treść art. 48 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wskazał, że w niniejszym przypadku organ I instancji orzekł nakaz dokonania rozbiórki całego samowolnie odbudowanego ganku z powodu niewykonania przez A. M. obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] w określonym terminie. Z analizy akt sprawy wynika, iż A. M. w miejsce starego, drewnianego ganku odbudował nowy, murowany ganek o większych rozmiarach i nowych fundamentach, dodatkowo przekraczając granicę między swoją działką a działką sąsiada, pozostawił zaś stare schody. Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w decyzji opartej o przepis art. 48 Prawa budowlanego nie wolno orzekać o częściach budynku zrealizowanych przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Biorąc pod uwagę powyższe, decyzja organu I instancji musiała zostać zreformowana poprzez ograniczenie nakazu rozbiórki o tą część ganku, która była wybudowana przed 1994 r., a więc należy rozebrać cały ganek z wyłączeniem schodów. W pozostałym zakresie decyzja organu I instancji jest zasadna i zgodna z prawem, gdyż nie ulega wątpliwości, że na odbudowę ganku przylegającego do budynku mieszkalnego potrzebne było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że dla procesu legalizacji samowoli budowlanej, przepisy wymagają, aby samowolna budowa była zgodna z ustaleniami obowiązującego na danym terenie planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku, gdy takiego planu nie ma, inwestor musiałby w celu zalegalizowania samowoli posiadać ostateczną, w dniu wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ponadto samowolna budowa musiałaby być zgodna z ustaleniami tej decyzji. Skoro na danym terenie nie ma obowiązującego planu zagospodarowania terenu i zarazem inwestor nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w momencie, gdy organ nadzoru budowlanego odkrył realizację samowoli budowlanej i wszczął postępowanie, nie ma możliwości jej zalegalizowania. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. M., wnosząc o uchylenie decyzji organu II-giej instancji, w części utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego dla z dnia [...]. Skarżący zarzucił, że organy administracji obu instancji błędnie zakwalifikowały stan faktyczny jako samowolę budowlaną, a dokładniej jako odbudowę ganku, a więc czynność mieszczącą się w pojęciu "budowa". Organy przyjęły bowiem, że w wyniku podjętych przez inwestora czynności powstała nowa substancja budowlana, nie istniejąca wcześniej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w przekonaniu A. M. wyraźnie wskazuje zaś na to, że w miejscu obecnego, murowanego ganku istniał wcześniej ganek o konstrukcji drewnianej, na fundamencie murowanym z kamienia, który to fundament został tylko wzmocniony przez zalanie spoin i pęknięć zaprawą cementową. Skarżący podkreślił, że prawo budowlane rozróżnia budowę od przebudowy i w jego ocenie przebudowa nie jest budową w rozumieniu prawa budowlanego, gdyż ustawodawca ogranicza zakres pojęcie "budowa" wyłącznie do tych rodzajów robót budowlanych, które powodują powstanie nowego obiektu lub nowej części obiektu. Autor skargi podał, że w piśmie z dnia [...] zaznaczył, że została dokonana przebudowa ganku drewnianego poprzez zmianę jego konstrukcji na murowaną. Dlatego uważa, że organ administracji błędnie zakwalifikował stan faktyczny jako budowę. A. M. zarzucił również, że organ pomimo, że dokładnie wyliczył dowody, które zostały złożone w sprawie, nie ocenił ich wartości dowodowej, a także nie wskazał, którym daje bądź omawia przymiotu wiarygodności i z jakiego powodu, naruszając w ten sposób art. 107 § 3 k.p.a. Niezrozumiałe pozostaje wobec powyższego, na jakiej podstawie organ stwierdził, że ganek murowany ma większe rozmiary i nowe fundamenty. Wątpliwości w przekonaniu skarżącego budzi również ustalenie, że nowy ganek przekracza granicę między działką inwestora i jego sąsiada. Opierając się na szkicu sporządzonym przez uprawnionego geodetę w dniu [...], organ naruszył art. 77 k.p.a., gdyż zupełnie pominął mapkę z dnia 30 maja 2001 r., z której wynika, że przebieg granicy między działką A. M. a działką jego sąsiada jest inny niż wspomniany na szkicu, a różnica ta wynosi ok. 40cm. Autor skargi wskazał także, że budynek, w którym zamieszkuje ogrzewany jest jedynie piecem kaflowym i posiada instalację wodno-kanalizacyjną, dlatego każda izolacja przed chłodem jest bardzo istotna. Drewniany ganek nie spełniał swej roli i nie chronił pomieszczeń przed zimnym powietrzem, wykonanie zaś zaskarżonej decyzji, a więc rozbiórka istniejącego ganku pozbawi - zdaniem skarżącego - możliwości jego odbudowy. W odpowiedzi na skargę organ II-giej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga odniosła zamierzony skutek, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji podkreślić należy na wstępie, że w ustalonym przez organy obu instancji stanie faktycznym, zastosowanie znajduje art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Prawidłowo przy tym przyjęto, że wykonane przez skarżącego roboty budowlane stanowią odbudowę, na co winien on wcześniej uzyskać pozwolenie na budowę, o jakim mowa w art. 28 ust.1 ustawy. Ustawa Prawo budowlane nie definiuje pojęcia "odbudowa"; w doktrynie przyjmuje się natomiast, że jako odbudowę należy traktować odtworzenie istniejącego wcześniej i zniszczonego obiektu budowlanego w tym samym miejscu i z zachowaniem pierwotnej wielkości, kształtu i układu funkcjonalnego (por. Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją prof.dr hab. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006, str.57). Przepis art. 3 ust. 7a ustawy formułuje zaś legalną definicję "przebudowy", przez co rozumie się wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, bądź liczba kondygnacji. Jak widać zatem, przebudowy można dokonać jedynie w istniejącym obiekcie budowlanym, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie. Bez względu bowiem na to, czy za podstawę ustaleń przyjmie się wersję skarżącego - że w miejscu starego drewnianego ganku wybudował nowy, murowany nie zmieniając jego parametrów, czy uczestników postępowania małżonków S. – iż w wyniku wykonanych przez A. M. robót budowlanych wymiary starego ganku zostały zmienione poprzez zwiększenie powierzchni zabudowy, niewątpliwym jest fakt, że przed przeprowadzeniem tych prac poprzedni, drewniany ganek został rozebrany i w jego miejsce powstał obiekt murowany (por. także dodatkowe wyjaśnienia złożone przez skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w dniu 13 lutego 2007r., k.29). Ta bezsporna okoliczność wyłącza zaś ocenę, iż A. M. dokonał przebudowy istniejącego obiektu budowlanego w rozumieniu cytowanego wyżej art. 3 pkt 7a ustawy. Z tych samych względów wykluczyć także należy, że skarżący przeprowadził remont, przez który zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 8 ustawy, należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W orzecznictwie przyjmuje się przy tym, że dokonanie rozbiórki obiektu i wzniesienie obiektu w tym samym miejscu, a nawet o takich samych gabarytach jest budową, a nie remontem (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2001 r., ONSA 2002/2/85). Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 lutego 2006 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 56/05 (Lex nr 194342), zgodnie z którym aby kwalifikować zamierzone roboty budowlane jako remont – roboty te muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie. Nie jest więc remontem wykonywanie robót budowlanych, jeśli odtwarzany obiekt nie istnieje i efektem wykonania tych robót jest powstanie nowego obiektu, choćby zrealizowanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po wcześniej istniejącym obiekcie, który został rozebrany lub uległ zniszczeniu. Mając na uwadze powyższe nie ma wątpliwości, że działania podjęte przez skarżącego należy zakwalifikować jako odbudowę obiektu budowlanego, co słusznie uczyniły organy administracji. Stosownie zaś do treści art. 28 ust. 1 ustawy roboty budowlane (w tym polegające także na odbudowie obiektu) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Skoro czynności podjęte przez A. M. nie mieszczą się w kategorii określonej w art. 29 ustawy, prawidłowo organy uznały, iż na ich dokonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Zasadnie zatem w niniejszej sprawie zastosowano art. 48 ustawy, zgodnie z którym, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 48 ust. 2 ustawy jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W myśl art. 48 ust. 3 ustawy, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 stosuje się ust. 1 tego przepisu, czyli nakaz rozbiórki obiektu. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem nie sposób jednak pominąć faktu, że wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r., w sprawie o sygn. P 37/2006, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 48 ust. 2 pkt.1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Sentencja tego wyroku ogłoszona została w Dz.U. nr 247, poz.1844. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że dysponowanie decyzją o warunkach zabudowy, ostateczną w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego, ustawodawca uczynił warunkiem zalegalizowania samowoli dokonanej na terenie, na którym nie obowiązuje plan miejscowy. Równocześnie warunkiem legalizacji samowoli dokonanej na terenie, na którym obowiązuje plan miejscowy, ustawodawca uczynił uzyskanie zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami tego planu, przy czym nie ma żadnych obostrzeń co do daty takiego zaświadczenia. Oznacza to faktyczne zróżnicowanie sytuacji prawnej sprawców samowoli, według kryterium obowiązywania na danym terenie planu miejscowego. Tymczasem adresatami regulacji poświęconej legalizacji samowoli są podmioty, które wybudowały obiekty budowlane bez pozwolenia na budowę, i to właśnie ten brak stanowi cechę relewantną. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zróżnicowanie sytuacji prawnej inwestorów, wynikające z przyczyn od nich niezależnych (a do takich należy obowiązywanie, albo nieobowiązywanie, na danym terenie planu miejscowego), godzi w zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa oraz rodzi wątpliwości co do racjonalności działań prawodawcy. Okoliczność, że stosownie do art. 190 ust.2 i 3 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony, nie może jednak zmieniać oceny, iż przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie. Fakt ten musi być brany pod uwagę przy kontroli aktu administracyjnego podjętego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, a poddanego pod osąd sądowi administracyjnemu – mimo, że generalnie sądy te orzekają o legalności aktu biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny w dacie jego wydania. Zgodnie z art. 8 Konstytucji R.P., Konstytucja jest bowiem najwyższym prawem Rzeczypospolitej i jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba, że stanowi ona inaczej. Z kolei zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Z tych unormowań wynika po pierwsze, że przepisy Konstytucji są prawem najwyższej rangi, a po drugie, że podlegają, tak jak i przepisy innych ustaw, bezpośredniemu stosowaniu przez sąd. Przepis art. 190 ust.4 Konstytucji stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Jak widać z powyższego, w przypadku wydania aktu w oparciu o przepis niekonstytucyjny, ustawa zasadnicza wprowadza możliwość zastosowania takich środków proceduralnych, aby zrealizować zasadę stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują w takiej sytuacji możliwość żądania wznowienia postępowania (art. 145a). Z kolei art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a., nakazuje sądowi administracyjnemu uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Do grupy przesłanek mieszczących się w normie cytowanego przepisu należy zaliczyć także podstawę wznowienia określoną w art. 145a kpa przyjmując przy tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu, który stanowi podstawę prawną zaskarżonego aktu, przesądza o "naruszeniu prawa", o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Zakamycze 2005, str.336). Racjonalnym jest bowiem wykorzystanie przez sąd administracyjny takich środków proceduralnych, które - zastosowane w ramach kontroli aktu wydanego w sprzeczności z ustawą zasadniczą - umożliwią przywrócenie porządku konstytucyjnego. Ponieważ podstawą prawną zaskarżonej decyzji administracyjnej, poprzedzającej ją decyzji organu I-szej instancji oraz postanowienia z dnia [...] nakładającego obowiązki, których niewykonanie skutkowało orzeczonym nakazem rozbiórki obiektu budowlanego, były przepisy ustawy niezgodne z Konstytucją, niezbędnym dla końcowego załatwienia sprawy było uchylenie wszystkich wymienionych wyżej aktów, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. w zw. z art.135 p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie o kosztach w art. 200 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, że podnoszone w nich okoliczności nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Bez znaczenia prawnego pozostaje zakwestionowane przez skarżącego ustalenie organu II-giej instancji, iż odbudowany ganek przekracza granicę pomiędzy działką inwestora a działką B. i J. S., albowiem przebieg granicy prawnej nie był (i nie mógł być) przedmiotem badania w postępowaniu legalizacyjnym. Bez względu na to, czy granica ta została przekroczona czy też nie, niewątpliwym natomiast pozostaje fakt, że przed rozpoczęciem robót A. M. powinien dysponować pozwoleniem na budowę, którego nie posiadał. Pozostałe argumenty przedstawione w końcowej części skargi, które dotyczą szeregu okoliczności pozaprawnych, także nie mogą mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.